ĐSMSN - Về sông ăn cá - Southwest Vietnam Cuisine Show.mp4
Đức Lê
1 người theo dõi
22 Lượt xem video·19 thg 7, 2025
Quê hương miền Tây Nam Bộ không thể thiếu những dòng sông
Sông ngầu đục phù sa đổ nước về cuồn cuộn mỗi năm một lần để tưới mát cho ruộng đồng
Bằng nguồn dinh dưỡng của thiên nhiên
Và từ trong lòng sông chính là nguồn sống của biết bao nhiêu loài sản vật ngon lành
Sông cho bông lục bình, tím mang mát một màu nhớ thương
Sông cho bụi điên điển nở vàng màu ký ức
Sông còn là ngôi nhà chung của những loài tôm cá
Đem đến cái hương vị đặc trưng ngon lành, làm rạng danh xứ sở
Con sông quê nó còn đầy nước tới bao giờ
Thì nó còn là nguồn sống, là nơi nương tựa
Của những con người vốn xem sông nước là nhà
Con sông quê ân tình luôn chở nặng
Ta trở về dùng dãy giữa yêu thương
Câu chuyện kể về những dòng sông ở quê hương miền Tây Nam Bộ
Có lẽ chính là câu chuyện không hồi kết
Và nó cứ được viết dài thêm bởi những kỷ niệm không phai trong lòng mỗi người
Sông là tuổi thơ cho những ngày hồn nhiên tắm mát
Sông có góc bần già cho đôi trai gái họ hẹn chiều hôn
Sông có những chuyến phà chở người về miền nhớ
Sông có mùa nước nổi lên đêm những phận người
Và sông là nơi trú ngụ của vô số các loại cá nước ngọt, nước lợ
Để làm phong phú thêm cho danh sách món ngon đặc sản của quê hương miền sông nước
Cá ở dưới sông có hàng hà sa số loại
Có nhiều những cái tên, có nhiều những đặc điểm khác nhau
Làm nên đặc trưng riêng trong nhận diện
Và có những diện ngon đặc biệt, ấn tượng
Để cứ khi ăn là người ta cứ thấy nhớ hoài, thấy lưu luyến hoài
Nhắc tới sông quê miền Tây thì 10 người như 1
Ai cũng nhớ đầu tiên tới mùa nước nổi danh tiếng của sứ này
Nước nổi về có con cá linh cũng theo về
Cùng với mùa điên tiễn nở
Hai thứ sản dật của sông nước khi kết hợp lại cùng nhau
Sẽ đem tới hương vị món canh chua cá linh bông điên điển
Làm ngây ngất lòng người
Cá linh non xương mềm, nhai luôn xương và ăn cả dãy
Vừa béo lại ngọt thịt nên ăn hoài hổng thấy ngắn
Giữa nồi canh nóng bốc khói có màu vàng đượm của điên điển
Xen chung mấy lát ớt đỏ
Nổi bật lên cái màu trắng lấp lánh của con cá linh
Cùng mùi thơm mát dịu
Gấp con cá nhỏ chấm vô nước mắm cay
Rồi bỏ vô miệng nhai chậm rải
Thì sẽ cảm nhận được ngay cái xương mềm, cái thịt ngọt
Còn lớp dãy cá thì béo lắm
Thêm cái mặn mòi của nước mắm nữa chứ
Chàng ơi, ngon tới đã đời luôn à
Con cá linh của sông Cửu Long quê mình
Có thể nói đã trở thành linh hồn của mùa nước nổi miền Tây
Không chỉ bằng cái vị canh chua ngọt dễ ghiền
Mà còn bằng rất nhiều những món ăn ngon lành khác nữa
Đó là món cá linh chiên bột giòn rụng
Chấm với nước mắm me, ăn rất dễ ghiền
Hay bà nội trợ miền quê sẽ có món cá linh kho lạc lá gừng
Cá linh kho mía, cá linh kho mắm ruốt mặn mòi
Để gây ghiền cho biết bao người thưởng thức nữa
Còn cá linh khi đem kho
Thì sẽ có thớ thịt dẻ chắc và thấm gia vị
