Quang Hải xin kính chào quý vị!
Ông Trump vẫn đang trung thành với quan điểm của mình
và khẳng định sự thống trị của Mỹ trên bàn cờ địa chính trị
thông qua việc công bố địa điểm hai cuộc đàm phán
với EU tại Scotland
và với Nga tại Alaska.
Địa điểm đàm phán thường định hình cán cân quyền lực giữa các bên.
Vậy thì chúng ta sẽ cùng tìm hiểu điều này
trong video ngày hôm nay.
Và ngay sau đây sẽ là nội dung chi tiết.
Trump chọn Alaska nâng tầm vị thế của Nga
EU cay đắng tuổi hổ
Còn nhớ vào cuối tháng 7 thì ông Trump đã công bố
thỏa thuận thương mại với EU tại khu nghỉ dưỡng gold của ông
ở Tewberry, Scotland.
Theo đó thì việc cả Chủ tịch Ủy ban châu Âu
Ursula von der Leyen và Thủ tướng Anh Kate Stammer
phải thân trinh đến tư gia của Trump
ở Scotland để xin Tổng thống Mỹ
giả mất thuế quan
rõ ràng nó thể hiện vị trí chiếu dưới của họ.
Về kết quả của cuộc đàm phán đó thì Trump thắng toàn tập
Mỹ áp dụng mức thuế cơ bản 15%
đối với hàng hóa châu Âu
bao gồm cả ô tô.
Nhưng mà thuế về thép và nhôm thì vẫn giữ nguyên
ở mức 50%.
Đồng thời EU đã phải đồng ý mua 750 tỷ đô la
năng lượng của Mỹ, đầu tư thêm
600 tỷ đô la vào thị trường Mỹ.
Họ phải mở cửa thị trường cho Mỹ
với mức thuế quan bằng 0.
Thủ tướng Pháp đã gọi đây là một ngày đen tối
khi mà Liên minh EU quyết định đầu hàng.
Nói tóm lại, với thỏa thuận
được ký kết tại Scotland, một kết cục
không thể tránh khỏi đó là mối quan tâm của Mỹ
đối với các vấn đề nội bộ của EU
đã nguội lạnh. Nó thể hiện ở 2 điều.
Thứ 2 là bảo vệ lợi ích
của các tập đoàn Mỹ tại thị trường EU.
Từ đây thì chúng ta cũng đang chứng kiến
sự chuyển dịch quyền lực từ Đại Tây Dương
sang Thái Bình Dương. Không còn là bí mật nữa,
việc ông Trump hướng tới đàm phán với ông Putin
cho thấy Mỹ và Nga sẽ đặt ra
các tiêu chuẩn cho chính trị quốc tế trong tương lai.
Nga, quốc gia giàu tài nguyên nhất
trên thế giới, đang bị người châu Âu coi là
một quốc gia xấu xa, bị ruồng bỏ.
Nhưng mà điều đó không thay đổi được sự thật
rằng thời kỳ thống trị của châu Âu đang kết thúc
và ông Putin sẽ không gặp khó khăn gì
khi chơi những lá bài tài nguyên bên ngoài
phạm vi ảnh hưởng của châu Âu.
Với tinh thần này thì Tổng thống Putin sẽ đến
lãnh thổ xa xôi của Mỹ là Alaska
vào ngày 15 tháng 8 để đàm phán
sơ bộ về các điều khoản hòa bình với Tổng thống Trump.
Ông Trump đã nhận thấy có sự tiến triển
trong cuộc xung đột và nhấn mạnh rằng
các cuộc đàm phán có thể dẫn đến một thỏa thuận
trao đổi lãnh thổ vì lợi ích của cả hai bên.
Để tránh làm ảnh hưởng đến cuộc gặp riêng với ông Putin,
trên thực tế thì Trump đã kéo dài
hạn chót tối hậu thư ngày 8 tháng 8
bằng cách khoản thực thi mức thuế 50%
đối với Ấn Độ thêm 21 ngày,
tức là đến ngày 27 tháng 8.
Chúng ta sẽ phải chờ xem điều gì sẽ diễn ra
trong thời gian này và liệu có sự kiện khiêu khích
nào làm trệch hướng mối quan hệ
Mỹ-Nga một lần nữa hay không.
