Luật cho lợn và luật cho người? Sự thật rợn người từ chuyến tàu K1373 hé lộ bộ mặt của ĐCSTQ

Đại Kỷ Nguyên - Bình luận
4K Người theo dõi
1.7K Lượt xem video·11 thg 7, 2025
Sự cố tàu hỏa K1373 không chỉ là một tai nạn, mà là một phép ẩn dụ kinh hoàng cho toàn bộ xã hội Trung Quốc. Nó phơi bày một sự thật trần trụi: trong mắt thể chế, mạng người không bằng một tấm kính, và quy định dành cho lợn còn nhân đạo hơn cho người.
Khi người anh hùng duy nhất bị trừng phạt và bộ máy tuyên truyền tìm mọi cách để bóp méo sự thật, chúng ta thấy được nỗi sợ hãi cố hữu của một chế độ trước sự tự quyết của người dân. Hãy cùng "Phân tích và Bình luận" giải mã tại sao một toa tàu ngột ngạt lại chính là hình ảnh phản chiếu của một quốc gia đang mất phương hướng.
Một tấm kính vỡ và nỗi khiếp sợ của một đế chế, tại sao hàng trăm mạng người ngột ngạt lại không đáng sợ bằng một tiếng búa đập vào cửa sổ.
Chuyến tàu địa ngục K-1373 đó không phải là một tai nạn, đó là một lời thú tội trần trụi của một thể chế đang mục nát thối dữa từ bên trong.
Một nơi mà quy tắc dành cho lợn còn nhân đạo hơn quy tắc dành cho con người. Một nơi mà hành động cứu người lại bị lên án là tội ác phá hoại.
Và khi người anh hùng duy nhất bị bắt đi, khi bộ máy tuyên truyền đồng loạt lên tiếng để bảo vệ một tấm kính vỡ thay vì bảo vệ cho con người,
chúng ta buộc phải đặt một câu hỏi. Phải chăng toàn bộ đất nước Trung Quốc đã biến thành một toa tàu đóng kín, ngột ngạt,
đang lao vào bóng tối mà không có lối thoát? Và ai sẽ là người dám đập vỡ tấm kính tiếp theo?
Nguyễn Tươi, kính chào quý vị đã quay trở lại với kênh Phân Tích và Bình Luận.
Trong chương trình ngày hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau giải mã một sự kiện tưởng trưng như nhỏ bé nhưng lại lột tả toàn bộ sự thật trần trụi,
sự phi lý đến tàn nhẫn của cỗ máy quyền lực Đảng Cộng sản Trung Quốc.
Sự cố của chuyến tàu K1373 không chỉ là một thảm kịch về an toàn giao thông,
nó là một ẩn dụ hoàn hảo cho một quốc gia đang bị chính thể chế của mình làm cho ngạt thở.
Hãy cùng chúng tôi đi sâu vào từng lớp lang của câu chuyện,
để thấy được một Trung Quốc đang ở đâu và sẽ đi về đâu qua lăng kính của một toa tàu địa ngục.
Căn phòng ngột ngạt trên bánh sắt, tái hiện 3 giờ địa ngục
Thưa quý vị, câu chuyện của chúng ta bắt đầu vào một buổi tối oai ả đầu tháng 7 năm 2025.
Ngày 2 tháng 7 năm 2025, trên tuyến đường sắt ở Kim Hoa, Chiếc Giang,
đoàn tàu chở khách mang số hiệu K1373 đang thực hiện hành trình của mình.
Bên trong các toa xe, hàng trăm hành khách, có người già,
có trẻ nhỏ đang chìm trong những hoạt động thường nhật của một chuyến đi dài.
Người thì đọc sách, người nghe nhạc, người trò chuyện, trẻ em đô đùa.
Một khung cảnh bình thường như bao chuyến tàu khác trên khắp đất nước Trung Quốc.
Nhưng rồi, vào khoảng hơn 8 giờ tối, sự bình yên đó đột ngột bị xé toảng.
Một tiếng động kinh hoàng vang lên, một cú vá trạm mạnh khiến cho cả đoàn tàu dung chuyển dữ dội.
Một đoàn tàu chở hàng tại ca Đông Hiếu đã không thể phanh kịp và đâm thẳng vào đoàn tàu K1373,
khiến cho đầu máy trật khỏi đường dây.
