Thảm Kịch Kinh Tế: Nắng Nóng, Cháy Nổ Và Những Bãi Tha Ma Xe Điện

Sự Thật Trung Quốc
83 người theo dõi
130 Lượt xem video·17 thg 7, 2025
Mùa hè 2025 ở Trung Quốc đang chứng kiến hàng loạt vụ cháy nổ xe điện kinh hoàng, khiến công chúng hoang mang và đặt câu hỏi về an toàn của làn sóng xe “xanh” này. Khi nhiều tỉnh thành trải qua nắng nóng khắc nghiệt trên 45°C, truyền thông Trung Quốc đã vội đổ lỗi cho thời tiết cực đoan.
00:00 Giới thiệu
00:53 Xe Điện Cháy Khắp Trung Quốc
04:38 Bom Hẹn Giờ Ẩn Sau Lớp Vỏ Xanh
06:55 “Nghĩa Địa Xe Điện” – Khi Giấc Mơ Xanh Trở Thành Đống Sắt Vụn
10:14 Đẩy Bom Ra Thế Giới
Mùa hè 2025 ở Trung Quốc đang chứng kiến hàng loạt vụ cháy nổ xe điện kinh hoàng
khiến công chúng hoang mang và đặt câu hỏi về an toàn của làn sóng xe xanh này.
Khi nhiều tỉnh thành trải qua nắng nóng khắc nghiệt trên 45 độ C
truyền thông Trung Quốc đã vội đổ lỗi cho thời tiết cực đoan.
Tuy nhiên, những vụ cháy xe điện hàng loạt trong tháng 4 đến tháng 7 năm 2025
cho thấy có nhiều dấu hiệu bất thường hơn, không chỉ đơn thuần là hậu quả của nhiệt độ cao.
Trên mạng xã hội lan truyền con số hơn 100 vụ cháy xe điện cả trong nước và xuất khẩu
nhưng chính quyền và các hãng xe liên tục phủ trách nhiệm
nhắc đi nhắc lại nguyên nhân chủ yếu là do thời tiết quá nóng và sạc pin sai kỹ thuật.
Thực tế, nguyên nhân cháy xe điện thường bắt nguồn từ sự cố kỹ thuật bên trong ác QDT ứng yông
mà nguyên nhân trực tiếp là hiện tượng phóng nhiệt tự tăng trong pin.
Vậy cô thể những hiện tượng này như thế nào, hãy cùng chúng tôi phân tích chi tiết.
Xe điện cháy khắp Trung Quốc
Trung Quốc đang phải đối mặt với làn sóng cháy xe điện đáng báo động
Theo ghi nhận, trong vài tháng qua, hàng loạt vụ cháy xe điện nội điệm và xe xuất khẩu
đã xảy ra ở nhiều địa phương trên khắp cả nước thường xuất hiện trong những ngày nhiệt độ lên ngưỡng kỷ lục.
Ví dụ Tứ Xuyên, Hà Bắc, Thiểm Tây
đều ghi nhận các vụ xe điện bất ngờ phát hòa giữa đường hoặc tại bãi đỗ xe trong lúc trời nắng gắt.
Các hình ảnh lan truyền cho thấy các phương tiện cháy rụi bên đường, khói lửa bốc cao
Thậm chí một số vụ cháy nổ con đe dọa tính mạng người dân và thiêu dụi tài sản chung.
Ngày 9 tháng 7, tại khu vực gần đường Chu Giang, thành phố Nam Xương
một chiếc ô tô điện bất ngờ phát hòa dữ dội ngay khi đang di chuyển
khiến cả tuyến đường rơi vào cảnh nguồn loạn trong làn khói đen và lửa đỏ rực.
Vào khoảng 2 giờ sáng ngày 18 tháng 2, tại bãi đỗ xe không dành cho phương tiện cơ giới
trong khu dân cư cử Mỹ Thúy Thành, thị trấn Trường Minh, một chiếc xe đạp điện bất ngờ phát hòa.