Còn nhớ là ngay trước thềm ký kết hòa bình
giữa Nga và Ukraine, cựu Thủ tướng Anh Boris Johnson
đã có chuyến thăm bất ngờ tới Kyiv
vào tháng 4 năm 2022
để vận động ông Zelensky bác bỏ
một thỏa thuận hòa bình do Nga đề xuất.
Giờ đây thì CNN đưa tin,
Tổng thống Zelensky có thể sẽ đến thăm Alaska
vào giữa tháng 8, đúng thời điểm diễn ra
cuộc gặp giữa Trump và Putin.
Chưa hết, tờ Bloomberg đưa tin rằng
các nhà lãnh đạo châu Âu đang tìm cách
đàm phán với Trump trước cuộc họp với ông Putin
tại Alaska. Về vấn đề nội dung đàm phán,
những gì được đưa ra bàn thảo lúc này
cũng tương tự như là hồi năm 2022,
chủ yếu liên quan đến việc trao đổi lãnh thổ.
Nhưng mà vào năm đó thì ông Zelensky
đã nghe theo lời Boris Johnson
tiếp tục chiến tranh và khiến cho hàng trăm
ngàn người thương vong. Giờ đây,
chủ đề này lại lặp lại trong bối cảnh tình hình
của Ukraine vô cùng ám đạng. Tuy nhiên,
khác với lần trước thì lần này, chính người Mỹ
đang gây áp lực lên các bên tham chiến
chứ không phải là châu Âu. Mà cụ thể hơn là
Trump đang gây áp lực lên Zelensky.
Giữa lãnh đạo châu Âu,
hiện tại không có việc gì khác,
họ vẫn tiếp tục hô hào phải tái vũ trang
mạnh mẽ cho Ukraine. CBS News
vào hôm 10 tháng 8 đưa tin, Tổng thư ký
NATO Mark Rutte cho biết việc cung cấp
vũ khí cho Ukraine do NATO điều phối
sẽ vẫn tiếp tục bất kể kết quả
cuộc gặp giữa Trump và Putin ra sao.
Giờ đây thì hòa bình thông qua ngoại giao
đang được Trump khơi lại ở Alaska.
Việc ông Trump chọn Alaska
đã nói lên rất nhiều điều. Alaska
từng là lãnh thổ cũ của Nga cho đến năm
1867, trước khi Mỹ mua lại
từ sao hoảng Alexander II với giá
7,2 triệu đô la. Alaska
nằm giữa Nga và Mỹ, chỉ bị ngăn cách
bởi eo biển Bering hơn 88 km,
tượng trưng cho sự gần gũi trực tiếp
của hai cường quốc hạt nhân.
Đối với các cuộc đàm phán về Ukraine,
thì địa điểm này báo hiệu rằng, ngay cả
những chia rẽ địa chính trị sâu sắc nhất
cũng có thể được thu hẹp thông qua các thỏa thuận thực dụng.
Đồng thời, Alaska còn có
tầm quan trọng chiến lược đối với Bắc Cực,
nơi mà các tuyến đường thương mại và tài nguyên
có thể sẽ được tích hợp vào cấu trúc quyền lực
toàn cầu trong tương lai.
Bằng cách đón tiếp Tổng thống Nga
tại một địa điểm nhạy cảm như vậy,
Tổng thống Trump đã kết hợp sự hòa giải lịch sử,
tạo ra bối cảnh mang tính biểu tượng,
cho thấy sự sẵn sàng thòa hiệp.
Cũng vậy, bằng cách mời ông Putin đến thăm lãnh thổ Mỹ,
Trump đã công khai phá vỡ thế trận
bao vây cô lập Nga của phương Tây.
Lệnh bắt giữ của tòa án hình sự quốc tế
và vô vàn các lệnh trừng phạt khác,
cũng như các bài viết ma quỷ hóa của Putin,
tất cả đều sẽ tan biến thành mây khói
nếu như cả thế giới chứng kiến được hình ảnh
Trump và Putin đứng cạnh nhau, bắt tay nhau tại Alaska.
Thông điệp mà ông Trump đang muốn
truyền tài cho cả thế giới thấy là
các quy tắc, các luật lệ mà chủ nghĩa toàn cầu
hoạch định về nước Nga được cho là bất di bất dịch,
thì đều có thể được Trump thương lượng
và hóa giải để đem lại hòa bình.