Chuyến tàu dừng lại đột ngột, mắc kẹt giữa nơi đồng không mong quậy.
May mắn thay, cú vá trạm không gây ra thương vong chết người ngay lập tức.
Nhưng một cơn ác mộng khác còn khủng khiếp hơn và dai dẳng hơn chỉ vừa mới bắt đầu.
Ngay sau cú vá trạm, toàn bộ hệ thống điện của đoàn tàu sụp đổ,
đèn tắt ngấm và quan trọng hơn, hệ thống điều hòa không khí ngừng hoạt động.
Mọi người hãy thử tưởng tượng, giữa một đêm hè oi bức của miền Nam Trung Quốc,
hàng trăm con người bị nhốt trong những chiếc hộp sắt khổng đồ kín mít.
Không khí bên ngoài vốn đã nóng đực, bây giờ đây bên trong toa xe,
nhiệt độ bắt đầu tăng lên một cách chóng mặt.
Cửa xe bị khóa chặt, cửa sổ được thiết kế để không thể mở được.
Toà tàu K1373 trong phút chốc đã biến thành một phòng sông hơi tập thể,
một cái lồng hấp khổng lồ không có lối thoát.
Những gì diễn ra tiếp theo là một chuỗi ba giờ đồng hồ của sự chịu đựng và tuyệt vọng.
Mồ hôi bắt đầu túa ra như tắm, không khí ngày càng đập quánh, thiếu dưỡng khí.
Sự im lặng ban đầu nhường chỗ cho những tiếng khóc thét của trẻ em,
những đứa trẻ không hiểu chuyện gì đang xảy ra,
chỉ cảm nhận được sự nóng bức và ngột ngạt đến khó thở.
Những người già, vô sức khỏe đã yếu, bắt đầu không thể chịu nổi.
Có người lạ đi vì say nắng, những người trẻ tuổi khỏe mạnh hơn cũng bắt đầu cảm thấy tức ngực,
đầu óc quay cuồng, hoa mắt.
Toà tàu tràn ngập mùi mồ hôi, mùi sợ hãi và sự im lặng đến đáng sợ giữa những tiếng khóc than.
Trong hoàn cảnh sinh từ đó, yêu cầu bản năng và cơ bản nhất của con người trỗi dậy,
không khí. Họ cần không khí để thở, cần được thông gió để sống sót.
Mọi ánh mắt tuyệt vọng đổ rồn về phía nhân viên đoàn tàu,
những người đại diện cho trật tự và trách nhiệm trên chuyến tàu này.
Nhưng câu trả lời mà họ nhận được không phải là một hành động cứu hộ.
Thay vào đó, một nhân viên đoàn tàu xuất hiện với chiếc loa phóng thanh,
và từ chiếc loa đó không phải là những chỉ thị về cách thoát hiểm,
không phải là lời chấn an rằng cửa sổ sẽ được mở ra,
mà là một vòng lặp vô tận, một câu thần chú máy bóc và lạnh lùng,
xin mọi người hãy bình tĩnh, xin mọi người hãy bình tĩnh, đang xử lý, đừng đập cửa sổ.
Ba giờ đồng hồ, suốt ba giờ đồng hồ, hàng trăm hành khách bị cầm tù trong chính chiếc vé
mà họ đã mua, bị tra tấn bởi nhiệt độ và sự thiếu oxy,
và bị du ngủ bởi những lời kêu gọi bình tĩnh, vô hồn.
Thể chế vận hành chuyến tàu cũng giống như thể chế vận hành cả đất nước khổng lồ này,
đã cho thấy một sự tê liệt đáng sợ khi đối mặt với khủng hoảng.
Phản ứng đầu tiên của nó không phải là cứu người,
mà là duy trì trật tự, là kiểm soát tình hình, là bảo vệ tài sản.
Hành khách chỉ biết chơ mắt nhìn và người thân dần liệp đi trong một cái lồng hấp di động,
vừa cố gắng quạt cho nhau bằng bất cứ thứ gì có trong tay,
vừa bị ráo quấn rằng phải tuân theo chỉ huy.
Cảnh tự đó không khác gì một thí nghiệm về sự vâng lời trong im lặng trên quy mô lớn.
Mồ hôi đầm đìa, hơi thở gấp gác, nhưng không một ai dám tự mình hành động.
