[Phát thanh] Ấu Học Quỳnh Lâm 🌱 Tổ sư nghề thủ công

Tiểu An 小 安
151 người theo dõi
Công Thâu Tử đẽo tre gỗ làm thành một con đại bàng, nó bay lên trời trong ba ngày mà không rơi;
Trương Tăng Diêu vẽ rồng trên tường của chùa An Lạc ở Kim Lăng, sau khi ông vẽ mắt, sấm sét nổi lên, rồng trên bức tường phá vỡ tường lao ra và bay lên trời.
#chanhkien #vanhoatruyenthong #giaoduc #sachhay #postcard
Chương trình Phát Thanh Tấu Học Quỳnh Lâm bài 37
Chào các em thiếu niên thân mến!
Chị Trang Tử rất vui khi chúng ta lại được gặp nhau trong chương trình hôm nay.
Chị Trang Tử sẽ cùng các em bước qua những năm tháng thân xuân
cùng nhau đi tìm về nơi cố gương của tinh thần và tâm linh
cùng tìm kiếm ý nghĩa chân chính của đời người.
Hôm nay chúng ta cùng lắng nghe bài viết có nhan đề
Thiên mệnh của Lộ Ban
Công thâu tử, tước mộc riêng Phi thiên trí tam nhật nghi bất hạ
Chương tăng diêu, hoạ bích long Điểm tình tắc lôi điện nghi phi đẳng
Công thâu tử, đéo tre gỗ làm thành một con đại bàng
Nó bay lên trời trong ba ngày mà không rơi
Chương tăng diêu vẽ rồng trên tường của chùa An Lạc ở Kim Lăng
Sau khi ông vẽ mắt, sấm xét nổi lên
Rồng trên bức tường, phá vỡ tường lao ra và bay lên trời
Trong bài học này, chúng ta sẽ chủ yếu bàn luận đến Lộ Ban
Nhân vật mà mọi người quen thuộc nhất
Lộ Ban được coi là sư tổ của nghề thủ công ở Trung Quốc
Cuộc đời của ông có rất nhiều điều thần kỳ
Khi sinh ra, hương thơm khắp phòng
Hạc bay tới tụ tập quanh nhà
Đến lúc tuổi già qua đời
Lại dùng phương thức bạch nhật phi thăng của người tu đạo, đắc đạo thành tiên
Ông không chỉ chế tạo ra con đại bàng bằng ngỗ
Có thể bay và chở người lên không trung
Mà còn chế tạo ra người máy như thật
Để lại kỹ thuật thần kỳ làm xe gỗ
Ông cũng không ngừng bảo gỗ cho các đệ tử
Và thợ tổ công trong suốt các thế hệ sau
Khắp nơi đều có lưu lại thần tích và truyền thuyết về ông
Vì vậy, ông được coi là Sảo Thánh Tiên Sư
Sánh ngang với cả Chí Thánh Tiên Sư Hồng Tử
Khắp các nơi ở châu Á đều có miếu thờ ông
Và ông được gần cống vật về lễ cao nhất cùng với Khổng Tử
Lỗ Ban và Khổng Tử có thiên mệnh hỗ trợ cho nhau
Lỗ Ban sống vào cuối thời xuân thu và đầu thời chiến quốc
Ông và Khổng Tử không những đều là người nước lỗ
Mà còn sống trong cùng một thời đại
Năm 15 tuổi, ông tồn học trò của Khổng Tử là đoan mộc làm sư
Sau vài tháng có thể thông hiểu đạo lý mọi mặt
Thế rồi ông cũng đi nhiều nước du thuyết như Khổng Tử
Hy vọng họ sẽ tôn trọng Chu Thiên Tử từ bỏ phân tranh
Nhưng cũng giống như Khổng Tử, ông cũng không thành công
Nên Lỗ Ban quỳ ẩn ở núi Thái Sơn
Sau khi ẩn cư 13 năm, ông được một cao nhân chỉ bảo
Ngộ được thiên mệnh của mình là đến thế gian để truyền kỹ thuật thủ công
Từ đó Lỗ Ban dốc lòng nghiên cứu về gỗ và đá