Không một ai biết rằng, đằng sau hậu trường
ông Trump và ông Putin đã hội thảo với nhau những gì
để dẫn tới cuộc gặp vào hôm 15 tháng 8,
nhưng có lẽ trọng tâm của chúng
Một kết cục có lợi cho Kremlin
ở Ukraine sẽ được dùng để đổi lấy
những nhượng bộ về năng lượng, quyền để
tàu bè Mỹ được đi qua Bắc Cực,
thậm chí là có thể cả việc Moscow
phải dần dần tách khỏi quỹ đạo của Bắc Kinh.
Đối với ông Trump, cuộc gặp này mang đến
một cơ hội kéo Nga vào quỹ đạo địa chiến
được của Mỹ. Và điều này cũng phù hợp
với thỏa thuận khai thác tài nguyên mà ông Trump
đã ký với ông Zelensky vào hồi tháng 4,
cho phép Mỹ tiếp cận độc quyền nguồn đất hiếm
Đây chính là điều mà chủ nghĩa toàn cầu lo ngại nhất.
Tổng thư ký NATO tuyên bố
Trump sẽ thử thách Putin trong cuộc gặp sắp tới này.
Nhưng mà thông điệp ngầm mà phe này
muốn gửi đến không phải là với ông Putin,
mà ngược lại là chính dành cho ông Trump.
Liệu ông Trump có thể thực hiện được một chiến lược
xích lại gần Nga mà không bị chính bộ
máy an ninh của mình phá hoại hay không?
Nếu như thành công thì Trump sẽ chứng minh được rằng
ông ấy đã nắm toàn quyền kiểm soát chính sách đối ngoại
của nước Mỹ. Đó sẽ là một đòn ráng mạnh
và phe chủ nghĩa toàn cầu đang thúc đẩy
leo thang căng thẳng và là một bước tiến
xa hơn hướng tới hòa bình.
Cũng giống như bất kỳ thời điểm nào quan hệ Mỹ-Nga
bắt đầu ấm lên, phe chiến tranh sẽ sử dụng
quân bài Ukraine để khiêu khích phá vỡ
thế cục đó. Thời điểm này thì chúng ta đang
chứng kiến việc Kiev bắt đầu gia tăng
các cuộc không kích bằng UAV nhắm vào Crimea
và các khu vực phía Nam khác của Nga,
đặc biệt là các nhà máy lọc dầu và cơ sở
hạ tầng năng lượng. Mặt khác, đồng minh
châu Âu cũng đang tăng cường sức ép lên mặt trận
Đòn hiểm của Trump bấy Alaska
Zelensky vô vọng
Chính quyền ông Trump được cho là đã thực hiện
một bước đi hết sức thiết yếu hướng tới
một giải pháp hòa bình cho Ukraine.
Nhà trắng đã ngừng kêu gọi Nga phải thực hiện
một lệnh ngừng bắn sớm vô điều kiện, mà thay vào đó
đã đưa ra các điều khoản cụ thể cho Moscow.
Nếu như các điều khoản này bao gồm việc
ủng hộ Nga sát nhập Crimea vào Donbass,
thì nó sẽ hoàn toàn hợp lý.
Kể từ thất bại của cuộc phản công
năm 2023 của Ukraine, rõ ràng là
Ukraine không thể giành lại được những vùng lãnh thổ này
bằng vũ lực hay là thông qua đàm phán nữa.
Nhưng, việc dùng các khu vực còn lại
của Donbass do Ukraine nắm giữ
để đổi lấy những nơi khác mà Nga đang chiếm
chẳng hạn như là tại Kherson và Zaporozhye
như là ông Trump đã đề xuất,
nó sẽ gây tổn thương sâu sắc cho Kiev
và đã bị ông Zelensky bác bỏ.
Tất nhiên là giữa lãnh đạo châu Âu cũng bác bỏ đề xuất này.
Tuy nhiên, Nga đã chiếm được hầu hết khu vực này
và hiện tại đang rất gần với việc
Nhìn chung thì truyền thông dòng chính Mỹ
đăng tung tin mơ hồ nhằm cáo buộc ông Trump
bán rẻ lãnh thổ Ukraine.
Chẳng hạn như tờ Wall Street Journal vào hôm 9 tháng 8 viết rằng
Nga sẽ đàm phán trao đổi đất đai với Ukraine
hướng tới mục tiêu giành quyền kiểm soát
hoàn toàn Zaporozhye và Kherson.
