CẮM CỜ SAI LẦM: TRUNG QUỐC CHÂM NGÒI THẾ TRẬN PHẢN CÔNG CỦA LIÊN MINH VIỆT-NHẬT-PHILIPPINES!

Góc Nhìn Lê Minh
706 người theo dõi
1.7K Lượt xem video·2 thg 5, 2025
Thưa quý vị, chỉ trong vài ngày ngắn ngủi, Biển Đông bất ngờ trở thành sân khấu của một ván cờ quyền lực đang đến hồi cao trào.
Trung Quốc cắm cờ trên bãi đá Hoài Ân, một động thái không chỉ nhằm khẳng định chủ quyền mà còn như lời tuyên chiến thâm lặng gửi tới khu vực.
Nhưng phản ứng từ Manila đến Hà Nội không hề chậm chế, Philippines ngay lập tức đáp trả bằng lá cờ của riêng mình như một cú phản đòn táo bạo.
Cao trào hơn nữa, vào ngày 29 tháng Tư, Thủ tướng Nhật Bản Ishiba chính thức ký thỏa thuật an ninh với Philippines sau khi đã có bước đi tương tự với Việt Nam.
Chỉ trong vài nước cờ, một hệ thống liên minh đối phó Trung Quốc đang dần hình thành, công khai hóa tuyên bố chủ quyền, hợp pháp hóa hợp tác quốc phòng và hợp đồng hóa cơ chế gian đẻ.
Mọi động thái đều được tính toán kỹ lưỡng như những quân cờ trên bàn cờ lớn, từng bước vây hãm Trung Quốc trong một thế trận đáng khép chặt.
Vậy đây chỉ là màn dạo đầu cho một liên minh kiểu NATO tại châu Á hay là hồi chuông cảnh báo cho Bắc Kinh rằng thời của áp đặt đơn phương đã qua rồi?
Hãy cùng chúng tôi bước vào tâm điểm của cuộc đối đầu mới tại Biển Đông.
CHIẾN LƯỢC CỦA NHẬT BẠN TRONG TRẪN ĐỊA CHIẾN Ở BIỆN ĐÔNG
Vâng thưa quý vị, trong 2 ngày vừa qua, từ viện trợ an ninh chính thức OSA với Việt Nam đến thỏa thuận quốc phòng với Philippines,
tất cả là để xây dựng những điểm tựa chiến lược quanh Biển Đông của Nhật Bản.
Điều đó giúp họ triển khai hỗ trợ quân sự, đấu tranh phi vũ trang, đối phó tàu dân quân, các cuộc đối đầu sám,
tăng cường nội lực quốc gia đối tác, bảo đảm chính quốc gia đó chống chọi ban đầu trước khi có can thiệp từ bên ngoài.
Nhật Bản không tạo ra một NATO ở Đông Nam Á, mà thiết lập một mạng lưới liên kết rõ rệt, đan sen lợi ích quốc gia với đối tác,
bởi vì cả điều kiện lịch sử, chính trị lẫn tâm lý khu vực đều không cho phép một khối phòng thủ tập thể chính thức hình thành.
Thay vào đó, Tokyo đang thực hiện chiến lược mạng lưới liên kết an ninh đa điểm tựa.
Việt Nam, Philippines, Indonesia, sắp tới rất có thể sẽ là Malaysia và Thái Lan.
Nhật đều tới với ý nghĩa hợp tác về kinh tế, quốc phòng, hỗ trợ hạ tầng hàng hải, phát triển nội lực và không hiện diện quân sự trực tiếp.
Tokyo chỉ hỗ trợ thiết bị, huấn luyện, chia sẻ thông tin tình báo, nhưng để quốc gia bản địa tự duy trì lực lượng chiến đấu ban đầu.
Cách làm này không gây cảm giác bị áp đặt cho các nước Đông Nam Á, giảm thiểu nguy cơ bị Trung Quốc cáo buộc là liên minh quân sự chống lại họ,
tăng tính linh hoàn và khó bị chia cắt, không có một trung tâm chỉ huy cố định để phá hoại, mở đường cho hành động nhanh khi cần thiết.