Đem ăn chung cơm nóng, lại quấn rau sống
Hay xắt dưa leo chấm chung nước kho
Thì hao cơm, lủng nồi hồi nào hổng hay
Nhắc tới những món cá kho của miền đất phương Nam
Thì có nhiều vô số kể các loại cá
Với nhiều cách kho khác nhau
Trong đó, các loại cá bắt từ sông đem kho là ngon khỏi chê
Nếu thèm vị kho lạc với nhiều nước
Có chút ngọt ngọt và nặng xíu chanh chua chua
Thì phải nhớ liền tới con cá he kho lạc đó à nghen
Cá he sông tướng mình đẹp lắm
Có đuôi, dãy lắp lánh màu cam, thịt thơm và trắng muốt
Khi kho, bà nội trợ chỉ làm bụng cá và rửa sạch
Để nguyên đuôi, dãy đem kho chung với xíu nước màu
Và trái dừa tươi
Bỏ thêm mấy con tép bạc hay tôm lóng nữa
Là bữa cơm ăn hoài không thấy no
Cá kho xong thì gắp ra dĩa
Múc thêm tép để lên
Thêm dĩa rau sống thiệt bự nữa
Thì là đúng chuẩn ngon
Múc riêng chén nước mắm kho cho nhiều
Dằm vô mấy trái ớt cho cay
Nặng vô miếng chanh nữa
Lúc này cứ vừa già cơm vừa gắp cá
Vừa quấn rau sống chấm nước cá kho
Bữa cơm quê chỉ cần vậy thôi là ngon tới đã đời
Hay ai mà về xứ Cà Mau
Giới những cửa sông gian biển nước lợ
Thì sẽ được người dân địa phương đải ăn cơm
Giới món cá nâu kho trái giác
Cá nâu có mình dẹp, màu hơi nâu nâu
Và da có đốm nhỏ tròn tròn ở trên lưng
Bà nội trợ nhà quê ướp cá chung với gia vị
Sau đó bắt lên kho liu riêu
Tới chừng gần chín thì bỏ trái giác vô kho chung
Lúc này trái giác sẽ mềm lại
Tiếp ra vị chua đặc trưng
Để hòa chung nước kho
Và thấm vô từng thớ thịt cá
Món này mà có thối cơm nóng
Thêm dĩa dưa cà
Hay mấy cọng bồn bồn đặc sản của đất Cà Mau
Đem chấm ăn chung
Thì hợp ý, hợp tình dữ lắm
Thịt cá dai dai
Nước kho thì kẹo sệt
Vừa mặn mòi
Lại có chút chua ngọt hài hòa
Còn dĩa bồn bồn chấm thì non mứt
Và giòn ráo ráo
Bữa cơm quê chỉ đơn giản vậy thôi
Là đảm bảo ai đã ăn rồi
Thì sẽ nhớ hoài
Sẽ lưu luyến mãi miền quê sông nước này
Miền Tây từ lâu đã được mệnh danh
Là miền sông nước
Sông quê tắm mát tuổi thơ
Của biết bao người
Và cũng đã tắm mát dị giác
Của những đứa con quê hương
Bằng vô vàng món cá kho đậm đà
Không gì sánh bằng
Chắc chắn rằng ai đã từng lớn lên
Ở nhà quê
Đã từng chui vô bếp
Nhìn má nấu cơm
Thì không thể nào quên được
Tiếng nồi cá kho sôi
Ở trên bếp lửa
Cùng mùi thơm tỏa
Khắp căn bếp nhỏ
Nhớ làm sao quên được
Cá chạch kho nghệ cứ vàng ươm
Giới mấy con cá mập ú
Đượm mùi nghệ nông nồng
Rồi còn nữa
Là chảo cá kèo kho dưa cải
Chua ngọt mặn mòi
Ở cá tra kho có phần mỡ béo ngậy dưới da
Những món kho đó
Chỉ là một phần
Rất nhỏ trong ký ức con người
Về những món ăn quê hương
Nhưng chắc chắn
Cái hương vị đó sẽ đi theo
Ký ức con người cho tới hết cuộc đời
Chim bay trên trời
Con gà con vịt kiếm ăn dưới mặt đất
Con cá thì lội dưới sông
Từ xưa Tạ Quá đã ăn bài
Một cách rõ ràng như vậy
Và với lợi thế là chính của sông
Cho nên miền Tây Nam Bộ dĩ nhiên
Sở hữu cho mình một số lượng lớn
Các loại cá tôm đặc sản
