Bỏ phố về quê, dân Trung Quốc đang thực hiện một cuộc di cư ngược 'đầy ác mộng'!

Một nhà tù hào nhóng bên bờ biển. Quý vị không nghe nhầm đâu, đó là cách người ta đang gọi tên Thâm Quyến. Thành phố từng là biểu tượng cho phép mẩu kinh tế của Trung Quốc. Một giấc mơ tịnh vượng giờ đây đang biến thành cơn ác mộng. Hàng ngàn cửa hàng đóng cửa la liệt, đường phố sầm út bậc nhất một thời giờ vắng vẻ như Chùa Bà Đanh. Hàng triệu người mang theo hoài bão đổ về đây, để rồi cuối cùng phải nằm co do trên những cây cầu vượt lạnh lẽo. Chuyện gì đang thực sự xảy ra với đầu tàu kinh tế này? Tại sao một thành phố với 18 triệu dân lại đột ngột biến thành một thành phố ma? Sáu hiện tượng bất thường đang báo hiệu cho một cơn địa chấn kinh tế sắp sửa nhấn chìm tất cả. Một cuộc sụp đổ có hệ thống đang diễn ra ngay trước mắt chúng ta, và nó còn kinh hoàng hơn bất cứ những gì quý vị có thể tưởng tượng. Bà Trung xin kính chào quý vị đã quay trở lại với kênh Phân Tích và Bình Luận. Trong chương trình ngày hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau bóc tách từng lớp phỏ của sự thật trần trụi, đằng sau sự hào nhóng của thâm quyến. Những gì đang diễn ra ở đây không chỉ là câu chuyện của một thành phố, mà là lời cảnh báo giận người cho toàn bộ nền kinh tế Trung Quốc. Hãy cùng chúng tôi đi sâu vào tâm bão. Thưa quý vị, có những lời nói mà người trong cuộc thực sự không dám thốt ra. Họ sợ rằng một khi sự thật được phơi bẩy, sẽ không còn ai dám mơ giấc mơ làm giàu nữa. Một chủ nhà hàng kỳ cựu ở Đồng bằng Châu Giang đã đưa ra một lời tiên tri lạnh gáy. Trong nửa cuối năm 2025, gần 1.000 nhà hàng lớn trong khu vực này sẽ bước vào giai đoạn đếm ngược, đóng cửa. Quý vị nghĩ rằng đây là lời nói quá để gây hoang mang ư? Hoàn toàn không. Người này cho biết chỉ trong vòng một tháng qua, từ đầu tháng 5 đến đầu tháng 6 năm 2025, đã có 7-80 nhà hàng lớn gọi công ty của ông đến để báo giá thanh lý. Con số này, thưa quý vị, bằng tổng số yêu cầu của cả 6 tháng đầu năm cộng lại. Một tín hiệu không thể nào rõ ràng hơn, cơn bão phá sản đang càn quét ngành dịch vụ ăn uống, một trong những hàng thừa biểu, hay một dịch kế nhạy bén nhất để đo sức mua của xã hội. Nhưng đó chưa phải là tất cả. Hãy nhìn vào những gì đang diễn ra trên đường phố Thâm Quyến, Quảng Đông. Đây từng là miền đất hứa, nơi hàng triệu người mang theo hoài bão vào tuổi trẻ để tìm kiếm cơ hội đổi đời. Họ đến với hai bàn tay trắng và một giấc mơ. Nhưng giờ đây, giấc mơ đó đã vỡ tan. Rất nhiều người trong số họ đã trở thành những cao thủ, một từ lóng đầy chua chát để chỉ những người vô gia cư, sống vật vờ qua ngày. Nhìn những bóng người mệt mỏi, thất thần trên những con đường từng rực rỡ ánh đèn, bất cứ ai cũng không thể cầm lòng. Chúng ta hãy đến với một địa điểm cụ thể, một biểu tượng của sự sụp đổ, quảng trường giao dịch số một Hoa Nam Thành ở Thâm Quyến. Nơi đây, từng tất đất là vàng, người ta phải tranh giành