TP.HCM - Bình Dương - Bà Rịa Vũng Tàu: Tư duy mới về siêu đô thị; TP. Đà Nẵng mới rộng nhất cả nước

BCNN - BƯỚC CHUYỂN NGHỀ NGHIỆP
69 người theo dõi
Việt Nam đang chứng kiến một làn sóng cải cách không gian đô thị chưa từng có với những đề xuất sáp nhập táo bạo tại hai đầu đất nước.
Ở miền Nam, TP.HCM có thể hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu, tạo nên một tam giác phát triển kết hợp thế mạnh tài chính-thương mại, công nghiệp và cảng biển.
Đồng thời tại miền Trung, viễn cảnh Đà Nẵng sáp nhập toàn bộ Quảng Nam hứa hẹn hình thành thành phố có diện tích lớn nhất cả nước với hơn 12.800km², sở hữu ba di sản thế giới và bờ biển dài 200km.
Nếu tất cả thành hiện thực, đây sẽ là bước ngoặt mang tính “lột xác” cho bản đồ đô thị Việt Nam – một cú hích cho sự phát triển trong tương lai.
#bcnn , #tphcm , #binhduong , #bariavungtau , #danang , #quangnam
Việt Nam đang chứng kiến một làn sóng cải cách không gian đô thị chưa từng có
với những đề xuất sát nhập táo bạo tại hai đầu đất nước.
Ở miền nam, thành phố Hồ Chí Minh có thể hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa Vũng Tàu,
tạo nên một tam giác phát triển kết hợp thế mạnh tài chính thương mại, công nghiệp và cảng biển.
Đồng thời tại miền trung, viễn cảnh Đà Nẵng sát nhập toàn bộ Quảng Nam,
hứa hẹn hình thành thành phố có diện tích lớn nhất cả nước với hơn 12.800 km2,
sở hữu 3 dây sản thế giới và bờ biển dài 200 km.
Nếu tất cả thành hiện thực, đây sẽ là bước hoạt mang tính lột xác cho bản đồ đô thị Việt Nam,
một cố hích cho sự phát triển trong tương lai.
Đề xuất sát nhập thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương, Bà Rịa Vũng Tàu
Tư duy mới về siêu đô thị
Một đề xuất đang thu hút sự chú ý của dư luận đó là sát nhập thành phố Hồ Chí Minh
với hai tỉnh Long Cận là Bình Dương và Bà Rịa Vũng Tàu.
Đây không chỉ là việc gọt địa giới anh chính, mà còn thể hiện một tư duy phát triển mới,
dám vượt qua những cách làm cũ, tư tiên lợi ích phát triển lâu dài
thay vì giữ mô hình tổ chức truyền thống.
Theo các chuyên gia, đề xuất này phù hợp với định hướng chiến lược quốc gia,
nâng cao việu quả quản lý, tích hợp thể chế linh hoạt hơn và tăng sức cạnh tranh của vùng
trong bối cảnh quốc tế đang thay đổi nhanh chóng.
Trong nhiều năm qua, thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương và Bà Rịa Vũng Tàu
đã phát triển theo hướng hỗ trợ lãng nhau, tạo nên một vùng kinh tế năng động,
dù chưa có sự liên kết chính thức.
Thành phố Hồ Chí Minh giữ vai trò trung tâm tài chính thương mại lớn nhất cả nước,
là nơi tập trung ngân hàng, sàng chứng khoán, các trường đại học hàng đầu và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Bình Dương nổi bậc với công nghiệp chế biến, chế tạo nhờ hệ thống khu công nghiệp đồng bộ
và chính sách thu hút đầu tư hiệu quả.
Bà Rịa Vũng Tàu có thế mạnh về cảng biển nước sâu, năng lượng và du lịch biển,
các yếu tố quan trọng trong chuỗi cung ứng khu vực.
Dù mối liên kết giữa ba địa phương đã hình thành một cách tự nhiên,
nhưng do vẫn tồn tại rào cảng hành chính nên hệ thống vận hành chung chưa thể hình thành.
Nhiều dự án giao thông liên tĩnh bị chi cắt, thiếu đầu mối điều phối.
Bên cạnh đó, chiến lược phát triển các ngành công nghiệp, logistics, dịch vụ,
ngay lặng phí nguồn lực và cạnh tranh không cần thiết trong nội vùng.
Việc đề xuất sắp nhập ba địa phương được kỳ vọng sẽ giải quyết những bắt cặp đó
bằng cách hợp nhất hệ chế, xây dựng một vùng đô thị tích hợp, có khả năng quy hoạch phát triển
liên kết theo không gian chức năng từ đô thị, công nghiệp, biển đến nông thôn.
Đây là hướng đi mới giúp hình thành một siêu đô thị phát triển hài hòa và bền vững,
vượt qua những giới hạn của mô hình phát triển đơn lễ hiện nay.
