BIA SÀI GÒN - THƯƠNG HIỆU BIA CỦA NGƯỜI VIỆT NHƯNG CÓ CHỦ LÀ NGƯỜI THÁI??? | CÂU CHUYỆN KINH DOANH

Mến chào quý bạn và các anh chị em! Nhân dịp đầu xuân năm mới, khi mà không khí Tết vẫn còn đang tràn ngập khắp muôn nơi, hãy để học viện bỏ vào gầu chúng mình xin phép được kể một câu chuyện có thật về một hãng bia đã có mặt hơn 140 năm tại Việt Nam, cùng với đó là thường vụ sang tên đổi chủ của thương hiệu này nhé! Như tôi và các bạn cũng đã biết, hoặc chưa biết, thì hiện tại Sapeco đã có mặt hơn 140 năm trên thị trường Việt Nam. Tuy nhiên, để mà nói chính xác thì tất cả bắt đầu từ một xưởng bia nhỏ do ông Victor Larue, một người Pháp lập ra vào năm 1875. Khi này, xưởng có tên là Bia Henneken Saigon, chủ yếu sản xuất những chai bia tươi theo công nghệ của Bỉ để phục vụ cho dối thượng lưu Pháp đang sinh sống và làm việc tại Sài Gòn. Năm 1910, ông Larue bắt đầu cho đầu tư vào xưởng bia, các trang thiết bị hiện đại để sản xuất bia với số lượng lớn. Việc đầu tư này đã giúp xưởng bia mở rộng quy mô và trở thành một nhà máy hoàn chỉnh. Từ năm 1945 đến năm 1975, nhà máy chính thức được sáp nhập vào hệ thống BGI của Pháp và bắt đầu xuất khẩu sang một số nước bao gồm Pháp, Bỉ, Hà Lan và một vài nước ở châu Á. Đến tháng 6 năm 1977, sau 65 năm được treo lại dưới sự dẫn dắt của Victor Larue, nhà máy khi này được bàn giao lại cho công ty rượu bia miền Nam và đổi tên thành Nhà máy Bia Sài Gòn. Tháng 3 năm 1993, nhà máy sáp nhập thêm 5 nhà máy, gồm nhà máy nước đá Sài Gòn, nhà máy cơ khí rượu bia, nhà máy nước khoáng đá cai, công ty liên doanh Canal Metal Box Sài Gòn, công ty liên doanh Thủy tinh Malaya Việt Nam và một lần nữa được đổi tên thành Công ty Bia Sài Gòn. Năm 2008, Công ty Bia Sài Gòn chính thức cổ phần hòa giữa cái tên Tổng Công ty Cổ phần Bia Rượu, nước giải khát Sài Gòn, SABECO. Cổ phiếu SAB của SABECO được niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh, Hồ Sê, vào ngày 6 tháng 12 năm 2016 với mức giá trao sán 110.000 đồng một cổ phiếu. Muốn sở hữu cổ phiếu của SABECO phải cần bỏ giá dặn 110.000. Thế nhưng, để sở hữu cổ phiếu DSE của DNSE thì chỉ cần có mỗi 30.000 thôi, đặc biệt là khi mua trên ANTREDIX. ANTREDIX, ứng dụng đầu tư chứng khoán miễn phí giao dịch chọn đời. Mở tài khoản xong lại còn được tặng thêm 200.000 làm hành trang trên con đường đầu tư đầy tiềm năng. Link mở tài khoản ở dưới phần mô tả nhé các bạn. Chờ gì nữa mà chưa mở tài khoản nhỉ? ANTREDIX, đơn giản hóa đầu tư cho người Việt. 641 triệu cổ phiếu, tương đương với 10% tổng vốn điều lệ, đã lập tức đưa mức định giá của Sapeco lên tới 70.000 tỷ đồng, biến công ty trở thành một doanh nghiệp có lượng vốn hóa lớn thứ 5 trên sàn chứng khoán, đứng ngang hàng với những ông lớn như VinaMilk, Vietcombank, PVGas và Vingroup. Hiện nay, nhắc tới Sapeco là chúng ta nghĩ tới ngay một tập đoàn sở hữu hơn 40% thị phần bia Việt Nam, với nhiều thương hiệu bia chải đều khoa áp các phân khúc từ bia lon cho tới bia chải. Trong đó, phải kể đến dòng bia Saigon nổi tiếng, thương hiệu bia truyền thống đã