Trong khi một bài viết khác của tờ này
thì lại viết ngược lại rằng Trump hàm ý
rằng Nga sẽ sẵn sàng rút quân khỏi cả hai khu vực
tại miền Nam Zaporozhye và Kherson
để đổi lấy quyền kiểm soát hoàn toàn Donbass.
Nhưng mà vấn đề là ông Zelensky
đã kiên quyết từ chối mọi nhượng bộ về lãnh thổ
thậm chí là cả Crimea
cho dù nó đã bị phía Nga kiểm soát từ lâu.
Họ nhắc nhở rằng đất đai của Ukraine
đã được ghi nhận trong Hiến pháp Ukraine
và không thể từ bỏ.
Nhưng theo quan điểm của Điện Kremlin
những vùng lãnh thổ này hiện tại cũng được ghi nhận
trong Hiến pháp Nga. Do đó, vấn đề là
Hiến pháp của nước nào sẽ được ưu tiên hơn.
Điều đáng nói là các cuộc thăm dò mới nhất của Gallup
cho thấy rằng phần lớn người dân Ukraine
hiện nay lại ủng hộ việc chấm dứt chiến tranh
với Nga thông qua đàm phán.
Cụ thể, 69% người cho biết
họ ủng hộ chấm dứt chiến tranh thông qua đàm phán
càng sớm càng tốt.
Chỉ có 24% ủng hộ tiếp tục chiến đấu
cho đến khi giành được chiến thắng.
Ngược lại năm 2022, 73% ủng hộ
Ukraine chiến đấu
và 22% muốn Ukraine đàm phán càng sớm càng tốt.
Nhưng trong bài phát biểu vào hôm 9 tháng 8
Tổng thống Zelensky nói rằng
bất kỳ quyết định nào được đưa ra
không có Ukraine thì đều đồng thời
là những quyết định chống lại hòa bình.
Nếu như đúng như vậy thì cuộc họp
thượng đỉnh tại Alaska sẽ chẳng đạt được gì cả.
Điều thú vị là người châu Âu
cũng đã yêu cầu được tham gia vào
bất kỳ cuộc đàm phán nào giữa Mỹ và Nga.
Một liên minh các nhà lãnh đạo châu Âu
cùng có Pháp, Ý, Đức, Ba Lan, Anh và Phần Lan
cũng như Chủ tịch Ủy ban châu Âu
đã đưa ra tuyên bố chung vào ngày 9 tháng 8
nhấn mạnh sự cần thiết phải đảm bảo
lợi ích của cả châu Âu và Ukraine.
Họ cũng bày tỏ sự ủng hộ
đối với nguyên tắc biên giới quốc tế
không được thay đổi bằng vũ lực.
Trong khi Thủ tướng Đức Metz cho rằng
ông Zelensky phải có mặt trong cuộc họp
giữa ông Trump và ông Putin tại Alaska.
Thì Tổng thống Pháp Macron yêu cầu
người châu Âu cũng cần phải tham gia vào giải pháp này
vì an ninh của chính họ đang bị đe dọa.
Nói tóm lại, cùng với ông Zelensky,
giữa lãnh đạo châu Âu kiên quyết
phản đối nhượng bộ lãnh thổ đổi lấy hòa bình
đồng nghĩa là họ vẫn giữ nguyên lập trường cũ.
Trump làm thế nào để thúc đẩy được hòa bình
trước sự ngoan cố rõ ràng của Zelensky này?
Nếu như Trump muốn đạt được mục tiêu này,
ông ấy cần phải cắt đứt quan hệ với ông Zelensky
cả về mặt viện trợ quân sự lẫn chính trị.
Hay nói cách khác là cô lập
và phế chuất ông Zelensky khỏi sân khấu chính trị.
Nhưng mà châu Âu tất nhiên sẽ chống lại
và cáo buộc Trump đang bị Putin thao túng.
Một điều quan trọng khác cần phải lưu ý là
châu Âu đã nhiều lần tuyên bố
họ sẽ không bái bỏ lệnh trừng phạt Nga
ngay cả khi Mỹ có làm như vậy.
Cho nên, nước Nga vẫn sẽ gặp khó
dù có thỏa thuận được với Trump
nhưng mà phần lớn lệnh trừng phạt
vẫn được châu Âu duy trì.
Với tất cả những diễn biến này thì chúng ta
khó có thể mong chờ được cuộc gặp thượng đỉnh
giữa Trump và ông Putin sẽ mang lại đột phá.
