Nguồn gốc và ý nghĩa ngày Tết Hàn thực 3/3 âm lịch

Về cội nguồn
451 người theo dõi
171 Lượt xem video·22 thg 3, 2025
[News TV] - Vào ngày Tết Hàn thực 3/3 hàng năm, mỗi gia đình đều bận rộn chuẩn bị những đĩa bánh trôi, bánh chay. Tuy nhiên không phải ai cũng biết được nguồn gốc, ý nghĩa của ngày Tết này.
-----Kênh---------
Nguồn gốc và ý nghĩa của Ngày Tết Hàng Thực 3 tháng 3 âm lịch.
Vào Ngày Tết Hàng Thực 3 tháng 3 âm lịch hàng năm,
người Việt thường có tục lệ dân linh tổ tiên món bánh trôi, bánh chay.
Và đây không chỉ là một nét đẹp văn hóa truyền thống,
mà còn là nét đẹp trong nghề thuật ẩm thực.
Theo nghĩa của chữ Háng, Hàng là lạnh, Thực là ăn,
Tết Hàng Thực là Tết ăn đồ lạnh.
Phong tục cổ truyền này có nguồn gốc từ Trung Quốc
theo một câu chuyện nghi kỳ, truyền tục nhiều đời.
Chuyện kể rằng vào đời Xuân Thu từ năm 770 đến năm 221 trước công nguyên,
vua Tấn Văn Công của nước Tấn gặp loạn nên phải bỏ nước lưu vong,
sống cạnh nay trú nước tề, mai ở nước sở.
Bây giờ thì có một hiền sĩ tên là Giới Tự Thôi,
theo phò vua đã giúp đỡ nhiều mưu kế.
Một hôm trên đường lánh nạn thì đương thực cạn kiệt,
Giới Tự Thôi phải lén cắt một miếng thịt đùi của mình, nấu lên dân vua.
Vua ăn xong hỏi ra mới biết đem lòng cảm kích vô cùng.
Giới Tự Thôi theo phò vua Tấn Văn Công trong vòng 19 năm rời,
cùng nhau nếm mực nằm gai, khổ luyện thành tài.
Về sau thì Tấn Văn Công giành lại được ngôi vương, trở về,
làm vua nước Tấn, phong thưởng rất hậu cho những người có công khi tổng vong.
Nhưng lại quên mất Giới Tự Thôi.
Giới Tự Thôi cũng không oán giận gì,
nghĩ mình theo vua, phò vua là chuyện nên làm.
Ông cho rằng những việc đó đâu có gì đáng nói.
Vì thế ông về nhà đưa mẹ vào núi Điền Sơn ở ẩn.
Tấn Văn Công về sau nhớ ra, cho người đi tìm Tự Thôi.
Nhưng vì là người không tham danh vọng, Tự Thôi nhất quyết không quay về lĩnh thưởng.
Tấn Văn Công ra lệnh đốt rừng, bốn thúc ép Tự Thôi quay về.
Không ngờ Tự Thôi quyết trí, hai mẹ con cùng chịu chết cháy trong rừng.
Nhà vua hối hận cho Lập Miếu Thờ,
hàng năm đến ngày 3 tháng 3 là ngày chết cháy của hai mẹ con Tự Thôi,
thì cấm dùng lửa để nấu ăn,
ngay cả việc làm cổ cúng cũng phải làm từ hôm trước,
và đây được coi là ngày Tết Hàng Thực.
Ý nghĩa của bánh trôi, bánh chay trong Tết Hàng Thực của người Việt.
Tuy có nguồn gốc từ Trung Quốc,
nhưng Tết Hàng Thực của người Việt vẫn mang những sắc thái riêng,
mang đậm chất Việt.
Vào ngày mùng 3 tháng 3 âm lịch hàng năm,
người dân đều ăn đồ nấu chính để nguội với tấm lòng thành kính,
nhất nằm tưởng nhớ đến công ơn dưỡng dục của những người đảo quốc.
Khác với Tết Hàng Thực ở Trung Quốc,
vào ngày nay thì người Việt không kiên lửa, vẫn nấu nướng bình thường.