Khi một điểm tựa bị đe dọa, Tokyo hoặc đồng minh có thể hỗ trợ ngay lập tức trên nền tảng đã xây dựng.
Nhật Bản hiểu rõ rằng thách thức lớn nhất ở Biển Đông hiện nay không phải là chiến tranh nóng,
mà là chiến thuật vùng xám với tàu dân quân biển, tàu khảo sát trá hình, các cuộc đối đầu pháp lý,
chiếm đóng bằng hành động sự đã rồi, ví như là việc Trung Quốc cắm cờ ở bãi đá Hoài Ân.
Thông qua OSA với Việt Nam và thỏa thuận hỗ trợ quốc phòng với Philippines,
Nhật Bản cung cấp tàu tuần tra lớn và nhỏ, hệ thống giám sát bờ biển, thiết bị radar, cảm biến hàng hải,
huấn luyện kỹ năng đối đầu vùng xám, mục đích là để các quốc gia sở tại như Việt Nam, Philippines
tự nâng cao khả năng đối phó ban đầu, tránh để tình hình leo thang trước khi có thể yêu cầu hỗ trợ quốc tế,
gây thất bại chiến thuật cho các hành động lấn chiếm không cần nổ súng của Bắc Kinh
và tạo thế trận chặn trước thay vì chỉ phản ứng thụ động.
OSA với Việt Nam và thỏa thuận với Philippines đều có điểm chung đó là tăng nội lực phòng thủ ngay từ bên trong.
Nhật không gánh thay trách nhiệm phòng thủ, nhưng giúp các quốc gia trụ vững được trong giai đoạn đầu xung đột
hoặc đối đầu vùng xám, điều này phù hợp hoàn hảo với nguyên lý đảo phòng thủ.
Một tiền đồn mạnh không chỉ là nơi để triển khai quân, mà còn là nơi có thể tự vệ trong thời gian đủ lâu
để đồng minh bên ngoài có thể can thiệp kịp thời.
Cốt lõi vẫn là bảo vệ lợi ích Nhật Bản gián tiếp thông qua bảo vệ đối tác,
giảm gánh nặng chính trị và chi phí quân sự lâu dài, tạo vành đai tự nhiên,
một chuỗi các quốc gia đồng minh mà không cần Tokyo duy trì căn cứ cô định.
Khác với mô hình Mỹ dựng căn cứ khắp thế giới như Okinawa, Guam, Diego Garcia, v.v.
Nhật chọn cách hỗ trợ nội lực quân sự cho từng nước như Philippines, Việt Nam,
xây dựng khả năng tự phòng vệ bước đầu tại chỗ, đưa công nghệ, huấn luyện, thiết bị phòng thủ
cho đối tác, nhưng không đưa quân đội Nhật đóng ở đó.
Điều này vừa giúp các quốc gia Đông Nam Á giữ được chủ quyền và quyền tự quyết,
không bị mang tiếng là lệ thuộc Nhật hay là bị căn cứ hóa, lại khiến họ dễ chấp nhận sự hỗ trợ
vì nó không xâm phạm lòng tự tôn dân tộc, một vấn đề nhạy cảm sau thời kỳ thực dân, chiến tranh.
Quan trọng hơn, Tokyo tránh được chi phí, rủi ro chính trị và ngoại giao do triển khai quân đội nước ngoài.
Đây là một nghệ thuật giúp bạn mạnh lên để phòng thủ dù mình, mà không phải trả giá bằng sự hiện diện quân sự vật lý.
Trong mô hình này, Việt Nam với OSA, Philippines với Hiệp định Quốc phòng được Nhật hỗ trợ tàu,
radar bờ biển, huấn luyện chống vùng sám.
Tới đây có thể hình dung mỗi nước là một mắt xích phòng thủ độc lập, nhưng cũng có thể phối hợp khi cần thiết.
Không cần Nhật điều phối từ Tokyo, các nước tự tương tác dựa trên lợi ích và nhu cầu thực tiễn.
