Văn hóa và Cuộc sống: Nghệ thuật tò he

Nghề Truyền Thống
340 người theo dõi
215 Lượt xem video·13 thg 4, 2025
Comments are disabled for this video.
Kính thưa quý khán giả, tòa hè là đồ chơi dân gian đã đi vào đời sống tinh thần của biết bao thế hệ người dân Việt Nam
Từ bàn tay khéo léo, những người nặng tòa hè đã tạo ra những sáng phẩm nghệ thuật đầy sáng tạo đặc sắc
Tòa hè tức con giống bồn là đồ chơi dân gian của trẻ em Việt Nam
Nghệ thuật nặng tòa hè đã xuất hiện hơn 300 năm ở khu vực Đồng Quang Bắc Bộ
tại làng Xuân La thuộc xã Thượng Dực, quyện Phú Xuyên, thành phố Hà Nội
Các hộ gia đình nỗ lực duy trì nghề truyền thống của Tổ tiên
Từ làng Xuân La, những chiếc tòa hè đã đi khắp mọi miền của Tổ quốc
trở thành sản phẩm gian quán gắn bó giữa ký ức của nhiều người
Đồ chơi dân gian tòa hè trở thành những tác phẩm nghệ thuật tạo ấn tượng đặc biệt giới bạc vệ quốc tế
Đi nặng ra tòa hè cần những nguyên liệu chuẩn bị đơn giản gần gũi như bột gạo, que tre, chiếc lược nhựa, sáp ong
Bột tòa hè được làm từ gạo và nếp, được pha theo tỷ lệ nhất định
Hủng hợp gạo và nếp sau khi đem nấu chín thì nhào thành bột cho đến khi đạt độ dẻo, không bị khô hoặc quá ướt kết dính tốt
Các màu trong tòa hè được làm từ nguyên liệu thiên nhiên như màu đỏ từ quả cất, màu đen từ cái nhỏ nồi
màu xanh từ lá trầu không, màu vàng từ nghệ
Pha trộn 5 màu cơ bản, trắng, đen, xanh lá, đỏ, vàng
Tạo nên sự đa dạng màu sắc của nghị thuật tòa hè, dường hồng, cam, tím, nâu, dần dần
Để thực hiện sản phẩm tòa hè que, người nghệ nhân thực hiện dựa theo nguyên tắc nặng từ trong ra ngoài, từ khối hình lớn đến các chi tiết nhỏ
Thời gian thực hiện một chiếc tòa hè que khoảng từ 3-4 phút
Biến những viên bột gạo thành những con vật, những hình tượng đáng yêu, giới nghị thuật tạo hình ấn tượng và rực rỡ sắc màu
Tùy do trí tưởng tượng phong phú và đôi bàn tay khéo léo người nghệ nhân, tòa hè trở thành sản phẩm văn hóa độc đáo và đẹp mắt
Cách phối màu của tòa hè tạo nên sự bắt mắt và sắc sở
Các hình mẫu tòa hè chia thành nhiều đề tài về tính ngưỡng dân gian, các loại bông qua, trái cây, nhân vật cổ thích, hoạt hình
Ban đầu tòa hè là sản phẩm làm bằng bột, dùng để cúng lễ, nên thường có hình thủ các con vật, có tên gọi khác là đồ chơi chim cò
Các tạo hình của nghị thuật tòa hè truyền thống chủ yếu như tứ linh, 12 con giáp
Các sản phẩm tòa hè tạo hình nhân vật cổ thích, hoạt hình, thu hút các bạn thiếu nhi
Chiếc càng tòa hè là sản phẩm được gắn vào một chiếc càng ống khi thổi phát ràm thành tòa te du tay
Tại đồng bằng sông Cửu Long, nghị thuật tòa hè không chỉ dừng lại ở việc tạo hình đồ chơi cho trẻ nhỏ trong mỗi dịp lễ hội
Mà còn được phát triển trở thành sản phẩm nghị thuật mang đậm dấu ấn giang quá Nam Bộ