Và điều đặc biệt là người Việt còn sáng tạo nên món bánh trôi, bánh chay,
với ý nghĩa tượng trưng đó là những thức ăn nguội, hàng thực.
Hướng về cội nguồn
Tết Hàng Thực của người Việt chủ yếu mang ý nghĩa hướng về cội nguồn,
tưởng nhớ đến công lao của những người đảo quốc,
chẳng hạn như người Việt có lễ dân bánh trôi lễ Hai Bà Trưng
vào ngày mùng 6 tháng 3 ở Hà Tây,
tiếp đó là ngày Vỗ Tổ Hồn Vương ngày mùng 10 tháng 3.
Người Việt từ khắp mọi miền tổ quốc trở về Đền Hùng, Phú Thọ,
thắp hương và dân cúng những dĩa bánh trôi, bánh chay,
tưởng nhớ đến cội nguồn.
Như thế, rõ ràng thì Tết Hàng Thực của chúng ta
mang màu sắc dân tộc riêng trường tồn trong quá trình dựng nước và dựng nước.
Truyền thống dân tộc
Bánh trôi, bánh chay là đặc trưng của ngày lễ này.
Từ xa xưa thì bánh trôi, bánh chay đã đi vào thơ ca dân tộc
như những món ăn đặc trưng phổ biến của người Việt.
Hai thứ bánh trôi và bánh chay đều làm từ bột gạo nếp thơm.
Bánh trôi nhặn viên nhỏ, ngoài trắng, trong thì nhân đường đỏ,
thả luộc trong nồi nước sôi.
Khi bánh nổi lên mặt nước, vớt ra vừa chín tới.
Còn với bánh chay thì nặng tròn dẹt không nhân,
đặt lên đĩa nhỏ.
Khi ăn, đổ nước đường lên trên.
Ôm lại chuyện xưa
Vào những ngày này, cùng với người thân tưởng thức một địa bánh trôi, bánh chay,
ta như cảm nhận được nhân tình thế thái.
Nhiều người còn truyền tay nhau rằng ăn bánh trôi, bánh chay vào ngày này
để ôm lại những chuyện xưa cũ.
Truyền một thời đã xa của dân tộc ta
Cũng có tích kể lại rằng bánh trôi, bánh chay có từ thời Hùng Vương
và tục làm hai chữ bánh này để nhắc nhớ về sự tích bọc trăm trứng của Âu Cơ.
Trăm viên bánh nhỏ tượng trưng cho trăm quả trứng của Đức Lạc Long Quân.
Bánh trôi tượng trưng cho 50 quả trứng nở thành 50 người con
lên rừng theo mẹ.
Còn bánh chay thì tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con
theo cha xuống biển.
Và những truyền thống này đã ăn sâu vào trong tiềm thức của người Việt
để rồi cứ đến ngày Tết hàng thực, người người, nhà nhà
lại nôi nước chuẩn bị làm bánh trôi, bánh chay.
Với mùi thơm phức của đậu xanh, đường mật,
không khí Tết dường như trở nên sôi động và ý nghĩa hơn.
Đầu tiên là nguyên liệu làm bánh trôi, bánh chay.
Gồm có 200 gram bột nếp,
đường làm bánh trôi khoảng từ 12 đến 14 viên nhỏ,
hoặc thay bằng palm sugar,
miếng to về các nhỏ làm nhân bánh trôi.
300 gram đậu xanh đã cà vỏ,
vườn trắng, nước cốt dừa,
dừa nào sợi nhỏ không bắt bột,
bột năng, bột đao hoặc là bột sẵn.
Khi chú, các bạn nên chọn loại gạo nếp ngon,
ngầm nước qua đêm, rồi sóc với tí muối, mạng đi xay.
Đường, nếu tìm được loại đường làm bánh trôi,
đã cắt viên là tốt nhất,
còn nếu không thì thay bằng đường thốt nốt,
hoặc dùng đường mía.
Nếu không có dạng viên,
thì có thể dùng đường xay dạng hàng,
nhưng có dạng viên thì bánh trôi sẽ trông ngon hơn.
Định lượng ở trên làm được 1 bát bánh chay
và 1 đĩa bánh trôi nhỏ.