Đây là cách hình thành vành đai mềm nhưng bền, quanh biển đông, đủ sức làm chậm bước tiến hoặc cản phá những hành động đơn phương từ Bắc Kinh.
Khi có biến động, ví như là Trung Quốc cưỡng chiếm một bãi đá nào đó, những quốc gia này có thể tự ứng phó bước đầu,
giữ được thời gian câu giờ cực kỳ quý giá để các cường quốc khác như Mỹ, Nhật hay Úc can thiệp.
Vành đai tự nhiên này giống như các chạm gác liên hoàn, mỗi chạm đủ mạnh để trụ được, nhưng cũng linh hoạt để cùng nhau phản ứng.
Với những bước đi này, biển đông từ vùng chống quyền lực đã trở thành vùng nước đầy những chướng ngại vật nhỏ mà Bắc Kinh không thể dễ dàng kiểm soát.
Chiến lược cắt lát xúc xích của Trung Quốc bị vô hiệu hóa, vì mỗi lát cắt đều sẽ phải đối mặt với phản kháng chủ động.
Nhật Bản đã biến thế trận từ một đối một thành nhiều đối một, buộc Trung Quốc phải trả giá cho từng hành động nhỏ nhất.
Chính vì vậy, màng lưới vành đai tự nhiên mà họ đang dệt quanh biển đông chính là một chiến lược kiến tạo ảnh hưởng an ninh cực kỳ thông minh, thâm lặng nhưng có hiệu quả sâu rộng.
Như chúng ta đã biết, Trung Quốc đang cố gắng biến biển đông thành sân sao bất khả xâm phạm bằng chiến lược chuỗi ngọc chai,
cấm các chuốt kiểm soát như bãi chữ thập ở Trường Sa được trang bị căn cứ quân sự hóa lớn nhất có đường băng 3.000m,
radar khó tiếp tế, đá vành khăn được trang bị căn cứ radar Giám sát Philippines kiểm soát trung tâm Trường Sa,
hay bãi cạn Scarborough với vai trò kiểm soát cửa ngõ phía đông bắc biển đông, đe dọa trực tiếp Manila.
Ngoài ra còn rất nhiều bãi đá, bãi bồi khác được bồi đắp như Subi, Gagma, nhưng ba cái tên trên là mẫu chuốt chiến lược.
Trên bản đồ chúng ta có thể tưởng tượng biển đông như là một hình ô van dài, thì ba điểm này hợp thành một tam giác kiểm soát biển đông,
ôm trọn toàn bộ các tuyến vận tải biển, cùng vùng ngư trường truyền thống và không gian quân sự chiến lược.
Thông thường khi nói tới chuỗi ngọc chai ta hay nghĩ đến chuỗi cảng từ Trung Quốc tới Ấn Độ Dương,
nhưng ở biển đông họ cũng đang tự xây dựng một chuỗi ngọc chai mini, mỗi đảo nhân tạo là một hàn ngọc,
mỗi tuyến vận tải biển đi qua đều nằm trong tầm giám sát, tấn công.
Mỗi quốc gia Đông Nam Á bị chia cắt, đối mặt riêng lẻ với các tiền đồn Trung Quốc.
Nếu hoàn thành, Bắc Kinh sẽ biến biển đông thành sân sao bất khả xâm phạm của mình.
Khu vực chống tiếp cận, chống sông ngập, rộng lớn, vùng không cần nổ súng vẫn kiểm soát.
Nhật Bản với chính sách an ninh mới đang xây dựng sức mạnh phòng thủ cho Việt Nam như là cung cấp radar bờ biển,
tàu tuần tra, chia sẻ thông tin, rồi tăng cường nội lực cho Philippines với radar, tàu tuần tra,
huấn luyện đối phó tàu dân quân, hay tiếp cận Indonesia, đàm phán USA, hỗ trợ tuần tra biển Natuna,
giao lưu quốc phòng với Malaysia, chia sẻ tình báo biển, công nghệ radar.