có mặt trên thị trường hơn 140 năm, kể từ ngày đầu thành lập. Với hương vị đậm đà, dễ uống, phù hợp với khẩu vị của người Việt Nam, bia Saigon đã trở thành một thuốc uống quen thuộc trong đời sống của người dân Việt Nam, từ nông thôn đến thành thị. Ngoài ra, sản phẩm cũng được bán rộng rãi trên khắp cả nước và xuất khẩu sang nhiều nước trên thế giới. Ở túm cái váy lại thì trước công chúng, Sapeco là như vậy. Thế nhưng, có lẽ ít người biết rằng, kể từ sau thường vụ M&A lịch sử năm 2018, quyền điều hành của Sapeco hiện không còn thuộc về nhà nước nữa, và đang nằm trong tay một gã khổng lồ ngành đấu uống Đông Nam Á. Tập đoàn Thái Bép của tỷ phú Chareen Sivarajabhadraki. Chareen Sivarajabhadraki, tên tiếng trung là Sue Simin, sinh ngày 2 tháng 5 năm 1944 trong một gia đình người Hoa nhập cư tại khu Chinatown ở Bangkok. Trước khi trở thành tỷ phú như hiện tại, Chareen cũng phải trải qua một tuổi thơ đầy cơ cực. Hoàn cảnh gia đình khó khăn, một ông phải bỏ học từ năm 9 tuổi để phụ giúp cha mẹ kiếm tiền. Năm 23 tuổi, ông Cha-ren bắt đầu công việc đầu tiên của mình bằng cách cung cấp rượu cho các nhà máy chân cất whisky ở Thái. Tại đây, ông nhanh chóng học hỏi cách kinh doanh và thành lập ra đế chế của dân mình mang tên Thái Bev. Năm 2003, Cha-ren sáp nhập Thái Bev và cùng với 52 doanh nghiệp khác có liên quan. Kể từ đây, công ty này dần phát triển thành một tập đoàn đa ngành có tầm ảnh hưởng lớn trong ngành công nghiệp đồ uống ở Thái Lan và khu vực Đông Nam Á. Trong quá trình hoạt động, Thái Bev chia hoạt động kinh doanh của tập đoàn thành 4 nhóm chính. Rượu, bia, nước uống không cồn, thực phẩm. Cơ mà bỏ qua mấy mảng đồ uống không cồn và thực phẩm có một bên thì trong 4 mảng kinh doanh này, rượu và bia chính là 2 mảng kinh doanh đóng vai trò sương sống của tập đoàn, chiêm tơi hơn 90% doanh thủ. Đối với mảng rượu, bên cạnh việc sử dụng các thương hiệu rượu nổi tiếng tại Thái Lan, tập đoàn này còn nằm trong tay tận 5 nhà máy sản xuất rượu whisky tại Scotland và 1 nhà máy trưng cất tại Trung Quốc. Rượu của Thái Bev cũng được phân phối tại 90 quốc gia trên thế giới và hầu hết doanh thu của mảng này đến từ các nước châu Âu. Còn về phần bia, đây được xem là con gà đầy trứng vàng của Thái Bev. Riêng thương hiệu bia Chang nổi tiếng của hãng đã chiếm gần 50% thị phần ở Thái Lan kể từ năm 1995, giúp tập đoàn thu về doanh thu hàng triệu đô mỗi năm. Năm 2010, sau khi xác lập được vị thế vững chắc của mình tại thị trường nội địa, Thái Bev bắt đầu đi thâu tóm cổ phần của các đối thủ cạnh tranh, bất chấp trong lãnh ngoại nước, kể từ thương vụ thâu tóm hơn 90% cổ phần tập đoàn nổi tiếng F&N của Singapore. Trong những năm tiếp theo, ông Charoen liên tục chỉ đạo cho mua gom cổ phần của nhiều công ty và tập đoàn, như là 50% cổ phần của tập đoàn Oishi Nhật Bản, 80% cổ phần của Pacific Spirit ở Anh, 17,5% cổ phần của Vina Milk thông qua quỹ ngoại F&N Diary, 64,66% cổ phần từ chính đối thủ cạnh tranh trực tiếp Sermsuk Public Company Ltd, hay đặc biệt nhất là 53,59% cổ phần của Sapeco