"Chỉ nhìn vào cấu trúc chữ Nhẫn cũng đã biểu đạt được điều này. Bên trên của Nhẫn là chữ Đao (刀), bên dưới là chữ Tâm (心). Ý tứ ở đây muốn nói rằng nếu ta dùng một thanh đao sắc nhọn mà đâm thẳng vào tim tất phải đau ghê gớm. Người bình thường làm sao chịu đựng nổi tổn thương này?! Nhưng nếu để ý có thể thấy chữ Tâm (心) nằm ngay dưới chữ Đao (刀) kia, vẫn vững vàng bất động, biểu hiện này chính là hình ảnh lột tả nội hàm của chữ Nhẫn. Dù trong đau thương, mất mát, tủi nhục đến đâu, cái Tâm này vẫn chịu nhận được, đó mới thực gọi là Nhẫn. Chỉ có người biết lấy nhẫn nại mà vượt chông gai, mới có thể làm thành đại sự. Nhưng nhẫn cũng có cao có thấp, có lớn có nhỏ, nên được gọi là “tiểu nhẫn”, “đại nhẫn”, và một loại nhẫn nữa là “cái nhẫn của người trí huệ”, thông tỏ nhân tình thế thái, nhìn thấu cõi hồng trần. ---------------------------------------- Hãy Follow chúng tôi trên nền tảng mới GanJingWorld (Nền tảng Thế giới sạch): https://www.ganjingworld.com/channel/1ffqsenpmu75KRUdd0dEnG46w1670c
3 CẢNH DỚI CỦA CHỰ NHẤN, CÁC BỘC THÁNH GIẢ ĐIỂU CÓ THỨ NÀY
Kính thưa quý vị và các bạn,
Chữ nhẫn có nghĩa là chịu đựng, nhẫn nhịn, vị tha.
Nó có hàm chứa ý nghĩa của sự tự kiềm chế và tự chủ.
Đây cũng là một đức hạnh của rất nhiều bậc giác ngộ
và những vị anh hùng vĩ đại trong lịch sử.
Nhẫn không chỉ là thể hiện ở sự nhượng bộ
mà còn thể hiện ở chỗ khi bị lang nhục
vẫn có thể chịu nhận mà không động tâm, không ủng hận.
Chỉ nhìn vào cấu trức của chữ nhẫn cũng đã biểu đạt được điều này.
Bên trên của chữ nhẫn là chữ đao, bên dưới là chữ tâm.
Y tứ ở đây muốn nói rằng
nếu ta dùng một thanh đao sắc nhọn mà đâm thẳng vào tim
tất phải đau ghê gớm.
Người bình thường làm sao chịu đựng nỗi tổn thương này.
Nhưng nếu để ý có thể thấy chữ tâm nằm ngay dưới chữ đao kia
vẫn vững vàng bất động.
Điều hiện nay chính là hình ảnh lột tả nội hàm của chữ nhẫn.
Dù trong đau thương, mất mát, tùy nhục đến đâu
cái tâm này vẫn chịu nhẫn được
đó mới thực gọi là nhẫn.
Chỉ có người biết lấy nhẫn này mà vượt trong gai
mới có thể làm thành đại sự.
Nhưng nhẫn cũng có cao, có thấp, có lớn, có nhỏ
nên được gọi là tiểu nhẫn, đại nhẫn
và một loại nhẫn nữa gọi là cái nhẫn của người trí huệ
thồng tỏ nhân tình thế thái, nhìn thấu cõi hồng trần.
Cảnh giới thứ nhất, tiểu nhẫn
Người tiểu nhẫn thường câu yên ồn giống như câu
yên ồn không gì bằng nhẫn nhục.
Người ta thường nói, nhẫn một lúc sóng yên biển lặng
lùi một bước biển rộng trời cao.
Hay như trong dân gian vẫn nói
một điều nhịn là chín điều lành.
Thế nhưng đối với các bậc thánh nhân
đó đều là cái nhẫn của người tiểu nhẫn.