nhau, thậm chí phải chi những khoản tiền trả nước, tức là tiền lót tay, chỉ để có được một ký ốt kinh doanh. Nhưng bây giờ thì sao? Một nhà đầu tư chua chát chỉ tay vào những dãy nhà trống hoác. Chỗ này, ít nhất một triệu tệ đã bay hơi. Chỗ kia, ít nhất hai triệu cũng mất trắng. Toàn bộ khu nhà với hàng ngàn cửa hàng, hàng trăm triệu tệ tiền đầu tư của người dân, cứ thế mà bốc hơi không một dấu vết. Và giờ đây, nơi từng là trung tâm thương mại vạn người tranh giành, đã mọc đầy rau hẹ xanh mơn mở. Rau hẹ là một từ lóng khác dùng để chỉ những nhà đầu tư nhỏ lẻ, bị các thế lực lớn cắt xén, vơ vét đến đồng vốn cuối cùng. Khẩu hiệu, một cửa hàng nuôi ba đời, giờ đây đã trở thành một trò cười cay đắng. Ngay cả những cửa hàng ở vị trí long đầu, vị trí đắc địa nhất cũng treo biển cho thuê chồng vô vọng. Phần hai, nhà tù hao nhoáng và xấu dấu hiệu bất thường. Tại sao một thành phố từng là niềm tự hào của cả Trung Quốc lại ra nông nỗi này? Gần đây trên mạng xã hội Trung Quốc đại lục, người ta lan truyền một nhận định gây sốc. Thâm Quyến, cũng giống như Bắc Kinh, đã trở thành một nơi hoàn toàn không phù hợp cho người bình thường sinh sống. Cảm giác hạnh phúc ở đây gần như bằng không. Người ta ví Thâm Quyến như một nhà tù khổng lồ, hao nhoáng được xây dựng bên bờ biển. Một thành phố chỉ tồn tại vì những người lao động, một cụ máy chỉ biết bóc lột sức người và tuyệt đối không nuôi những kẻ nhàn rỗi. Bên cạnh nhà tù đó, chính quyền cho xây vài công viên cảnh quan tươi đẹp, mục đích chỉ để cho những người bạn tù có chỗ ra ngoài hít thở không khí, để có thể tiếp tục sống sót. Sống được là tốt rồi. Đó đã trở thành phương trâm của rất nhiều người ở đây. Một người dân địa phương đã tổng kết lại sáu hiện tượng bất thường, sáu dấu hiệu báo động đỏ, cho thấy sự mục rỗng từ bên trong của thành phố này. Nhiều người sau khi nghỉ Tết Nguyên đán tháng 2 năm 2025 đã không bao giờ quay trở lại thâm quyến nữa. Thứ nhất, các khu thương mại sầm mốt trở thành những khu phố ma. Trước đây, để thuê được một mặt bằng ở những khu vực này là điều không tưởng. Nhưng bây giờ, hàng loạt thương hiệu lớn đã phải rút đi, để lại những dãy cửa hàng trống hoác, buộc bọc. Kinh doanh thực tế ngày càng khó khăn đến mức ngay cả khi chủ nhà hạ giá thuê cũng không ai dám mạo hiểm. Thứ hai, cả thành phố biến thành một đại công trường không hồi kết. Khắp các quận, đầu đầu cũng là cảnh sửa đường, thi công tàu điện ngầm, các dự án chỉnh trang đô thị mọc lên như nấm. Hệ quả là tắt đường vào giờ cao điểm đã trở thành một cơn ác mộng thường trực. Người dân chỉ còn biết lên mạng xã hội than phiền trong bất lực. Thứ ba, bóng bóng bất động sản, niềm cưu hãnh một thời đã bắt đầu xì hơi. Giá nhà ở thâm quyến vốn cao đến mức không tưởng, giờ đây cũng bắt đầu lung lay. Các dự án mới liên tục phải hạ giá khuyến mãi để tìm người mua. Lượng nhà cũ giao bán trên thị trường tăng vọt một cách đột biến. Giá nhà thay đổi