Tức là thay vì để Trung Quốc khóa biển Đông bằng ba điểm chốt thì Nhật Bản giúp các quốc gia ASEAN
dựng nên các cột mốc đối kháng, chia nhỏ ảnh hưởng của Trung Quốc.
Chúng ta có thể nhìn vào bản đồ này, với đường màu đỏ là điểm mà Trung Quốc kiểm soát,
màu xanh là do Nhật Bản đang hỗ trợ để hiểu rõ ý nghĩa trên.
Điều này giúp đảo ngược thế trận bất lợi của các nước ASEAN trước sức mạnh biển của Trung Quốc,
gia tăng chi phí chính trị, ngoại giao và quân sự cho Bắc Kinh,
tạo điều kiện cho Nhật Bản và các đồng minh như Hoa Kỳ hay Úc can thiệp hợp pháp khi khủng hoảng nổ ra.
Như vậy, có thể thấy, Nhật Bản đang thực hiện một chiến lược lớn biến tam giác kiểm soát thành tam giác bị bảo vệ.
Thế cờ đang lật ngược, Nhật Bản đang khóa tam giác đó bằng vành đai chống tiếp cận từ ASEAN.
Về bản chất, từ thế Trung Quốc bao vây ASEAN,
Nhật đã chuyển hóa thành ASEAN bao vây ngược các tiền đồn Trung Quốc.
Nếu Biển Đông là một ván cờ, thì Tokyo đang biến từng quân tốt Đông Nam Á
trở thành một hàng rào chặn đường tấn công của quân tượng Trung Quốc.
Quý vị thấy đấy, thế trận hiện nay ở Biển Đông đang được Nhật Bản kiến tạo.
Nhưng điểm yếu của họ là gì?
Có thể thấy 5 điểm yếu cốt lõi của Nhật Bản.
Thứ nhất đó là không có sức mạnh triển khai nhanh tại tuyến đồng.
Nhật không duy trì căn cứ quân sự tại Đông Nam Á,
trừ một số hiện diện không cố định tại D.P.T. và giao lưu với Mỹ tại Oam.
Mô hình không hiện diện quân sự trực tiếp giúp Nhật linh hoạt về chính trị
nhưng lại giới hạn khả năng phản ứng tức thời nếu khủng hoảng nổ ra.
Hệ quả là nếu một đảo nhân tạo của Trung Quốc bị tấn công,
hoặc tàu Trung Quốc phong tỏa bãi cản Scarborough
hay cản trở hoạt động của tàu Việt Nam tại Trường Sa,
Nhật không thể phản ứng ngay bằng sức mạnh cứng.
Các gói viện trợ an ninh như là OSA tùy hữu ích
nhưng không đủ để thay thế các lực lượng quân sự có thể răn đe tại chỗ.
Như vậy là điểm mạnh về chính trị lại trở thành điểm yếu về quân sự.
Thứ hai đó là phụ thuộc nhiều vào Hoa Kỳ trong bảo đảm an ninh khu vực.
Dù Nhật đang độc lập hóa dần chính sách quốc phòng,
mạng lưới lên kết quanh Bể Đông vẫn phụ thuộc vào cái ô an ninh cuối cùng là Mỹ.
Không có Mỹ, Nhật không thể duy trì các tuyến tiếp vận,
chia sẻ dữ liệu tình báo không gian hoặc yểm trợ quân sự từ xa.
Hệ quả là nếu Mỹ rút lui chiến lược hoặc thỏa hiệp với Trung Quốc
như giai đoạn thời Tổng thống Obama-Biden,
thì mạng lưới mà Nhật dựng lên có thể trở thành vô hiệu hoặc bị chia cắt.
Nhật không có đủ sức mạnh quân sự độc lập để fill the gap nếu Mỹ không vào cuộc.
Đây là điểm yếu mang tính cơ chế.
Tokyo có chiến lược nhưng Washington vẫn giữ chìa khóa.
Điểm yếu thứ ba của Nhật Bản đó là giới hạn bởi hiến pháp
và tâm lý dân chúng về quân sự hóa.