Các đại đô thị nổi tiếng toàn cầu đều có một yếu tố chung, đó là tái cấu trúc mạnh mẽ về
quản trị và chiến lược phát triển mềm vững. Tại Nhật Bản, Tokyo không chỉ là một thành phố lớn,
mà là một khu vực đô thị với hơn 13 triệu dân, được điều hành bởi chính quyền vùng Tokyo.
Hàn Quốc cũng không kém cảnh, khi Seoul cùng với các thành phố vệ tinh như Incheon và Suwon tạo
thành một vùng đô thị với hơn 25 triệu dân. Ở phía nam Trung Quốc, vùng Vịnh Lớn, Quy Tụ Quảng
Châu, Thâm Quyến, Đông Hoảng, Hồng Kông và Macau là mô hình đô thị liên kết với chính sách đặc
thù và thể chế hồng hợp, tạo nên vùng đội mới sáng tạo hàng đầu thế giới.
Cách thức phía trước
Xác nhập các vùng vực không chỉ là vấn đề kiện thuật, mà còn là lựa chọn chiến lược chính trị,
kinh tế quan trọng. Việt Nam có thể học hỏi từ các mô hình quốc tế để xây dựng một
thể chế vùng hiện đại, linh hoạt và hiệu quả. Nếu thành công, vùng TP.HCM mở rộng sẽ đạt
quy mô ngăn tầm với các đại đô thị hàng đầu châu Á. Với dân số hơn 13,7 triệu người,
diện tích trên 6.700 km2 và quy mô kinh tế đóng góp một phần tư cả nước,
đây sẽ là khu vực quan trọng trong tăng trưởng kinh tế quốc gia.
Tuy nhiên, dù tiềm năng rất lớn, tiến trình xác nhập chắc chắn sẽ gặp không ít thử thách,
đặc biệt về thể chế. Để bảo đảm sự thành công, cần có các chính sách rõ ràng,
quyết liệt nhưng thần trọng, tránh để đề án chỉ dần lại ở hình thức.
Quốc hội và chính phủ cần sớm xây dựng một khuôn pháp lý đặc thù cho vùng đô thị mới.
Việc ban hành một luật hoặc nghị quyết thí điệp là cần thiết để thiết lập một chính quyền vùng
có quyền lực tương đương các tỉnh nhưng với phạm vi và thẩm quyền rộng hơn. Điều này bao gồm quản lý
quy hoạch, tài chính, đầu tư, đốc đai, tổ chức bộ máy và các dịch vụ công liên tỉnh.
Ngoài ra, cần thiết lập một cơ chế tài chính riêng cho vùng đô thị đặc biệt. Điều này có thể
bao gồm việc giữ lại một tỷ lệ cao hơn từ các khoản thu ngân sách trung ương như thuế VAT,
thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, phí cảng biển. Đồng thời, vùng đô thị cũng
cần chủ động trong việc phát hành trái phiếu đô thị, kêu gọi đầu tư theo hình thức đối tác công
tư và thiết lập quỹ phát triển vùng. Đây là điều kiện tiên quyết để thực hiện các dự án hạ
tầng chiến lược như tuyến metro xuyên vùng, cảng trung chuyển quốc tế, Vendai Logistics và các
đô thị vệ tinh. Để phát triển vùng đô thị TP.HCM mở rộng, cần một lộ trình bài bản với 3
giai đoạn rõ ràng. Trước hết là phối hợp thể chế, sau đó hợp nhấp bộ máy và cuối cùng là vận
hành chính nguyên tích hợp. Trong quá trình này, một bang điều phối phát triển vùng đô thị
đặc biệt cần được thành lập. Bang này sẽ đóng váy trò như bộ não trung tâm, giám sát quy hoạch,
đầu tư, tổ chức lại bộ máy hành chính công, đồng thời kết nối hiệu quả giữa trung ương,
địa phương, doanh nghiệp và người dân. Tầm nhìn dài hạn cho siêu đô thị mở rộng này tương
tới năm 2050 với mục tiêu đưa khu vực trở thành một trong những đô thị hàng đầu Đông Nam Á. Không
chỉ là trung tâm tài chính và công nghệ, vùng đô thị còn kỳ vọng phát triển đồng thời các lĩnh
vực sản xuất xanh, logistik biển, giáo dục quốc tế và thành phố thông minh.
Sắp nhập không phải là dấu chấm hết của ba địa phương mà là sự mở đầu cho một chương mới,
hành động hôm nay không chỉ để giải quyết những bắp cặp của hiện tại mà còn để tránh tụt lại trong
tương lai. Và đôi khi chỉ một lựa chọn chính xác về thể chế có thể tạo ra bức ngoặt lịch sử
cho cả quốc gia. Đà Nẵng mới, thành phố rộng nhất cả nước, sở hữu ba di sản thế giới.