Đoạn video giám sát cho thấy, chỉ trong vòng 6 giây kể từ khoảnh khắc chiếc xe lóe sáng 2 lần
ngọn lửa đã bùng lên dữ dội. Cột khói đen dày đặc cuộn lên cùng với tiên lửa bắn ra từ phía
thiêu dụi hoàn toàn chiếc xe đầu tiên. Lửa nhanh chóng lan sang các phương tiện khác đậu gần đó
khiến nhiều chiếc bị cháy trưa khung sắt, không còn hình dạng ban đầu.
Vào khoảng 5 giờ sáng ngày 30 tháng 6, người dân sống tại khu dân cư thành thị Giả Nhật,
phương Nam Thành, thành phố Đông Quan, tỉnh Quảng Đông bất ngờ nghe thấy tiếng cháy nổ phát ra
từ khu nhà để xem ngoài trời. Chỉ vài giây sau, khói đen cuồn cuộn bốc lên từ mái tre và cả một
dãy xe đạp điện trong bãi đã chìm trong biển lửa. Theo lời kể của một số cư dân, những người bị thiệt hại
đã lập một nhóm liên lạc trên WeChat để thống kê thiệt hại. Thức tính sơ bộ cho thấy khoảng 150 chiếc xe
đạp điện đã bị cháy rụi hoàn toàn trong vụ hỏa hoạn. Tại khu vực Thạch Tiểu Phố, quận Cửu Long Pha,
thành phố Trùng Khánh, một vụ hỏa hoạn nghiêm trọng đã bất ngờ bùng phát khiến nhiều người dân hoảng loạn tháo chạy.
Theo lời kể của các nhân chứng có mặt tại hiện trường, vụ cháy bắt đầu khi một chiếc xe điện bất ngờ tự bốc cháy
rồi chỉ trong trước mắt, lửa lan sang hàng chục chiếc xe khác đang đổ gần đó, tạo thành một biển lửa dữ dội
Nhân chứng cho biết, hàng chục chiếc xe điện đã cháy cùng lúc lửa bốc cao ngùn ngụt, khói đen bao trùm cả khu phố.
Các lực lượng cứu hỏa đã nhanh chóng có mặt, nhưng tốc độ lan cháy quá nhanh khiến nhiều xe bị thiêu rụi hoàn toàn chỉ trong vài phút.
Một vụ hỏa hoạn đã xảy ra tại khu vực mái chay sạc xe điện trong một khu dân cư ở thành phố Quảng Châu, tỉnh Quảng Đông.
Ngọn lửa bùng lên dữ dội khiến hàng chục chiếc xe điện bị thiêu rụi hoàn toàn.
Trong bối cảnh này, giới chức địa phương và hãng xe Trung Quốc đều nhấn mạnh nguyên nhân là do nắng nóng quá mức và lỗi sạc pin.
Họ cho rằng khi nhiệt độ môi trường vượt qua 45 độ C, pin bị quá tải nhiệt và dễ phát sinh cháy nổ.
Tuy nhiên, các chuyên gia công nghệ lại cảnh báo rằng thời tiết chỉ là một yếu tố kích hoạt, không phải căn nguyên duy nhất.
Bản thân phóng nhiệt tự tăng là hiện tượng khoa học chỉ xảy ra khi pin lithium-ion bị hư hỏng, quá tải hoặc gặp sự cố kích thuật nghiêm trọng.
Thực tế, hàng loạt vụ cháy nổ đã cho thấy hiện tượng phóng nhiệt tự tăng, một chuỗi phản ứng nhiệt tăng nhanh trong pin,
chính là thủ phạm phổ biến nhất của các vụ cháy này.
Hiện tượng này thường do pin bị quá nhiệt, bị hư hại vật lý hoặc lỗi thiết kế,
khiến một tế bào pin phát nổ rồi lan sang cả khối pin.