Chứng ngộ ra rất nhiều phương pháp và công cụ ảo diệu
Rồi truyền thụ cho đệ tử
Nếu như Khổng Tử sau khi Chu Du liệt quốc thất bại
Mà ngộ ra rằng lấy phương thức giáo dục mà tuyên dương giáo hóa đạo đức là thiên mệnh của mình
Thì Lỗ Ban lại đi theo một con đường khác
Ông lấy kỹ năng thủ công mà bách tính khắp thiên hạc cần nhất
Để truyền thụ quy tắc và tiêu chuẩn làm người
Lấy phương thức trển hiện thần tích, tu đạo thăng thiên
Để niềm ngộ cho hậu nhân, sự tồn tại của thiên đạo
Khiến cho bách tính dân gian, đời đời kiếp kiếp
Không ngừng sử dụng công cụ và kỹ nghệ mà ông lưu lại
Đồng thời tế bái ông hiểu được việc tính thiên trọng đức
Không quên đi con đường trở về cuối cùng
Đó là tu đạo thành thần
Ông lấy kỹ thuật để tạo phúc cho bách tính
Lấy kỹ thuật tuyên dương giáo hóa đạo đức
Bước đi trên một con đường khác, gương phụ tương thành với khổng tử
Cưa, bào, sẻng, thước thở, quy, cổ, ống mực, v.v
Dùng cho thợ thủ công ngày nay
Hay cối đá xây lúa, bàn tính dùng cho thương gia
Thang mây dùng trong quân sự, móc cầu dùng cho chiến thuyền, v.v
Tất cả đều do lộ ban phát minh ra
Trong suốt 2.500 năm trước thời cách mạc văn hóa
Phàm ở đâu có các công trình dân dụng, động thổ xây nhà
Thì trước hết phải phế lỗ ban để cầu được bảo hộ và chỉ dẫn
Từ hoàng bế cho đến thường dân, ai cũng tôn ông là phiên sư
Điện thánh mẫu triều Tấn, lỗ ban hiển thần tích
Điện thánh mẫu trong từ đường của nhà Tấn
Ở thành phố Thái Nguyên, tỉnh Sơn Tây, cao 19 mét
Toàn bộ đại sảnh rất uy nga và tráng lệ
Nhưng điều kỳ diệu là trong điện rộng rãi như thế
Nhưng không có một cột trụ nào để chống đỡ
Vào thời nhà Tấn, triều đình đã ra sắc lệnh
Xây dựng điện thánh mẫu trong tầng 4
Bên trong điện còn muốn đặt 43 bức tương
Nhưng thời hạn của triều đình đến gần
Mà những người thợ tủ công lại không nghĩ ra được phương án kỹ thuật để giải quyết
Bỗng một hôm, có một cụ già tóc bạc phơ đi đến công trường
Loay hoay bắt đầu với những mảnh gỗ vội trên mặt đất
Bắc bên trái, bắc bên phải
Cuối cùng một mô hình công điện thu nhỏ đã được xây dựng
Trong điện không có một cột trụ nào
Hóa ra cụ già này đã thật khéo léo
Đặt điểm chịu lực của toàn bộ công điện
Lên các cột mái hiên và cột hành lang xung quanh
Những người thợ tủ công thấy đây chính là điện thánh mẫu mà họ muốn xây dựng
Sau khi định thần lại để tìm cụ già đó
Thì không thấy bóng dáng cụ đâu nữa
Có người chợt hiểu ra cụ già này chính là Lộ Ban Hiển Linh
Để tưởng nhớ Lộ Ban đã hóa thân thành cụ già
Để hướng dẫn những người thợ tủ công và cứu người gặp nạn
Người ta đã xây dựng một ngôi miếu Lộ Ban cách điện thánh mẫu không xa
Những truyền thuyết như vậy có ở khắp mọi nơi
Nhiều không kể xiết
Thiên mệnh của ông là không ngừng để cho mọi người hiểu rằng
Kỹ thuật là do thần truyền