Không phải họ không biết cách tự cứu mình,
mà bởi vì họ đã bị một hệ thống vô hình tước đi cái quyền cơ bản nhất đó.
Họ vẫn biết rằng trong thế giới mà họ đang sống, hành động tự phát đồng nghĩa với sát dối
và sự tuân phục dù có phải trả giá bằng tính mạng mới là con đường an toàn.
Mạng người và mặt kính, bộ quy tắc vô nhân tính của thể chế.
Vâng thưa quý vị, điều khiến sự việc K1373 trở thành một tấn bi kịch về nhân tính,
không chỉ nằm ở sự cố và phản ứng tại hiện trường.
Nó nằm ở logic lạnh như băng được chính bộ máy nhà nước Trung Cộng đưa ra sau đó.
Một logic đã phơi bày một sự thật không thể nào chối cãi.
Trong hệ thống quy chuẩn của họ, giá trị của con người đã bị đặt xuống dưới cả động vật và tài sản.
Đây không phải là một lời nói quá, mà là một sự thật được ghi rõ trong các quan bản.
Hãy bắt đầu với một so sánh đơn giản nhưng đầy sức nặng.
Ngày 1 tháng 4 năm 2024, Trung Quốc chính thức áp dụng một bộ quy chuẩn mới có tên
yêu cầu kỹ thuật trong quản lý vận chuyển lợn sống.
Văn bản này quy định cực kỳ chi tiết và nhân đạo, trong đó có một điều khoản then chốt.
Chỉ cần nhiệt độ trong toa xe chở lợn vượt qua 25 độ C,
đơn vị vận chuyển bắt buộc phải có biện pháp tăng cường thông gió và làm mát.
Tại sao? Vì nếu không lợn sẽ bị căng thẳng, sẽ bị say nắng
và các dấu hiệu sinh tồn của chúng sẽ bị ảnh hưởng.
25 độ C? Vâng, xin mọi người hãy nhớ con số này.
Đó là ngưỡng giới hạn mà Thể chế này đặt ra để bảo vệ phúc lợi cho một con lợn.
Bây giờ thì chúng ta hãy quay trở lại với toa tàu K-1373.
Hàng trăm con người, từ già cho đến trẻ, đang bị hấp sống.
Đồng phục của cảnh sát ướt đẫm mồ hôi, nhân viên đoàn tàu phải thừa nhận ngột ngạt đến sắp ngạt thở.
Ấy vậy mà, trong bản thông báo chính thức sau đó được đưa ra,
Cục đường sát Quảng Châu, Quảng Thiết đã tuyên bố một cách thẳng nhiên rằng,
tại thời điểm xảy ra sự việc, nhiệt độ trong toa xe được ghi nhận chỉ là 31 độ C
và mức nhiệt này chưa đạt đến mức độ khẩn cấp để có thể phá cửa sổ thông gió.
Vâng, mọi người hẳn đã nghe rõ, 25 độ C là ngưỡng nguy hiểm đối với lợn.
Nhưng 31 độ C trong một không gian kín mít và đông người lại chưa đủ nguy hiểm
đối với con người. Những người nói rằng, tôi chỉ biết bô nhọ Trung Quốc,
thực tế họ đang sống trong một môi trường mà giá trị của họ còn không bằng một con lợn.
Nhưng họ lại quay sang công kích những người đang cố gắng đòi lại sự tôn trọng cho họ.
Đây chính là sự phi lý đến tận cùng của một hệ thống đã mất hết tính người.
Đây không còn là một tai nạn nữa, đây là một sự phô bày trần trụi về hệ thống đẳng cấp,
mà ở đó con người không phải là ưu tiên hàng đầu.
Sự coi thường mạng người này không phải là mới, nó có một lịch sử lâu dài.
Chúng ta hãy quay ngược thời gian về năm 1979, trong cuộc chiến tranh Trung Việt,
khoản tiền trợ cấp cho một quân nhân Trung Quốc hy sinh trên chiến trường là 500 tệ.
Cùng năm đó, giá thu mua một con lợn sống tại Trung Quốc là gần 100 tệ.
Một phép tính đơn giản, mạng sống của một người lính chỉ đáng giá bằng 5 con lợn.
Hơn 50 năm đã trôi qua và có vẻ như giá trị của con người trong mắt một số bộ phận của thể chế này
càng ngày càng rẻ mạt hơn. Mạng sống của hàng trăm hành khách không quan trọng bằng hơi thở
của một con lợn, và chắc chắn không quan trọng bằng sự nguyên vẹn của một tấm kính cửa sổ.