Dù đã sửa luận an ninh từ năm 2015 và đang từng bước bình thường hóa quốc phòng,
Nhật Bản vẫn bị ràng buộc bởi hiến pháp hòa bình, điều chín,
cấm sử dụng chiến tranh làm công cụ giải quyết tranh chấp.
Tâm lý dân chúng e ngại can thiệp quân sự nước ngoài,
nhất là tại Đông Nam Á, nơi ký ức về đế quốc Nhật vẫn chưa phải mở.
Hệ quả là Nhật chỉ có thể hành động trong giới hạn phòng vệ tập thể
hoặc viện trợ không gây sát thương.
Dù các đối tác như Philippines, Việt Nam cần hỗ trợ mạnh tay hơn,
Nhật cũng khó vươn tới cấp độ can thiệp quân sự thực sự nếu không được mời chính thức
và không có hành làng pháp lý rõ ràng,
chiến lược khéo léo nhưng bị giới hạn bởi chính sách quân nội.
Thứ tư là Nhật Bản thiếu công cụ răn đe mang tính biểu tượng và chiến lược.
Trung Quốc có hàng không mổ hạm, tên lửa đạn đảo chống hạm,
khả năng phóng vệ tinh quan sát toàn vùng Biển Đông
và vũ khí thể hiện quyền lực rõ ràng.
Ngược lại, Nhật không sở hữu tên lửa tấn công tầm xa tại Đông Nam Á,
không có tàu sân bay thực thụ dù tàu lớp Izumo có thể triển khai F-35B,
chưa xây dựng được sức mạnh chấn áp biểu tượng khiến đối phương chuyển bước.
Hệ quả là Bắc Kinh không sợ Tokyo về mặt răn đe chiến lược,
chỉ e ngại về pháp lý và truyền thông.
Nhật chưa có con bài mạnh để ngăn chặn đòn đánh phủ đầu từ Trung Quốc nếu khủng hoảng nổ ra,
không có thanh kiếm trong bào, lời lẽ và chiến lược dù khéo léo đến đâu cũng thiếu trọng lượng.
Điểm thứ 5 là phụ thuộc chuỗi cung ứng kinh tế vào Trung Quốc.
Vâng, dù Nhật Bản đang đa dạng hóa chuỗi cung ứng và chuyển một số nhà máy sang Việt Nam hay Ấn Độ,
đến nay Trung Quốc vẫn là đối tác thương mại lớn nhất của họ,
là một mắt xích thiết yếu trong chuỗi cung ứng công nghệ cao,
từ đất hiếm tới bán dẫn là nơi chứa rủi ro trả đua kinh tế lớn nhất với doanh nghiệp Nhật.
Hệ quả là Trung Quốc có thể sử dụng công cụ kinh tế để gây áp lực ngoại giao ngược lại
nếu Nhật đi quá xa trong việc hỗ trợ các nước ở Biển Đông,
ví dụ như họ có thể đình chỉ xuất khẩu đất hiếm,
Điểm yếu nằm ở chỗ là Nhật không thể chơi tắt tay mà không đánh đổi lợi kinh tế.
Nói cách khác, Tokyo là kiến trúc sư khéo léo của thế trận Biển Đông,
nhưng giống như một kiến trúc sư không mang vũ khí,
không chấn giữ cửa chính và còn phải dựa vào chủ nhà bên cạnh để bảo vệ bản vẽ của mình.
Chính điều đó khiến họ dù đang thay đổi cán cân,
nhưng vẫn không thể kiểm soát được cuộc chơi một cách độc lập nếu Bắc Kinh quyết định bẻ gãy bàn cờ.
Xin lưu ý, ở đâu có điểm yếu thì đó sẽ là nơi mà đối thủ tấn công nhắm vào bạn.
5 điểm yếu cốt lõi tương ứng với 5 kinh bản mà Trung Quốc có thể sử dụng để phàn đòn Nhật Bản.
Kinh bản thứ nhất đó là gây bất ổn nội bộ Nhật bằng đòn trả đũa kinh tế.