Nhiều hơn thì các bạn nhân lên nhé.
Tiếp theo sẽ là cách hướng dẫn làm bánh trôi, bánh chay.
Bước 1, chuẩn bị bột bánh trôi.
Cho bột vào trong bát to,
cho 1 cốc nước vào lọ vi sóng quay khoảng từ 30 đến 45 giây,
cho nước ấm lên.
Từ từ đổ nước vào trong bát bột,
lấy đũa khuấy rồi dùng tay nhào đều.
Làm sao cho khối bột dẻo quánh cầm chắc tay,
không bị quá nhảo và không bị quá khô.
Mô tả cảm quan thì sẽ hơi giống với đất nạn của các bé.
Bột quá khô thì cầm vào sẽ có cảm giác còn hạt bột,
bên trong khối bột.
Quá nhảo thì sẽ có cảm giác hơi ướt,
sau này luộc bánh sẽ dễ bị nát và khó đứng bánh.
Các bạn hãy chú ý xem bột cũ hay bột mới
để biết được độ chịu nước sẽ khác nhau.
Nhưng để nhận ra bột đạt cũng không khó lắm đâu.
Các bạn cho nước vào từ từ,
ít một thì sẽ dễ điều chỉnh hơn.
Bột nhào xong thì hãy lấy giấy nylon, gói thức ăn,
bọc kính cho khỏi bị khô.
Tiếp theo đi chuẩn bị 2 loại nhân vào vừng rắc mặt bánh.
Bước 2 là chuẩn bị nhân bánh chay.
Với nhân bánh chay, đậu xanh có thể ngâm với nước ấm trước
khoảng từ 2-3 tiếng hoặc là 1 đêm.
Cho đậu xanh vào nồi, đổ nước vào xăm sóc,
để lửa vừa.
Sau khi nước sôi được 1 lúc thì hạ lửa,
cho đường và chút xíu muối.
Nêm sao cho vừa ngọt, đung tiếp đến khi cạn nước.
Vừa đung vừa lấy cái thìa hoặc là muối lớn,
nghiền và đánh đậu xanh cho nhuyễn và tơi.
Nếu nước cạn quá mà đậu xanh chưa chín mềm
và chưa nhuyễn thì cho thêm nước vào.
Đậu xanh sau khi chín và nghiện nhuyễn thì nắm lại,
thành từng nắm nhỏ cỡ quả trứng chim cút.
Nên nắm đậu lúc đậu còn ấm nóng,
đậu kích dính sẽ tốt hơn.
Có thể trộn thêm dừa nạo vào trong nhân, tùy thích.
Với nhân bánh trôi, đường làm nhân bánh trôi cắt thành miếng nhỏ.
Vừng rác mặt bánh, ràng chín khoảng từ 2-3 thịa vườn trắng để riêng ra.
Chia khối bột ra làm nhiều phần nhỏ, đều nhau và vừa với lượng nhân đã chuẩn bị.
Ấn dẹt từng khối bột, đặt nhân vào chính giữa và gói lại vò tròn.
Cố gắng vò sao cho khít, đừng để cho không khí lọc vào bên trong nhân.
Khi đung thì bánh sẽ rất dễ bị vỡ.
Thả bánh đã nặng vào trong nồi nước sôi.
Luộc đến khi bánh nổi và trong thì vớt ra, thả vào bát nước lạnh.
Sau đó thì dùng muôi, thủng, vớt ra đĩa sao cho đẹp,
rồi trang trí vừng đã ràng lên phía trên mặt bánh.
Đặt lên bếp đung sôi sao cho khổng hợp sáng dây sánh lại.
Lỏng thì tắt bếp.
Thêm nước hoa mưỡi vào để tạo mùi thơm.
Bánh chay múc ra bát, thêm nước sáng dây.
Có thể ráng thêm vài hạt đậu, đã, đồ chính hoặc là vài sợi dừa nào nếu muốn.
Bạn có thể thêm lá dứa, củ dền hoặc trà xanh vào bột để tạo món bánh chay nhiều màu hấp dẫn.
HẸN ĐẠI GIA ĐÌNH VIDEO TIẾP THEO NHÉ!
