"Chào Mừng Các Bạn Đến Với Kênh Thiên Hà TV Video Ngày Hôm Nay Của Chúng Ta: Đây Là Cuộc Sống Ở Nhật Bản: Quốc Gia Đang Tự Xóa Mình Khỏi Trái Đất | Thiên Hà TV ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Bạn sẽ thích video này: https://youtu.be/XpFkWWD8ur4 Đây là một điều thú vị: https://youtu.be/zN802LaPf9Y Video này hay quá, không thể bỏ lỡ: https://youtu.be/NvjGsWI1vA4 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Thiên Hà TV là nơi chia sẻ những kiến thức thú vị và bổ ích về khoa học, khám phá vũ trụ, khám phá thế giới và những điều bí ẩn đầy cuốn hút. Nếu bạn yêu thích nội dung của kênh, đừng ngần ngại like, bình luận, chia sẻ video và đăng ký Thiên Hà TV để không bỏ lỡ những hành trình khám phá kỳ thú tiếp theo nhé! Tham gia hội viên của Thiên Hà TV để ủng hộ chương trình: https://www.youtube.com/channel/UCTniCbwkP-Hc3lSPiI9tU6Q/join ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Chúng tôi không sở hữu đầy đủ tài liệu được biên soạn trong video này. Nó thuộc về những cá nhân hoặc tổ chức xứng đáng được tôn trọng. Chúng tôi sử dụng theo: Tuyên bố từ chối trách nhiệm bản quyền, phần 107 của Đạo luật bản quyền năm 1976. ""Sử dụng hợp pháp"" được cho phép cho các mục đích như phê bình, bình luận, đưa tin, giảng dạy. học bổng và nghiên cứu. - Bản quyền âm nhạc thuộc: Audio Library - YouTube, storyblocks và elements envato - Bản quyền hình ảnh họa thuộc: storyblocks và elements envato ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ #thienhatv #bian #khampha"
Nhật Bản, một nơi từng được xem là biểu tượng của hiện đại, của trật tự, của tuổi thọ kéo dài như một phép màu.
Nhưng cũng chính nơi ấy, từng phút trôi qua, lại có 3 người cao tuổi lặng lẽ rời khỏi cuộc đời.
Trong khi, chỉ có 1,3 đứa trẻ được sinh ra.
Con số không tròn trị ấy nghe có vẻ nhỏ, nhưng đang là dấu hiệu cho một bi kịch nhân khẩu học chưa từng có.
Nhịp sống nơi đây đang chậm lại đến mức không còn kịp thay thế sự sống đã ra đi.
Năm 2025 là một thời gian mà 9 người Nhật, gọi là giới hạn sinh tồn, đang đến gần.
Và thế giới đang nín thở dõi theo Nhật Bản, như nhìn vào tương lai của chính mình.
Bởi nơi đây, quá cứ, hiện tại và tương lai đang va vào nhau trong một cuộc khủng hoảng không có tiếng động.
Nhưng đủ sức làm rung chuyển toàn bộ khái niệm về sự sống còn của một quốc gia.
Thế hệ vàng bước vào tuổi già. Vấn đề năm 2025 là gì?
Có một thế hệ từng làm nên điều kỳ diệu cho nước Nhật.
Họ sinh ra trong khoảng từ năm 1947 đến năm 1949, đúng vào thời điểm đất nước vừa bước qua giai đoạn khó khăn nhất trong lịch sử hiện đại.
Những con người ấy lớn lên trong thiếu tốn, nhưng lại mang trong mình khát vọng tái thiết và niềm tin mãnh liệt vào tương lai.
Chính họ đã góp phần đưa Nhật Bản trở thành cường quốc công nghiệp, khoa học và công nghệ hàng đầu thế giới.
Người Nhật gọi họ bằng một cái tên đầy trân trọng là thế hệ bùng nổ dân số hay còn được ví như thế hệ vàng.
Nhưng giờ đây, hơn 70 năm sau, thế hệ từng đưa nước Nhật đi lên ấy đang đồng loạt bước sang tuổi 75.
Và năm 2025 chính là thời điểm mà điều này diễn ra một cách rõ rệt.
Cũng là lúc cả đất nước phải đối mặt với một sự thật không thể né tránh.