Sự khoan dung của một người bình thường
dường như rất khó đạt yến cảnh giới
biển lớn rung nạt trăm sông.
Nhưng chỉ ít bạn cũng có thể làm được
đó là dũng cảm chấp nhận.
Chấp nhận việc tốt cũng như việc không tốt.
Chấp nhận ưu điểm của người khác
cũng như chấp nhận cả khuyết điểm của họ.
Việc tốt hay ưu điểm thì tự nhiên khiến người ta vui mừng.
Việc không vui hay khuyết điểm thì nên khoan dung hơn
bỏ qua khuyết điểm cho người khác.
Đó chính là nhẫn nhịn.
Một người có tấm lòng khoan dung
sẽ là người khiêm tốn.
Người khiêm tốn thì sẽ biết nhường bước.
Nhẫn nhượng nghĩa là nhường
bạn nhường rồi thì sẽ nhẫn được.
Vợ chồng cãi nhau
có một người nhẫn thì gia đình hòa hợp
hàng xóm láng giềng va chạm
có một nhà nhường nhịn
thì xóm làng thuận hòa.
Giữa bạn bè với nhau
việc nhọc, việc vặt vảnh
việc không vui cũng đôi lúc xảy ra
nhưng chỉ cần hai bên nhường nhịn lẫn nhau
thì sẽ không chuyển bạn thành thù.
Câu chuyện ngõ sáu thước
của đại học sĩ Trương Anh thời khang hy
nhà Thanh chính là một minh chứng
về sự nhường nhịn.
Chuyện kê rằng lúc còn đương chức
tại Kinh Thành, Trương Anh nhận được
thư người nhà nói rằng
hàng xóm và gia đình đang tranh chấp
danh giới rộng 3 mét
muốn Trương Anh dùng chức quyền của ông để giúp gia đình thắng kiện.
Trương Anh liền cầm út viết
một bài thơ làm thư trả lời
Nhất chỉ thư lai chỉ vi tưởng
Nhượng tha tam thước
hữu hạ phương
Trường thành vạn lý
kìm do tại
Bất biến đăng niên tần Thủy Hoàng
Tạm dịch nghĩa
Viết thư ngàn dặm bởi tường cao
Nhượng tam thước đất tại vì sao
Vạn lý trường thành
nay còn đó
Thủy Hoàng năm ấy giờ nơi nào
Người nhà xem thư vô cùng xấu hổ
chủ động nhượng ra bà thước đất
Hàng xóm biết chuyện vô cùng hổ thẹn
cũng nhượng ra bà thước đất
Từ đó trở thành dài thoại ngõ sáu thước
Viết tích ngõ sáu thước hiện nay
vẫn còn ở thành phố Đồng Thành
An Huy Trung Quốc
Trương Anh hiểu đạo lý
Hiểu khoan dung và nhường nhịn
Một chữ nhường này đã viết nên tấm gương nhường nhịn
cho người đời sau
Cũng khiến Trương Anh danh tiếng lưu truyền thiên cổ
Do đó nói tiểu nhẫn có ở khắp nơi
mọi ngóc ngách trong cuộc sống
Cái nhẫn của tiểu nhẫn
giúp thành tựu trạng thái sinh mệnh
giúp mọi người trong xã hội chung sống
hòa thuận, hài hòa
Nhưng đạo của chữ nhẫn vẫn còn
những cảnh giới cao hơn
CẢNH GIỚI CỦA ĐẠI NHẤN
Nhò ra ràng
Việc nhò không nhẫn tất loạn việc lớn
Cũng nói
Bậc quân tử không tranh ranh
Đạo ra ràng
Thiền đạo không tranh mà thiện thắng
Không nói mà thiện ứng
Đây đều là ràng về đạo nhẫn
Người nhẫn nhịn thường kín đáo
Trí tuệ rộng lớn
Biết nhìn xa trong rộng
Từ xưa đến nay, Pham là người
làm được việc lớn thì đều có khả năng nhẫn nại
Khả năng nhẫn nại lớn