Tấm kính đó, trong đêm định mệnh, đã trở thành một biểu tượng thiêng liêng và bất khả xâm phạm.
Bộ phận đường sắt đã nghĩ ra rất nhiều biện pháp, họ cho người đi phát nước khoáng,
phát cháo bắt bảo, họ điều cả xe cứu thương đến hiện trường, họ làm mọi thứ,
trừ một việc đơn giản và hiệu quả nhất, đó là mở hoặc phá cửa sổ.
Lời giải thích của họ sau đó càng cho thấy sự quan liêu đến mức tàn nhẫn. Họ nói,
đoạn đường tàu khách bị kẹt không có sân ga, mở cửa sợ người ta ngã xuống, buổi tối ánh sáng không tốt.
Và câu quyết luận trí mạng, mở cửa sổ không thuộc mức độ khẩn cấp,
cần phải khởi động ngay kế hoạch ứng phó khẩn cấp.
Nói tóm lại, không phải chúng tôi không cứu, mà là các người chưa đủ điều kiện để được cứu.
Vậy tiêu chuẩn nào mới là đủ đây? Một văn bản do chính Tổng Công ty Đường sát Trung Quốc ban hành
vào năm 2017 với số hiệu Thiết Tổng Vận 2017-140 đã quyết định rất rõ ràng.
Chương 4 điều 9 viết rằng, khi điều hòa trên tàu khách hỏng quá 20 phút không thể phục hồi,
trường tàu phải kịp thời, tùy theo nhiệt độ trong xe và sự thoải mái của hành khách,
để đưa ra quyết định mở cửa hoặc mở cửa sổ.
Mọi người có thể thấy, quy định là 20 phút, không phải là 3 giờ đồng hồ,
thẩm quyền quyết định là của trường tàu tại hiện trường, không phải chờ đợi lãnh đạo chỉ thị.
Quy định rõ ràng như vậy được viết trên giấy trắng mực đen,
nhưng trong tình huống thực tế nó đã bị đóng băng một cách có trọn lọc.
Tại sao vậy? Bởi vì trong một hệ thống mà việc tuân thủ quy trình một cách mù quáng được đặt
cao hơn kết quả, và việc tránh né trách nhiệm được đặt cao hơn cả sinh mạng con người,
thì không hành động gì cả lại chính là lựa chọn an toàn nhất cho những cá nhân trong bộ máy.
Mạng của bạn mất, đó là do bạn yếu, nhưng tấm kính mà vỡ thì đó là một sự phá hoại đối với hệ thống,
một sự thách thức đối với uy quyền, một điểm báo của bất ổn xã hội.
Cái mà họ sợ hãi không phải là hành khách bị thương, mà là một khi để bạn mở được ô cửa sổ đầu tiên,
bạn sẽ nhận ra rằng bạn có quyền tự cứu lấy mình, và bạn sẽ đặt câu hỏi
tại sao tôi phải giao phó mạng sống của mình cho một quy tắc đang giết chết tôi.
Đó mới là nỗi sợ hãi thực sự của họ.
Anh hùng hay kẻ phá hoại, sự đàn áp của nỗi sợ hãi, tự cứu.
Giữa ba tiếng đồng hồ của sự ngột ngạt, tuân phục và tuyệt vọng,
một hành động nổi loạn mang tính sống còn đã diễn ra.
Một thanh niên mặc áo đen, không thể chịu được thêm được nữa,
đã làm điều mà tất cả mọi người đều muốn làm nhưng không ai dám làm.
Anh đã giật chiếc búa thoát hiểm trên tường và bằng một cú đập quyết đoán,
anh đã phá vỡ tấm kính cửa sổ.
Âm thanh đó, trong khoảnh khắc, còn vang dội hơn cả tiếng loa kêu gọi, bình tĩnh.
Ngay lập tức, một luồng không khí trong lành, dù ít ỏi, đã tràn vào cả toa xe,
cả toa tàu như được hồi sinh, hàng trăm con người như những người chết đuối,
vớ được cọc, đã chen chúc nhau về phía ô cửa sổ vỡ, cố gắng hít lấy từng ngụ không khí quý giá.
