Bắp chuối tình quê - Đặc sản miền sông nước.mp4

Có những loài cây, những thư bông, những giống trái của quê hương phương Nam mà từ xa xưa nó đã gắn liền với đời sống của bà con và trở nên hân quen đến nỗi là hổng gì có thể so sánh và thay thế được. Mà thiệt vậy nha, nhắc tới cái nếp sống mộc mạc của nhà quê mình đó, thì người ta sẽ nghĩ ngay tới một cái con đường đầy đủ những cái sắc màu rực rỡ của bông cúc ta, bông dâm bụt, bông màu gà hay là cái bông mùa giờ cứ đúng thời khắc là nở bung ra rực rỡ. Rồi những cái hàng cao với trái sai thiệt là sai, cái hàng dừa thẳng tấp và những cái vàng mướp vàng bí cho ra bông rồi trái treo lủng lẳng nhìn thiệt là thích mắt. Và thêm vào đó nữa là những cái bụi chuối nếp sao hè ở ngoài sân vườn, ở ngoài ngõ đó. Cái bắp chuối tim tím nè, khúc chuối cây xanh non, rồi cái bùn chuối nương nửa ngon lành. Bụi chuối nhà quê nó đã đồng hành cùng với bà con và đi vào những cái món ngon rạc ròi phong vị Tây Nam bộ. Nó đã trở thành người thân, người bạn để mà người ta có thể sẻ chia tâm tình với những buồn vui trong cuộc đời. Gió đưa bụi chuối sao hè, cha mê vợ bé bỏ bè con thơ. Quầy hương phương Nam, môn đời qua vẫn luôn là một nơi trốn trở về bình dị của biết bao người với rất nhiều những hình ảnh thân quen từ hồi xưa lơ xưa lắc. Và trong ngôn vàng những ký ức đẹp đẻ đó, không thể thiếu hình ảnh của bụi chuối xanh âm dưới mấy gốc chuối bự láng muốt. Mấy tàu lá đung đưa cùng bùn chuối đường ra trái, nằm khoe mình trong cái nắm gió huyền hòa của miền Tây sông nước. Bụi chuối mé hè tuy bình dị thôi, nhưng nó đã trở thành một phần của đời sống nhà quê từ hồi nào không biết. Để rồi bước chân con người khi cứ được đặt lên mạnh đất quê hương là đâu đâu cũng thấy cái dáng mộc mạc hiền hòa của cây chuối. Bụi chuối trổ buồn ở sau nhà, gốc chuối cây non mướp, cây bắp chuối vừa mới thọc, bùn chuối chính bói vừa mới được chặt ở ngoài giường đem vô treo lủng lẳng trên xà nhà. Hay những món ăn từ chuối cây, những bánh ngon lành từ chuối chín hay được gói bởi màu lá chuối. Tất cả những món ăn đó, nó đã trở nên thân quen từ hình dáng tới mùi vị, từ cái hồi con người ta còn nhỏ xíu cho tới khi tóc bạc tuổi xế chiều. Và mãi mãi vẫn luôn khiến bất cứ ai cứ mãi thèm, mãi nhớ. Nhớ nhiều lắm chứ những gốc chợ quen thuộc, nhỏ nhỏ thôi nhưng có đủ thứ quà bánh gắn liền với nhà quê miền sông nước. Nơi đó có cái lò thang nóng hổi, ở trên là những trái chuối xim bọc nếp được quấn trong lớp lá chuối mỏng. Thang trái đỏ rực, lớp lá chuối sẽ dần khô quát lại để lộ ra là lớp nếp bọc ở ngoài đang từ từ chuyển qua màu vàng ươm, và đặc biệt thơm khó lòng mà từ chối cho được. Người bán cứ trở đều tay, tới khi trái chuối vàng đều thì gấp xuống ra dĩa, lấy kéo cắt nhỏ ra, rồi chan thêm giá nước cốt dừa dẻo quẹo và béo ngậy, có hột bột bán tròn tròn, rắc thêm xíu đậu phộng đâm nhuyễn nữa. Vậy là có liền món chuối bọc nếp nướng nhà quê. Coi bình dân vậy chứ mà ngon, mà béo, mà làm sai lòng người hồi nào không biết. Rồi có những bữa xế chiều buồn miệng thì bà mẹ quê lại cắt nải