đến đâu thì làm được việc lớn
đến đó. Trong lịch sử
còn lưu lại nhiều câu chuyện như có nhẫn
mà làm nên đại sự
Ví như Việt vương cầu tiễn
thời cuối xuân thu
đã phải chịu nhục nếm phân vua ngô
là vô sai. Tiếp đó
có nếm mật nằm gai trong suốt 10 năm
để có thể rửa nhục
phục hưng lại nước Việt
Đến thời Hán sở tranh hùng
Hàn tín đã phải nhẫn nhục chùi Hán
kẻ vô lại để có thể trở thành
đại nguyên xoái lừng danh thế giới
là một trong những khai quốc công thần
của chủ đại nhà Hán. Rồi đến
thời Tám quốc, Tư Ma Ý
cùng với tầm đại nhẫn của mình
mà có thể tuốt kiếm một lần định
Giang Sơn, đặt nền móng cho
con cháu thành lập nhà Tây Tấn
Việt vương câu tiến, Hàn tín
Tư Ma Ý đều là bậc đại nhẫn
Người đại nhẫn có mục tiêu
và chi hướng to lớn ở phía trước
nên những xúc phạm, tùi nhục
và khổ cực trước mắt bị họ xem là
quá bé nhỏ. Vậy nên
họ có thể nhẫn nhịn vượt qua
những điều mà người thường không thể nhẫn chịu được
Nhiều đã nói
tiểu bất nhẫn tắc loạn đại mưu
việc nhỏ không nhẫn tất loạn
việc lớn. Thế nên
xem người ta nhẫn đến đâu
thì biết được chi hướng người ấy lớn đến đó
Những câu chuyện đại nhẫn như
hòn đá thừa lòng đối với người sẽ làm
nên nghiệp lớn. Đối với họ mà nói
nhẫn chỉ là một biện pháp
một quá trình để đạt được mục tiêu cao cà
của mình. Cái nhẫn
của bậc đại nhẫn đại đa số
đều là tác dụng của trí tuệ
chứ không phải sao tính cách có thể làm được
Cái nhẫn của người đại nhẫn
không phải là để cầu được yên ổn
mà là để đạt được thành công
thành tựu đại nghiệp
Trong dần dàn cũng lưu truyền câu thơ
có khi nhẫn để
xoay vần thiên thời, địa lợi,
nhân tâm hiệp hòa. Đó là
cái nhẫn của người đại nhẫn
đại trí tuệ. Họ biết rõ
con đường mình đi, mục tiêu mình cần
đạt được và họ dùng tâm đại nhẫn
để làm phương tuyện xoay truyền
cuộc diện. Đắc nhân tâm
chờ đợi thiên thời, địa lợi
cuối cùng thành công tất yếu sẽ đến
khi họ đã ngụy tụ đủ
các điều kiện. Các bậc
quân vương, đại tướng thời xưa
nhiều làm được cái đại nhẫn mà bình
được thiên hạ. Nhưng nhân sinh
chính là để đề cao và hướng thượng
2.500 năm trước,
Thái tử Tất Đạt Đa sẵn sàng từ bỏ
vương vị để tìm kiếm con đường giải thoát
ném trải mọi khổ hành
trên thế gian. Nhờ ngộ tính phi phạm
và ý chí siêu xuất mà chứng ngộ
vô thượng bồ đề.
Công chúa Diệu Thiện từ bỏ cuộc sống
xa hoa nơi cung cấm để tìm kiếm
phật đạo, nhẫn triệu biết bào
khổ cực. Kiếp nạn sinh tử mới
trở thành bậc quán thế âm cứu
khổ cứu nạn, phổ độ chúng sinh
xuyên xuất mười phương quốc độ.
Ấy vậy mới thấy được
chữ nhẫn còn có một cảnh giới cao hơn.
Cảnh giới thứ ba
Chí huệ nhẫn
Đối với nhẫn trong nhà Phật,
nhẫn luôn được nhắc đến như
một trong ba đức tính cao quý nhất.
