[Phát thanh] Ấu Học Quỳnh Lâm 🍂Vua Nghiêu phát minh ra cờ vây

Tiểu An 小 安
151 người theo dõi
Tương truyền, vua Nghiêu phát minh ra cờ vây để dạy cho con là Đan Chu, giúp Đan Chu mở mang trí huệ và ước thúc thân tâm. Chu Vũ Vương phát minh ra cờ tướng, dùng quân cờ tượng trưng cho hai quân đối chọi, qua đó nghiên cứu các sách lược. Danh tướng nhà Tần là Mông Điềm tạo ra bút lông cải tiến. Thái Luân, một hoạn quan thời Đông Hán đã cải tiến kỹ thuật làm giấy.
#chanhkien #vanhoatruyenthong #sachhay #postcard
Chương trình phát thanh Ấu học Quỳnh Lâm, bài 3 năm
Chào các em thiếu niên thân mến!
Chị Trang Tử rất vui khi chúng ta lại được gặp nhau trong chương trình hôm nay.
Chị Trang Tử sẽ cùng các em bước qua những năm tháng thân xuân,
cùng nhau đi tìm về nơi cố gương của tinh thần và tâm linh,
cùng tìm kiếm ý nghĩa chân chính của đời người.
Hôm nay chúng ta cùng lắng nghe bài viết có nhan đề
Thái Luân tạo ra giấy
Nghêu đế tác vi kỳ, dĩ giáo đan tru
Vũ vương tác ngượng kỳ, dĩ tượng chiến nghệ
Bút nãy mông điểm sở tàu
Chỉ nãy Thái Luân sở vi
Tương truyền vô nghiêu phát minh ra cờ vây để dạy cho con là đan tru,
giúp đan tru mở mang chí huệ và ước thúc thân tâm.
Tru vũ vương phát minh ra cờ tướng,
dùng quần cờ tượng trưng cho hai quân đối troại,
qua đó nghiên cứu các sách lược.
Danh tướng nhà Tần là mông điểm, tạo ra bút lông cải tiến.
Thái Luân, một hoạt quan thời Đông Hán,
đã cải tiến kỹ thuật làm giấy.
Kiến thức được dạng trong bài học này thì mọi người đều rất quen thuộc.
Mỗi phát minh đều là một tài nghệ được lưu truyền cho đến ngày nay
và ảnh hưởng đến toàn thế giới.
Đặc biệt là nghề làm giấy,
có thể được gọi là một trong tứ đại phát minh của Trung Quốc.
Thái Luân đã được người dân tôn kính hàng nghìn năm
và được coi là thần giấy.
Trong cuốn sách bảng sách hạng 100 người nổi tiếng
có ảnh hưởng nhất trong tiến trình lịch sử loài người
của nhà khoa học Mỹ Michael Hahn,
Thái Luân được xếp ở vị trí thứ 7 trước Columbus và Einstein.
Có thể thấy đó là công hiến to lớn của ông
đối với sự phát triển của văn hóa thế giới.
Giấy là vật dụng hàng ngày không thể thiếu hiện nay.
Bắt đầu từ câu thành ngữ
Học nhiều năm xe
Nói đến tầm quan trọng của nghề làm giấy
Điều có sức thuyết phục nhất
Chính là ba câu truyền thành ngữ
Học phú ngỗ sa
Học nhiều năm xe
Vi biên tam tuyệt
Dứt dây sách ba lần
Và hãn ngư sung đống
Châu kéo xe sách đổ mồ hôi
Sách chất đến đỉnh cột nhà
Ngày nay người ta dùng câu
Học nhiều năm xe
Để hình dung kiến thức nguyên bác của một người nào đó
Nhưng vì sao phải dùng năm xe
Để hình dung học thức nguyên bác?