từng ngày, khiến cả người mua và người bán đều rơi vào trạng thái cực kỳ thận trọng. Không ai dám đưa ra quyết định. Một người chia sẻ câu chuyện đau đớn. Một căn hộ 215m2 chỉ trong vòng 3 năm đã lỗ tới 10 triệu nhân dân tệ. Giá nhà đã rớt với mức của 8 năm về trước. Quý vị có thể tin được không? Thứ tư, các tòa nhà văn phòng trọc trời giờ cũng trống rỗng. Rất nhiều công ty đã không thể gồng gánh chi phí thuê mặt bằng đắt đỏ và phải dọn đi. Thay vào đó là sự lên ngôi của văn phòng chia sẻ. Một giải pháp tình thế nơi vài ba công ty phải tren trúc nhau trong một không gian nhỏ hẹp để tiết kiệm chi phí. Thứ năm, và cũng là điều đáng báo động nhất, việc làm ngày càng khan hiếm. Giờ đây ở Thâm Quyến, tìm được một công việc được nghỉ hai ngày cuối tuần và có đầy đủ bảo hiểm xã hội, chẳng khác nào mò kim đáy bể. Có được một công việc chỉ nghỉ một ngày cuối tuần đã được coi là may mắn lắm rồi. Hàng loạt sinh viên mới ra trường không thể tìm được việc làm. Vô số công ty lớn nhỏ đang tiến hành xa thải hàng loạt, hoặc cắt giảm lương. Khẩu hiệu chung của tất cả mọi người bây giờ là thắt lưng bột bụng. Và thứ sáu, sự hỗn loạn trên đường phố, những người giao hàng, những shipper giờ đây chạy như bay trên đường. Bất chấp đèn đỏ, họ phải tranh giành từng giây từng phút cho mỗi đơn hàng. Đáng chú ý, ngày càng có nhiều phụ nữ phải tham gia vào đội quân shipper này để kiếm sống. Nhưng nghịch lý là, dù số lượng shipper tăng lên, tổng lượng đơn hàng lại đang giảm xuống, thu nhập của họ vì thế cũng ngày càng bất bình. Sau hiện tượng này, thưa quý vị, không phải là những vấn đề riêng lẻ. Chúng là triệu trứng của cùng một căn bệnh chầm kha. Cổ máy kinh tế của thâm quyến đang chết dần chết mòn. Phần ba, cái giá của sự sụp đổ và nỗi đau con người. Đằng sau nhất con số thống kê lạnh lùng là số phận của hàng triệu con người. Ngay sau kỳ nhị lễ lao động ngày 1 tháng 5 vừa qua, người ta nói rằng có tới vài triệu lao động ngoại tỉnh đã đổ về thâm quyến. Các ga tàu điện ngầm đông nghẹt, các trung tâm giới thiệu việc làm trật cứng người. Nhiều người lâm tưởng đó là dấu hiệu của sự phục hồi và của sự phồn vinh. Nhưng sự thật hoàn toàn trái ngược. Họ đến để rồi nhận ra một thực tế phũ phàng. Các doanh nghiệp lớn thì sa thải, công ty nhỏ thì phá sản. Công việc ở đâu? Không có. Nhà cho thuê thì đầy rẫy, nhưng không ai thuê. Trong khi đó, các khách sạn nhà nghỉ giá rẻ lại trật cứng những người không tìm được việc làm, đang đốt những đồng tiền cuối cùng của mình. Hãy đứng trên một cây cầu vượt ở quận Long Cương, bên cạnh chợ lao động Tam Hập, và nhìn xuống, quý vị sẽ thấy một cảnh tượng đau lòng. Hàng trăm, hàng ngàn người làm thuê, lao động tự do đang nằm la liệt trên mặt đất. Họ thậm chí không đủ tiền để thuê một chỗ ngủ giá 15 tệ một đêm. Chỉ có thể lấy bậc thêm, gầm cầu làm nhà. Đây là thâm quyến, thưa quý vị, trong năm 2025. Và đây là lời tự sự của một người đàn ông, một nạn nhân