Đoạn video ghi lại khoảnh khắc này đã đang truyền tróng mặt trên mạng xã hội, và người thanh niên đó,
được cư dân mạng gọi một cách trân trọng, là anh hùng đập cửa sổ. Anh đã cứu tất cả mọi người.
Nhưng trong logic của thể chế này, anh không phải là anh hùng, anh là một kẻ phạm quy,
một phần tử gây dối, một mối đe dọa cho trật tự.
Ngay sau hành động cứu người đó, thứ chờ đợi anh không phải là lòng biết ơn,
mà là sự ngăn cản của cảnh sát trên tàu, và sau đó là sự phê bình giáo dục của bộ phận đường sắt.
Anh đã biến từ một người cứu mạng, thành một đối tượng bị xử lý.
Tại sao một hành động tự cứu và cứu người lại bị đối xử như một tội ác?
Bởi vì nó đã chạm vào điều cấm kỵ sâu thẳm nhất của một chế độ chuyên chế.
Nó sợ hãi quyền tự quyết của cá nhân.
Thể chế đó không khuyến khích, thậm chí còn cản trở và trừng phạt hành vi phòng vệ chính đáng.
Bao nhiêu năm qua, trong các án lệ ở Trung Quốc,
điều kiện để xác định một hành vi là phòng vệ chính đáng cực kỳ dườm già và khắc nghiệt.
Rất nhiều trường hợp người dân chống trả lại kẻ tấn công để bảo vệ chính mạng sống
đã bị kết tội là phòng vệ quá mức hoặc cố ý gây thương tích.
Logic của họ rất rõ ràng.
Nếu một công dân có quyền hợp pháp để vùng lên chống lại một kẻ côn đồ đang đe dọa tính mạng của họ,
thì một tập thể người dân cũng sẽ có quyền hợp pháp để vùng lên chống lại một bạo quyền
đang đe dọa sự sống của họ.
Nỗi sợ hãi một cá nhân tự cứu mình chính là nỗi sợ hãi một xã hội tự thức tỉnh.
Chính vì vậy, bộ máy tuyên truyền đã vào cuộc một cách nhanh chóng và đồng bộ
để định hình lại câu chuyện, để biến người anh hùng thành tội đồ.
Chiến dịch này diễn ra qua nhiều vòng.
Vòng thứ nhất, thông báo chính thức.
Cục đường sắt tuyên bố nhiệt độ chỉ 31 độ C, chưa đạt đến mức khẩn cấp,
và hành vi đập cửa sổ là sử dụng búa an toàn chưa được phê duyệt.
Toàn bộ trách nhiệm được đẩy về phía hành khách.
Vòng thứ hai, chuyên gia lên tiếng.
Các phương tiện truyền thông bắt đầu đăng tải các bài phỏng vấn
với những người được gọi là chuyên gia an toàn đường sắt.
Những chuyên gia này, không một chút ngạc nhiên, họ đều nói rằng đập cửa sổ là hành vi rủi ro,
rằng nhân viên đoàn tàu đã làm đúng quy trình,
và rằng hành khách kích động có thể gây ra hoảng loạn tập thể.
Câu chuyện được lái theo hướng, sự vô cảm của bộ máy thực chất là sự chuyên nghiệp
và có trách nhiệm đúng quy trình.
Vòng thứ ba, cuộc tổng tấn công của các cây bút tuyên giáo.
Đây là màn hạ màn tàn nhẫn nhất.
Ngày 6 tháng 7, ba bài bình luận với nội dung giống hệt nhau
đã được đăng tải đồng loạt trên nhiều nền tảng xã hội.
Bài thứ nhất có tiêu đề, phá cửa sổ không phải là hành động anh hùng,
cảm xúc chật bánh càng không thể không có giới hạn.
Bài thứ hai, phá cửa sổ không phải là hành động anh hùng,
tuân thủ quy tắc mới là đảm đương thực sự.
Bài thứ ba, đập cửa sổ không phải là hành động anh hùng,
giữ trật tự mới là an toàn.
Cả ba bài viết này đều có chung một luận điệu,
định tính hành động đập cửa sổ là gây rối trật tự,
mất kiểm soát cảm xúc, phá hoại an toàn công cộng.
Chúng đều sử dụng những mẫu câu tuyên truyền xáo rỗng,
như không thể để hành động nhất thời phá hoại sự ổn định của đại cục,
tự cứu không thể biến thành tự hại,
và tuân thủ quy tắc mới là sự tôn trọng lớn nhất đối với mạng sống của người khác.