Chức làn sóng cháy xe điện, giới chức Trung Quốc mới đây đã công bố xếp chặt quy định an toàn pin xe điện.
Theo đó, tiêu chuẩn kỹ thuật mới yêu cầu pin MV phải vượt qua các bài kiểm tra khắc nghiệt,
đảm bảo không bức cháy hoặc phát nổ ngay cả khi có sự cố bên trong.
Tuy nhiên, lệnh cấm cháy nổ này chỉ có hiệu lực từ giữa năm 2026,
nghĩa là trong ngắn hạn các vụ cháy xe điện vẫn đang diễn ra chàn lan mà chưa được khống chế.
Điều này càng khiến dứt luận ngờ vực khi chính quyền liên tục đổ thừa mọi nguyên nhân cho yếu tố bên ngoài.
Việc này làm dấy lên câu hỏi,
phải chăng các hãng xe đang dùng nắng nóng làm lá chắn để giấu đi sự yếu kém trong công nghệ pin của mình?
Bom hẹn giờ ẩn sau lớp vò xanh
Bản chất của vấn đề nằm ở các quả pinithium-ion giá rẻ bên trong xe.
Cấu tạo pinithium-ion thông thường gồm nhiều tế bào nhỏ,
mỗi tế bào chứa catot và anode bằng các hợp chất kim loại.
Hai loại pin phổ biến nhất hiện nay là NMC và LFP.
Trong đó, pin NMC rẻ tiền và có mật độ năng lượng cao,
song lại dễ dẫn đến hiện tượng phóng nhiệt tự tăng hơn.
Cụ thể, pin NMC nếu gặp sự cố, quá tải, quá nhiệt,
hoặc hư hỏng vật lý có thể bị chuỗi phản ứng làm nhiệt độ tăng đột ngột,
sau đó đốt cháy hết cả khối pin,
một hiện tượng được giới chuyên gia gọi là Thermal Runaway.
Ngược lại, pin LFP3X bị phóng nhiệt hơn,
nhưng chi phí sản xuất cao hơn và công nghệ phức tạp hơn,
nên ít được dùng phổ biến ở các mẫu xe giá rẻ.
Phần lớn xe điện giá rẻ của Trung Quốc đang sử dụng pin với chất lượng còn nhiều tranh cái.
Loại pin này thường chỉ được trang bị các biện pháp cách điện cơ bản,
thiếu hệ thống làm mát chủ động.
Khi nhiệt độ môi trường cao hoặc người dùng sạc pin không đúng kỹ thuật,
các tế bào pin rất dễ bị quá nhiệt.
Khi đó, bất cứ tế bào pin nào khởi phát cháy
cũng có thể khiến toàn bộ ác quy bị lan truyền cháy chỉ trong trước mắt.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy pin xe đắt tiền từ Hàn Quốc,
Nhật Bản hay Châu Âu thường được thiết kế tỉ mỉ với hệ thống làm mát bằng chất lỏng
và nhiều cơ chế bảo vệ hiện đại, giúp hạn chế gần như tuyệt đối nguy cơ cháy nổ.
Trong khi đó, nhiều xe nồi địa Trung Quốc tiết kiệm chi phí bằng pin rẻ,
hệ thống giám sát đơn giản và không có đềm an toàn đủ mạnh
tạo ra nguy cơ như quả bom hẹn giờ bên dưới lớp gói xe xanh.
Một hệ lụy đau lòng nữa là chi phí thay thế pin xe điện ở Trung Quốc rất cao,
gần như tương đương mua xe mới.
Khi pin cháy hoặc hư ỏng, chủ xe thường phải chịu gánh nặng tiền bạc quá lớn để thay xeo.
Điều này khiến nhiều chủ xe bỏ mặc phương tiện lối và chờ cháy
vì đã không còn tin tưởng vào xe điện nữa.