Mục tiêu của Trung Quốc là kích hoạt chi phí chính trị trong nước,
khiến chính phủ Nhật phải trun bước hoặc giảm cường độ hỗ trợ khu vực.
Họ chỉ cần áp đặt các hạn chế xuất khẩu đất hiếm,
nguyên liệu quan trọng cho pin, chip, động cơ điện,
tăng kiểm tra hải quan đối với linh kiện công nghiệp nhập khẩu từ Nhật,
và kêu gọi tẩy chay hàng Nhật tại thị trường đại lục,
điều đã từng làm với Hàn Quốc, Lotte và Philippines.
Những điều này cũng đủ gây tổn thất cho các tập đoàn chủ lực của Nhật như Toyota,
Panasonic hay Sony, những lực lượng vận động hành lang mạnh ở Nhật,
tạo áp lực dư luận đòi ưu tiên kinh tế,
hạn chế chính phủ mạo hiểm với chính sách đối đầu Bắc Kinh.
Trung Quốc không cần bắn một viên đạn,
chỉ cần rút một sợi dây trong mảng lưới cung ứng là đủ để Tokyo phải suy nghĩ.
Kỳ bản thứ hai là tạo khủng hoảng pháp lý để chia rẽ liên minh Nhật, ASEAN.
Tức là Trung Quốc chỉ cần làm mất niềm tin giữa Nhật và các nước đối tác Đông Nam Á
bằng cách diễn giải mập mờ các hiệp định,
lôi kéo ASEAN đứng trung lập bằng cách thúc đẩy diễn ngôn về phi liên minh hóa Biển Đông,
vũ cáo Nhật kích động vũ trang hóa khu vực,
tạo ra các tình huống khiêu khích vùng sám bằng tàu cá, tàu hải cảnh,
rồi tuyên bố Nhật viện trợ gây leo thang,
mời một số nước như Malaysia hoặc Campuchia đứng về phía trung lập hóa an ninh.
Từ đó, làm ASEAN chia rẽ sâu sắc,
khiến các thỏa thuận an ninh của Nhật Bản không phát huy tối đa hiệu lực,
ép Việt Nam hay Philippines phải trùn bước để giữ hình ảnh không liên minh chống nước thứ ba,
chiến thuật làm xấu hình hại Nhật để biến Tokyo từ người bảo vệ thành kẻ gây dối,
tỏ ra rất lợi hại.
Kỳ bản thứ ba là tấn công biểu tượng uy tín của Nhật Bản
Mục tiêu là làm Nhật Bản mất mặt trên trường quốc tế,
từ đó mất quyền dắt dắt ASEAN trong trật tựu khu vực bằng cách tạo ra một tình huống,
trong đó tàu hỗ trợ Nhật gây tai nạn với tàu dân sự Trung Quốc,
phát tán toàn cầu, dựng câu chuyện Nhật gây hấn.
Mở chiến dịch tuyên truyền rằng OSA là hình thức viện trợ quân sự trá hình,
vi phạm nguyên tắc phi quân sự của Nhật Bản,
kích hoạt mặt chất lịch sử, lôi kéo lại thảm họa chiến tranh,
kêu gọi dư luận ASEAN không quên quá khứ đế quốc.
Hậu quả của việc này đó là dư luận ASEAN sẽ mất tin tưởng vào Nhật,
giới học giả và NHO trong nước Nhật phản ứng,
yêu cầu chính phủ chấm dứt hành động quân sự hóa,
một trận chiến không khói súng nhưng có thể ám sát vị thế đạo đức của Tokyo.
Kinh bản thứ tư là gì?
Đó là tăng áp lực quân sự tại trường xa và ép Nhật Bản rơi vào thế bị động.
Mục tiêu là ép Việt Nam hoặc Philippines lùi bước bằng việc là phu trương sức mạnh vũ trang,
đặt Nhật Bản vào thế chỉ có thể phản đối chứ không thể phản công
bằng cách đưa thêm pháo, radar hay tên lửa vào các bãi đá
hay là các đảo nhân tạo mà Trung Quốc đã xây dựng ở Biển Đông.