chuối hường nấu, sau đó lột giỏ, sát mỏng, thắng nước cốt dừa rưới lên là có liền dĩa bự chuối xào dừa với cái màu vàng của chuối nấu, màu trắng nước cốt dừa. Tuy đơn giản nhưng mà ăn vừa dẻo, vừa ngọt, vừa béo, vừa ngon tới lạ lùng luôn đó. Thêm nữa nha, nhà quê dưới mình còn có món chuối sênh đường với cái màu đỏ ao, cùng với vị ngọt lừ mà bất cứ ai hảo ngọt cũng đều khoái cả. Rồi vẫn nhiều lắm những hương vị, những hình ảnh thân quen khác khiến người ta không bao giờ quên được. Đó là chảo chuối chiên với cái bánh chuối nóng giòn là ổ bánh chuối nướng lửa thang của mẹ. Cái đòn bánh tét nhân chuối đỏ ao tương mật ngọt. Cái bánh ít, bánh xếp, bánh ú được gói bằng tàu lá chuối của quê hương. Thiệt là một mặt, thiệt là thân thương biết chừng nào. Có những bữa cơm quê đại khách về thăm nhà. Chỉ là tô cháo, dĩa gỏi vịt trộn chú cây thôi mà ai nấy cứ sai xưa ăn hoài rồi tấm tắt khen tai nghề của bà mẹ quê. Đã khéo léo nấu lên món ăn ngon chỉ từ cây chú nhỏ. Thiệt vậy, chuối cây mà trộn gỏi vịt thì vừa trắng vừa giòn lại vô cùng mát lành để càng nhai lại càng thích. Thêm vô đó là miếng thịt vịt chải đồng ngọt vị tự nhiên được chấm ngập trong chén nước mắm gừng cay cay, ấm ấm. Thiệt là quá chừng ngon, quá chừng hấp dẫn. Bởi vậy mà người phương Nam đi xa, mỗi khi về nhà là lại da dít thèm được nếm lại mùi vị món gỏi chú cây một mặt mà ngày xưa mẹ thường hay nấu. Theo phương ngữ Nam bộ đó thì người ta sẽ không gọi là hoa mà kêu là bông. Bông bí, bông mướp, bông xua đũa nè. Còn giấy chuối thì người ta kêu là bắp chuối. Tại vì nó bự hơn so với loại bông mà ăn được khác mà nó còn ôm lấy những trái chuối non sắp đều trong thân mình của nó nữa. Bắp chuối đó nha, khi mà mới nhú ra thì nó có cái màu xanh hơn nè, rồi nó cũng bự chán nữa. Lúc này nó dụn hết sức mình để tách ra thành nải chuối, rồi từ từ thành buồn chuối và cuối cùng thì còn lại cái bắp chuối. Màu nâu tím, hơi sẫm một chút. Khi này đó, bà con mình sẽ lấy cái cây đi thọc cái bắp chuối xuống, mang về làm đủ món ăn ngon, mang đậm cái hương vị quê hương. Nguyên liệu thì đơn giản, cách trình bài thì mộc mạc, cũng giống như là quê hương yên bình mà nơi nó được sinh ra vậy đó. Lên lõi trong những giường chuối rộng ở sau nhà, ngoài sự non mướp thích mắt của mấy gốc chuối cây, ngoài những buồn chuối võ căn bóng nương nửng, thì còn có cái dễ thương của rất nhiều nải chuối non lần lượt được bung ra, và cuối cùng là cái bắp chuối bự, màu nâu nâu tím tím, treo lủng lẳng ở phía dưới quầy chuối nhỏ. Bà mẹ quê đi ra giường chuối là thế nào cũng sắp theo sẵn cái liềm, cái giỏ, cùng cây cần mất dài dài, để thọc xuống vài cái bắp chuối, đem vô nhà nấu lên những món ngon cho cả nhà cùng thưởng thức. Thọc bắp chuối nghe thì tưởng đơn giản, nhưng người không quen thì chắc chắn trầy trật lắm mới làm được. Còn người nhà quê thì đã quen chân quen tay, thì chỉ cần cái liềm cột vô cái mốc, hay một khúc cây chắc chắn, đem đẩy dứt khoát một cái, vậy là cái bắp chuối bự rớt liền cái bịch. Đứa con gái nhỏ đi theo phía sau lúc này sẽ lẹ làng lụm lên, rồi