Tập Cận Bình đang tập hợp trục hỗn loạn thông qua lễ duyệt binh kỷ niệm tám mười năm kết thúc Thế chiến 2, với sự tham dự của Putin và Kim Jong-un - ba nhà lãnh đạo chủ chốt của các quốc gia bị trừng phạt đứng chung khung hình lịch sử. Đồng thời, Nga-Trung liên tục tuần tra chung trên biển Nhật Bản bằng cả tàu mặt nước và tàu ngầm, tạo thế gọng kìm kép vừa quân sự vừa chính trị. Phía bên kia, Australia-Canada-Philippines tập trận phòng không tại bãi cạn nóng bỏng để răn đe Trung Quốc bằng sự hiện diện dựa trên luật lệ. Việt Nam đang âm thầm kiên cố hóa Trường Sa với chiến lược phòng thủ phân tán, mở rộng hai mười một điểm đóng giữ và xây dựng đường băng ba nghìn mét tại bãi Thuyền Chài. Tất cả cho thấy thế giới đang bước vào kỷ nguyên cạnh tranh cấu trúc gay gắt, nơi vũ khí mềm quyết định cục diện hơn vũ khí nóng. Từ bây giờ đến năm hai nghìn hai mười bảy - năm được dự đoán Trung Quốc tấn công Đài Loan, thế giới sẽ luôn có những hỗn loạn nhưng trong đó vẫn có trật tự riêng.
Hoa Kỳ và đồng minh siết chặt vòng vây Trung Quốc, chiến lược toàn diện,
từ Northern Strike đến Chuỗi đảo thứ nhất, kế hoạch bao vây hoàn hảo.
Trong tháng 8 này, chúng ta chứng kiến hàng loạt diễn biến quân sự trên toàn thế giới
đều nhắm vào một mục tiêu chung, Trung Quốc.
Đây không phải những hành động ngẫu nhiên, mà là chiến lược được dẫn dắt bởi Hoa Kỳ
nhằm siết chặt vòng vây với đối thủ không đội chơi chung ở Bắc Kinh.
Bí mật Đài Loan tại cuộc tập trận Northern Strike trong hai tuần đầu tháng 8
tại các khu vực huấn luyện rộng lớn ở phía Bắc tiểu bang Michigan.
Cuộc diễn tập quân sự thường niên Northern Strike tấn công phương Bắc
đã diễn ra với sự tham gia của hơn 7.500 quân nhân
từ 36 tiểu bang và 9 đối tác quốc tế.
Đây là một trong những cuộc diễn tập lớn nhất do lực lượng vệ binh quốc gia Mỹ tài trợ,
được chương trình chứng nhận năng lực huấn luyện chung của Ngũ Giác Đài công nhận.
Tuy nhiên, diễn tập năm nay mang khí nghĩa hoàn toàn khác biệt và có tính bước ngoặt.
Điểm nhấn quan trọng nhất là sự thay đổi trong kịch bản tác chiến.
Đây là lần đầu tiên sau hơn một thập kỷ,
cuộc diễn tập chuyển đổi từ kịch bản truyền thống ở châu Âu
sang mô phỏng bối cảnh Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Sự thay đổi này không đơn thuần là điều chỉnh chiến thuật mà là tuyên bố chiến lược
phản ánh trực tiếp sự thay đổi trong ưu tiên của Ngũ Giác Đài.
Nó cho thấy Bộ Quốc phòng Mỹ đang nghiêm túc chuẩn bị
cho kịch bản đối đầu với đối thủ ngang hàng như Trung Quốc
ở khu vực chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Kịch bản Tiếp tế đảo chuẩn bị cho chiến tranh Thái Bình Dương
Để phù hợp với bối cảnh mới, nội dung huấn luyện đã được điều chỉnh căn bản.
Cuộc diễn tập năm nay chú trọng hơn nhiều vào tác chiến trên biển,
bao gồm vận chuyển tiếp tế lên đảo kỹ năng sống còn trong tương lai
ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Kịch bản diễn tập được mô tả chi tiết,
máy bay trực thăng thả kiện hàng tiếp tế xuống hồ,
ba binh sĩ thuộc lực lượng đặc nhiệm lục quân
để vớt vật tư và di chuyển tới hồ Huron,
nơi họ giao vật tư cho nhóm binh sĩ khác để đưa lên bờ.