Đây là pháp tu của Bồ Tát
bố thí trì giới mà
mục đích là tu và độ chúng sinh
lợi mình lợi người.
Thế nào là cảnh giới nhẫn
của bậc chí huệ? Câu chuyện sau đây
sẽ cho chúng ta thấy rõ điều đó.
Hakuin Ekaku
là một trong những thiền sư vĩ đại của
Nhật Bản ở thế kỷ 16-17
có công vô cùng lớn khi
khôi phục thiền phái lâm tế
vốn đã lụi tàn ở Nhật từ
thế kỷ 14. Thừa sinh
còn là một người tu đạo.
Hakuin Ekaku đã vướng
cũng phải một thị phi cực lớn
đó là bị hàm oan
chính là là một thiếu nữ nhà lành
có thai. Câu chuyện bắt đầu
khi một thiếu nữ sống trong ngôi làng
gần chùa nơi bạch ẩn thiền sư
đang tu tập bỗng rừng chữa hoang.
Sự thật tác giả của bào thai
chính là anh chàng bán cá ngoài chợ.
Tuy nhiên cô vì
sợ dân làng sự tội nên đã
khai rằng chính bạch ẩn thiền sư
là người đã làm cho mình có thai.
Quá sốc trước lời
thối nhận này, gia đình cô gái
kéo nhau đến chùa và ra
giấc chỉ trích bạch ẩn thiền sư.
Họ gọi ngài là
sư hồ mang, ác tăng, kẻ làm
ô danh trốn phật môn, nhà sư
pha giới. Tin tức từ đó
lan đi làm chấn động cả một vùng quê
Nhật Bản khi ấy. Chưa kể
vì quá thất vọng trước người mà mình tin tưởng
sùng bái bao lâu nay. Cư dân
trong vùng chẳng thèm đến chùa của bạch ẩn
thiền sư cúng rừng hay lại phật nữa.
Biết là thầy bị oan,
không ít đệ tử của bạch ẩn thiền sư
khi ấy thắc mắc hỏi tại sao
thầy không đứng ra thanh minh,
giải thích cho gia đình cô gái kia
hiểu là thầy không bao giờ làm chuyện
sàng bậy, vô đạo, ô nhục như thế.
Trước loạt câu hỏi của đệ tử
bạch ẩn thiền sư
thẳng nghiêng đáp. Thế à?
Xong rồi im lặng và
tiếp tục thiền định tổ tập.
Bị chỉ trích cỡ nào, mắng chửi cỡ nào
bạch ẩn thiền sư vẫn điềm tĩnh
giữ nguyên câu trả lời. Thế à?
Ngài tĩnh tại như
mặt hồ mùa thu và điềm nhiên
sống như không có gì xảy ra.
Mấy tháng sau
khi cô gái hạ sinh một bé trai
cha của cô ấy đã đem
đứa trẻ đến chùa, đặt trước mặt
bạch ẩn thiền sư và nói
Đây là con của ông, nghiệt trùng
của ông, ông tự mà nuôi lấy.
Bạch ẩn thiền sư
lại đáp. Thế à?
Rồi sau đó nhận đứa trẻ.
Từ đó, ngày ngày
bạch ẩn thiền sư đều bồng đứa bé
đi khắp vùng xin sữa. Bất chấp
việc đi tới đâu, người ta mắng
chửi ngài tới đó. Tuy nhiên
vài người phụ nữ đang có con nhỏ
vì quá tội nghiệp đứa trẻ
cũng đành cho bú nhờ.
Mọi chuyện cứ thế trôi đi.
Vài năm sau, cảm thấy lương
tâm cắn rứt, cô gái năm nào
vụ an cho bạch ẩn thiền sư mới
bắt đầu hối lỗi và kể hết sự
thật cho gia đình mình.
Gia đình cô vô cùng thảng thốt
liền chạy đến chùa nhận tội
với bạch ẩn thiền sư. Họ
dập đầu sám hối và xin nhận lại
cháu về. Thiền sư
nhìn họ một hồi rồi mìm cười
trao trả đứa trẻ và khẽ đáp
Thế à?