Nhật Bản đang bước vào giai đoạn dân số siêu già, với áp lực khổng lồ đè nặng lên toàn bộ hệ thống an sinh xã hội.
Tuổi 75 là một mốt rất đặc biệt trong hệ thống chăm sóc sức khỏe của Nhật.
Đây là giai đoạn mà các chỉ số chi tiêu cho y tế, lương hư và chăm sóc dài hạn bắt đầu tăng đột biến.
Những căn bệnh mạng tính, tình trạng suy giảm trí tuệ, nhu cầu chăm sóc thường xuyên tại nhà, viện dưỡng lão, điều dưỡng viên,
tất cả những điều đó đều cần tiền, cần nhân lực và quan trọng hơn cả, cần một xã hội có đủ sức để chống đỡ.
Nhưng hiện tại, Nhật Bản đang rơi vào tình thế nghịch lý. Thế hệ trẻ ngày càng ít, trong khi thế hệ già thì ngày càng đông.
Số người đóng thuế giảm, nhưng số người nhận trợ cấp lại không ngừng tăng.
Tất cả những mô hình bảo hiểm, phúc lợi và khu trí trước đây đều được xây dựng trên giả định rằng người trẻ sẽ nuôi người già.
Thế nhưng điều đó không còn đúng nữa. Ở Nhật, cán cân ấy đã bị lệch quá xa, và không còn cách nào để giữ cho nó cân bằng nếu không có thay đổi lớn.
Chính phủ Nhật đã gọi thời điểm này là vấn đề năm 2025, không còn là một lời cảnh báo, mà là một thực tế đang đến rất gần.
Trong hơn 30 năm qua, quốc gia này đã tìm đủ mọi cách để đảo ngược tình thế, từ khuyến kích sinh con, hỗ trợ phụ nữ, cải cách hệ thống hưu trí, cho đến tái cấu trúc lực lượng lao động.
Nhưng cho đến hiện tại, tất cả đều chưa đủ. Điều khiến người ta lo lắng không chỉ là những con số, đáng sợ hơn là cách mà cuộc khủng hoảng này đang âm thầm diễn ra.
Không có hỗn loạn, không có báo động, chỉ có những nhà dưỡng lão mọc lên ngày một nhiều, những giường bệnh ngày càng đầy, và những con người lặng lẽ và đi cùng nhau.
Một quốc gia đang lặng lẽ bước vào tuổi xế chiều, trong im lặng mà không ai biết chắc điều gì sẽ xảy ra tiếp theo.
Nhật Bản, quốc gia đang co lại từng phút.
Hãy hình dung bạn đang nhìn vào một chiếc đồng hồ, khi kim dây vừa nhít một nhịp.
Ở đâu đó tại Nhật Bản lại có ba người già trút hơi thở cuối cùng, và trong khoảnh khắc đó, chưa đến hai đứa trẻ được sinh ra.
Nếu tính trung bình, mỗi phút, dân số nước này giảm gần hai người.
Không có biến cố nào xảy ra, chỉ là xã hội đang chậm lại, già đi, và sinh ít đi đến mức không thể bù đắp cho sự ra đi.
Trong năm 2024, chỉ có khoảng 720.000 trẻ sơ sinh ra đời, con số thấp nhất trong lịch sử hiện đại của Nhật Bản.
Đây cũng là năm thứ 9 liên tiếp tỷ lệ sinh giảm, và không có dấu hiệu nào cho thấy con số ấy sẽ sớm tăng trở lại.
Điều đang diễn ra không còn là dự đoán, mà là một sự thật không thể chối bỏ.
Bạn có thể bắt gặp những cặp đôi trẻ tay trong tay chụp ảnh cưới ở quảng trường trước ga Tokyo.
Họ rạn rỡ, tươi tắn, tạo nên cảm giác như hôn nhân và tình yêu vẫn đang nở rộ.
Nhưng nếu quan sát kỹ hơn, bạn sẽ thấy một nửa trong số họ không phải người Nhật.
Họ đến từ các quốc gia khác trong khu vực châu Á.
Và vẻ đẹp đó, hóa ra, lại không thuộc về tương lai của dân số Nhật Bản.
Năm 2024, cũng chỉ ghi nhận khoảng 500.000 cặp đôi người Nhật đăng ký kết hôn, một con số báo động.