Vậy thì tại sao cả hai nhà lãnh đạo này
vẫn gặp nhau?
Có vẻ như ông Trump đang muốn tận dụng hội nghị này
để một lần nữa đổ lỗi cho ông Zelensky phá hoại hòa bình.
Phải lưu ý là kênh CNN mô tả rằng
hội nghị thượng đỉnh Trump-Putin ở Alaska
giống như là một thất bại chậm rãi của Ukraine.
CNN cảnh báo như sau
Có nguy cơ chúng ta sẽ phải thấy sự thân thiện
giữa Trump và Putin, cho phép
Tổng thống Mỹ chấp nhận các cuộc họp chi tiết hơn
giữa các nhân viên của họ
về nội dung và thời điểm của bất kỳ một thỏa thuận ngừng bắn nào.
Một kế hoạch trao đổi
hoặc là chiếm đoạt đất đai hoàn toàn có lợi cho Moscow.
Sau đó sẽ đến tài ký ép
với các tối hậu thư thúc ép của Mỹ.
Phe diều hậu chiến tranh lo ngại rằng
ông Trump sẽ lại cắt viện trợ quân sự và tình báo
để gây áp lực lên ông Zelensky.
Đòi ông này cần phải nhượng bộ.
Nhưng có thể vẫn chưa đủ. Lần này Trump
sẽ tuyên bố rằng Mỹ đã đạt được thỏa thuận hòa bình
với Nga. Sau đó nhấn mạnh với thế giới
rằng chính Zelensky hiện tại đang từ chối
những nhượng bộ hợp lý. Và điều này sẽ tạo cho
Trump lý do để đẩy Zelensky vào thế khó.
Cũng như là giúp ông Trump thoát khỏi
hạn chót tối hậu thư vào ngày 27 tháng 8
mà thế giới đang chờ đợi.
Tờ New York Times viết rằng
sự từ chối thẳng thừng của Zelensky có nguy cơ
khiến Trump, người đặt thỏa thuận hòa bình
giữa Ukraine và Nga là một trong những mục tiêu
chính sách đối ngoại chủ chốt của mình,
sẽ tức giận. Ngay cả khi điều đó đồng nghĩa
với việc Kiev sẽ gặp những điều khoản
bất lợi. Trước đây, ông Trump đã chỉ trích
Tổng thống Ukraine là cứng đầu
và chưa sẵn sàng cho hòa bình.
Đối với Trump thì thỏa thuận với Putin còn quan trọng
hơn nhiều so với việc bảo vệ Ukraine
và châu Âu. Bởi vì một số vấn đề liên quan
đến lợi ích an ninh và kinh tế của Mỹ.
Trump và Putin cùng nhau
chinh phục Bắc Cực. Alaska
là tử huyệt của Mỹ.
Quá trình đàm phán về cuộc chiến Ukraine
sẽ mất một thời gian. Tuy nhiên,
cả Mỹ và Nga đều tuyên bố rằng
các cuộc thảo luận về các vấn đề khác sẽ được tiếp tục
mở rộng. Ngay từ hồi tháng 2 thì tờ
Politico đã dẫn lời Kirill Dmitriev
là trợ lý kinh tế và là người đứng đầu
quỹ đầu tư trực tiếp của Nga.
Nói rằng, ngoài cuộc chiến tranh Ukraine-Nga,
Nga và Mỹ đã thảo luận về khả năng
hợp tác trong các dự án năng lượng
và kinh tế ở Bắc Cực. Có vẻ như
Bắc Cực đang nằm trong danh sách ưu tiên hàng đầu
của họ. Bắc Cực đã nổi lên như
một bàn cờ địa chính trị lớn cho các cường quốc
toàn cầu, tranh đoạt, với nguồn
tài nguyên khổng lồ, khả năng tiếp cận đường thủy
và khoáng sản phong phố.
Nga đã có chỗ đứng vững chắc bởi vì họ tập trung
nhiều nguồn lực tại đây, thường xuyên tiến hành
các cuộc tập trận quân sự quy mô lớn ở Bắc Cực
để chứng minh năng lực của mình.
Nga có sự hiện diện quân sự lớn nhất ở Bắc Cực
Năng lực quân sự của Nga tại Bắc Cực
rất đáng kể, với việc sở hữu một loạt
các loại vũ khí tiên tiến, bao gồm có tàu
ngầm lớp Akula, có khả năng
phóng tên lửa mang đầu đạn hạt nhân, cũng như
máy bay ném bom Tupolev Tu-95
có thể mang tên lửa hành trình
mang đầu đạn hạt nhân.