Trong cuộc xung đột tiềm tàng với Bắc Kinh,
các căn cứ quân sự lớn và kiên cố của Mỹ trong khu vực
được cho là sẽ dễ dàng trở thành mục tiêu của kho tên lửa khổng lồ của Trung Quốc.
Do đó, quân đội Mỹ rất có thể phải phân tán lực lượng trên các hòn đảo nhỏ,
hoạt động bí mật và phụ thuộc vào các tuyến tiếp tế linh hoạt khó bị phát hiện.
Bóng Mabee High Spirit xuất hiện.
Sức mạnh răn đe của cuộc diễn tập được nâng lên tầm cao mới
với sự tham gia của hai máy bay ném bom tàng hình Beehive Spirit.
Ngày 13 tháng 8, hai bóng ma này đã lần đầu tiên hạ cánh xuống Michigan
trong cuộc diễn tập Northern Strike để diễn tập việc thay đổi phi hành đoàn nhanh chóng.
Hai bẫu High Spirit thuộc liên đội oanh tạc cơ số 131
đóng tại Missouri, đơn vị vệ binh quốc gia duy nhất ở Mỹ,
được trang bị vũ khí hạt nhân.
Sự xuất hiện của những cỗ máy chiến tranh tối tân này
không chỉ để huấn luyện mà còn gửi đi thông điệp răn đe
về khả năng triển khai linh hoạt và tầm vươn toàn cầu của không quân Mỹ.
Sự hiện diện bí mật của Đài Loan giữa hàng ngàn binh sĩ Mỹ,
sự hiện diện của khoảng 500 binh sĩ Đài Loan
là chi tiết đặc biệt nhạy cảm và đáng chú ý.
Đài Loan là hòn đảo dân chủ đang tự trị,
nhưng Bắc Kinh luôn tuyên bố họ là một phần lãnh thổ của Trung Quốc đại lục
và không giấu giếm ý đồ tấn công bằng vũ lực để thống nhất.
Các quan chức quốc phòng Mỹ từ lâu đã xác định Đài Loan
chính là ngòi nổ tiềm tàng nhất có thể dẫn đến đại chiến tại châu Á.
Trong cuộc họp báo ngày 4 tháng 8,
quan chức cấp cao của lực lượng vệ binh quốc gia tại Michigan
đã xác nhận cuộc diễn tập có sự tham gia của hơn 500 binh sĩ Đài Loan.
Tuy nhiên, khi được truyền thông đề nghị cung cấp thêm chi tiết,
quan chức quốc phòng tại Ngũ Giác Đài từ chối bình luận.
Thái độ kín đáo này phản ánh sự cân bằng mong manh
mà Washington đang cố gắng duy trì không muốn,
khiến Bắc Kinh cảm thấy bị đe dọa quá mức.
Philippines và chủ đồng minh Mỹ Philippines Talk
Bầu không khí tại Biển Đông ngày càng căng thẳng
bởi các hành động quyết đoán của Trung Quốc.
Đáng chú ý nhất, ngày 11 tháng 8,
một tàu chiến Trung Quốc đã đâm vào tàu hải cảnh của chính họ
trong lúc cố gắng xua đuổi tàu tuần duyên Philippines
tại khu vực gần bãi cạn Scarborough.
Đáp lại, chỉ hai ngày sau,
Hoa Kỳ triển khai hai tàu chiến đến gần bãi cạn Scarborough
để thực hiện hoạt động tự do hàng hải động thái trực tiếp
thách thức các yêu sách chủ quyền phi lý của Bắc Kinh.
Ngày 14 tháng 8, Đại sứ Philippines tại Washington
José Manuel Romuéndez tiết lộ hai nước đang thảo luận
về khả năng triển khai thêm các bệ phóng tên lửa tới Philippines.
Đây là bước đi tăng cường đáng kể khả năng giăn đe
trước các hành động gây hấn tại Biển Đông.
Philippines là quốc gia bao quanh gần như toàn bộ phần phía đông Biển Đông
và cũng là một phần trọng yếu trên chuỗi đảo thứ nhất
mà Hoa Kỳ triển khai để vây bọc Bắc Kinh.
Dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Ferdinand Marcos Jair,
Philippines đã thể hiện rõ việc đưa đất nước sát lại gần
với đồng minh Hoa Kỳ.
Cuộc diễn tập ALONG – Úc-Philippines phô diễn sức mạnh
Ngày 15 tháng 8, các lực lượng Úc và Philippines
khởi động cuộc diễn tập quân sự chung lớn nhất từ trước đến nay
mang tên ALONG, nghĩa là sống trong tiếng Tagalog.
Với sự tham gia của hơn 3.600 quân nhân,
cuộc diễn tập kéo dài đến ngày 29 tháng 8,
bao gồm các hoạt động bắn đạn thật, diễn tập chiến đấu và tấn công đổ bộ.
Quy mô và tính chất của cuộc diễn tập ALONG
cho thấy mức độ cam kết nghiêm túc từ phía Úc.
Nước này điều động các khí tải quân sự hàng đầu,
bao gồm tàu khu trục tiên lửa, máy bay chiến đấu đa nhiệm siêu thanh F-18,
máy bay vận tải C-130,
vũ khí chống tăng Javelin và các đơn vị đặc nhiệm.
Sự kiện này còn có ý nghĩa lớn với sự tham gia của các quan sát viên
từ hàng loạt quốc gia quan trọng như Mỹ, Canada,
Nhật Bản, Hàn Quốc, New Zealand và Indonesia.
Sự hiện diện này biến ALONG từ cuộc diễn tập song phương
thành sự kiện mang tính đa phương.
Nhật Bản dịch chuyển chiến lược về Tây Nam.
Theo truyền thống, trọng tâm phòng thủ của Nhật vốn hướng về phía Bắc
để đối phó với Liên Xô và sau này là Nga cùng Triều Tiên.
Nhưng nay họ đang chuyển dịch về phía Tây Nam
để hướng thẳng tới biển Hoa Đông và eo biển Đài Loan.
Ngày 13 tháng 8, lực lượng phòng vệ mặt đất Nhật tuyên bố
chuyển 17 máy bay vận tải V-22 tới căn cứ Saga
mới được thành lập trên đảo Kyushu.
Việc di chuyển chúng đến Saga, nằm ở cực phía tây đảo Kyushu
và rất gần căn cứ hải quân Sasebo,
mang ý nghĩa địa chiến lược to lớn.
Khoảng cách từ Saga đến Thượng Hải chỉ khoảng 700 km.
Đặt phi đội V-22 ở vị trí lý tưởng để phản ứng nhanh chóng
trước bất kỳ tình huống khẩn cấp nào trong khu vực.
V-22 Osprey với khả năng kết hợp cất hạ cánh thẳng đứng
của trực thăng với tốc độ và tầm xa của máy bay cánh cố định
là loại máy bay hoàn hảo để vận chuyển binh lính.
Với 17 chiếc V-22, Nhật có khả năng triển khai nhanh chóng
lực lượng quy mô gần bằng một tiểu đoàn tác chiến
đến các đảo tiền tiêu ở phía Tây Nam chỉ trong vài giờ.
Nhật han gác quá khứ đối phó thách thức chung.
Ngày 23 tháng 8, tại cuộc họp thượng đỉnh ở Tokyo,
Thủ tướng Nhật Bản Ishiba Shigeru và Tổng thống Hàn Quốc
Yoon Suk-yoon lần đầu tiên ra tuyên bố chung sau 17 năm.
Tuyên bố chung vạch ra các lĩnh vực hợp tác
bao gồm quốc phòng, an ninh, kinh tế và trí tuệ nhân tạo.
Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh cả hai nước
phải đối mặt với loạt thách thức chung ngày càng gia tăng,
chương trình phát triển tên lửa và hạt nhân không ngừng của Triều Tiên,
và quan trọng không kém là sự trỗi dậy của Trung Quốc
ngày càng có sức ảnh hưởng sâu rộng và quyết đoán hơn.
Việc Tổng thống Hàn Quốc chọn Nhật Bản
thay vì Mỹ cho chuyến công du nước ngoài đầu tiên
kể từ khi nhậm chức hồi tháng 6
cho thấy Seoul hết sức coi trọng mối quan hệ với Tokyo.