Ngoài ra, theo một nghiên cứu từ Anh Quốc,
có mối tương quan rõ rệt giữa giá thành sản phẩm và tiêu chuẩn an toàn,
những sản phẩm rẻ tiền thường tuân thủ ít tiêu chuẩn an toàn hơn.
Sự thật chứa trêu là trong cuộc đua phát triển xe điện,
Trung Quốc không hẳn dựa trên công nghệ tiên tiến
mà chủ yếu thông qua chợ giá khổng lồ và các thủ thuật kỹ thuật.
Chính phủ nước này đã đầu tư bảo hộ cho các hãng xe bằng các khoản chợ cấp
với ưu đại thuế rất lớn.
Nhờ vậy, xe điện giá thấp có thể bán phổ cập ra thị trường nhanh chóng,
nhưng về lâu dài lại tiềm ẩn nguy cơ đột ngột bùng cháy gió ác quy kém an toàn.
Nghĩ địa xe điện khi giấc mưa xanh trở thành đống sắt vụn
Trong lúc thế giới vẫn còn đang tranh luận về tương lai xe điện hóa toàn cầu,
thì tại Trung Quốc, quốc gia sản xuất và tiêu thụ xe điện lớn nhất hành tinh,
giữa mưa ấy đang chết dần trong im lặng.
Và không phải bằng các bản báo cáo,
mà bằng những hình ảnh đau lòng đến nghẹt thở, hàng chục ngàn chiếc xe điện phủ bụi,
rỉ xét, phơi mình giữa nắng hè khắc nghiệt, nằm bất động trên những mảnh đất bỏ hoang.
Giới truyền thông quốc tế gọi những nơi này là bãi thà ma xe điện.
Trong một phóng sự điều tra hồi tháng 6 năm 2023,
trang tin DMRGE và sau đó là CNN đã công bố lọt ảnh
từ các khu vực ngoại ô như Hàng Châu, Chiết Giang, Nam Kinh, Giang Tô và Trịnh Châu, Hà Nam.
Cánh đồng xe điện hiện ra như một bức tranh tăng thương thời hậu công nghiệp,
từng hàng xe BID, Geely, WM Motor.
Nằm bất động, phần lớn vẫn còn nguyên lớp bọc ni lông ghế ngồi,
kinh chăn gió chưa lột tem, nhiều xe thậm chí chưa từng được khởi động lần nào.
Thay vì bonbon trên đường phủ như quảng cáo,
chúng đang nướng pin dưới nắng 40-45 độ C
trở thành những quả bom hóa học tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ bất cứ lúc nào.
Nguyên nhân của hiện tượng này không phải là một sự cố nhất thời.
Đây là hệ quả của một mô hình phát triển mèo mó,
nơi chính sách chở cấp xanh được dùng để chạy đua chỉ tiêu chính trị,
chứ không xuất phát từ nhu cầu thị trường thực tế.
Trong giai đoạn cao điểm 2019-2021,
Chính phủ Trung Quốc đã bơm hàng chục tỷ nhân dân tệ vào các chương trình
khuyến khích sản xuất xe điện, ưu đãi thuế, cấp phép ổ ạt.
Hệ quả là có tới hơn 500 công ty sản xuất Evra đợi chỉ trong 2 năm,
nhiều cái tên chưa từng sản xuất một chiếc xe hoàn chỉnh nào cũng nhận được ưu đãi khủng.
Theo báo cáo của Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc MIIT,
chỉ còn khoảng 100 nhà sản xuất còn hoạt động đến giữa 2025,
và ngay cả trong số đó, hơn một nửa đang sống thoai thóc.
Những chiếc xe không bán được, không có người mua hoặc bị lỗi kỹ thuật
thay vì bị thu hồi hay tái chế, đã bị chất đống như rác công nghiệp,
nằm rải rác trong các khu đất rẻ tiền gần nhà máy cũ,
bãi xe hoại thành hoặc sân vân động bỏ hoang.
Có nơi chất tới 5.000 xe điện, theo ghi nhận của hãng tin Reuters
trong một cuộc khảo sát tại vùng ngoại ô Thượng Hải năm 2024.