Trong một xã hội nơi gần như tất cả trẻ em được sinh ra trong hôn nhân,
việc kết hôn ít đi cũng đồng nghĩa với việc ít trẻ em được sinh ra,
cả một thế hệ mới đang dần bị cắt đứt ngay từ trong ý niệm.
Tháng giêng hàng năm, Nhật Bản tổ chức lễ trưởng thành cho những người bước sang tuổi 20.
Nhưng những năm gần đây, buổi lễ không còn ruộng ràng như trước.
Người ta dần nhận ra, lớp thanh niên đang mỏng đi từng năm.
Và ngay trong khoảnh khắc hân hoan ấy, đất nước vẫn đang âm thầm co lại.
Từng phút, từng người, không bằng biến động, mà bằng chính sự im lặng của thời gian.
Vì sao người Nhật không sinh con?
Nhiều người cho rằng giới trẻ Nhật không sinh con vì họ không muốn,
nhưng thực tế lại phức tạp hơn nhiều.
Không phải họ quay lưng với gia đình,
mà là cả một hệ thống đang khiến việc lập gia đình và nuôi con trở thành một điều quá khó khăn,
thậm chí bất khả thi với nhiều người trẻ.
Trong số ba thập kỷ qua, nền kinh tế Nhật Bản gần như không tăng trưởng.
Lương không tăng, nhưng giá nhà, chi phí sinh hoạt và áp lực công việc thì ngày càng lớn.
Một người trẻ mới tốt nghiệp đại học thường phải đối mặt với thu nhập không đủ sống độc lập,
chứ chưa nói đến việc nuôi thêm một đứa trẻ.
Họ không từ chối gia đình, chỉ là họ buộc phải trì hoãn,
chờ đến khi cảm thấy mình có thể chịu nội gánh nặng.
Với phụ nữ, áp lực còn lớn hơn.
Dù học cao, đi làm giỏi, nhưng khi sinh con,
kỳ vọng xã hội lập tức dùng hết trách nhiệm nuôi dạy con cái lên vai họ.
Chính sách hỗ trợ sau sinh ở nhiều nơi vẫn còn hạn chế,
thiếu nhà trẻ, thiếu thời gian linh hoạt.
Trong khi đó, nam giới lại bị cuốn vào guồn quay công việc không hồi kết,
khiến vai trò làm cha gần như bị vắng mặt.
Một yếu tố âm thầm khác là sự cô đơn.
Nhiều người trẻ sống một mình, không kết nối, không chia sẻ, không yêu đương.
Công nghệ không thể thay thế sự tiếp xúc thật.
Khi không có một mối quan hệ thân mật, hồn nhân trở thành điều xa vời,
và việc có con cũng theo đó mà biến mất.
Điều buồn nhất không nằm ở việc họ từ chối tình yêu hay gia đình.
Trái lại, rất nhiều người vẫn khao khát có một tổ ấm,
có con để cùng nuôi dạy.
Nhưng họ không biết bắt đầu từ đâu, không biết khi nào mới đủ ổn định,
và thậm chí tự hỏi liệu mình có đủ tốt để người khác chọn làm bạn đời.
Nhật Bản không thiếu tình yêu.
Họ chỉ thiếu một môi trường đủ vững chải để tình yêu ấy có thể sinh sôi thành một gia đình.
Và trong khi chờ đợi điều đó, những đứa trẻ vẫn chưa ra đời.
Hồn nhân biếm mất và hệ lụy âm thầm.
Ở một đất nước từng xem đám cưới là cuộc mốt thiên liên nhất đời người,
tiếng chuông hôn lễ nay ban lên thưa dần.
Nhật Bản đang chứng kiến điều kỳ lạ.
Hồn nhân không còn là nhấc mơ mặc định của người trẻ.
Không ai phản đối, không ai kêu gọi từ chối lập gia đình.
Chỉ là mọi thứ đang âm thầm biến mất, như hơi nước tan vào không khí.
Năm 2024, chỉ có khoảng 500.000 cặp đôi người Nhật đăng ký kết hôn,
thấp nhất trong lịch sử hiện đại.
Nhưng điều đã nói không chỉ là con số, mà là cảm nhận xã hội đã thay đổi.