Chuối đảo thứ nhất được củng cố
trong cấu trúc an ninh của Mỹ ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Sự hợp tác chặt chẽ giữa Nhật Bản và Hàn Quốc
hai đồng minh hiệp ước quan trọng nhất của Washington
ở vùng Đông Bắc Á chính là mảnh ghép còn thiếu
nhưng vô cùng quan trọng.
Lâu nay Hoa Kỳ luôn phải ở giữa
để điều đình sự mâu thuẫn giữa Hàn Quốc và Nhật Bản.
Giờ đây, chính sự trỗi dậy của Trung Quốc
đã khiến Tokyo và Seoul xích lại gần nhau.
Khi họ có thể phối hợp hiệu quả hơn
nó sẽ tạo ra mặt trận vững chắc và thống nhất
kéo dài từ Đông Bắc Á xuống Đông Nam Á.
Xu thế không thể đảo ngược.
Phân tích chuỗi sự kiện địa chính trị diễn ra rồn rập
từ cuộc tập trận Northern Strike với kịch bản Thái Bình Dương,
việc củng cố trục an ninh Mỹ-Philippines-Úc,
sự dịch chuyển chiến lược của Nhật Bản về mặt quân sự
đến cái bắt tay lịch sử giữa Seoul và Tokyo
tất cả là từng mảnh ghép trong một bức tranh thể hiện xu thế không thể đảo ngược.
Đó là sự hội tụ chiến lược ngày càng nhanh chóng và mạnh mẽ
giữa Mỹ và đồng minh cùng đối tác để chống lại Bắc Kinh.
Các biện pháp được đưa ra rất đa dạng
từ huấn luyện chiến đấu thực địa,
triển khai vũ khí chiến lược,
củng cố khuôn khổ pháp lý,
cho đến các đột phá ngoại giao cấp cao trên mọi mặt trận.
Thay vì bị động trước các hành động của Bắc Kinh,
giờ đây Mỹ và đồng minh đang chủ động định hình môi trường an ninh
để ít nhất giữ nguyên hiện trạng,
không để Bắc Kinh bành trướng ra khỏi chuỗi đảo thứ nhất
hay có đủ tự tin để tấn công Đài Loan hoặc gây sức ép với Philippines.
Sự giăn đe hòa bình thông qua sức mạnh này
chính là đặc sản của nhiệm kỳ Charm 2.0.
Chưa bao giờ nước Mỹ giăn đe một cách hiệu quả như vậy
mà không phải gây ra cuộc chiến nào.
Tương lai thuộc về Ấn Độ Dương Thái Bình Dương.
Ấn Độ Dương Thái Bình Dương sẽ là tương lai của thế giới.
Chúng ta thấy viễn cảnh các nước châu Âu và Hoa Kỳ
phải hướng ánh mắt sang phía đông nhiều hơn,
chứ không còn chỉ loanh quanh ở Đông Âu với vấn đề Ukraine
hay Trung Đông với các xung đột Gaza.
Ở đó có Nam Á với mâu thuẫn Ấn Độ Pakistan
có thể bùng nổ thành chiến tranh bất cứ lúc nào.
Có vùng Đông Nam Á và Biển Đông khi Trung Quốc ngày càng hung hăng chèn ép các nước.
Có eo biển Đài Loan khi cuộc chiến giữa Trung Quốc và Đài Loan đang đến rất gần.
Có biển Hoa Đông khi Trung Quốc và Nhật Bản
đang chạy đua từng giờ về mặt quân sự.
Có bán đảo Triều Tiên khi mâu thuẫn giữa Triều Tiên và Hàn Quốc đã lên đến đỉnh điểm.
Tất cả đều tiềm tàng xung đột bất cứ lúc nào.
Trong thế giới ngày càng hỗn loạn,
một cuộc chiến nữa xảy ra là điều không phải nghi ngờ.
Nhưng cuộc chiến sẽ diễn ra lúc nào, thời điểm nào và địa điểm nào.
Cùng những gì cần chuẩn bị trước khi nó nổ ra
tất cả vẫn còn là câu hỏi cần thời gian giải đáp.