Sự vô cảm của nhân viên đoàn tàu được tô vẽ thành sự nhẫn nại và kiềm chế,
một sự kính sợ sâu sắc.
Trong khi đó, dư luận vẫn lộ của cộng đồng mạng
bị quy trục là cảm tính và kích động phá hoại.
Và ai là tác giả của những bài viết này?
Họ không phải là những nhà báo hay bình luận viên độc lập,
một cuộc điều tra nhỏ đã chỉ ra danh tính thật sự của họ.
Cả ba đều là nhân viên trong các phòng tuyên truyền của hệ thống đường sát nhà nước.
Những người đã nhiều năm liền nhận giải thưởng, tác phẩm mang năng lượng tích cực.
Họ là những người lính chuyên nghiệp trên mặt trận định hướng dư luận.
Thế là một cú đập búa cứu sống hàng trăm người
đã bị bóp méo thành hành động của một kẻ phá hoại.
Sự máu lạnh đến vô nhân tính của một bộ máy quan điêu lại được ca ngợi là người bảo vệ trật tự.
Cú đập đó hóa ra không chỉ phá vỡ một tấm kính,
nó đã phá vỡ ảo tưởng về một thể chế vị dân và lột trần thứ mà nó sợ hãi nhất,
khả năng phán đoán độc lập và hành động tự phát của người dân.
Sự tầm thường của cái ác từ toa tàu K-1373 đến cỗ máy quyền lực Trung Nam Hải
Thưa quý vị, khi nhìn vào hành vi của các nhân viên đoàn tàu trên chuyến K-1373,
câu hỏi đặt ra ở đây không phải là họ có phải là những kẻ ác tâm hay không?
Rất có thể trong đời thường, họ là những người cha, người mẹ, những người hàng xóm bình thường.
Vậy tại sao họ lại có thể hành xử một cách vô cảm đến vậy trước nguy cơ sống còn của hàng trăm đồng loại?
Câu trả lời nằm trong một khái niệm chiết học chính trị kinh điển, sự tầm thường của cái ác.
Khái niệm này được nhà chiết học người Mỹ gốc Đức, bà Hannah Arendt, đưa ra sau khi bà tham dự
và từng thuật phiên tòa xét xử Adolf Eichmann, một trong những kiến trúc sư trưởng của cuộc thảm sát người do Thái Holocaust.
Eichmann, trước tòa đã không hề tỏ ra là một con quái vật.
Hắn khẳng định, hắn chỉ đơn thuần là một công chức mẫn cán, một người làm tốt công việc của mình, một người chỉ tuân theo mệnh lệnh.
Bà Arendt đã nhận ra rằng, những tội ác kinh khủng nhất trong lịch sử không nhất thiết phải được thực hiện bởi những kẻ cuồng tín hay là những kẻ bệnh hoạn.
Chúng thường được thực hiện bởi những người bình thường, những người đã từ bỏ khả năng suy nghĩ độc lập,
từ bỏ lá bản đạo đức của chính mình để hòa tan vào một hệ thống, một bộ máy.
Họ chỉ đơn thuần tuân thủ quy trình, chấp hành chỉ thị và coi đó là trách nhiệm cao nhất của mình,
bất chấp hậu quả mà những hành động đó gây ra.
Đó chính là sự tầm thường của cái ác. Cái ác được thực hiện bởi những con người bình thường trong một hệ thống bất thường.
Bây giờ hãy áp dụng lăng kính này vào sự việc của đoàn tàu K-1373.
Nhân viên đoàn tàu với chiếc loai trên tay, họ không ngừng kêu gọi đừng đập cửa sổ.
Anh ta có lẽ không hề có ý định muốn hành khách của mình chết ngạc.
Nhưng trong hệ thống phân cấp mà anh ta là một phần trong đó,
nhiệm vụ hàng đầu không phải là cứu người mà lại là kiểm soát hiện trường và tránh làm lớn chuyện.
Phá một tấm kính, dù để cứu mạng người là một hành động phá vỡ quy trình,
một hành động có thể khiến cho anh ta bị khiển trách, bị phạt, thậm chí là bị mất việc.
