TTV: Lực là gì? Hiểu chính xác về lực trực quan và dễ nhất

Toán Thú Vị
29 người theo dõi
135 Lượt xem video·7 thg 5, 2025
Lực là gì?
Trong khái niệm lớp 6 chúng ta đã được biết đến
Lực là khi vật này đẩy hoặc kéo vật kia, ta nói vật này tác dụng lực lên vật kia
Nhưng nó có đơn giản là một lực đẩy hoặc kéo một vật không?
Điều này không hẳn là không chính xác, nhưng nó chưa giải thích hết các trường hợp về khái niệm lực
Đây là những gì bạn sẽ hình dung sau khi đọc định nghĩa về lực vừa rồi
Bạn sẽ tưởng tượng rằng một vật có thể đứng yên trên mặt đất, và sau đó có ai đẩy hoặc kéo nó
Đúng vậy, khi có tác dụng lực, vật đứng yên sẽ chuyển động, hoặc đang chuyển động sẽ dừng lại
Nhưng điều này không thể hiện hoàn toàn khái niệm về lực
Trước khi đi vào chi tiết hơn, chúng ta hãy nghiên cứu một vài ví dụ cụ thể sau đây
Tôi có một quả bóng đang nằm yên trên mặt đất
Nó đứng yên, không chuyển động gì cả
Vậy câu hỏi đặt ra là có lực nào tác dụng lên nó không?
Đứng yên
Lực tác dụng
Nếu câu trả lời của bạn là không, hoặc bạn chưa có câu trả lời
Thì hãy xem câu trả lời đúng ở đây
Câu trả lời là có
Có lực tác dụng lên quả bóng
Thứ nhất, có một lực hấp dẫn đang tác dụng lên quả bóng
Nó đang cố gắng kéo quả bóng về phía trung tâm của trái đất
Do quả bóng đang đứng yên, nên đương nhiên sẽ có một lực nào đó cân bằng lại lực hấp dẫn này
Đó chính là phản lực của mặt đất
Nó cùng phương và ngược chiều với lực hấp dẫn
Hai lực này cân bằng, không làm thay đổi trạng thái của vật, tổng giá trị lực tác dụng lên vật bằng không
Như vậy, điều này cho chúng ta thấy
Không chỉ có con người đẩy hoặc kéo một vật mới được gọi là lực
Và không phải có lực tác dụng tác dụng lên một vật thì vật đó sẽ chuyển động
Khi tổng lực tác dụng khác không thì vật đó sẽ chuyển động
Vậy nếu ai đó đá nhẹ vào quả bóng này, điều gì sẽ xảy ra sau đó?
Đương nhiên là quả bóng sẽ chuyển động, và vị trí của nó thay đổi
Nhưng tại sao vị trí lại thay đổi?
Do có thêm ngoại lực tác dụng, khiến cho tổng các lực không cân bằng
làm quả bóng dịch chuyển và có sự thay đổi vị trí
Tiếp tục theo dõi sau đó ta thấy quả bóng từ từ dừng lại
Không có thêm ngoại lực nào tác dụng
Vậy tại sao nó lại dừng lại?
Có lực nào đã ngăn cản nó?
Đó chính là lực ma sát
Trong khi lực bạn tác dụng có hướng từ trái qua phải
Thì lực ma sát có hướng ngược lại
Hãy xem một ví dụ thú vị hơn
Giả sử đường ngang này là một mặt sàn không có ma sát
Và môi trường không có lực cản của không khí
Một quả bóng xuất hiện từ bên trái
Và chuyển động về phía bên phải với vận tốc điều 5 mét trên dây
Lực tác dụng lên quả bóng là trọng lực và phản lực của mặt sàn
Câu hỏi ở đây là
Quả bóng có ngừng chuyển động không?
Câu trả lời sẽ là không
Quả bóng sẽ tiếp tục di chuyển sang bên phải
Trừ trường hợp có một ngoại lực nào đó
Tác dụng lên quả bóng làm nó thay đổi trạng thái
Ở đây, nếu các lực là cân bằng
Thì vật sẽ duy trì trạng thái nó đang có
Cụ thể, như quả bóng này sẽ tiếp tục chuyển động sang phải với tốc độ điều 5 mét trên dây
Điều mà mọi người có thể hiểu nhầm rằng khi một vật chuyển động
Thì tất nhiên phải có một lực nào đó tác dụng
Như vậy, một vật sẽ tiếp tục chuyển động với vận tốc điều ngay cả khi ngoại lực tác dụng
Bằng không
Nên có hai điều ta học được ở đây
Một, nếu vật đang đứng yên
Và ngoại lực tác dụng lên vật bằng không
Thì vật tiếp tục đứng yên
Hai, nếu vật đang chuyển động đều
Và ngoại lực tác dụng lên vật bằng không
Thì vật tiếp tục chuyển động đều
Bây giờ, khi quả bóng này đang chuyển động đều với tốc độ 5 mét trên dây
Có một lực đẩy tác dụng từ bên trái sang bên phải
Thì chuyện gì sẽ xảy ra?
Kết quả là tốc độ của quả bóng thay đổi
Giả sử tốc độ thay đổi lên thành 10 mét trên dây sau khi có tác dụng của ngoại lực
Và quả bóng sẽ tiếp tục di chuyển với tốc độ đều là 10 mét trên dây
Trừ khi có tác dụng của ngoại lực
Lực là một cái gì đó mà ta không thể nhìn hay chạm được vào nó
Mà nó chỉ được hiểu bằng cách biết được điều gì xảy ra với một vật khi có lực tác dụng lên nó
Như vậy, lực là một lực đẩy hay một lực kéo lên một vật thể
Sinh ra từ sự tương tác với vật thể khác
Ngay như khi bạn xuất vào quả bóng
Khi quả bóng sẽ tác dụng ngược lại một lực vào chân bạn
Quả bóng sẽ di chuyển lên phía trước
Còn chân bạn bị bật trở lại
Cảm ơn các bạn đã theo dõi
Hãy để lại những chia sẻ phía dưới và đăng ký kênh để cập nhật các video hấp dẫn