Hồn nhân không còn là điểm khởi đầu hạnh phúc.
Mà trở thành bài toán đầy cân nhắc.
Người trẻ tự hỏi liệu mình có đủ tốt, đủ vững, đủ hấp dẫn để được chọn làm bạn đời.
Khác với nhiều quốc gia nơi sinh con ngoài hồn nhân là điều bình thường.
Ở Nhật, gần như tất cả trẻ em được sinh ra trong gia đình chính thức.
Nghĩa là nếu không kết hôn thì cũng sẽ không có con.
Và khi hồn nhân thư vắng, cả hệ thống sinh sản xã hội cũng dần lặn lẽ rạn vỡ từ bên trong.
Hiệu ứng domino bắt đầu hiện rõ.
Ít hồn nhân dẫn đến ít con cái.
Ít con kéo theo trường học đóng cửa.
Nhà trẻ bỏ trống.
Các khu dân cư già đi mà không có lớp trẻ thay thế.
Những con đường từng rộn ràng tiếng học sinh, giờ chỉ còn tiếng gậy chống và bánh xe lăng.
Xã hội bắt đầu trở nên giòn hơn, mong manh hơn, không phải vì biến động, mà vì thiếu vắng sự gắn bó.
Nhưng có lẽ điều buồn nhất không nằm ở việc kết hôn giảm,
mà ở chỗ quá nhiều người đi qua thanh xuân mà chưa từng được sống trong một mối quan hệ thật sự.
Không phải họ chọn cô đơn, mà là họ buộc phải chấp nhận nó như một kiểu mặc định.
Họ vẫn làm việc, vẫn sống ổn.
Nhưng những bữa tối vẫn trống, căn phòng vẫn tối, và giấc ngủ vẫn đến một mình.
Không ồn ào, không tuyên bố, nhưng hồn nhân đang rút lui khỏi đời sống người Nhật,
và hệ lụy mà nó để lại đang lan rộng, làng lẽ như sóng ngầm dưới mặt nước.
Chính phủ Nhật Bản làm gì? Những nỗ lực làng lẽ.
Không ai có thể nói rằng chính phủ Nhật Bản không hành động.
Suốt ba thập kỷ qua, khi tỉ lệ sinh giảm dần,
và tại các hội nghị lớn nhỏ.
Nhưng giữa những bản kế hoạch được công bố và thực tế đang diễn ra,
vẫn luôn tồn tại một khoảng cách khó lấp đầy.
Tại Tokyo, chính quyền từng triển khai một chính sách đặc biệt,
cho phép công chức làm việc bốn ngày một tuần để dành một ngày cho việc, hẹn hò.
Nghe có vẻ nhẹ nhàng, thậm chí lãng mạn,
nhưng ẩn sau đó là một vấn đề nghiêm trọng.
Người trẻ không còn thời gian để yêu, để gặp gỡ, để bắt đầu một mối quan hệ.
Công việc chiếm trọn ngày dài, còn xã hội thì dần khép kín.
Nếu không tạo không gian cho sự gần gũi,
thì làm sao có thể mong chờ hôn nhân hay trẻ nhỏ?
Một số địa phương khác tung ra ứng dụng kết đôi,
tổ chức sự kiện mai mối, hỗ trợ tiền cưới,
chi phí sinh con, thuê nhà và học phí nhà trẻ.
Dù vậy, hiệu quả vẫn rất khiêm tún,
bởi gốc rễ không chỉ nằm ở chuyện gặp gỡ,
mà là sự bất an âm ủy của người trẻ.
Họ không chắc mình đủ khả năng để lập gia đình,
hay để trở thành một người cha, người mẹ, người bạn đời đáng tin cậy.
Đáng tiếc là phần lớn chính sách vẫn hướng đến các cặp đôi đã kết hôn,
trong khi nhóm độc thân ngày càng đông lại không được đặt làm trọng tâm.
Những người chưa từng bước vào một mối quan hệ nghiêm túc
cũng chính là những người có thể rời khỏi hệ sinh sản xã hội mãi mãi,
nếu không được chạm tới bằng chính sách phù hợp.
Dù ngân sách vẫn được chi ra, sáng kiến vẫn tiếp tục,
nhưng không khí chung trong xã hội là sự im lặng.