Bởi vì trước khi phát minh ra giấy
Người xưa thường viết chữ trên những thẻ tre
Hay thẻ gỗ
Những thẻ này được nối với nhau
Để trở thành một quyển sách
Hay một cuốn sách
Mọi người thường nghĩ
Nếu viết một cuốn sách dài
Số lượng sẽ đáng kinh ngạc
Rất nhiều cuốn sách cộng lại với nhau
Sẽ trở thành gói đổ khổng lồ rất nặng
Nếu muốn đem theo một số sách bên mình
Phải dùng tiến xe để vận chuyển
Nghe kể rằng
Vào thời chiến quốc
Ở nước Tống có một nhà tư tưởng
Tên là Huệ Thi
Ông ta giỏi miệng luận
Viết rất nhiều sách
Thường nhận lời ra ngoài dạy học
Sách mà ông mang theo bên mình
Không chỉ là vài cuốn
Mà là xếp đầy 5 xe
Nên có điển cố
Học nhiều 5 xe
Còn có chuyện
Khổng tử đọc kinh dịch
Bởi vì đọc quá nhiều lần
Nên sợi dây thừng nối các thẻ trè
Đã bị đứt 3 lần
Do đó câu thành ngữ
Vi biên tam tuyệt
Vi tức là sợi dây thừng bằng da bò
Bị đứt 3 lần
Mô tả những người học tập trong trì
Chịu khó
Vào thời lượng Hán
Người ta kể rằng
Nhà văn học Đông Phương Sóc
Đã đẩy xe chở rượu kế
Trị Quốc vào cung
Được ý kiến Hán Vũ Đế
Bản tấu trường của ông sử dụng 3.000 thẻ trè
Phải do 2 võ sĩ cường tráng
Mới khiêm vào cung được
Trong những năm dài
Không có giấy
Không chỉ văn nhân viết sách
Đọc sách gặp khó khăn
Mà Hoàng Đế vệ duyệt tấu trường
Cũng rất vất vả
Cả ngày mệt bỏi
Số lượng lớn thẻ trè, sách vở
Không chỉ khó bảo quản
Vẫn chuyển nặng nhọc
Bị đứt dây thừng
Cần sắp xếp lại các thẻ trè khi bị rời ra
Nên thứ tự có thể bị đảo lột
Nhiều sách cổ gặp vấn đề này
Cho nên rất bất tiệt
Tất nhiên khi có quá nhiều sách
Người ta tự nhiên
Phải sử dụng thành ngữ
Hãn ngư, châu đổ mồ hôi hột
Và sung đống
Đầy cả một nhà
Để mô tả sự nặng nề
Và số lượng khổng lồ của nó
Tạo thành thành ngữ
Hãn ngư sung đống
Nguồn gốc của những thành ngữ này
Có một điểm chung
Đó là tài liệu viết quá đồ sộ
Các văn bản viết của cổ đại
Chữ viết sớm nhất
Thời cổ đại
Là loại chữ được gắt trên mai rùa
Hoặc xương động vật
Gọi là giáp cốt văn
Chữ giáp cốt
Tính triều đại nhà thương và nhà tru
Chữ được khắc trên đồ đồng
Như chuông và đỉnh
Hoặc khắc trên đá
Thường được gọi là trung đỉnh văn
Hay thạch cổ văn
Xương, mai rùa, đá rất cứng
Nên hầu hết mọi người
Không thể khắc lên chúng với số lượng lớn
Cũng như không tiện đem theo
Nó chủ yếu được sử dụng
Để ghi chép
Cuối thời xuân thu
Người ta bắt đầu dùng sách thẻ tre
Giản độc thay cho mai rùa và xương thú
Độc, thẻ vỗ
Nghĩa là ván in
Hay còn gọi là mọc bản
Vào thời đó
Người ta viết thư thường dùng những thẻ tre dài
Một xích để viết chữ
Nên sau này thư từ được gọi là xích độc
Thẻ tre nhẹ hơn nhiều
So với mai rùa và xương thú
Nhưng vẫn còng cảnh
Ưu điểm duy nhất là nó rẻ
Thời đó
Lụa cũng được dùng làm chất liệu để viết chữ
