XÉT NÉT THÌ KHÔNG CÓ AI THEO | LUẬN NGỮ

Đạo Khoan Dung của Khổng Tử Xét nét thì không có ai theo. Khổng Tử chủ trương thực hành đức trị, lễ trị. Điều này trước tiên đặt ra yêu cầu về đạo đức đối với người chấp chính. Nếu một vị quan chấp chính không làm được những yêu cầu về lễ, tu dưỡng đạo đức của bản thân không đủ, thì quốc gia đó không thể cai trị được. Cục diện lễ nhạc băng hoại của xã hội thời đó khiến Khổng Tử cảm thấy khó mà dung nhẫn. Tử trương thỉnh giáo Khổng Tử về đạo lý chấp chính. Khổng Tử nói, quân tử trị lý dân chúng không được dùng tiêu chuẩn cao để yêu cầu, không được dùng những mục tiêu xa vời để dẫn dắt họ, cũng không được cứng ép dân làm những việc mà họ không thể làm được. Tử trương nói, đệ tử xin thành khẩn tiếp thù giáo huấn của thầy. Khổng Tử lại nói, trò nhất định phải ghi nhớ, nước nếu như quá trong thì sẽ không có cá, người nếu như xét nét thì sẽ không có ai theo. Bởi vậy, vào thời xưa, mũ miệng của đế phương có chuỗi ngọt ở phía trước chính là để cho đôi mắt không nhìn quá rõ ràng. Dùng miếng vá vải bằng tơ che tay chính là để tay không quá nhạy bén. Khi trong dân chúng xuất hiện cái ác, thì cần phải làm chính trở lại, từ đó có được thành quả. Khổng Tử nói tiếp, cần thực hành chính sách khoan dung độ lượng, khiến dân chúng tự tìm ra chỗ thiếu sót của bản thân. Cần dựa theo trình độ của dân chúng để dạy dỗ đạo lý cho họ, giúp người dân có thể độc lập suy nghĩ, tự mình tìm ra phương hướng. Người dân phạm phải lỗi nhỏ, không nên tìm trăm phương ngàn kế để lôi ra lỗi sai của họ, mà nên dựa vào những việc làm thiện của dân để miễn xá cho họ, để người dân giống như một người chết được hồi sinh trở lại. Như vậy thì dân chúng nhất định sẽ trở nên tốt hơn, và đây cũng chính là thực thi chính sách nhân từ. Tử Trương nghe xong thành khẩn nói với Khổng Tử, tiên sinh nói chí phải. Khổng Tử nói, Bởi vậy trò cần nghĩ cách khiến cho lời nói của mình có thể nhận được sự tin tưởng của người khác. Tốt nhất là hãy khiêm tốn tiếp thu ý kiến của người khác. Nếu muốn mệnh lệnh của chính quyền mau chóng được chấp hành, tốt nhất hãy tự mình làm gương trước. Nếu trò có thể làm được những việc này, chứ không phải là trách móc dân chúng, thì sẽ trở thành một người chấp chính tốt. Chí sát vô đồ, nghĩa là xét nét thì không có ai theo. Chính là nói cần đối đải với người bằng tấm lòng khoan dung. Không thể yêu cầu cao đối với người khác. Làm người ai cũng có khuyết điểm này, khuyết điểm kia. Chí sát vô đồ chính là khuyên răng mọi người cần khoan dung. Không yêu cầu quá nghiêm khắc đối với người khác. Không kỳ vọng quá cao. Cần thiện ý tìm ra sở trường, tìm ra những điểm đáng được tôn trọng, đáng được học tập của người khác. Từ đó không ngừng hoàn thiện việc tu dưỡng đạo đức của bản thân. Có một câu chuyện cổ về lòng khoan dung. Chuyện kể rằng Tăng Tử, một trong những đệ tử nổi tiếng của khổng tử, được biết đến với lòng nhân từ và khoan dung. Một ngày nọ, con trai của Tăng Tử bị mất trộm một con heo. Tăng Tử nghĩ rằng có thể có người trong làng đã lấy nó. Tuy nhiên, ông không muốn gây rắc rối hay làm người khác mất mặt, nên ông không truy tìm kẻ trộm. Thay vào đó, Tăng Tử mỉm cười và nói với người hàng xóm rằng ông sẵn lòng bỏ qua chuyện này. Người hàng xóm thấy Tăng Tử khoan dung và không hề trách móc, đã cảm động và tự nguyện trả lại con heo. Người ấy cũng học được bài học quý giá về sự khoan dung và lòng nhân từ. Câu chuyện này nhấn mạnh rằng lòng khoan dung không chỉ giúp giải quyết xung đột một cách hòa bình, mà còn có thể cảm hóa và thay đổi lòng người. Trong xã hội hiện đại, đạo khoan dung của khổng tử vẫn có thể được áp dụng và mang lại nhiều lợi ích cho cộng đồng. Dưới đây là một số cách mà khoan dung theo khổng tử có thể được thực hành. 1. Trong gia đình Khoan dung giúp cải thiện mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình. Khi cha mẹ khoan dung với con cái, họ tạo ra một môi trường an toàn, quyến khích sự phát triển cá nhân và sự tự tin. Con cái cũng học cách tôn trọng và khoan dung với cha mẹ. 2. Trong môi trường làm việc Lãnh đạo khoan dung với nhân viên giúp tạo ra một môi trường làm việc tích cực và sáng tạo. Khi nhân viên cảm thấy được tôn trọng và chấp nhận, họ sẽ dễ dàng phát huy hết khả năng của mình và gắn kết hơn với công ty. 3. Trong giáo dục Giáo viên khoan dung với học sinh giúp học sinh cảm thấy tự tin và có động lực học tập. Khi học sinh mắc lỗi, sự khoan dung của giáo viên giúp họ học hỏi từ sai lầm và phát triển khả năng tư duy phản biện. 4. Trong xã hội Khoan dung giúp giảm bớt xung đột và thúc đẩy sự hòa hợp trong cộng đồng. Khi mọi người biết tha thứ và chấp nhận sự khác biệt, xã hội sẽ trở nên thân thiện và bền vững hơn. 5. Trong chính trị Lãnh đạo khoan dung giúp giải quyết các vấn đề xã hội một cách công bằng và hòa nhã. Khi chính phủ thực hành khoan dung, họ có thể thu hút sự ủng hộ và tôn trọng từ người dân. Áp dụng đạo khoan dung của khổng tử trong xã hội hiện nay không chỉ giúp xây dựng một cộng đồng tốt đẹp hơn mà còn góp phần tạo ra một môi trường sống văn minh, hòa bình và nhân ái.