Vậy điều gì khiến người rúng quay lưng, ngoài lý do thiếu chạm sạc trầm trọng,
đặc biệt ở các tỉnh xa trung tâm, còn có nỗi lo thường trực về cháy nổ.
Sau hàng loạt vụ xe điện phát hỏa vào năm 2023-2025, từ Quảng Châu,
Nam Xương, Trung Khánh đến Bắc Kinh, người dân bắt đầu mất niềm tin
vào loại phương tiện từng được gọi là biểu tượng tương lai.
Nhiều người mua xe nhưng sau vài tháng bỏ không sử dụng hoặc bán lại rẻ như sắt vụn vì pin
xuống cấp nhanh, không thể thay thế do chi phí cao hơn giá xe. Đài Deutsche Well trong một bản tin
ngày 4 tháng 3 năm 2024 đã cảnh báo Trung Quốc đang tái hiện một bong bóng xe điện tương tự bong bóng
vất động sản. Mọi thứ được thổi phồng bằng tiền trợ giá, chứ không dựa trên nền tảng công nghệ
hay nhu cầu thực tế. Trong khi các thành phố như Thẩm Quyến, Thượng Hải vẫn tiếp tục đưa ra
các khẩu hiệu 100% xe xanh vào năm 2030 thì ở tầng đáy chuỗi cung ứng, những chiếc xe điện đời
cũ, pin lỗi, không người dùng đăng chất thành đống. Một giấc mơ công nghiệp đã bị bóp méo thành một
khung nghĩa địa công nghệ, nơi tương lai bị bỏ quên không thương tiếc. DMARGM mô tả đầy cây đắng,
giấc mơ xe điện đang dần bị thế giới quên lãng. Những gì còn lại chỉ là những đống rắc công nghệ,
những viên pin gì xét và niềm tin bị đốt cháy, đẩy bong ra thế giới. Từ những bài tham mạc công nghệ
trong nước, Trung Quốc giờ đây đang thực hiện một bước đi mới, xuất khẩu rủi ro ra toàn cầu.
Những chiếc xe điện từng bị bỏ lại ở Chết Giang hay Trịnh Châu giờ lại được sơn sửa, đổi nhán,
đóng gói và chất lên các tàu hàng khổng lộ để tới hàng chục quốc gia đang phát triển,
từ Đông Nam Á, Trung Đông đến Mỹ Latin và Đông Âu. Tại Đông Nam Á, các bộ xe điện Trung Quốc giá rẻ
đã tràn ngập đường phố Lakarta, Bangkok, Kuala Lumpur. Các thị trường này phần lớn chưa có hệ
kiểm định pin nghiêm ngặt và người tiêu dùng cũng ít có khả năng kiểm tra chất lượng trước khi mua.
Kết quả là các nước này đang vô tình trở thành bãi thử bom pin thế hệ mới.
Ở châu Mỹ Latin, Mexico hiện là quốc gia có tỉ lệ xe điện Trung Quốc cao nhất khu vực,
chiếm hơn 60% thị phần EV đăng ký mới trong năm 2025.
Brazil cũng đang đối mặt với làn sóng xe giá rẻ đổ vào thị trường nội địa.
Theo số liệu từ Reuters, chỉ trong năm 2025, nước này dự kiến sẽ nhập khẩu khoảng 200.000 xe điện Trung Quốc,
tương đường 8% tổng số xe mới đăng ký toàn quốc.
Tuy nhiên, sự phổ biến không đi kèm với an toàn.
Những chiếc xe này có vẻ ngoài bóng bẩy, giá thành cạnh tranh,
nhưng bên trong lại là những viên pinati ẩm ion kém chất lượng,
dễ cháy nổ nếu vận hành trong điều kiện khắc nghiệt.
Và điều gì đến cũng đã đến.