Nhưng lụa giá rất tắt đỏ
Thời nhà Hán
Giá một tấm lụa tương đương
Với 720 cân gạo
Vì vậy giấy thời đó
Là ám chỉ phải lụa
Loại giấy được sử dụng
Là loại giấy có gốc từ lụa
Công nghệ làm giấy
Của Thái Luân truyền ra thế giới
Mãi đến thời Đông Hán
Thái Luân mới sử dụng vò cây
Vải, người đánh cá
Và các vật liệu giá rẻ khác để làm giấy
Và phát minh ra kỹ thuật làm giấy
Làm cho giấy
Trở thành vật liệu giá rẻ
Và phù hợp để viết
Loại giấy làm ra này được Thái Luân gọi là chỉ
Nhưng sau này
Người ta vẫn dùng chữ chỉ
Để gọi loại giấy do Thái Luân làm ra
Nghề làm giấy hiện đại
Sử dụng máy móc để thay thế nhân công
Nhưng các nguyên lý, quy trình cơ bản
Và nguyên liệu
Được sử dụng trong sản xuất giấy
Về cơ bản giống với cách
Làm giấy của Thái Luân
1900 năm trước
Kỹ nghệ làm giấy của Trung Quốc
Sau đó thông qua nhiều con đường khác nhau
Đã lần lượt được truyền nhập
Vào Triều Tiên, Nhật Bản, Ả Rập
Và Châu Âu
Cuối cùng lan truyền đến Châu Mỹ
Và Hoa Kỳ
Năm 1276
Nhà máy giấy đầu tiên được xây dựng
Trên bán đảo Ý
Để sản xuất giấy gai dầu
Nhà máy giấy đầu tiên được xây dựng
Ở Anh vào năm 1494
Nhưng kỹ thuật thấp
Và chất lượng kém
Vào thời Càn Long
Họa sĩ người Pháp tên là
Michel Benus
Làm việc trong triều đình nhà Thanh
Đã vẽ những bức tranh về kỹ thuật làm giấy
Của Trung Quốc và gửi về Paris
Kỹ thuật làm giấy tiên tiến của Trung Quốc
Đã được phổ biến rộng rãi
Ở Châu Âu
Cho đến năm 1690
Một nhà máy giấy mới được xây dựng
Tại Philadelphia
Của Hoa Kỳ
Muộn hơn nghề làm giấy của Thái Luân
Tròn 1585 năm
Tiếp theo
Với các em cùng lắng nghe
Câu chuyện về phát minh
Giác cờ vây và kỹ thuật
Làm giấy nhé
Cờ vây
Các văn nhân cổ đại Trung Quốc
Phải có đủ 4 tài nghệ
Cầm, kỳ, thư, hoạ
Để tu thân dưỡng tính
Trong đó
Kỳ là nói đến cờ vây
Tương truyền
Con trai của Nế Nhiêu là Đan Chu
Có tính khí bướng bình
Và không tiếp nhận dạy rỗ
Để Đan Chu tĩnh tầm học tập
Nế Nhiêu đã phát minh
Giác cờ vây
Dạy Đan Chu chơi
Để xèn luyện tinh thần
Và xèn luyện tính khí
Kể từ đó
Cờ vây đã trở thành một hạng mục quan trọng
Để các trí thức xưa
Đô tâm dự tính
Đồng thời
Nó cũng là một trong những tinh hoa
Của văn hóa Trung Hoa
Các tên khác của cờ vây như
Dịch, dư, thổ đàm, tọa ổn
Hắc bạch, phương viên, lạng kha
Gọi hắc bạch
Là các viên cờ
Có hai màu đen và trắng
Ý nghĩa là âm, dương
Quần đen 181 viên
Quần trắng 180 viên
Gọi phương viên
Ý nghĩa là
Trời tròn, đất vuông
Phương nghĩa là vuông
Là chỉ bàn cờ
Do 19 đường ngang
Và 19 đường dọc tạo thành
Viên nghĩa là tròn
Chỉ các quân cờ hình tròn
Biệt danh lạng kha
Xuất phát từ một truyền thuyết thần kỳ
Trong thuật dị ký
Của Nam Triều
Có ghi rằng
Ở thời nhà Tấn
Có một người tiều phu tên là Vương Chất