bỏ vô cái giỏ đang đựng đầy thứ bông đặc biệt của cây chuối nhà quê. Mấy cái bắp chuối này tuy bình dị, nhưng nó chính là nguyên liệu cho rất nhiều những món ăn đượm tình quê hương sông nước. Bắp chuối thọc ngoài giường vô sẽ được người nội trợ tách bỏ bớt mấy lớp bẹ già ở ngoài, chỉ lấy phần bên trong, hơi trắng trắng và non mướt mà thôi. Bắp chuối chẻ chừng làm tư, ngâm nước chanh hoặc giấm trong một hồi cho trắng, thì xếp vô hủ thủy tinh cho sạch, sau đó mới chắt nước do gạo, đổ vô ngập mặt, rồi đem đậy lại. Sau đó cất trong gốc củi, chừng qua ngày là sẽ có ngay món dưa bắp chuối ngon lành, đảm bảo ăn là mê liền luôn đó. Hoặc như mấy bữa rảnh công chuyện, ông bác trong nhà quan trài kiếm được con cát bự, thì cứ cắt khứa đem kho chung với nhiều tiêu, nhiều hành, với nước sợt sợt cho thơm. Lúc này chỉ cần đơn giản là bắt nồi nước thiệt sôi, sau đó bỏ bắp chuối vô luộc chín, rồi vớt ra. Vậy là cơm gia đình bữa nay, cả nhà sẽ được ăn món rau tạp tàng luộc và bắp chuối luộc chấm chung cá tra kho béo béo, thơm lừng, hết chỗ chê rồi đó. Dĩa cá màu nâu bóng mứt, được rắc nhiều tiêu và ớt. Kế bên là dĩa rau tạp tàng xanh mứt, có nhãn lồng, rau muống và bông xô đũa. Lại thêm dĩa bắp chuối luộc. Dù nhiều khi sơ sảy, mẹ luộc hơi bị sầm màu một xíu, nhưng khi dọn lên rồi thì vẫn là ngon hết sảy. Nhắc nồi cơm lên rế rồi bưng lên là cả nhà cùng quay quần được rồi đó. Cá kho đậm đà, rau non, bắp chuối luộc bùi bùi, đem chấm vô nước cá kho sệt sệt, rồi dạ cơm ăn. Bình dân đơn giản, nhưng phải công nhận là hết sảy và không còn gì hợp rơ hơn vậy nữa đâu. Cả nhà cứ cùng nhau quay quần bên mâm cơm được dọn trên cái bàn tròn kê ở hàng ba, có bóng cây và gió thổi mát rượi, qua chung tiếng cười, tiếng nói rộn ràng, thiệt là vui vẻ lắm. Hay những bữa ngày rầm mùa 1 ăn chai, thì cái bắp chuối nhà quê cũng góp phần ngon lành bằng món bắp chuối chiên giòn giòn nóng hổi. Bắp chuối luộc xong xé nhỏ, đem quậy chung với bột, sau đó lấy cái giá nhỏ làm khuôn, múc từng phần bột đó đem chiên trên chảo dầu nóng. Bắp chuối chiên được tạo hình miếng tròn mỏng mỏng, nằm trên cái chảo dầu kêu xèo xèo, nghe đã tay, và dần tỏa mùi thơm, rồi chuyển qua màu dàng ươm ngon mắt. Nhớ canh trở mặt cho miếng bắp chuối dàn đều, thì gấp bài ra dĩa, luộc thêm nấm rau, rót miếng nước tương dầm thêm trái ớt, vậy là bữa ăn chai đã hoàn tất. Tùy không ê hệ nhiều món, nhưng đảm bảo chất lượng và thơm lại vừa ngon. Xé miếng bắp chuối chiên ra, thì bên trong lớp giỏ bột dàn là phần bắp chuối màu trắng. Đem chấm vô nước tương, thì ăn vừa bùi, vừa giòn, lại cay cay, có phần lạ miệng, ăn hoài không biết ngán. Người miền Tây có niềm đam mê bất tận với món canh chua. Thiệt vậy, dù là trời mưa hay nắng, mà bữa cơm giòn lên có ơ canh chua bắp khói cùng vị chua ngọt dịu dàng, và cái thơm béo của tôm cá, cái giòn ngon của mấy thứ rau quê, thì đảm bảo ai cũng ăn tới quê no. Trông muôn vàng những loài rau hiện diện trong món canh chua phương Nam. Khi kể ra thì phải nhắc tới bắp chuối. Bắp chuối được bào mỏng, đem nấu canh chua với