Một sự im lặng đến từ mỏi mệt,
khi ai cũng biết rằng vấn đề quá lớn, quá sâu
và không thể sửa chữa trong ngày 1, ngày 2.
Mọi nỗ lực hiện tại, dù đáng trân trọng,
vẫn chỉ như những vết vá nhỏ trên cánh bường cũ kỷ,
giữa lúc sống đang ngầm cuốn đi cả con thuyền.
Người già, vừa là gánh nặng, vừa là cơ hội.
Tuổi thọ trung bình ở Nhật Bản đã vượt mốt 90.
Điều này không chỉ có nghĩa là người Nhật sống lâu,
mà còn sống lâu trong tình trạng tỉnh táo, hoạt động
và đôi khi đầy năng lượng.
Nếu bạn đến sân bóng bầu dục Fuwaku ở Tokyo
vào một chiều cuối tuần,
bạn sẽ thấy một cảnh tượng đáng kinh ngạc.
Những cụ ông 70 tuổi mặc quần đùi vàng,
người 80 mặc quần đùi tím,
tranh bóng, va chạm như những vận động viên thực thụ.
Họ không chơi để biểu diễn,
họ chơi để sống.
Và họ tự hào khi nói,
già không phải là kết thúc,
mà là một trạng thái sống mới.
Tuy vậy, thực tế xã hội vẫn đầy áp lực.
Khi người già ngày càng đông
và số người trẻ có thể chăm sóc ngày càng ít,
thì hệ tống y tế, lương hưu và phúc lợi bắt đầu trao đảo.
Chi phí tăng theo năm,
trong khi nguồn lực lại mỏng dần.
Cáng cân giữa người chăm sóc và người cần chăm sóc
đang lệch hẳn sang một bên.
Nhưng người Nhật không chỉ nhìn vào gánh nặng,
họ đã nhìn thấy một cơ hội mới,
nền kinh tế tuổi già.
Tạ giấy dành cho người lớn
giờ đã vượt doanh số tạ trẻ em.
Các sản phẩm như trà thạch,
ghế ngồi tiện lợi, lối đi rộng hơn,
cửa hàng tích hợp tay vịnh,
tất cả đều được thiết kế lại
để phục vụ người cao tuổi.
Từ công nghệ, thực phẩm, thể thao
đến bất đồng sản,
người già đang trở thành trung tâm của thị trường.
Không phải vì thương mại,
mà vì họ là lực lượng tiêu dùng lớn nhất còn lại.
Và các công ty Nhật không chỉ phục vụ trong nước,
mà còn xuất khẩu chính những sáng kiến này ra thế giới,
nơi mà mọi xã hội đều đang dần già đi.
Giữa những thách thức,
hình ảnh các cụ ông vẫn ra sân,
các bà cụ vẫn học yoga,
uống trà đặc và tham gia cộng đồng
là một thông điệp rõ ràng.
Già đi là điều không thể tránh,
nhưng đối mặt với nó bằng chủ động.
Đó là lựa chọn
chỉ những xã hội thật sự hiểu sâu về mình
mới có thể làm được.
Tàn lễ vô chủ.
Khi người mất nhiều hơn người sinh.
Ở Nhật Bản,
nơi tuổi thọ luôn nằm trong nhóm cao nhất thế giới,
mỗi năm có hàng trăm ngàn người âm thầm ra đi.
Nhưng điều khiến người ta trùng xuống
không phải là số lượng,
mà là các họ kết thúc cuộc đời.
Lặng lẽ, không người tiễn biệt.
Tại Vịnh Tokyo,
từng chiếc thuyền nhỏ rời bến,
mang theo trò cố của hàng chục con người
không còn thân thích.
Không tiếng khóc, không vòng hoa, không gia đình.
Chỉ có nhân viên tàn lễ cuối đầu thay mặt,
làm trò nghi thức,
rồi lặng lẽ rải trò xuống biển.
Người Nhật gọi đó là tàn lễ vô chủ.
Nhưng buổi tiễn biệt không ai đến dự.
Ngày càng nhiều người sống độc thân cho đến cuối đời.
Và sự ra đi của họ cũng đơn độc
như chính cuộc sống mà họ từng trải qua.
Ngành tàn lễ ở Nhật đang thay đổi để thích nghi.