của làn sóng sa thải. Bạn bè hỏi tôi còn tìm việc không, tôi chỉ muốn tìm một ngày đẹp trời, để ra đi cho xong. Tôi không biết là do số mình quá khổ, hay do công việc bây giờ quá khó tìm nữa. Trời ơi, thật, tôi thật sự đầu hàng rồi. Anh tiếp tục câu chuyện của mình. Đúng vậy, tôi bị sa thải rồi. Tôi đã lang thang ở thành phố này 10 năm, con tôi vừa mới sinh, còn chưa đầy tháng. Vậy mà tôi nhận được thông báo sa thải từ cấp trên. Ngay hôm đó, bộ phận nhân sự chỉ nhẹ nhàng nói một câu. Điều chỉnh cơ cấu tổ chức. Và thế là 10 năm phân đấu và nỗ lực của tôi bị phủ nhận hoàn toàn. Trong 4 tháng thất nghiệp, anh đã nộp hơn 500 bộ hồ sơ xin việc. Số lượng phản hồi chỉ đếm trên đầu ngón tay. Câu chuyện của anh không phải là cáo biệt. Cứ 20 người ở Thâm Quyến, thì có một người đang phải vật lộn, tìm kế sinh nhai. Những lập trình viên trung niên, những nhân viên kinh doanh bất động sản, những giáo viên dạy thêm từng có thu nhập cao, giờ đây bị sa thải và đang phải làm gì để sống. Những người thất nghiệp thường chỉ có hai lựa chọn, một là đi giao đồ ăn, hai là chạy xe công nghệ như TT. Đây là những công việc gần như không đòi hỏi kỹ năng, chỉ cần một chiếc xe và sức khỏe là có thể làm. Và quan trọng nhất, chúng mang lại thu nhập hàng ngày, dù ít ỏi, để họ có thể cầm cự. Nhưng sự cạnh tranh cũng vô cùng khốc liệt. Có một thống kê gây sốc. Tại thành phố Quảng Châu gần gần, 30% số shipper có bằng cử nhân đại học. Quý vị có tin được không? Giới trí thức đang bị đẩy vào con đường lao động chân tay để sinh tồn. Phần bốn, sự lụi tàn lan rộng. Sự mục rỗng này không chỉ dưới hạng ở tầng lớp lao động, nó đang lan đến tận cốt lõi của nền kinh tế. Hay đến với vạn tượng thiên địa, quận Nam Sơn, một trong những vị trí đắc tiệ và sang trọng nhất ở Thầm Quyến. Ngay cả ở đây, hàng loạt cửa hàng cũng đã đóng cửa. Một chủ cửa hàng cho biết, kinh doanh bây giờ quá khó khăn, trung tâm tư mại này thậm chí đã phải đưa ra chính sách chỉ cần trả chi phí quản lý là có thể vào kinh doanh để lấp đầy các mặt bằng trống. Vị trí tốt là vậy, nhưng vẫn không có ai dám đến. Thầm Quyến có hơn 18 triệu dân, nhưng tại sao đường phố lại vắng hoe? Người đã đi đâu cả rồi? Câu trả lời rất đơn giản, một nửa đang ở nhà lướt các video giải trí để quên đi thực tại, nửa còn lại đang phải tăng ca đến kiệt sức trong các văn phòng để giữ lấy công việc của mình. Ở Thâm Quyến bây giờ, tìm được một công việc trả lương đúng hạn là một điều xá xỉ. Ai còn tâm trí và tiền bạc để đi mua sắm, dạo phố? Và vi kịch không chỉ dừng lại ở Thâm Quyến. Một chủ cửa hàng kẹo ở Kim Đường, Tứ Xuyên đã phải quay video nói lời tạm biệt với cửa hàng của mình. Ghế bàn đã bị dọn đi. Chỉ sau một đêm, trời nhất rụp đổ. Cô nói trong nước mắt, một ba chủ nhà máy ở Thâm Quyến cũng quyết định từ bỏ. Quyết định rồi, không làm nữa. Bán hết thiết bị, đóng cửa nhà máy. Không bao giờ đụng đến ngành sản xuất nữa. Ban đầu tôi nghĩ, cố gắng