Ngay sau một gói OSA của Nhật, tăng cường tuần tra đe dọa bãi cỏ rong
gần Palawan hoặc khu vực bãi tư chính gần Việt Nam,
tung tàu khảo sát và tàu dân quân quấy phá bờ biển Natuna Indonesia
để mở thêm mặt trận.
Mục tiêu của Trung Quốc đó là buộc Nhật phải lộ điểm yếu,
không có khả năng triển khai quân sự ngay lập tức.
Khi ASEAN thấy Nhật không thể phản ứng quân sự,
uy tín chiến lược của Tokyo sẽ bị sói mòn nghiêm trọng.
Bắc Kinh sẽ chứng minh rằng mạng lưới Nhật đẹp về lý luận
nhưng không thể cứu bạn lúc khẩn cấp.
Và kinh bản thứ 5 mà chúng ta tìm hiểu,
đó chính là kéo Nhật trở lại phụ thuộc vào Trung Quốc
trong chuỗi sản xuất công nghệ cao.
Thay vì đối đầu, Trung Quốc có thể dùng môi nhử kinh tế
để nhốt lại Nhật Bản trong chuỗi cung ứng,
cắt đứt động lực hỗ trợ quốc phòng ASEAN
bằng cách mời gọi Nhật đầu tư thêm
vào các siêu đô thị công nghệ như là Thâm Quyến, Hàng Châu,
mở kênh xanh cho doanh nghiệp Nhật,
đề xuất các gói ưu đãi liên doanh AI bán dẫn
với điều kiện giữ trung lập chiến lược,
tạo cảm giác rằng nếu Nhật đứng về phía Mỹ quá xa,
Trung Quốc sẽ dùng Ấn Độ hoặc Hàn Quốc
để thay thế trong chuỗi cung ứng.
Hệ quả là giới doanh nghiệp Nhật
sẽ gây áp lực ngược lại cho Tokyo,
yêu cầu tránh xung đột khu vực.
Nhật quay về cân bằng chiến lược,
ngưng các hoạt động mở rộng OSA,
từ đó mạng lưới kháng cự của ASEAN cũng bị bỏ lửng.
Đây là đòn dùng sợi dây vàng chói tay,
không đánh nhưng khóa lại ý chí hành động của Nhật.
Vâng, và trong tình thế này thì Nhật Bản
cách duy nhất của họ
đó là phải vá ngay lập tức những lỗ hổng,
chẳng hạn như là thực hiện hiện diện luân phiên,
không cần căn cứ cố định.
Nhật có thể luân phiên cử tàu chiến,
máy bay tuần tra P-1
và tàu tuần tra tới các nước đối tác
như Việt Nam, Philippines hay Indonesia.
Dưới hình thức tập trận chung,
huấn luyện nhân đạo,
hỗ trợ tuần tra an ninh hàng ngài,
Nhật Bản duy trì hiện diện thực tế nhưng mềm mại,
không xây căn cứ mới nhưng tạo tuyên đề
cho sự có mặt thường xuyên mà không chính thức.
Bên cạnh đó, họ cũng cần tham gia sâu hơn
vào các sáng kiến như là
logistics bộ tứ với Mỹ, Úc, Ấn Độ,
bố trí các thỏa thuận tiếp tế,
sửa chữa khẩn cấp,
chia sẻ radar với các nước ASEAN
để tạo ra hành lang tiếp vận an ninh mềm.
Động thái này nhằm tạo ra
Thay vì chỉ dựa vào Mỹ,
Nhật có thể tăng hợp tác quốc phòng song phương
với Việt Nam hay Philippines,
rồi tham gia nhóm hợp tác an ninh với Úc, Anh,
AUKUS nếu cơ hội mở ra,
tăng hợp tác với Ấn Độ tại Ấn Độ Dương mở rộng,
đề xuất Nhật-Úc cùng tài trợ
các sáng kiến an ninh biển cho ASEAN,
gắn OSA với cơ chế viện cho Úc
nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào Mỹ
và vẫn duy trì sức mạnh hợp lực.