Nga cũng đang phát triển các hạm đội tàu mặt nước,
đưa vào sử dụng các lớp tàu chiến mới như là
khinh hạm lớp Đô Đốc. Vào tháng 4 vừa qua,
Hải quân Nga còn hoàn tất thử nghiệm
một tàu chiến phá băng mới là Ivan Papanin
được trang bị pháo 76 ly
mang 8 tên lửa hành trình chống hạm.
Đây là tàu chiến mặt nước đầu tiên trên thế giới
có thể được chế tạo chuyên dụng để
chiến đấu trên vùng biển tóng băng của Bắc Cực.
Nga cũng không phải là quốc gia duy nhất
đang tăng cường hoạt động ở Bắc Cực,
vì Trung Quốc cũng đã thể hiện sự quan tâm
bằng cách tiến hành các cuộc tập trận quân sự chung với
Nga và chế tạo máy bay ném bom tần xa
như là H-6K. Máy bay của Trung Quốc
hiện thì không có tầm bay như máy bay của Nga.
Tuy nhiên, mối quan hệ đối tác
càng ngày càng phát triển giữa hai nước này
có thể tạo ra một thách thức phức tạp
cho hệ thống phòng thủ của nước Mỹ.
Lực lượng bảo vệ bờ biển của Trung Quốc tuyên bố
tàu chiến của họ đã tiến vào vùng biển Bắc Băng Dương
lần đầu tiên trong khuôn khổ của cuộc tuần tra
chung với Nga.
Các nhà phân tích cho rằng hoạt động quân sự
của Nga và Trung Quốc ở Bắc Cực
từ các cuộc tuần tra bằng máy bay ném bom tầm xa
cho đến các cuộc tập trận chung cho thấy rằng
họ sẵn sàng thách thức sự thống trị của Mỹ
ở vùng Bắc Cực này.
Họ có thể gây sức ép lên Alaska theo cả hai hướng
máy bay ném bom của Trung Quốc có thể xâm nhập
từ phía Tây qua vùng viễn đồng của Nga
trong khi máy bay phản lực của Nga có thể tiếp cận
từ phía Bắc gây áp lực lên các hệ thống
phát hiện và đánh chặn của Mỹ.
Những năng lực này đặt ra một mối đe dạ
đáng kể đối với Mỹ. Tầm quan trọng chiến lược
của Alaska càng được khuếch đại bởi sự cạnh tranh
địa chính trị càng ngày càng gia tăng ở Bắc Cực
nơi băng tan mở ra các tuyến đường
biển mới và khả năng tiếp cận tài nguyên
thu hút sự chú ý của cả Nga và Trung Quốc.
Thống đốc vùng Alaska
Mike Duneavy vào hôm 9 tháng 8
đã lập luận trên Fox News rằng
Nga và Trung Quốc đang tìm cách thống trị Bắc Cực
và nếu như cả hai chiếm được Bắc Cực
thì Mỹ sẽ không thể tự do tiếp cận các tuyến đường
biển và tài nguyên thiên nhiên tại đây.
Ông ấy cũng chỉ rõ là Mỹ đang tụt hậu khiến cho
sườn phía Bắc của nước này bị bỏ ngò
một cách nguy hiểm. Theo lời của ông
thì Nga đã bắt đầu vận chuyển khí đốt tự nhiên
và dầu mỏ trực tiếp đến Trung Quốc và Châu Á
thông qua tuyến đường biển phía Bắc
mới được khai thác. Nó sẽ đe dọa
làm suy yếu nhu cầu xuất khẩu năng lượng của Mỹ.
Mới nhất vào hôm 17 tháng 7 thì Nga đã
triển khai Su-57 và máy bay ném bom
chiến lược tới ngay sát vùng trời Alaska.
Điều đó khiến cho giới chức Mỹ lo lắng
về khả năng hậu cần và công nghệ của họ
tại khu vực này. Mỹ đã khoán mua thêm
máy bay cảnh báo sớm E-7 Wigetail
khiến cho Alaska sẽ phải phụ thuộc vào máy bay
E-3 Sentry Cuki.