Những gói lễ đơn giản ra đời.
Không viến thăm, không lễ hoàng.
Chỉ cho cốt giao tận nơi.
Có người còn chủ động đặt trước cả đám tan cho chính mình.
Chọn nhạc, điểm rải trò, lời từ biệt.
Vì biết rằng khi đến lúc,
có thể sẽ không còn ai làm điều đó giúp họ.
Tất cả những điều đó không chỉ nói về cái kết,
mà nói về cách một xã hội
đang dần đánh mất khả năng kết nối.
Khi hùng nhân thư thớt,
khi con cái không còn là điều chắc chắn,
thì những ngày cuối đời
càng trở nên lặng lẽ hơn bao giờ hết.
Có một nỗi buồn rất riêng
trong những cuộc chia tay không người tuyển.
Nó không gào thét như mất mắt,
mà là thứ trống rộng kéo dài,
như một cánh cửa khép lại
mà không ai hay biết.
Và giữa sự im lặng ấy,
những người đang sống chợt tự hỏi.
Nếu đến cuối cùng
không còn ai gọi tên mình,
thì những năm tháng đã qua,
có còn ai nhớ?
Nhập cư.
Giải pháp không ai muốn nhắc đến.
Trong mọi cuộc thảo luận
về dân số Nhật Bản,
có một giải pháp luôn lặng lẽ đứng ngoài,
đó là nhập cư.
Khi số người trẻ ngày càng ít,
khi trường học đóng cửa,
nhà máy thiếu nhân lực
và xã hội dần chậm lại,
thì việc mở cửa đón thêm người từ bên ngoài
nghe có vẻ là lời giải hiển nhân.
Nhưng ở Nhật,
điều hiển nhân ấy lại là điều khó chấp nhận nhất.
Thực tế,
người nước ngoài đã đến Nhật nhiều hơn.
Một số khu dân cư giữa Tokyo
và Yokohama
đang hình thành cộng đồng nhỏ
như người Ấn Độ làm việc trong ngành công nghệ,
sống cùng gia đình,
con cái học trường quốc tế.
Trẻ em chơi cùng nhau trong công viên
nói lẫn tiếng Nhật và tiếng mẹ đẻ.
Nhưng người lớn
thì vẫn sống khép kính,
như thể chỉ đang ghé tạm,
không thật sự thuộc về nơi này.
Vấn đề không chỉ nằm
ở sự khác biệt văn hóa,
mà là ở cách xã hội Nhật
vẫn nhìn về bản thân mình
như một khối đồng nhất,
kính đáo, không dễ thay đổi.
Chính phủ đã bắt đầu nới lỏng,
tiết nhận lao động khỉ năng thấp
trong những ngành mà người trẻ
không còn muốn làm như điều dưỡng,
xây dựng, bán lẻ.
Nhưng chính sách vẫn dè dặt.
Người nhập cư có thể làm việc,
nhưng quyền định cư, quốc tịch
và sự chấp nhận sâu sắc
từ cộng đồng vẫn là điều xa vời.
Nhật Bản không muốn nhập cư
trở thành một cụ thay máu.
Nhưng với tốc độ già hóa hiện nay,
sự dè dặt ấy đang khiến quốc gia này
tiến gần hơn đến sự co rút
không thể đảo ngược.
Nhập cư không chỉ là giải pháp dân số,
mà là lựa chọn về tương lai.
Liệu đất nước có chấp nhận
thay đổi bản thân để tiếp tục tồn tại,
hay sẽ chọn giữ nguyên bản sắc
và chấp nhận dần biến mất
trong im lặng?
So với Trung Quốc, Hàn Quốc
và phương Tây,
ai sẽ là Nhật Bản tiếp theo?
Trong nhiều năm,
Nhật Bản được gọi là xã hội tương lai
không phải vì công nghệ
mà vì tốc độ già hóa.
Thế nhưng khi nhìn lại thế giới hôm nay,
người ta bắt đầu thấy rõ
tương lai ấy đang đến nhanh hơn
và Nhật Bản không còn là trường hợp
đặc biệt nữa.
Ở bên kia eo biển, Hàn Quốc,
quốc gia từng được xem là năng động,
hiện đại và tràn đầy sức sống
đang rơi vào tình cảnh
Tỉ lệ sinh ở Hàn Quốc
đã giảm xuống mức kỷ lục
chỉ 0,7 con trên 1 phụ nữ
thấp nhất thế giới.