Có một ngày đã vào núi Thạch Thất
Này là Đông Nam
Cù Châu tỉnh Chiết Giang
Để đốn cùi
Anh ta nhìn thấy mấy đứa trẻ
Đang chơi cờ và kha hát
Vương Chất xem đánh cờ
Và nghe tiếng hát đến mê mẩn
Không biết được thời gian trôi qua
Cũng quên mất đói bụng
Một cậu bé đưa cho anh ta
Một trái tiên trông giống như
Hạt táo
Vương Chất ngậm nó trong miệng
Bỗng không còn cảm thấy đói và khát
Ngay sau đó
Cậu bé bảo anh ta rằng
Đã đến giờ phải về nhà
Vương Chất đứng dây
Phát hiện cái rìu dùng để đốn cùi
Đặt một bên đã bị mục nát
Sau khi trở về nhà
Mọi thứ hoàn toàn thay đổi hết
Cả dân làng không ai nhận ra anh ta
Những người cùng tuổi với anh
Đã qua đời
Từ đó về sau
Cờ vây có tên gọi là lãn kha
Phương pháp chơi cờ vây
Là mỗi người chơi
Lấy một quân cờ
Có một màu
Đen đi trước rồi đến trắng
Lần lượt đặt một quân cờ
Trên dao điểm của hai đường kẻ
Câu chuyện về
Kỹ thuật làm giấy
Trước khi phát minh ra giấy
Người Trung Quốc đã khắc
Chữ Hán trên thẻ tre, thẻ gỗ
Kim thạch, đồ uống
Hoặc mai rùa, sương thú
Sau đó dùng dây thừng
Bằng da thuộc để nối
Các thẻ tre và thẻ gỗ
Thành một cuốn sách
Nhưng sách thẻ tre rất nặng nề, công cảnh
Khó mang theo, đọc không
Thân tiện
Thời xuân thu chính quốc
Tuy sách luộc làm từ tư
Rất tiện lợi, nhẹ nhàng
Nhưng giá cả lại đắt tiền
Không được phổ biến rộng rãi
Sau này, người ta phát minh ra giấy
Làm từ sợi gai dầu
Hoặc sợi gai
Nhưng tính chất của giấy gai dầu
Thô rắp và không phù hợp để viết
Thời Hán Hoà Nế
Chiều Đông Hán
Một thái giám tên là Thái Luân
Đã nụ kết kỹ thuật làm giấy
Và kinh nghiệm của các bậc tiền nhân
Cải biến phương pháp làm giấy
Tạo ra loại giấy nhẹ, chắc
Và phù hợp để viết
Sau khi nghiên cứu thỉnh nghiệp
Liên tục, Thái Luân nhận thấy
Các vật liệu như
Nưới đánh cá cũ, quần áo sách
Bỏ cây, giấy gai
Được ngâm và giã nát thành một giấy
Sợi nguyên chất được dùng
Để làm ra giấy, rẻ tiền
Mà chất lượng tốt
Mọi người gọi là Thái Hầu Chỉ
Giấy của Thái Hầu
Sau đó kỹ thuật làm giấy
Liên tục được đổi mới và cải tiến
Đệ tử của Thái Luân là Khổng Đan
Đã sử dụng vò cây thanh đàn
Và dơm dạ
Để làm ra tuyên chỉ
Giấy tuyên, thích hợp nhất
Cho thư pháp và hội họa
Các em thân mến
Hôm nay chúng ta đã biết đến Thái Luân
Người đã sáng tạo ra giấy
Một phát minh tưởng như giản đơn
Mà thật kỳ diệu
Đưa con người bước vào một kỷ nguyên mới
Nhờ giấy, trí thức được lưu truyền
Văn hóa được ghi chép
Và trí tuệ được loàn tỏa khắp vuôn nơi
Một điều thú vị nữa
Là bộ môn cờ vây
Và cờ tướng
Cũng được phát minh ra trong thời kỳ này
Mục đích là để ước ước
Và rèn tâm
Chúng ta cùng luôn ghi nhớ
Và trân trọng sự sáng tạo
Của các tiền nhân nhé
Hẹn gặp lại các em
Vào chương trình tiếp theo