Ngược lại, nếu anh ta không làm gì cả, chỉ tuân thủ mệnh lệnh, chờ, chỉ thị,
thì dù cả toa tàu có ngất đi, trách nhiệm cũng sẽ không thuộc về anh ta,
lỗi sẽ thuộc về tình hình khách quan, thuộc về cấp trên, chưa chỉ đảo.
Sự im lặng và tuân phục một cách máy móc đã trở thành chiếc áo giáp an toàn nhất.
Trong tình huống đó, việc không hành động trở thành một hành động có ý thức để bảo vệ bản thân,
bất chấp nó có thể gây hại cho người khác. Đây chính là biểu hiện của cái ác tầm thường.
Và cái ác tầm thường này, vâng thưa quý vị,
đã trở thành một căn bệnh ung thư di căn khắp cơ thể xã hội Trung Quốc dưới sự cai trị của Trung Cộng.
Những người lính đã đổ súng vào sinh viên trên quảng trường Thiên An Môn năm 1989 trong phong trào lục tứ.
Có thể họ cũng tự nhủ rằng mình chỉ tuân theo mệnh lệnh mà thôi.
Những kẻ mặc bộ đồ bảo hộ trắng trong đại dịch Covid-19 đã dông vào nhà dân đánh đập người già,
bắt đi trẻ nhỏ, có thể họ cũng nghĩ rằng mình chỉ là đang thực thi chính sách phòng chống dịch.
Những tên thành quản hàng ngày đi đập phá gánh hàng rong của những người nghèo khổ,
tức đi phương tiện sinh sống duy nhất của họ, có lẽ cũng tự biện minh rằng mình chỉ là đang duy trì trật tự đô thị.
Và những nhân viên đoàn tàu hôm nay, bất chấp mạng sống của hàng trăm người để bảo vệ một tấm kính,
họ cũng đang tuân thủ quy định an toàn. Tất cả họ đều là những bánh sang cho một cỗ máy khổng lồ,
họ từ bỏ tư duy phản biệt, từ bỏ sự đồng cảm, và để cho hệ thống suy nghĩ thay cho mình.
Chính quyền Trung Cộng, với lời tự hào rằng họ có hơn 100 triệu đảng viên,
thực chất đang tuyên bố rằng họ sở hữu một đội quân đông đảo những người có khả năng thực thi
cái ác tầm thường để phục vụ cho cái ác cực ban của những kẻ cầm đầu.
Chỉ cần tuân thủ chế độ, nghe theo lời đảng Cộng sản Trung Quốc,
dù có phạm phải tội ác chống lại nhân loại, thì tổ chức cũng sẽ bao che cho họ.
Cái ác này trở nên nguy hiểm hơn khi nó được hợp pháp hóa và bình thường hóa.
Thể chế tạo ra những quy tắc phi nhân tính và sau đó bộ máy tuyên truyền sẽ hợp lý hóa chúng.
Như chúng ta đã thấy, họ có thể viết ra những bài báo ca ngợi sự nhẫn lại của nhân viên đoàn tàu
là một sự kính sợ sâu sắc, trong khi hành động cứu người lại bị lên án là cảm xúc trật bánh.
Họ bác méo sự thật, đảo lộn các giá trị và biến những điều phi lý trở thành chân lý.
Và trong một môi trường như vậy, danh giới giữa đúng và sai, giữa thiện và ác trở nên lù mờ.
Con người bình thường để tồn tại đã bộ phải chấp nhận sự phi lý đó,
và dần dần theo thời gian, chính họ cũng trở thành một phần của chính nó.
Chuyến tàu mang tên Trung Quốc, một quốc gia đang ngạt thở
Vâng, thưa quý vị, hoàn toàn đồng ý, những gì đã xảy ra trong 3 giờ đồng hồ trên toa tàu đó
đang phản chiếu một cách chính xác những gì đang diễn ra trên khắp quốc gia 1,4 tỷ dân này.
Hãy xem, chuyến tàu K1373 đã chật bánh ở một nơi nó không nên chật và đâm sầm vào bức tường của thực tại.
Điều này có giống nền kinh tế của Trung Quốc hay không?
Rất giống. Sau nhiều thập niên tăng trưởng thần kỳ, cỗ máy kinh tế của Trung Quốc đã bắt đầu chật bánh.
GDP nằm im, thị trường bất động sản đóng băng, các doanh nghiệp hàng loạt phá sản,
và một thế hệ thanh niên đối mặt với tỷ lệ thất nghiệp kỷ lục.