Và không biết bao nhiêu mà kể
Những món ngon sướng tầm đặc sản của sứ này
Từ các loại cá sông thịt thơm mà ngọt
Sông thì mênh mông
Mà nguồn thức ăn từ các loại sinh vật phù du vô tận
Cho nên các loại cá sông cứ thế
Mà tự nhiên lớn lên
Rồi góp thêm sự ngon lành
Các loại cá sông thì có nhiều cách nấu đa dạng lắm
Từ nấu, kho, chiên
Cho tới nấu lẩu hay là nướng
Đều mang đến những cảm giác
Về vị giác rất là đặc trưng, rất riêng
Cá sông ở quê hương miền Tây
Có một loại nhìn rất là xấu
Giới lớp già và dãy cứng
Màu đen thui
Nhưng lại có hương vị thơm ngon khó cưỡng
Đó là cá lao kiến
Thứ cá này đừng tưởng xấu xí vậy mà chê
Ngược lại, cá lao kiến
Đem nướng, làm khô
Hay đem đi hầm sả
Là dư sức hạ gục vị giác
Của tất cả những thực khách
Dù là khó tính nhất
Cá lao kiến đem khéo léo
Lột hết phần da cứng đen xì
Thì sẽ khoe ra phần thịt trắng ngon lành
Lúc này
Chỉ cần thêm trái đu đủ hườm
Mấy cọng sả, mấy trái chua chát
Thêm trái dừa tươi
Cùng đôi bàn tay khéo léo của bà nội trợ
Là chỉ cần một xíu thôi
Cả nhà sẽ có liền
Nồi cá lao kiến hầm sả ấm bụng
Thơm nồng rồi đó
Món này gây ấn tượng bởi rất nhiều mùi vị
Đầu tiên
Là bởi nước hầm ngọt liệm từ dừa
Mùi sả thơm
Miếng đu đủ ngọt
Miếng chua chát bùi bùi
Và điểm nhấn chính là cái dai chắc
Của con cá lao kiến
Nói thiệt chứ hổng quá chút nào
Thịt cá lao kiến
Ăn dai hổng thua thịt gà
Lại ngọt lại ngon
Nên dám chắc rằng
Những ai đã lỡ nghe mùi thơm
Là nhất định không kiềm lòng nổi
Sông nước xứ Hậu Giang Hiền Hòa
Xưa giờ vẫn nổi danh
Với con cá nàng 2
Thứ cá này mình dài dài dẹp dẹp
Chỗ gần đuôi sẽ có những chấm nhỏ
Như hột cường
Do vậy
Nó còn có tên khác là con cá cường
Cá nàng 2 thịt dai
Mà dẻ chắc
Đem nạo thịt làm chả
Nhồi kỹ cùng gia vị
Thì đem chiên kho
Hay nấu canh chua chú cây
Là hết sảy luôn
Còn như cá nàng 2 để nguyên con
Đem chiên sả
Thì ăn cơm cũng ngon
Mà làm mồi nhậu thì cũng là đúng bài
Cá đem mần sạch
Thì lấy dao cắt khía ngang mình cá
Cắt khía cứ cắt sát nhau
Sau đó thì ướp đều gia vị
Sả ớt
Rồi để một hồi cho thấm
Bắt chảo lên
Dầu nóng sôi thì bỏ cá vô chiên
Xèo
Miếng cá gặp dầu nóng kêu cái xèo
Nghe sướng cả tay
Màu cá thì dần dần
Chuyển qua vàng rượm
Nhìn đã con mắt
Rồi tới khi cá chiên xong
Dẻ miếng cá thơm đưa vô miệng nhai
Thì đúng là đã miệng vô cùng
Cá nàng 2 chiên
Phải ăn lúc nóng mới ngon
Lúc này cá giòn rụm
Thấm gia vị đậm đà
Và thơm thơm mùi sả ớt
Khi nhai trong miệng
Thì vị ngọt của cá thấm vào đầu lưỡi
Sau đó lang dần ra khoang miệng
Khiến người ăn thấy ngon tới đã đời
Sông nước
Ở đất phương Nam quê mình dưa nhiều
Lại dừa bao la lắm
Những dòng sông cứ trải xuôi về biển
Rồi vô tình gặp nhau
Ở nơi nào đó
Làm thành các ngã ba sông
Rộng hút mắt nhìn
Và nước cũng chảy mạnh hơn bình thường
Ở những khúc sông
Những ngã ba sông rộng lớn đó
Ngày xưa chính là một thế giới
Của các loài cá khổng lồ
Dàn dành khắp xứ