lương, với tôm, với cá hay con bà khía, rồi được tạo chua bằng me, cơm mẻ, trái bần hay trái giác thì cũng đều rất ngon và rất hợp. Ngoài ra món lẩu mắm trứ danh của miền sông nước, khi được dọn lên đải khách phương xa mà có được mớ bắp chuối nhúng chung với các loài rau như bông súng, tai tượng, biên điển, su đũa. Thì sự kết hợp này phải nói là vô cùng hoàn hảo. Để cái dĩa mắm mặn mòi cùng dĩa rau thanh mát sẽ luôn là một như dĩa tuyệt vời mà người ta luôn muốn tìm thưởng thức khi về với xứ sở miền Tây. Đâu chỉ có vậy, quê mình còn có nhiều món bún mà nếu thiếu bắp chuối thì ăn hết thấy ngon. Đó là tô bún riêu dậy màu đỏ của cà chua và dầu điều hòa chung gạch cua béo béo, nhúng thêm nhúm bắp chuối nữa thì cái dĩa ngọt chát chan hòa, ăn hoài còn chưa thấy đã. Hoặc như món bún cá, bún nước lèo, khi dọn ra nghi ngút khói mà thiếu dĩa rau có mớ bắp chuối bào thì phải công nhận là dĩa ngon của món ăn đặc sản trứ danh sẽ không thể nào trọn dẹn được nữa. Nhắc tới bắp chuối, kể về biết bao hương vị món ăn ngon mà không nói tới gỏi bắp chuối thì biết thiệt là thiếu sót nhiều lắm. Bắp chuối đem trộn gỏi gà gỏi dịch thì ngon thôi rồi, còn như trộn gỏi chung với ốc đắng thì sẽ trở thành món nhậu hao mồi, khiến mấy ông mê mẩn. Bắp chuối bào mỏng, ốc đắng lễ ra sẵn, 2 thứ này đem trộn gỏi chung với chanh đường, tỏi, ớt, rắc thêm nhúm rau thơm, hành phi, đậu phộng và vài lát ớt lên trên nữa. Dọn kèm thêm chén nước mắm chua ngọt là có liền món khoái khủ để mấy ông bạn già lai rai lúc chiều mát rồi đó. Bắp chuối chát chát, còn ốc đắng thì nhỏ xíu, lại nhẫn nhẫn, thêm vào gia vị nêm nếm thì lại có vị chua, ngọt, đắng, chát, lạ miệng, mà khi ăn lại rất là bắt. Vậy cho nên dù chỉ trơ trọi có dĩa gỏi và chén nước mắm thôi, nhưng mấy ông ai cũng khoái, ai cũng mê mà đưa đũa gắp hoài, rồi mời nhau ly rượu ấm, mà lòng thì thầm cảm ơn bà xã khéo tay, lại tâm lý, mừng món ngon cho mấy ông có dịp gặp nhau mà nói chuyện thế thái nhân tình. Vậy đó, kè bắp chuối của nhà quê cũng như rất nhiều những thứ rau thứ bông dân giả khác của xứ này, nó hiện diện khắp nơi trong cuộc sống hàng ngày, rất đổi một mặt, rất đổi rẻ tiền, chứ không hề cao sang quý giá gì. Nhưng những món ngon nhà quê mà thiếu sự góp mặt của những thứ quê trơ quê trớt đó, thì sẽ không thể nào làm nên những hương vị gây nhiều thương, nhiều nhớ. Bắp chuối nó ngon thì ngon thiệt đó, nhưng mà nó không ngon theo lẽ thường tình là phải thơm, phải béo, phải ngọt, mà cái vị ngon của nó tới từ cái vị hơi chát, hơi bùi, dù có hơi ngược ngạo, nhưng mà những cái món ngon từ bắp chuối đó nha, nó không có sang, không có đẹp, nhưng cứ khiến cho người ta khi mà thưởng thức, cứ phải gật gù trong sự thỏa mãn về vị giác, gật gù bởi cái sự thân quen của một loại rau dân giả đã tồn tại từ rất lâu, rất xưa trong bữa cơm của người dân miền sông nước. Một dĩa gỏi gà, một dĩa gỏi ốt đắng, hay là mấy cái bánh ba bắp chuối chiên bột nè, rồi tô canh chua nóng hổi nghi ngút khói gọi người nông dân về với buổi cơm chiều. Đơn giản vậy thôi, mà ngon, mà nhớ nhiều lắm.