Cả xã hội đang bị mắc kẹt trong một sự trì trệ không lối thoát.
Chuyến tàu K1373 bị mất điện, điều hòa hỏng và trở thành một cái lồng hấp ngột ngản.
Điều này có giống không khí của xã hội Trung Quốc hay không?
Rất giống. Dưới áp lực của sự kiểm duyệt, giám sát và đàn áp, không gian tự do ngày càng bị thua hẹp.
Người dân cảm thấy ngột ngạt trong một môi trường mà mọi ý kiến trái chiều đều bị dập tắt,
mọi hành động tự phát đều bị nghi ngờ. Áp suất xã hội thấp đến mức mọi người cảm thấy khó thở,
nhưng không ai dám lên tiếng. Trên chuyến tàu K1373, hành khách bị yêu cầu phải bình tĩnh
và chờ chỉ thị trong khi đang cận kề cái chết. Điều này có giống cách Thể chế đối xử với người dân Trung Quốc hay không?
Hoàn toàn giống. Khi kinh tế suy thoái, người dân được yêu cầu phải tin vào câu chuyện ổn định và tốt đẹp.
Khi đối mặt với bất công, họ cũng được yêu cầu phải giữ ổn định và không gây dối.
Người dân bị nhốt trong một toa xe kín mít của Thể chế, bị hấp chín bởi các vấn đề của chính mình,
nhưng vẫn phải lắng nghe những lời tuyên truyền xáo rỗng và dối trá từ chiếc loa của nhà nước.
Và cuối cùng, trên chuyến tàu K1373, có một người hùng đã dám đập vỡ cửa sổ,
nhưng lại bị coi là kẻ phá hoại. Điều này có giống với tâm lý xã hội ở Trung Quốc ngày nay không?
Đáng buồn thay, nó lại rất giống. Đó là một xã hội được xây dựng dựa trên sự tuân phục và nỗi sợ hãi,
làm chim đầu đàn. Người đầu tiên lên tiếng sẽ bị khóa tài khoản. Người đầu tiên đòi quyền lợi
sẽ bị mời uống trà. Người đầu tiên đứng lên vỉ công lý sẽ bị bỏ tù.
Lâu dần, tất cả mọi người đều học được cách cúi đầu, học được cách nhẫn nhịn,
học được cách chờ đợi một người khác hành động thay cho mình. Người thanh niên trên tàu đã làm điều
mà mọi người đều muốn làm, nhưng anh ấy lại trở thành người duy nhất phải gánh chịu hậu quả.
Anh ấy cứu người khác, nhưng lại bị chính những người được anh cứu nhìn bằng ánh mắt e ngại và bị hệ
thống trừng phạt. Đó là bi kịch của người anh hùng trong một xã hội hèn nhát.
Chuyến tàu K1373 đã đặt ra một câu hỏi cuối cùng đầy ám ảnh. Chuyến tàu này đã không thể nào
chạy được nữa, nó đang đứng im và ngột ngạt, nhưng không một ai có thể xuống tàu. Chỉ là có người
vẫn đang mê ngủ trong tiếng loa tuyên truyền, có người đã bắt đầu cảm thấy khó thở và gõ nhẹ
vào cửa sổ, và có một người đã bị bắt đi vì dám đập vỡ nó. Trong thế chế này, khi nào mới được coi
là đủ nóng để có thể tự cứu, và người dân Trung Quốc sẽ còn phải chịu đựng sự ngột ngặt này bao
lâu nữa trước khi họ dám đứng lên để hít thở một hơi thật sâu không khí của tự do. Có lẽ chính sự
sống, chính khát vọng được sống như là một con người là thứ không cần phải chờ bất kỳ một chỉ thị nào.
Và đến đây, bài bình luận của chúng tôi cũng xin được kết thúc. Quý vị có suy nghĩ hay nhận định gì
về các vấn đề được đề cập? Hãy cho chúng tôi biết quan điểm của quý vị ở phần bình luận bên dưới video.
Để không bỏ lỡ những phân tích chuyên sâu tiếp theo từ kênh, quý vị đừng quên nhấn đăng ký và bật
biểu tượng chuông thông báo. Trân trọng cảm ơn sự quan tâm và đồng hành của quý vị.
Kính chúc quý vị và gia đình mọi điều bình an và tốt lành!