Những thứ cá này ngày xưa
Được mệnh danh là thủy quái trên sông nước
Như cá hô, cá dồ
Cá bông lao
Và khi đó bà con bắt được
Có còn hơn cả trăm ký
Là chuyện rất bình thường
Các lão ngư ở xứ này
Rất thích theo dấu vết cá để lại
Mà ngày đêm bơi xuồng rong rủi
Để tìm kiếm
Đó vừa là nghề để mưu sinh
Vừa là cái nghiệp gắn liền giới sông nước
Và niềm đam mê chinh phục
Những con thủy quái
Cá hô khổng lồ
Qua thời gian dài này đã mất bóng
Thay vô đó
Người ta có thứ cá nuôi kích thước nhỏ hơn
Để thay thế
Cá hô đặc biệt ở chỗ
Chỉ bỏ mỗi phần dãy thôi
Còn đầu mình thịt xương
Đều ăn được và rất ngon
Bởi cá hô
Hầu như không có xương
Mà chỉ có phần sụn trắng giòn
Nhai đã miệng lắm
Cá hô có thể làm được nhiều món
Như nấu canh chua, nhúng mẻ
Hay đặc biệt đậm đà
Chính là món cá hô chưng tương
Đặc sản sứa sông nước miền Tây
Cá mần sạch
Ướp gia vị
Hành, cơn tây, nấm mèo
Cùng với tương hột cho thấm
Thì rải lớp bún tào lên trên
Đem chưng cách thủy
Món này khi chính dọn lên
Sẽ khiến thực khách phải mê mẩn
Bởi mùi cá chưng thì thơm
Mà dĩ cá thì đúng là ngon
Danh bớt hư truyền
Cá hô chưng có lớp da cá dày
Ăn vô dẻo dẻo mà dai
Chứ không hề bị bở
Lại béo ngậy rất là đã
Còn phần thịt cá thì chắc
Và thấm đều gia vị mặn ngọt
Có chút nồng cay của ớt
Và gừng
Ăn miếng nào là sức mồ hôi hột miếng đó
Vừa ngon lại vừa đã
Và đảm bảo ai đã ăn một lần
Là cứ tắm tắc khen hoài
Còn bụng dạ
Thì sẽ cứ nhớ hoài mùi vị thơm ngon
Của giống cá hô
Danh tiếng lẫy lừng
Con sông quê hương không chỉ cho phù sa
Cho nước mát
Còn góp cơm cho đời
Những thứ sản vật ngon lành
Đượm tình quê hương xứ sở
Không chỉ là các thứ rau quang dại
Mà còn là quá chừng
Những thứ cá ngon lành
Mang vị ngọt của sông nước nơi này
Thứ cá sông có muôn hình muôn dáng
Có thứ nhỏ nhỏ như
Con cá linh, cá chạch, cá kèo
Có thứ xấu xí như
Con cá lau kiến
Có loại mạnh bạo
Và tướng bự như
Con cá hô, cá dồ, cá bông lau
Tất cả góp phần
Làm nên sự phong phú
Cho sông nước quê mình
Góp phần làm nên cái ngon
Danh bất hư truyền
Của ẩm thực miền Tây Nam Bộ
Và góp phần để cho người ta
Thêm yêu, thêm nhớ về nơi này
Chắc không ai có thể tưởng tượng
Được rằng quê hương của mình
Sẽ thế nào nếu thiếu đi những dòng sông
Khi đó tuổi thơ của chúng ta
Sẽ không còn cái nơi để ngập lặn
Đời sống nhà nông thiếu hẳn những bãi trà
Thiếu luôn cả cái tiếng vỏ lại
Nổ mái chạy qua chạy lại
Thiếu cái mái dầm khô nhẹ mặt nước sông
Và thiếu luôn cả một phần ký ức của con người ta
Về những món ngon quê nhà
Được nấu từ những loài cá sông thơm ngọt
Đậm vị phù sa
Các loài cá sông nếu mà kể tên ra
Thì không biết kể chừng nào mới hết
Và cái vị ngon của những món ăn quê hương
Chắc cũng không có ngôn từ nào
Có thể diễn tả đúng và đầy đủ hết được
Bởi vậy mới nói
Một khi đã được thiên nhiên ưu ái dành tặng cho quê mình
Là những dòng sông
Thì chúng ta hãy biết trân quý và yêu thương nó
Quý vị ha
