Nhà lãnh đạo Tập Cận Bình đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng chưa từng có khi ba mũi tên chí mạng cùng nhắm vào quyền lực của ông. Vụ việc bắt nạt học đường ở Giang Du đã châm ngòi làn sóng phẫn nộ toàn quốc với hàng nghìn người hô hào ông từ chức. Bí ẩn Dương Lan Lan với khối tài sản khổng lồ đã phơi bày lớp vỏ tham nhũng trong giới quyền lực và làm dấy lên nghi ngờ về gia tộc họ Tập. Sự sụp đổ của Vương Lệ Hà - người được đồn là tình nhân của ông Tập - đã kéo theo hơn một trăm quan chức bị bắt và buộc ông phải cân nhắc thoái lui. Trên trường quốc tế, Putin đã chủ động đâm sau lưng Trung Quốc bằng cách cắt đứt quan hệ thương mại và coi Bắc Kinh là kẻ thù trong tài liệu mật của FSB. Kết hợp với sự chuyển đổi toàn cầu từ quy tắc lý tưởng sang thực lực chủ đạo do Mỹ dẫn dắt, ông Tập đang bị đẩy vào thế cô lập chưa từng có kể từ khi nắm quyền.
Khi quyền lực tuyệt đối gặp phải sự phản kháng từ mọi phía.
Ngay trước lễ duyệt binh hoành tráng, nhà lãnh đạo Tập Cận Bình
đang phải đối mặt với thử thách chính trị chưa từng có.
Một loạt sự kiện trong nước gần đây đã gây ra sự bất mãn công chúng
và bất ổn xã hội như ba mũi tên xuyên thủng quyền lực của ông.
Trong khi đó, trên trường quốc tế,
huyền thoại về hợp tác không giới hạn giữa Trung Quốc và Nga
đã bị phá vỡ bởi hành động của Tổng thống Putin,
Mũi tên đầu tiên, Thảm kịch Giang Du.
Ngày 22 tháng 8, tại Giang Du, Tứ Xuyên,
một cô gái 14 tuổi họ Lai đã bị ba học sinh khác,
cùng là nữ xỉ nhục và bạo hành, ép quỷ trong ngôi nhà bỏ hoang.
Vụ việc này gây phẫn nộ trong cộng đồng
khi các thủ phạm tuyên bố không sợ cảnh sát
vì đã nhiều lần bị bắt, nhưng được thả nhanh chóng.
Ngày 4 tháng 9, cảnh sát Giang Du thông báo xử lý bằng phê bình và giáo dục
khiến dân chúng bất bình.
Khoảng 1.000 người đã tụ tập trước tòa thị chính
để phản đối cách xử lý của chính quyền.
Cho rằng hình phạt quá nhẹ và thiếu minh bạch,
cảnh sát đã sử dụng dùi cui, hơi cay để giải tán người dân,
thậm chí cách họ giải tán còn khốc liệt hơn cách trừng phạt các thủ phạm.
Thảm kịch bắt nạt học đường từng trừng nhỏ nhặt,
nhưng do cách xử lý bất công của chính quyền
đã nhanh chóng leo thang thành cuộc biểu tình rầm rộ,
nhận được quan tâm của người Hoa trong và ngoài nước.
Hàng nghìn người xuống đường hô vang các khẩu hiệu như
Hãy trả lại công lý cho đứa trẻ,
Tập Cận Bình từ chức, Đảng Cộng sản từ chức.
Ở các nước dân chủ, điều này có thể là chuyện thương tình.
Nhưng ở Trung Quốc, nơi được quản lý và giám sát nghiêm ngặt,
nó đã trở thành sự kiện kinh thiên động địa.
Vụ việc này như một phép thử phiên bản tứ xuyên,
phơi bày bản chất mất kiểm soát của bộ máy duy trì ổn định công cụ
được thiết kế để duy trì ổn định,
nhưng lại trở thành nguồn cơn gây bất ổn.
Tức giận về sự việc này,
ông Tập đã ra lệnh đàn áp tàn bạo,
cách chức bí thư thành ủy kiêm thị trưởng Giang Du
và bắt giữ hàng chục người.