Dù có các chiến dịch rầm rộ,
chính sách hỗ trợ dày đặc,
tiền lương cho người sinh con,
kết quả vẫn gần như không thay đổi.
Giới trẻ Hàn Quốc ngày càng trì hoạn
kết hôn hoặc từ chối hôn nhân hoàn toàn.
Và khi câu hỏi
bao giờ có con
trở thành điều quá xa vời
thì tỉ lệ sinh chỉ là
một hệ quả tất yếu.
Trung Quốc trong khi đó đang bước vào
một giai đoạn đặc biệt nguy hiểm.
Dân số bắt đầu giảm
ngay cả khi đất nước vẫn chưa kịp
giàu toàn diện.
Chính sách một con kéo dài suốt gần 4 tập kỷ
đã để lại một khoảng trống khổng lồ
trong cấu trúc dân số.
Dù chính phủ đã cho phép sinh 2 con,
rồi 3 con, rồi thậm chí quyên khích
sinh thêm, nhưng người dân
vẫn không mặn mà.
Nhà cửa đắt đỏ,
áp lực học hành,
chi phí nuôi dạy con quá cao,
tất cả khiến sinh con trở thành
một giao dịch lỗi trong mắt nhiều gia đình trẻ.
Trung Quốc đang bước vào
con đường mà Nhật Bản đã đi,
nhưng với quy mô lớn hơn
và tốc độ nhanh hơn rất nhiều.
Ở phương Tây,
tình hình không quá khác biệt.
Pháp và Đức đã đạt đỉnh dân số
trong độ tuổi lao động và bắt đầu
suy giảm. Anh và Mỹ
dù vẫn giữ được mức sinh ổn định,
cũng đang dẫn lại.
Mạng xã hội, lối sống độc lập,
áp lực kinh tế, bất an nghề nghiệp,
tất cả đang khiến các thế hệ
trẻ ở phương Tây cũng rơi vào
trạng thái giống như Nhật Bản đã từng.
Trì hoãn cam kết, tránh né
gắn bó và dần thu mình
trong những vòng tròn riêng lẻ.
Câu chuyện nhân khẩu học không còn là
chuyện riêng của Nhật. Nó đang trở thành
bản nhạc nền chung của thời đại,
âm thầm, dai dẳng
và không thể đảo ngược bằng những
giải pháp ngắn hạn.
Điều khác biệt là Nhật Bản đã đi trước
và dù không ngăn được
cơn sóng suy giảm, họ vẫn đang
cố gắng sống với nó một cách
có trật tự, không khổn loạn.
Câu hỏi không còn là
ai sẽ là Nhật Bản tiếp theo
mà là ai sẽ
chuẩn bị tốt hơn khi điều đó
xảy đến. Bởi nếu tương lai này
là điều không thể tránh,
thì điều duy nhất có thể lựa chọn
chính là cách mà mỗi quốc gia
đón nhận nó.
Không có biến cố nào, không có
thảm họa nào, chỉ là từng người
một lặng lẽ ra đi, từng thế hệ
mới ít dần đi, và từng
con phố trở nên yên tĩnh hơn sau
mỗi năm. Nhật Bản đang
già đi trong im lặng, một sự
im lặng không ồn ào, nhưng
đủ để cả thế giới phải lắng nghe.
Người ta từng gọi Nhật là
tương lai của nhân loại không phải
vì công nghệ, mà vì họ đang đi
trước trên con đường mà ai
rồi cũng sẽ bước tới đó.
Chính là một xã hội thu hẹp,
dân số giảm, người trẻ ít hơn
người già, và ở đó
mọi điều quen thuộc phải được nhìn lại,
từ cách yêu, cách sinh con,
cách sống, cho đến cả cách
rời khỏi cuộc đời này.
Nếu có điều gì mà Nhật Bản
đang dạy phần còn lại của thế giới,
thì đó là không phải
sự trẻ trung quyết định xuất sống
của một dân tộc, mà là cách họ
đối diện với sự già đi
bằng phẩm giá, bằng trí tuệ
và bằng một lòng kiên nhẫn
bền bị đến là thường.