chịu đựng qua năm 2023, 2024 thì 2025 sẽ khá hơn. Nhưng từ đầu năm đến nay, tôi hoàn toàn không thấy một chút hy vọng nào. Một chủ cửa hàng nhỏ trong một làng trong thành phố ở Thâm Quyến kể rằng 8 năm trước khi ông mở cửa hàng, khu này rất ít đối thủ cạnh tranh, tiền thuê nhà cũng rẻ. Nhưng bây giờ, cả một con phố toàn quán ăn, số lượng quán còn nhiều hơn cả số lượng khách. Doanh thu của ông tụt dốc, không phanh. Từ 800 tệ một ngày xuống còn 500 tệ. Và ông cảm thấy mình sắp không thể chút nổi nữa. Sự suy thoái này còn phơi bày một sự thật khác. Sự phát triển kinh tế méo mó của cả tỉnh Quảng Đông. Người ta cứ nghĩ đây là tỉnh giàu có nhất Trung Quốc. Nhưng thực tế, sự giàu có chỉ tập trung ở vài thành phố lớn. Rất nhiều địa phương nhỏ trong tỉnh vẫn còn rất nghèo đói. Và khi kinh tế cả nước đi xuống, sự đất gãy này càng trở nên rõ rệt. Có người đoán rằng, phải chăng người ở các thành phố lớn đã về quê hết rồi. Nhưng một người ở huyện Lỵ đã trả lời bằng một video quay cảnh trung tâm thương mạng ở quê Anh. Cũng vắng tanh như một cảnh trong phim mà. Hiện tượng này, thưa quý vị, đang diễn ra trên khắp Trung Quốc, từ Bắc vào Nam, từ Hàng Châu đến Thành Đô. Một câu hỏi lớn đang treo lơ lửng. Mọi người đã đi đâu? Hay là bây giờ, người ta không còn tiền để ra ngoài ăn uống, mua sắm nữa? Một bà mẹ ở nông thôn cả đời chỉ quanh quẩn với việc nhà, không biết gì về kinh tế vĩ mô, cũng cảm nhận được sự bất ổn. Bà gọi điện dặn con trai mình. Bây giờ tình hình kinh tế tệ lắm, con đừng có nhảy việc nhé. Bà không hề biết rằng cậu con trai của bà đã bị xa thải từ lâu và không còn việc để mà nhảy. Cuộc khủng hoảng này đánh vào tất cả mọi người, không chừa một ai. Ngay cả một cửa hàng chuyên sửa chữa xe sang Mercedes, BMW, Audi cũng phải đóng cửa chỉ sau một thời gian ngắn hoạt động. Điều đó cho thấy, ngay cả dưới nhà giàu cũng đang phải thấp chặt tri tiêu. Khi những người giàu nhất cũng không còn dám tiêu tiền, thì nên kinh tế thực sự đã lâm vào nguy kịch. Những phân tích vừa rồi cũng đã khép lại chương trình của chúng tôi ngày hôm nay. Từ những nhà hàng lớn đóng cửa hàng loạt, những khu thường mại biến thành thành phố ma, cho đến số phận của từng người lao động bị đẩy đến bước đường cùng. Bức tranh về thâm quyến năm 2025 là một màu xám xịt và đầy bất an. Thành phố từng là biểu tượng của hy vọng và sự năng động giờ đây đang trở thành một lời cảnh báo lãnh gáy về một cuộc khủng hoảng kinh tế sâu rộng đang âm thầm diễn ra. Quý vị có suy nghĩ hay nhận định gì về các sự kiện được đề cập? Phải chăng đây chỉ là một giai đoạn khó khăn tạm thời hay là dấu hiệu của một sự sụp đổ mang tính hệ thống? Hãy cho chúng tôi biết quan điểm của quý vị ở phần bình luận bên dưới. Để không bỏ lỡ những video phân tích truyền sâu tiếp theo từ kênh, quý vị đừng quên nhấn đăng ký và bật biểu tượng chuông thông báo. Cảm ơn quý vị đã quan tâm theo dõi chương trình. Xin kính chào và hẹn gặp lại.