Nhưng mũi tên Giang Du đã đâm thẳng vào tim ông,
phơi bày những góc khuất nguy hiểm của dư luận.
Mặc dù vụ việc bị đàn áp bằng vũ lực,
nó đã châm ngòi cho làn sóng phấn nộ trên toàn quốc,
chứng tỏ trong bối cảnh đời sống người dân ngày càng xa suốt,
mâu thuẫn xã hội đang bên bờ vực bùng nổ.
Mũi tên thứ hai, bí ẩn Dương Lan Lan
Vụ tai nạn xe hơi của Dương Lan Lan xảy ra tại Sydney.
Úc ban đầu chỉ là vụ án pháp lý thông thường,
nhưng đã gây làn sóng phấn nộ trên mạng ở Trung Quốc
vì lối sống xa hoa của cô.
23 tuổi, cô đã lái chiếc Rolls-Royce Cullinan
ngược chiều đâm vào xe khác,
thoát chết trong gang tấc,
nhưng khiến người lái xe kia bị thương tật vĩnh viễn.
Dương Lan từ chối kiểm tra nồng độ côn,
nhưng nhanh chóng được tại ngoại
với số tiền bảo lãnh khổng lồ.
Các phương tiện truyền thông đưa tin
cô sở hữu hơn 135 tỷ nhân dân tệ tài sản,
nhiều nhà sang trọng, xe sang và đội ngũ an ninh.
Khối tài sản này tương đương với công chúa của nguyên thủ quốc gia
khiến dư luận liên hệ cô với Tập Cận Bình
và nghi ngờ cô là con ngoài giá thú,
cháu gái hoặc người được ủy quyền quản lý tài sản.
Mặc dù thiếu bằng chứng xác đáng,
sự nghi ngờ lan rộng này đang làm suy yếu
tính chính danh của chế độ.
Sự lan chuyển nhanh chóng của vụ việc tại Trung Quốc,
nơi dư luận bị kiểm soát chặt chẽ,
phản ánh cả sự thả lòng kiểm soát bên trong
và sự sắp đặt chú ý bên ngoài.
Các thông tin nội bộ được tiết lộ ra thế giới bên ngoài
đã khiến thông tin lập tức lan rộng trên mạng
trước khi bị kiểm soát, xóa bỏ.
Mũi tên Dương Lan Lan được phóng ra từ dư luận
đã bóc tách lớp vỏ tham nhũng trong giới quyền lực
và phơi bày chế độ của ông Tập trước con mắt hàng trăm triệu người.
Nếu không được ngăn chặn,
việc phơi bày thân phận thực sự của Dương Lan Lan
sẽ phơi bày khối tài sản khổng lồ
và nạn tham nhũng của gia tộc họ Tập
ráng đòn trí mạng vào sự nghiệp chính trị của ông.
Mũi tên thứ ba, Vương Lệ Hà sụp đổ.
Vương Lệ Hà, chủ tịch chính quyền khu tư trị Nội Mông
giữ vị trí đặc biệt.
Bà không chỉ được đồn là tình nhân của ông Tập
mà còn có quan hệ mật thiết với các quan chức cấp cao
như Triệu Lạc Tế và Thạch Thái Phong.
Bà nắm giữ vô số bí mật
và sự sụp đổ của bà
không chỉ ảnh hưởng đến ông Tập
mà còn nhiều người hơn.
Vương Lệ Hà yếu đuối đã khai tất cả
trong quá trình thẩm vấn
bao gồm quá khứ không sạch sẽ
và lịch sử không mấy vẻ vang của nội bộ quan chức cấp cao.
Hiện tại, hơn 100 quan chức cấp cấp ở Nội Mông
bao gồm người thân của Vương Lệ Hà
đều đã bị bắt giữ
cho thấy sự sụp đổ hoàn toàn của bà
và là đòn trí mạng đối với Tập Cận Bình
buộc ông phải cân nhắc việc thoái lui.
Sau khi được cam kết giữ một phần quyền lực
ông Tập đã hứa sẽ rút lui
giữ lại quyền kiểm soát quân đội
và chính phủ cho những người khác.
Đây chính là nguồn gốc của tin đồn
việc ông sẽ là Thái Thượng Hoàng
vẫn muốn quyền quản lý quân đội
vẫn muốn là người đứng sau hậu trường.