Trong một sự cố gây chấn động quốc tế, hồi tháng 6 năm 2025,
một tàu chở xe điện từ Trung Quốc sang Mỹ Latin đã bốc cháy giữa vùng biển Thái Bình Dương.
Báo Sun và Business Insider Mexico cho biết hơn 2.800 xe trên tàu đã bốc cháy,
buộc đoàn thùy thủ phải phát tín hiệu khẩn cấp và sơ tán khẩn cấp.
Vụ cháy được cho là bắt nguồn từ một xe phát nổ trong hầm hàng kín,
gây phản ứng dây chuyển lan qua các khối pin khác.
Địa điểm xuất phát của lô hàng, cảng lợ Zaro-Caserna, Mexico,
nơi đang trở thành trung tâm trung chuyển xe điện Trung Quốc lớn nhất vùng Tây Bán Cầu.
Cùng thời điểm đó, nhiều quốc gia khác cũng ghi nhận những sự cố bốc cháy xe điện nhập khẩu
từ Trung Quốc tại nơi công cộng. Tại Philippines, một chiếc mini vàn điện phát nổ khi đang sạc
tại bãi xe siêu thị Manila. Tại Ai Cập, xe điện hiệu Đông Pheng tự cháy khi đang di chuyển
ở nhiệt độ ngoài trời 42 độ C. Tại Hungary, 2 xe điện mới 100% phát hỏa khi đổ tại hầm trung cư
ở Budapest, khiến 37 hộ dân phải sơ tán. Những vụ việc này không còn là cá biệt,
chúng đang dần trở thành mô hình có thể dự báo. Và chính điều đó đã khiến truyền thông quốc tế đồng loạt cảnh báo.
Từ Bloomberg đến WSC, từ Al-Najara đến Deutsche Well, các bài bình luận đã không còn ngần ngại dùng
những cụm từ nặng nề để mô tả Trung Quốc không chỉ xuất khẩu xe điện mà đang xuất khẩu cả nguy cơ nổ chậm.
Báo chí phương Tây gọi đây là hình thái ngoại giao rủi ro công nghệ, một bản sao méo mó của ngoại giao khẩu trang
và ngoại giao vaccine từng gây tranh cãi trong đại dịch. Trung Quốc cung cấp xe giá rẻ, tràn ngập thị trường
các nước đang phát triển, đổi lại ảnh hưởng địa chính trị, trong khi phần rủi ro an toàn và chi phí bảo hiểm
được chuyển hết sang phía người tiêu dùng nước sở tại. Thậm chí, theo Financial Times,
nhiều hãng bảo hiểm lớn của châu Âu và Mỹ đã bắt đầu tăng mạnh phí bảo hiểm cho EV Trung Quốc
hoặc từ chối ký hợp đồng nếu không có giấy kiểm định pin độc lập từ bên thứ ba.
Điều này cho thấy niềm tin vào chất lượng EV Trung Quốc đang xuống mức thấp chưa từng thấy,
ngay cả trong hành tài chính vốn chỉ quan tâm đến rủi ro có thể định lượng.
Với hàng triệu xe điện Trung Quốc đang chạy khắp thế giới, từ Nam Á đến Nam Mỹ,
từ Phi Châu đến vùng Ban Can, câu hỏi không còn là liệu có sự cố xảy ra,
mà là sự cố sẽ xảy ra ở đâu và bao giờ.
Nếu không có các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt về tiêu chuẩn pin, kiểm định độc lập và giới hạn nhập khẩu,
thì mỗi xe điện giá rẻ nhập khẩu hôm nay chính là một quả bom hẹn giờ lăn bánh giữa phố.
Trung Quốc có thể đang xây dựng một đế chế công nghiệp EV đồ sộ,
nhưng nếu nó được dựng nên từ các lô hàng lối, pin kém chất lượng và chính sách đẩy rủi ro ra nước ngoài,
thì đế chế đó không phải tương lai xanh, mà là một cái bóng đen đổ xuống toàn cầu.