Gắn vó với nghị thuật tòa hè hơn 6 năm, Chiên Quyến Thiên Quỳnh Anh quê ở ngã năm Sóc Trăng
Đã may mắn nghiên cứu và sáng tạo ra những chiếc tòa hè màng sắc màu giang quá Nam Bộ
Như đơn ca tài tử, nghị thuật khát bội, thuật sống thương hồ, tài trò nổi, cái răng
Kiên trì sử dụng bột nặng tòa hè làm từ gạo nếp để giữ đúng tinh thần của nghị thuật tòa hè truyền thống
Nhị Quỳnh Anh đã cải tiến cách pha bột, tạo ra các sản phẩm tòa hè để được lâu hơn và không bị móc
Ưu điểm của bột nặng tòa hè làm từ gạo nếp sẽ dễ tạo hình các chi tiết nhỏ so với các loại bột khác trên thị trường
Kết hợp giữa yếu tố hiện đại và truyền thống, các tác phẩm nghị thuật tòa hè về giang quá Nam Bộ
Tạo ấn tượng về màu sắc được pha trộn, sự tỉ mỉ trong cách tạo hình nhân dân
Và các chi tiết thể hiện nét đặc trưng của dùng đất và con người nơi đây
Thì mình đến với tòa hè này cũng là một cơ duyên đó
Thì lúc trước là mình sẽ đi tham gia các lễ hội, hội chợ của vùng miền
Mình thấy những người nghệ nhân làm tòa hè, mình thấy cái này hay quá
Thế nên là mình cũng muốn lưu giữ lại
Rồi mình muốn làm những cái bộ này để giúp cho lan tỏa tình yêu thương, quy hương đất nước đối với những người xung quanh
Hiện nay, nghị thuật tòa hè truyền thống đang dần mãi một
Nghệ nhân nặng tòa hè cũng dần ít đi
Nhiều workshop được tổ chức để giới thiệu về tòa hè
Đốt phần lan tỏa và giữ gìn những giá trị truyền thống của nghị thuật tòa hè đến gần hơn với mọi người
Khơi dậy sự thích thú và tư duy sáng tạo cho các em thiếu nghì
Lúc nhỏ thì em thường thấy vào những cái dịp lễ Tết khi mà được đến
Ví dụ như là hội chợ thì sẽ thấy có những cái xe tòa hè làm cho mình rất là thích mắt, nhiều màu sắc
Ngày nay thì em thấy những cái hình dáng tòa hè ở miền Tây của mình nó phong phú hơn
Và đặc biệt là những nghệ nhân thì họ làm những cái tòa hè liên quan về miền Tây sông nước của mình
Như là đợt ca tài tử, rồi trời nổi chẳng hạn
Thì khi mà mình nhìn thấy những cái hình ảnh đó thì làm mình càng thêm yêu quê hương đất nước hơn
Lúc mà con chơi thì con cảm thấy nó rất là vui
Con có thể chấm sa được điện thoại và con có thể nặng được những thứ mà con thích
Con thích những mấy con tòa hè rất là thú vị
Và được trải nghiệm với cô, với anh
Rồi làm theo những các bước thật là thú vị
Từ những món đồ chơi bình dị gắn bó dưới thiêu dì
Nghệ thuật tòa hè ngày nay được các nghệ nhân phát triển
Tạo ra những tác phẩm nghệ thuật đặc sắc
Thể hiện sự tài qua, sáng tạo
Đem nghệ thuật tòa hè trở thành sản phẩm văn hóa đặc trưng
Giới thiệu đến bạn bè quốc tế
Kính thưa quý khán giả
Một văn hóa và cuộc sống với những sắc màu của nghệ thuật tòa hè
Cũng đã khép lại chương trình văn hóa văn nghệ kỳ này
Cảm ơn quý khán giả đã quan tâm và theo dõi
Hẹn gặp lại trong chương trình kỳ sau