tương đương với 343,6 triệu cổ phiếu. Chắc hẳn đến đây thì nhiều bạn tự hỏi rằng, vậy làm thế nào mà một tập đoàn nước ngoài như là Thái Bev lại có thể nắm giữ quyền chi phối một thương hiệu quốc gia? Khi mà luật chứng khoán năm 2017 đã quy định, về giới hạn room ngoại tối đa là 49% đối với các công ty có ngành nghề kinh doanh đặc biệt như Sapeco. Để có thể trả lời câu hỏi này, chúng ta phải cùng nhau quay trở lại khoảng thời gian những năm 2017. Với quyết tâm chuyển đổi từ nền kinh tế tập trung sang nền kinh tế thị trường, chính phủ đã quyết định bắt tay và thực hiện chương trình thoài vốn. Hàng luật các doanh nghiệp vốn nhà nước được đem đi giao bán nhằm tạo ra nguồn thu cho ngân sách nước nhà. Sapeco cũng không phải là ngoại lệ. 85,59% cổ phần của công ty được bán ra với giá khởi điểm là 320.000 đồng một cổ phiếu. Đánh hơi thấy cơ hội lớn để phát triển tại thị trường Việt Nam. Bây giờ, các gã khổng lồ trong ngành như Henneken của Hà Lan, Anheuser-Busch và SAB Miller của Mỹ cùng với Asahi và Kirin của Nhật Bản bắt đầu nhảy vào sâu sáy cổ phần. Về phần ông Charoen, cảm thấy các bạn là ngươi ngươi nha nha ai cũng có phần. Ông cũng muốn làm một tí. Type-F bây giờ không đứng ngoài nữa mà quyết định tham gia vào cuộc đua tranh giành Sapeco. Để mua được Sapeco thì ta cần phải xếp hàng. Mà muốn xếp hàng để mua thì phải có tiền. Nhưng mà tiền là thứ mà ông Charoen không đủ. Nhận thấy số lượng mua thì có hạn. Mà bản thân thì không thể nào đu lại được với các hãng phương Tây. Bây giờ, ông Charoen chợt nảy ra một ý tưởng. Đó là dẽ hướng sang thanh lập một công ty đầu tư có tên là Beer Co Ltd. Đặt trụ sở tại Hồng Kông. Sau khi mở ra Beer Co, ông Charoen cho dùng luôn cái công ty mới để mua lại 49% cổ phần của một công ty Việt Nam có tên là Công ty Cổ phần Nga Sơn và đổi tên thành Công ty Cổ phần Đầu tư Việt Nam F&B Alliance Investment. Được đà lần tới, để phi phụ diễn ra trót lọt, tháng 6 năm 2017, ông Charoen đã tiếp tục chỉ đạo cho Việt Nam F&B Alliance Investment lập ra một công ty con có tên là Công ty Trách nhiệm hữu hạn Việt Nam Beverage. Rồi từ đây, ông bắt đầu dồn gần 5 tỷ đô cho Việt Nam Beverage xếp hàng tham gia đầu giá. Một điều cần lưu ý là số tiền 5 tỷ đô này thực chất không đến từ nguồn vốn tự có của Thái Bếp mà đến từ các ngân hàng ở Thái Lan và nước ngoài. Cụ thể, ông Charoen đã đi vay tổng cộng 5 ngân hàng là Bangkok Bank Public, Bangkok Ayudhya, Kasikorn Bank Public, Krong Thai Bank, Siam Commercial Bank. Mỗi khoản vay trị giá 30 tỷ bạc. Tổng cộng số tiền vay rơi vào khoảng gần 200 tỷ bạc. Tương đương với khoảng 4,8 tỷ đô và có thời gian trả nợ kéo dài trong vòng 2 năm. Đổi lại, ông Charoen và Thái Bếp đơn giản chỉ phải cam kết rằng sẽ không chuyển nhượng Sabeco cho một bên khác trong vòng 5 năm kể từ khi mua lại thành công. Có tiền trong tay, ngày 18 tháng 12 năm 2017, tỷ phú Charoen Sirivamabagadi cùng Thái Bếp chính thức hoàn tất thương vụ thâu tóm sau khi thành công đấu giá hơn 313 triệu cổ phiếu với giá 320.000 đồng một cổ dưới cái tên là Việt