Vùng đất khắc nghiệt này
cũng làm cho gia đa mặt đất bị hạn chế hiệu năng.
Điều này dẫn đến những đánh giá rằng
hiện tại thì Mỹ đang phải đối mặt
với lỗ hỏng cảnh báo sớm. Đặc biệt là
với địa hình, nhiệt độ quá thấp và khoảng cách
xa xôi khiến cho việc tiếp tế
và triển khai nhanh chóng các phương tiện ở Alaska
trở nên khó khăn hơn rất nhiều so với
các chiến trường khác. Dù là một điểm
phòng thủ yếu nhất trên lãnh thổ Mỹ nhưng mà
Alaska lại có vị trí rất quan trọng với Mỹ
về mặt quốc phòng. Nó cũng đóng vai trò
như là một vùng đệm tự nhiên bảo vệ
Bắc Mỹ trước các đối thủ tiềm tàng ở Bắc Cực
và Thái Bình Dương. Tiểu bang này là nơi
đặt nhiều căn cứ quân sự quan trọng, bao gồm
căn cứ Liên Hợp LTOF Richardson
và căn cứ không quân Aielson.
Các căn cứ này cung cấp
một nền tảng quan trọng cho quân đội Mỹ triển khai
sức mạnh tại khu vực Bắc Cực và Thái Bình Dương.
Trước đó thì chính quyền Biden yếu đuối
chỉ biết cảnh báo Nga và Trung Quốc về các hoạt động
quân sự và kinh tế ngày càng tăng của họ
Khi Trump lên nắm quyền, ông này đã gây áp lực
với mong muốn đưa hòn đảo Greenland
đặt dưới sự kiểm soát của Mỹ thay vì Trung Quốc,
thậm chí không loại trừ việc sử dụng đòn bẩy
kinh tế hoặc là cả quân sự
để chiếm được vị trí quan trọng này.
Phải lưu ý là đảo Greenland là lãnh thổ
Bắc Cực tự trị của Đan Mạch. Do đó,
nơi này trở thành vị trí chiến lược cho cả mục đích
kinh tế và quốc phòng của bất cứ ai,
bao gồm châu Âu.
Trung Quốc đã thâm nhập và mua được một số dự án
ở Greenland với mục tiêu là khai thác
tiềm năng rộng lớn của Bắc Cực.
Mỹ cũng có sự hiện diện quân sự trong khu vực,
nhưng mà họ vẫn chưa thực hiện được những bước
đột phá kinh tế lớn như Trung Quốc.
Mỹ và Nga có thể cũng đang xem xét
một triển vọng hoạt động chung mang lại lợi ích
cho cả hai tỉnh Bắc Cực. Được biết,
phía Nga là bên đã đưa ra lời đề nghị hợp tác
trong lĩnh vực kinh tế có lợi song phường
và đã mời các tập đoàn năng lượng của Mỹ quay trở lại
thăm dò các mò dầu khí của Nga ở Bắc Cực.
Phải lưu ý là trước đây tập đoàn năng lượng
Mỹ ExxonMobil đã hợp tác
với tập đoàn năng lượng Rosneft của Nga
để thăm dò hydrocarbon ở Bắc Cực,
nhưng mà họ đã phải rút lui vào năm 2018
sau khi phương Tây áp đặt các lệnh trừng phạt
đáp trả việc Nga chiếm Crimea
vào năm 2014.
Cuộc đua tranh giành ảnh hưởng ở Bắc Cực
đang diễn ra âm thầm, và những gì xảy ra
trên bầu trời Alaska ngày hôm nay
càng ngày càng có thể định hình được cán cân quyền lực
vượt qua vòng tròn Bắc Cực.
Cho nên, dễ hiểu vì sao mà Trump
luôn muốn đối thoại với ông Putin.
Một mặt là để hợp tác với Nga tại Bắc Cực
và mặt khác là để tách Nga ra khỏi Trung Quốc.
Nếu như vấn đề Bắc Cực có một đột phá lớn
thì mối quan hệ Mỹ-Nga sẽ nâng lên
một tầm cao mới. Và đây là một tin tức
cực xấu không chỉ với châu Âu mà còn với
cả Trung Quốc nữa.
Và thông tin vừa rồi cũng đã kết thúc chương trình ngày hôm nay của chúng tôi.
Cảm ơn quý vị đã quan tâm theo dõi.
Xin chào và hẹn gặp lại trong các chương trình tiếp theo.