Qua câu chuyện bị hàm oan
của bạch ẩn thiền sư, cho ta thấy
để nhẫn được cần phải có tâm thái
tốt, tâm thái đoan chính là
quan trọng nhất. Nếu không có
lòng khoan dung thì không thể có nhẫn
một cách càm tầm tình nguyện.
Cho dù có nhẫn được thì
trong lòng vẫn út ức, cũng
tự giành vật trách móc bản thân,
oán trời trách người, ủ út
không vui, thậm chí tích tụ lâu
ngày thành bệnh. Do đó
trong cuộc sống hàng ngày nếu
biết lấy nhẫn làm vui thì
cuộc sống sẽ ồn dùng tự tại
kiếp phổ sinh bận rộn vùn vột
trôi qua, việc đời phức tạp
rắc rối, vùi vẻ ít mà
phiền não thì nhiều.
Thế nên nhẫn được rồi thì bĩ cực
thái lai, nhẫn được rồi
thì truyền huy thành an,
truyền họa thành phúc.
Nếu thực sự nhẫn mà không oán hận
thì có lẽ sẽ sống một cuộc đời
hoàn toàn khác, thăng hoa
tâm hồn. Như những câu thơ
sau đây là thực hành tốt nhất
cho pháp nhẫn. Khi gặp
chuyện tranh chấp, người ta phê phán
mình, vù oan mình, thậm chí
mắng chửi mình. Nếu mình
cũng đáp lại tương ứng thì cả
hai bên càng sinh ra bất bình,
khiến hai bên càng càng thẳng,
càng muốn tranh đấu.
Khi đó không bên nào chịu nhường
bên nào, dễ nảy sinh xung đột,
động chân, động tay, thậm chí
án mạng. Thế nên
người nhẫn ngại thì trước tiên phải học
được không tranh cãi, nghe mà
như không thấy. Khi đã luyện nhẫn
đến mức trong tâm không oán hận,
không út ức, không tùy nhục
thì lúc đó cảnh giới tinh thần đã
rất cao rồi. Trong trái tim
nguồn ngụt lửa tranh đấu kia,
đã sinh ra một đoá sen
thành tịnh ngàn ngác ngôn thơm.
Khi đó, có lẽ cũng chẳng còn
ai đến gây sự với mình được nữa.
Nghe mà như không thấy,
biết mà như không biết,
tình mà như mê,
đó là cái nhẫn của bậc đại trí.
Từ cấu tạo chữ nhẫn
là lưỡi dao trong tâm,
có thể thấy bí quyết của chữ nhẫn
chính là ở chữ tâm.
Còn dao là ngoại vật, ngoại cảnh.
Như con người ở hoàn cảnh nào
cũng có những chuyện không vừa ý,
nghịch cảnh xảy đến.
Nếu có thể giữ được cái tâm bất động
trước nghịch cảnh thì con dao kia
dẫu sắc nhọn đến đâu cũng chẳng
làm tổn hại được.
Nhẫn được rất khó, cũng như
con dao ở trong tim rất khó chịu.
Nhưng càng khó chịu
tâm càng động, càng náo loạn
thì con dao đầm càng đau,
càng thương tâm thề thảm hơn.
Thế nên giữ được cái tâm
bình hòa, tĩnh lặng trước
mọi sự vật đã mất,
được mọi nhân tình thế thái
nóng lạnh trốn nhân gian,
thì nhẫn cũng không phải là không làm được.
Xem ra cũng khó đó,
mà chữ tâm, chữ nhẫn
ngấm da cũng gần.
Cảm ơn quý vị đã lắng nghe,
quan tâm và đăng ký kênh Đông Tây Kim Cổ.
Kính chào tạm biệt
và hẹn gặp lại quý khán tính giả
trong chương trình lần sau.
Kính chúc mọi điều bình an
và tốt lành tới quý vị và người thân.