Tiếp theo chúng ta cùng đi tìm hiểu câu chuyện về hai nhân vật Lộ Ban và Trương Tăng Diêu nhé
Lộ Ban Tổ sư nghề thủ công
Công Thâu Tử họ là công Thâu tên là Ban
Là người nước lỗ vào cuối thời xuân thu
Vì ông là người nước lỗ nên người ta gọi ông là Lộ Ban
Tục truyền khi Lộ Ban ra đời
Những con hạc báo điều lành bay đến tụ tập
Trong phòng tỏa đầy mùi hương thơm ngát
Ông từ nhỏ đã thể hiện ra khả năng quan sát nháy bén
Thích động não phát minh ra nhiều công cụ hữu dụng và tình xảo
Được người dân trong làng khen ngợi là xảo đồng, ngứa trẻ giỏi kỹ thuật
Cả đời Lộ Ban đã nghiên cứu kỹ thuật nghề mộc
Phát minh ra rất nhiều công cụ
Ông có rất nhiều đóng góp trong ngành kiến trúc, nghề mộc và máy móc
Được hậu thế tôn sùng làm sư tổ của nghề thủ công ở Trung Quốc
Một hôm Lộ Ban dẫn đổ nẹ lên núi chặt cây
Trên đường đi bàn tay ông sơ ý bị cỏ dai cứa vào làm tổn thương
Ông nhổ cây cỏ lên và quan sát kỹ
Thì thấy mép của những lá cỏ mọc rất nhiều răng nhỏ, rất sắc bén
Lộ Ban liền nảy ra ý tưởng là một khúc tre dài có nhiều răng nhỏ
Sau khi thử nghiệm cho thấy hiệu quả tốt
Nhưng khúc tre không chịu nổi mài mòn, dễ gãy và bị côn
Lộ Ban thử đi thử lại
Cuối cùng thay thế khúc tre bằng một thanh sắt
Rồi ông cùng với đổ đệ kéo mỗi người một đầu
Kéo qua kéo lại trên thần cây
Và chẳng bao lâu sau đã cưa đứt cây
Cái cưa đã được phát minh ra như thế
Ống mực được các thợ thủ công sử dụng để vẽ các đường thẳng
Là một trong những phát minh của Lộ Ban
Khi làm đồ gỗ cần dùng duy mực để vẽ một đường thẳng
Ông luôn nhờ mẹ kéo một đầu
Còn ông kéo đầu kia mới có thể vẽ đường thẳng trên gỗ được
Về sau Lộ Ban thiết kế một chiếc móc cong nhỏ ở đầu dây
Và móc chiếc móc vào một đầu thanh gỗ
Như thế chỉ cần một người là có thể vẽ được đường thẳng
Cái móc đã thay thế công việc của mẫu thân ông
Nên những người thợ mộc sau này gọi cái móc là ban mẫu
Thước thợ dùng để đo góc vuông còn gọi là thước vuông hay thước Lộ Ban
Cũng là một phát minh của Lộ Ban
Thước vuông có chiều dọc dài, chiều ngang ngắn
Có thể dùng để đo các góc vuông, cân bằng các đường và độ dài ngắn
Đến nay vẫn là một công cụ được sử dụng rộng rãi trong nghề mộc
Khi bào gỗ Lộ Ban phải nhờ vợ giúp giữ để gỗ không bị trượt
Về sau ông đã phát minh ra cách dùng cái ngạch để giữ một đầu thanh gỗ
Chỉ cần một người là có thể bào gỗ
Các thế hệ thợ mộc sau này gọi cái ngạch làm bằng đoạn gỗ ngắn này là ban thê
Tài nghệ của Lộ Ban quả thực cao siêu
Theo sự sách ghi chép ông đã từng đéo tre vào gỗ
Để tạo ra một con đại bàng gỗ có thể bay trên không trùng 3 ngày mà không rơi xuống
Ngoài ra ông còn chế tạo ra một con ngựa gỗ
Có thể tự đi kỹ thuật chế tác ngựa gỗ đến triều Hán mới bị thất truyền
Ngoài ra ổ khóa Lộ Ban, bối xay bằng đá, thang mây v.v...