Không như thế, cũng cần phát triển lực lượng
tuần duyên biển đông chuyên chống vùng sám,
tàu dân quân, hải cảnh giả dạng.
Dẫn dắt dư luận Nhật và quốc tế thấy rõ
rằng đây không phải là diều hâu hóa quân sự
mà là trách nhiệm bảo vệ trật tự biển cả.
Đặc biệt,
phải khắc phục việc thiếu công cụ gian đe chiến lược.
Nhật đang phát triển
tên lửa hành trình tầm xa Type 12 bản cải tiến,
đẩy nhanh tiến độ triển khai
trên các hạm đội hoạt động ngoài lãnh thổ Nhật
như tàu sân bay mini Izumo hay Kaga.
Quan trọng nhất là
Nhật phải giảm dù do trả đũa kinh tế từ Bắc Kinh.
Nói cách khác,
phải thoát khỏi bẫy lợi kinh tế của Trung Quốc.
Bằng cách khuyến khích doanh nghiệp Nhật chuyển sản xuất
các ngành chiến lược, bán dẫn, pin
hay công nghệ cao sang Việt Nam, Ấn Độ,
Mexico hay Đông Âu,
tăng tỷ lệ nội địa hóa nguyên vật liệu quan trọng
như đất hiếm hay pin.
Nếu Nhật vá được các lô hổng về hiện diện quân sự,
đa dạng hóa chuỗi cung công chiến lược
và nâng cấp năng lực gian đêm mềm,
thì mạng lưới phòng thủ Biển Đông do họ dẫn dắt
sẽ không chỉ là một bức tranh ngoại giao đẹp,
mà trở thành một bức tường thực sự ngăn cản
tham vọng bá quyền của Bắc Kinh.
Vâng thưa quý vị, thế giới đang thay đổi từng ngày.
Năm 2025,
với sự trở lại của Tổng thống Donald Trump
đã tái khẳng định một nguyên tắc không thể đảo ngược
trong thời đại mới. Các đồng minh của Hoa Kỳ
phải tự đứng vững trước khi trông đợi vào sự hỗ trợ.
Đối với Nhật Bản,
đây không chỉ là một yêu cầu,
đó là một cơ hội lịch sử để khẳng định vai trò lãnh đạo thực sự
trong việc định hình trật tự Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.
Nếu Tokyo muốn duy trì thế chủ động
trên bàn cờ Biển Đông,
nếu Nhật Bản muốn mạng lưới phòng thủ
khu vực mà mình đang kỳ công kiến tạo
trở thành bức tường vững chắc,
thì không còn con đường nào khác.
Họ phải tăng tốc, tự cường quốc phòng,
thoát ly phụ thuộc kinh tế và chiến lược của Trung Quốc.
Biển Đông sẽ không thể được bảo vệ
bằng những tuyên bố ngoại giao
hay viện trợ giải rát.
Biển Đông chỉ có thể được bảo vệ
khi Nhật Bản có sức mạnh triển khai thực tế,
có nội lực kinh tế độc lập,
có ý chí chiến lược dứt khoát.
Thoát chung không chỉ là sự lựa chọn,
mà là điều kiện sống còn để Nhật Bản
bước lên vai trò cường quốc kiến tạo hòa bình thực sự.
Trong thời đại của Trump,
sự bảo vệ không còn là đặc ân miễn phí,
nó là kết quả tất yếu của sức mạnh tự thân
và cam kết chiến lược không lai chuyển.
Một Nhật Bản thoát chung, tự cường
và sẵn sàng hành động chính là viên ngọc sáng nhất
trong vành đai tự do của Biển Đông.
Đây không còn là chuyện có nên làm hay không,
mà đây là sức mạnh bắt buộc của thời đại.
Chúng ta hãy cùng chờ xem.
Đến đây thì chương trình ngày hôm nay của chúng tôi
cũng xin phép tạm dừng.
Xin mời quý vị chia sẻ quan điểm cá nhân ở phần dưới.
Lê Minh xin chào và hẹn gặp lại!