Cú đâm sau lưng tử Nga
nếu ba mũi tên trong nước đại diện cho nỗi lo ngại nội bộ
thì việc bị đâm sau lưng trên trường quốc tế
lại đại diện cho mối đe dọa từ bên ngoài.
Sự đảo ngược quan hệ Trung Nga
từ vai kể vai chuyển sang quay lưng
với việc ông Putin chủ động cắt đứt quan hệ
đã ráng đòn trí mạng vào ông Tập.
Điều này phản ánh sự chuyển dịch
trong hệ thống toàn cầu từ quy tắc lý tưởng
sang thực lực chủ đạo
và đã khiến Trung Quốc bị đẩy ra bên lề.
Hệ thống quốc tế hậu thế chiến thứ hai
được nèo giữ bởi WTO và Liên Hợp Quốc
đang sụp đổ.
Việc tái cấu trúc do Hoa Kỳ dẫn đầu
đang đưa thế giới trở lại hệ thống luật lệ
dựa trên thực lực.
Thuế quan của Tổng thống Donald Trump đang định hình lại thương mại
và việc ông làm trung gian hòa giải
cuộc chiến Nga-Ukraine đang biến đổi hệ thống an ninh.
Putin cần nhanh chóng chấm dứt chiến tranh
vì mâu thuẫn Trung-Nga đang ngày càng gia tăng.
Putin không muốn phụ thuộc
mãi vào Trung Quốc và thậm chí đã
chủ động đâm sau lưng Trung Quốc để duy trì
độc lập kinh tế.
Con số không nói dối.
Theo số liệu Hải quan Trung Quốc,
trong nửa đầu năm nay, kim ngạch thương mại
Trung-Nga đã giảm 91% so với
cùng kỳ năm ngoái.
Kim ngạch nhập khẩu giảm 96%
và kim ngạch xuất khẩu giảm tới 84%.
Đây là con số bất ngờ
trong khi đôi bên vẫn nói về
quan hệ đối tác không giới hạn.
Với sự bùng nổ của chiến tranh Nga-Ukraine
năm 2022, kim ngạch thương mại Trung-Nga
tăng vọt 32,7%
năm 2013.
Kim ngạch xuất khẩu ô tô,
sản phẩm cơ điện tử và hóa chất của Trung Quốc
đã lấp đầy khoảng chống mà phương Tây để lại.
Tuy nhiên, tăng trưởng chậm lại
chỉ còn 2,9%
năm 2014
và giảm 10% năm 2025.
Xuất khẩu của Nga
bị hạn chế như năng lượng và nhập khẩu
thì phụ thuộc vào hàng hóa thành phẩm
mà không có chuỗi cung ứng công nghiệp vững chắc.
Nga bị thiệt hại ở cả hai đầu.
Putin lo ngại các sản phẩm Trung Quốc
sẽ thống trị thị trường và biến Nga
thành chư hầu kinh tế nên đã chủ động đóng cửa
với hàng hóa Trung Quốc.
Chiến tranh thương mại Nga-Trung
Để nhắm mục tiêu vào ô tô Trung Quốc đã xuất sang Nga
840.000 xe năm 2013,
chiếm hơn một nửa thị trường Nga.
Putin áp dụng cách tiếp cận đa hướng,
quỷ bỏ giấy phép bán hàng,
tăng phí tái chế gấp đôi năm 2014
lên 7.500 đô la cho mỗi xe đầu
năm 2015,
chiếm 30-50% giá bán,
tăng 10-20% hàng năm cho đến
năm 2030.
Kết quả là xuất khẩu ô tô của Trung Quốc
sang Nga giảm mạnh 49%
trong bốn tháng đầu năm 2015.
Tương tự,
các thương hiệu điện thoại Trung Quốc chiếm 80%
doanh số bán hàng tiêu dùng của Nga
cũng đang bị nhắm đến.
Đồng thời Putin cũng yêu cầu
Trung Quốc đầu tư và rời năng lực sản xuất.
Trong chuyến thăm Nga của
Chủ tịch Tập Cận Bình tháng 5,
Tổng thống Putin đã bày tỏ điều này trực tiếp.