Đều là những phát minh của ông và chúng có ảnh hưởng rất sâu sắc đến các thế hệ sau
Câu truyền Trương Tăng Diêu vẽ rồng điểm mắt
Trương Tăng Diêu, một hòa sĩ thời nhà Nam Lương
Ông rất giỏi vẽ chân dùng và các câu truyền trong tôn giáo
Các tranh vẽ và đồ trang trí trong các chùa thời đó đa phần là do ông vẽ
Ông tiếp thu kỹ pháp đột ao hoa, hoa tiết lồi lõm trong hội hoa kiên trúc Ấn Độ cổ
Nhân vật và tự vật mà ông vẽ ra đáo cảm giác lập thể, sống động như thật
Lúc bấy giờ, Lương Vũ Đế vì nhớ các hoàng tử nhân thụ phòng ở bên ngoài
Nên đã lệnh cho Trương Tăng Diêu vẽ chân dùng của họ
Chân dùng mỗi vị hoàng tử đều được vẽ sống động, giống y như thật
Nhìn chân dùng như nhìn thấy người thật vậy
Trương Tăng Diêu đã từng vẽ bức Thiên Trúc Nghị Hồ Tăng Đổ
Bức tranh hai tăng nhân người hồ nước Thiên Trúc
Sau đó vì chiến loạn mà hình hai hồ tăng trong bức tranh bị chia tách
Vào thời nhà đường, Lục Kiên, một viên quàn hữu thường thị
Đã thu thập được một bức chân dùng của một hồ tăng
Sau đó Lục Kiên lầm bệnh năng, một đêm nằm mơ thấy một hồ tăng nói với ông rằng
Ông ấy có một người bạn đồng hành, đã ly tán nhiều năm
Này đang ở nhà họ ly tại thành Lạc Dương
Hy vọng Lục Kiên có thể tìm được người ấy và để họ ở cùng nhau một lần nữa
Họ sẽ dùng pháp lực giúp đỡ ông
Lục Kiên nghe theo lời của hồ tăng đó đến nhà họ ly ở Lạc Dương
Quả thực có một bức chân dùng của một hồ tăng khác
Ông đã mua bức chân dùng đó, không lâu sau Lục Kiên khỏi bệnh
Còn điển cố về thành ngữ, họa lòng điểm tình, vẽ dòng điểm mắt
Cũng liên quan đến các tác phẩm hội họa của Trương Tăng Diêu
Theo lịch đại danh Hoa Ký, một năm nọ, theo thỉnh cầu của chủ trì chùa An Lạc ở Kim Lăng
Trương Tăng Diêu đã vẽ bốn con dòng lên tường của ngôi chùa
Những con dòng này trông sống đậu vô cùng, khiến người xem không ngớt lời tán thưởng
Nhưng chúng lại không có mắt
Mọi người không hiểu, thỉnh cầu ông vẽ thêm mắt cho dòng
Nhưng Trương Tăng Diêu không đồng ý, ông nói
Con mắt là nơi tinh thần phương ngụ, nếu vẽ mắt lên, dòng sẽ có sức sống, sẽ liền bay lì mắt
Mọi người đều không tin lời ông, hết lần này lần khác yêu cầu ông vẽ mắt cho dòng
Trương Tăng Diêu đành phải cầm cọ vẽ mắt cho hai con dòng
Vừa vẽ xong thì sống chớp nổi lên, hai con dòng lớn xuyên thủ tường mà lao ra
Rồi cưỡi mây bay lên trời cao, còn hai con dòng chưa vẽ mắt thì vẫn ở trên tường
Kể từ đó, họa lòng miểm tình thường được dùng như một cách nói ẩn rụ trong hội hoa, băng trương, thuyết thoại
Ở chỗ trọng yếu nhất thêm vào một nét bút nhằm làm nổi bật điểm chính
Và làm cho toàn bộ tác phẩm trở nên linh hoạt, sinh động như thật
Các em thân mến, hôm nay chúng ta đã cùng nhau khám phá câu chuyện về Lỗ Ban
Vị sư tổ của nghề thủ công, người được trao thiên mệnh
Từ tạo ra các công cụ đến kỹ thuật thần kỳ
Ông sử dụng các kỹ thuật để tuyên dương giáo hóa đạo đức
Một lần nữa để mọi người hiểu rằng
Kỹ thuật là do thần truyền, con người nhất định phải biết kính thiên trọng đức
Chương trình hôm nay cũng xin dừng lại tại đây
Hẹn gặp lại các em vào các chương trình tiếp theo
