TTV: Tỉ lệ vàng - Golden Ratio và ứng dụng thực tiễn!

Toán Thú Vị
29 người theo dõi
96 Lượt xem video·2 thg 5, 2025
Trong toán học và nghệ thuật, hai đại lượng được gọi là có tỷ số vàng hay tỷ lệ vàng nếu tỷ số giữa tổng của các đại lượng đó với đại lượng lớn hơn bằng tỷ số giữa đại lượng lớn hơn với đại lượng nhỏ hơn. Tỷ lệ vàng thường được ký hiệu bằng ký tự {\displaystyle \varphi }\varphi (phi) trong bảng chữ cái Hy Lạp nhằm tưởng nhớ đến Phidias, nhà điêu khắc đã xây dựng nên đền Parthenon.
Và có ai thắc mắc tỷ lệ vàng là gì không? Trong videos này, mình sẽ trình bày với các bạn chi tiết về tỷ lệ vàng.
Tỷ lệ vàng là gì? Còn được gọi là golden section, golden mean, divine proportion, golden ratio là một số đặc biệt sấp xỉ bằng 1,618.
Bản thân tỷ lệ này xuất phát từ dãy Fibonacci, một dãy số tự nhiên có thể tìm thấy ở khắp mọi nơi. Từ số lượng nhánh cây đến hình dạng của vỏ sỏ.
Dãy Fibonacci là tổng của 2 số trước nó. Nó là 0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, v.v. đến vô cùng.
Từ mô hình này, người Hy Lạp đã phát triển tỷ lệ vàng để thể hiện rõ hơn sự khác biệt giữa 2 số bất kỳ trong dãy số.
Bạn có thể tìm thấy tỷ lệ vàng khi bạn chia một đoạn thẳng thành 2 phần, và phần dài hơn A chia cho phần nhỏ hơn B bằng tổng của A cộng B chia cho A, cả 2 bằng 1,618.
Công thức này có thể giúp bạn khi tạo hình dạng, biểu trưng, bố cục, v.v.
Bạn cũng có thể lấy ý tưởng này và tạo ra một hình chữ nhật vàng.
Lấy một hình vuông cạnh 1 sau đó kéo dài một cạnh bằng 1,618 để có một hình dạng mới.
Một hình chữ nhật với tỷ lệ hài hòa.
Nếu bạn đặt hình vuông lên trên hình chữ nhật, mối quan hệ giữa 2 hình sẽ cho bạn tỷ lệ vàng.
Nếu bạn tiếp tục áp dụng công thức tỷ lệ vàng cho hình chữ nhật mới ở ngoài cùng bên phải, bạn sẽ có một hình ảnh được tạo thành từ các hình vuông ngày càng nhỏ hơn.
Nếu bạn vẽ một đường xoắn ốc trên mỗi hình vuông, bắt đầu ở một góc và kết thúc ở góc đối diện, bạn sẽ tạo ra đường cong đầu tiên của dãy Fibonacci, còn được gọi là đường xoắn ốc vàng.
Hãy xem sự kỳ diệu trong tự nhiên.
Trong tự nhiên có nhiều điều trùng hợp với dãy số Fibonacci hay tỷ lệ vàng.
Hầu hết các bông hoa có số cánh hoa là một trong các số 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55 hoặc 89.
Ví dụ, hoa Color Lily có một cánh.
Hoa Elphobia có hai cánh.
Vân vân.
Các số Fibonacci cũng xuất hiện trong bông hoa hướng dương.
Cụ thể trong hoa hướng dương, những nụ nhỏ được xếp thành hai tập hợp các đường xoắn ốc, một tập cuộn theo chiều kim đồng hồ, một ngược theo chiều kim đồng hồ.
Số các đường xoắn ốc hướng thuận chiều kim đồng hồ thường là 34 còn ngược chiều kim đồng hồ là 55.
Đôi khi các số này là 55 và 89, và thậm chí là 89 và 144.
Tất cả các số này đều là các số Fibonacci kế tiếp nhau.
Ngoài ra còn rất nhiều hình ảnh khác trong tự nhiên có liên quan đến dãy Fibonacci và tỷ lệ vàng.
Con người đã vận dụng tỷ lệ vàng trong thiết kế.
1. Kiểu chữ và xác định hệ thống phân cấp.
Tỷ lệ vàng có thể giúp bạn tìm ra kích thước phông chữ bạn nên sử dụng cho tiêu đề và nội dung trên trang web, trang văn bản, bài đăng trên blog hoặc thậm chí là trang in.
Giả sử bản nội dung của bạn là có cỡ chữ là 12.
Nếu bạn nhân 12 với 1,618, bạn sẽ nhận được 19,416.
Có nghĩa là kích thước văn bản tiêu đề là 19 hoặc 20 sẽ tuân theo tỷ lệ vàng, và cân bằng với kích thước phông chữ nội dung 12.
Nếu bạn muốn tìm hiểu kích thước văn bản nội dung của bạn phải lớn như thế nào, bạn có thể làm ngược lại.
Nếu văn bản tiêu đề của bạn là 25, bạn có thể chia nó cho 1,618 để tìm văn bản nội dung là 15 hoặc 16.
2. Cắt và thay đổi kích thước hình ảnh.
Khi cắt ảnh, thật dễ dàng xác định khoảng trắng để cắt bỏ.
Tuy nhiên, làm cách nào để đảm bảo hình ảnh vẫn cân bằng sau khi bạn thay đổi kích thước?
Bạn có thể sử dụng Golden Spiral làm hướng dẫn cho bố cục của hình ảnh.
Ví dụ, nếu bạn phủ hình xoắn ốc vàng trên 1 hình ảnh, bạn có thể đảm bảo rằng tiêu điểm nằm ở giữa hình xoắn ốc.
3. Bố cục.
Tận dụng tỷ lệ vàng có thể giúp bạn thiết kế giao diện người dùng trực quan hấp dẫn thu hút sự chú ý của người dùng đến những gì quan trọng nhất.
Ví dụ, một trang làm nổi bật khối nội dung rộng ở bên trái với cột hẹp hơn, ở bên phải có thể tuân theo tỷ lệ vàng và giúp bạn quyết định nơi đặt nội dung quan trọng nhất.
4. Phát triển logo.
Nếu bạn đang thiết kế một logo mới và cảm thấy bế tắc, hãy chuyển sang tỷ lệ vàng để giúp bạn phát thảo tỷ lệ và hình dạng.
Nhiều logo phổ biến tuân theo tỷ lệ vàng, như Twitter, Apple và Pepsi.
Cảm ơn các bạn đã theo dõi. Hãy để lại những chia sẻ phía dưới và đăng ký kênh để cập nhật các video hấp dẫn.