Tại diễn đàn Trung-Nga ngày 19 tháng 5,
Bộ trưởng Công thương Nga đề xuất
63 dự án với tổng vốn đầu tư
130 tỷ đô la.
Kẻ thù trong tài liệu mật
một báo cáo nội bộ do gì của cơ quan an ninh
liên bang Nga FSB được công bố
bởi tờ The New York Times ngày 7 tháng 6
có tiêu đề. Tài liệu tình báo bí mật
của Nga cho thấy sự nghi ngờ sâu sắc
với Trung Quốc. FSB
coi Trung Quốc là kẻ thù, cáo buộc nước này
tăng cường nỗ lực gián điệp chống lại Nga.
Tài liệu là bản ghi nhớ kế hoạch
nội bộ dài 8 trang của FSB
soạn thảo cuối năm 2023
hoặc đầu năm 2024
bởi đơn vị phản gián chưa từng được công khai.
Tài liệu gọi Trung Quốc
là kẻ thù và coi Bắc Kinh là mối
đe dọa nghiêm trọng đối với an ninh quốc gia Nga.
FSB cáo buộc
Trung Quốc tăng cường gián điệp vào Nga,
tuyển mộ các nhà khoa học,
quan chức quốc phòng và doanh nhân Nga
để thu thập bí mật quân sự,
đặc biệt liên quan đến chiến tranh Ukraine
và các dự án ở Bắc Cực.
Nga bày tỏ lo ngại Trung Quốc có thể đang đặt
nền móng cho yêu sách lãnh thổ ở Viễn Đông Nga,
đặc biệt khu vực Vladivostok
thông qua việc nghiên cứu lịch sử
và công bố bản đồ sử dụng tên địa danh cổ của Trung Quốc.
Bước ngoặt lịch sử
ba mũi tên kia
đã khiến ông tập kiệt sức trong thế phòng thủ.
Mặc dù chính sách ổn định áp lực cao
đã tạm thời ổn định chế độ,
nó đã phơi bày bản chất độc đoán
mọi thứ đều vì quyền lực, chứ không phải vì người dân.
Hội nghị thượng đỉnh SCO
và lễ duyệt binh có thể là khoảnh khắc
huy hoàng cuối cùng của ông tập,
nhưng lại là khoảnh khắc đen tối với người dân Trung Quốc.
Tình trạng thiết quân luật
được áp dụng toàn quốc.
Các nhà máy bị đóng cửa, giao thông bị kiểm soát,
thậm chí các biện pháp được thực hiện
để ngăn chặn chim bổ câu mang bom.
Kẻ thù chính trị của ông tập
không phải các quan chức cũ,
mà là toàn thế giới dư luận đang dâng trào
và ý chở như sấm xét.
Mặc dù sự phản đối từ bên ngoài quan trọng,
đấu tranh nội bộ mới là động lực thực sự
dẫn đến sự sụp đổ của chế độ Bắc Kinh.
Sự chối dậy của vô số phe phái
chống tập trong hệ thống chính trị
là cuộc khủng hoảng thực sự.
Giữa những biến động toàn cầu,
quan hệ quốc tế đang tác động đến
chính trị nội bộ Trung Quốc.
Những rắc rối bên trong và bên ngoài Dansen
đang khiến chế độ của ông tập
đứng trước bước ngoặt.
Sự quay lưng giữa Trung Quốc và Nga
đã làm trầm trọng thêm sự cô lập của Bắc Kinh
và khiến họ không thể tham gia
vào quá trình tái cấu trúc toàn cầu.
Thế giới đang chuyển đổi từ vương đạo
dùng lý tưởng sang bá đạo dùng thực lực
với Hoa Kỳ đóng vai trò trọng tài
không bị ràng buộc bởi WTO và Liên Hợp Quốc.
Nếu Trung Quốc không thích nghi,
họ sẽ càng bị gạt ra ngoài lề.
Bắc Kinh cần suy ngấm xem
ai là kẻ thù thực sự, dư luận,
ý trời hay biến đổi toàn cầu.
Nếu ông tập không chịu nhượng bộ,
cuộc khủng hoảng có thể leo thang
thành hỗn loạn toàn diện.