Nam Beverage. Tổng giá trị thương vụ lên đến 110.000 tỷ đồng, tương đương 5 tỷ đô thời điểm đó và trở thành sự kiện M&A đắt giá nhất trong ngành bia châu Á. Như vậy, bằng cách chỉ sở hữu 49% cổ phần của Việt Nam F&B Alliance Investment, Thái Bếp giờ đây đã chính thức nắm cổ phần chi phối tại Sabeco mà không hề vi phạm bất kỳ quy định nào về việc sở hữu nước ngoài tại Việt Nam. Sau khi nắm được quyền kiểm soát Sabeco, ông Charoen lập tức đã có động thái thay máu ra lãnh đạo. Đến giữa năm 2018, doanh nghiệp này đã hoàn tất công việc thay thế người Việt ra khỏi các vị trí trụ chốt tại Sabeco. Trong đó, hai vị trí cao nhất thuộc về hai người Singapore gốc hòa. Ông Neo Jim Xiong Bennett, đảm nhiệm vị trí CEO kể từ mùng 1 tháng 8 năm 2018, thay cho ông Nguyễn Thành Nam. Còn ông Kho Por Thiong được bầu giữ chức vụ Chủ tịch Hội đồng Quản trị kể từ ngày 23 tháng 4 năm 2018. Không chỉ vấn đề nhân sự, Thái Bếp còn thực hiện nhu cụ cải cách về mặt công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và kinh doanh của Sabeco. Một trong những cải cách quan trọng nhất là việc áp dụng công nghệ vào các dây chuyển sản xuất mới. Nhờ những biện pháp này, Sabeco liên tục đạt mức tăng trưởng tốt về mặt doanh thu và lợi nhuận. Riêng trong giữa năm 2019, công ty này đạt mức doanh thu kỷ lục lên tới 38.133 tỷ đồng, tăng gần 20% so với năm 2018. Đứng trước sự bùng lổ về doanh thu, Thái Bếp quyết tâm đặt mục tiêu niêm yết Sabeco lên sàn trường khoán Singapore trong những năm tiếp theo nhằm kêu gọi thêm nguồn vốn để mở rộng kinh doanh. Tuy nhiên, ông Charles lại không nhận ra rằng tất cả những gì được sắp đặt chỉ là chút bình yên lẻ loi trước cơn giông bão. Nghị định 100 của chính phủ với mức xử phạt người uống bia rượu khi lái xe và dịch bệnh Covid-19 bất ngờ ập tới không những khiến cho mức tiêu thụ bia rượu giảm suốt dõi dệt, mà còn làm cho kế hoạch của ông cũng không cánh ma bay. Rồi bố cảnh áp lực bùa vây tứ phía, thay vì xa thải hàng loạt nhân viên để duy trì hoạt động của công ty hay đóng cửa một số nhà máy để giảm chi phí, ông Charles lại luôn tìm mọi cách để đảm bảo với các anh em nhân viên rằng họ sẽ được cam kết một tương lai ổn định. Bên cạnh đó, công ty còn cho triển khai đồng bộ nhiều kế hoạch sản xuất và kịch bản phòng ngừa dịch chặt chẽ. Tất cả đều đã đảm bảo duy trì sự ổn định nguồn hàng trên thị trường trong giai đoạn khó khăn. Bằng những nỗ lực của mình, tình hình kinh doanh của Sabeco dần dần hồi phục. Năm 2022, công ty khi nhận doanh thu đạt tới 34.979 tỷ đồng, tăng 32,6% so với năm 2021. Còn cổ phiếu của hãng sau nhiều lần chia cổ tức điều đận qua các năm thì đang dừng lại ở một mức sấp xỉ là 60.000 cổ. Với những thương hiệu đồ uống quen thuộc với người dân Việt Nam như bia Saigon, bia Lạc Việt, bia Bababa, Sabeco hiện đang đứng thứ 2 trong số các công ty bia hàng đầu Việt Nam, đứng sau Henneken với các loại bia như Henneken, Tiger, bia Việt hay Strongbow các thứ. Và đó là câu chuyện về Sabeco. Cảm ơn các bạn đã xem hết video. Hẹn gặp lại các bạn vào tuần sau!