Sau khi sắp nhập toàn bộ tỉnh Quảng Nam, thành phố Đà Nẵng mới sẽ trở thành địa phương có diện
tích lớn nhất trong số 6 thành phố trực thuộc Trung ương, đồng thời sở hữu ba di sản thế giới do UNESCO công
nhận. Diện tích vượt trội gần gấp đôi thành phố Hồ Chí Minh.
Với việc nhập toàn bộ tỉnh Quảng Nam, diện tích hơn 10.500 km2 vào Đà Nẵng,
thành phố này sẽ có diện tích lên đến hơn 12.800 km2, vượt xa mọi thành phố khác tại Việt Nam.
Để dễ hình dung, ngay cả những đô thị lớn được hợp nhất từ nhiều tỉnh thành cũng không bằng diện
tích Đà Nẵng. Chẳng hạn, thành phố Hồ Chí Minh mới sau khi sắp nhập với Bà Rịa Vũng Tàu và Bình Dương,
tổng diện tích chỉ khoảng hơn 6.700 km2, tức chỉ bằng một nửa Đà Nẵng nếu sắp nhập Quảng Nam.
Cần Thơ mới, khi hợp nhất với Sóc Trăng và Hậu Giang, diện tích đạt khoảng hơn 6.300 km2. Hải Phòng,
dù gột thêm cả tỉnh Hải Dương, cũng chỉ đạt gần 3.200 km2.
Thành phố biển dài nhất có hai sân bay lớn. Không chỉ trở thành thành phố có diện tích lớn nhất cả nước,
Đà Nẵng sau khi sắp nhập Quảng Nam còn được dự báo sẽ sở hữu bờ biển dài nhất Việt Nam khoảng
200 km, kéo dài từ Lăng Cô, Huế đến Bình Sơn, Quảng Ngãi, bao gồm cả đường quanh bán đảo Sơn Trà.
Ngoài ra, thành phố mới này sẽ có tới hai sân bay lớn, là sân bay quốc tế Đà Nẵng và 1.5 triệu
người từ Quảng Nam. Thành phố sẽ có nguồn lực dồi dào hơn bao giờ hết.
Xét về kinh tế, Đà Nẵng hiện có quy mô hơn 280.000 tỷ đồng. Năm 2024, nếu hợp nhất với Quảng Nam,
khu vực này sẽ hình thành một vùng kinh tế rộng lớn, với thế mạnh toàn diện về công nghiệp,
dịch vụ, du lịch và nông nghiệp. Theo các chuyên gia kinh tế, nếu sắp nhập theo phương án
được nêu tại Hội nghị Trung ương XI, khóa XIII, Đà Nẵng sẽ trở thành địa phương có nền kinh tế
lớn nhất miền Trung, vừa có tiềm lực, vừa có vị trí chiến lược quan trọng.
Sở hữu 3 di sản thế giới Khi hợp nhất, Đà Nẵng sẽ sở hữu tới 3 di sản
được UNESCO công nhận, tạo nên một lực hút lớn trên bản đồ du lịch thế giới.
Phố Hổ Hội An, được công nhận năm 1999. Một đô thị cổ ven song hoài, với lịch sử từ
thế kỷ 17 đến thế kỷ 19, nổi bậc với 1.360 di tích, gồm hơn 1.000 ngôi nhà cổ, 11 diễn cổ,
38 nhà thờ, 19 ngôi chùa cùng nhiều miếu thờ thần đã trở thành điểm đến hàng đầu của du khách
trong và ngoài nước. Thánh địa Mỹ Sơn, cũng được công nhận năm 1999.
Khu đèn tháp cổ kính của văn hóa Trăm Ba, tọa lạc tại Duy Xuyên, Quảng Nam. Nơi đây gồm hơn
70 công trình kiến trúc có niên đại từ thế kỷ thứ tư đến thế kỷ 13, mang đậm dấu ấn lịch sử,
văn hóa của một nền văn minh rực rỡ. Ma Nhai Ngũ Hành Sơn, công nhận năm 2022,
là di sản tư liệu thuộc chương trình Ký ức Thế Giới. Gồm 78 văn bản khắc trên đá bằng chữ
Hán và chữ Nôn, có niên đại từ thế kỷ 17 đến thế kỷ 20. Những văn khắc này phản ánh sự giao lưu văn
hóa, kinh tế giữa Việt Nam, Nhật Bản và Trung Hoa, đồng thời là tư liệu quý giá của thời kỳ
phong kiến. Việc sắp nhập này không chỉ là thay đổi địa lĩ hành chính, mà còn là bước tiến lớn
để Đà Nẵng trở thành trung tâm di sản, du lịch mang tầm quốc tế.
