LƯỠNG HỘI TQ ẢM ĐẠM, ÔNG TẬP MẤT QUYỀN, TT TRUMP RA ĐÒN NGAY TRONG CƠN BÃO

Góc Nhìn Lê Minh
706 người theo dõi
564 Lượt xem video·14 thg 3, 2025
Chào mừng quý vị trở lại với chương trình TÔI LÀ LÊ MÌNH
Thưa quý vị, ngày 4 tháng 3, bức màn đỏ thắm trong Đại lễ Đường Nhân dân Bắc Kinh được kéo lên,
đánh dấu sự khởi đầu của lưỡng hội, sân khấu chính trị thường niên hoành tráng nhất trong năm ở Trung Quốc.
Nhưng năm nay, thay cho ánh hào quang của thời thịnh thế,
người ta chỉ thấy một bức tranh ảm đạm với hàng loạt điểm nhấn khác nhau.
Chủ tịch ủy ban thường vụ Đại hội Nhân dân triệu lạc tế đột nhiên biến mất khỏi lễ bê mạc.
Tin đồn ông Tập Cận Bình mất quyền lực lan nhanh như đám trái rừng,
và các đại biểu quân đội hành xử như thể ngày tận thế.
Trong khi đó, ở bên kia đại dương, Tổng thống Donald Trump lại tiếp tục tung tuyệt chiều,
chẳng khác nào buông ông Tập phải quý đầu xin lỗi.
Kết quả là, một hội nghị đáng lẽ là bữa tiệc tự hào,
lại biến thành màn hài kịch bất đắc dĩ, vừa buồn cười, vừa xót xả.
Ngày hôm nay, chúng ta hãy cùng tìm hiểu câu chuyện đó.
Kinh tế, con bò già hồn hện, một giấc mơ xa vời
Thưa quý vị, nền kinh tế Trung Quốc giống như con bò già nua,
từ lâu đã mắc bệnh nản y, phải lê bước nặng nhọc vịn vào tường mà đi.
Cho dù đã từng oai phong lẫm liệt với tốc độ tăng trưởng hơn 10%
thời ông Tập Cận Bình mới nắm quyền, nhưng giờ đây,
lại nhanh chóng giảm xuống đến mức phải vất lộn để duy trì được mức 5%.
Tình cảnh năm nay còn đáng lo ngại hơn.
Từ bên ngoài, Hoa Kỳ tiếp tục tung đòn thuế qua một cách không khoan nhượng,
có bên trong, đầu tư vào tiêu dùng nội địa giảm sút,
khủng hoảng tài chính cộng với nợ công trồng chất khiến chính quyền và ngân hàng mất hẳn niềm tin.
Ngày 5 tháng 3, Thủ tướng Lý Cường bước lên bục phát biểu với giọng điệu cứng nhắt.
Ông thừa nhận rằng Trung Quốc đang chịu áp lực rất lớn cả trong lấn ngoài,
nhưng vẫn tuyên bố mục tiêu tăng trưởng GDP là khoảng 5%.
Nghe giống như ông đang vỗ vai tự động viên mình.
Cố lên, vẫn ổn mà, nhưng ai có thể tin được đây sẽ là sự thật,
bởi đã đến năm cuối của kế hoạch 5 năm lần thứ 14,
nếu các mục tiêu đều đổ bể thì Chủ tịch Tập biết phải giấu mặt vào đâu bây giờ.
Vậy nên Bắc Kinh cần phải giữ lại một cây thang để leo xuống,
dù cây thang ấy đã lung lay đến mức có thể gãy bất cứ lúc nào.
Nhìn ra bên ngoài, Tổng thống Donald Trump với phong thái tự tin thường thấy
vẫn cứ vung cây gậy thuế quan không thực tiếc.
Mới đây, ông Trump lại tăng thuế 10% với hàng Trung Quốc ngay trước ngày bế mạc lượng hội.
Vậy là lại thêm 10% nữa đập xuống như xét đánh.
Cơn bão này không chỉ làm rung chuyển các nhà máy xuất khẩu,
mà còn khiến doanh nghiệp hoảng loạn tìm đường lùi sang các thị trường khác như Việt Nam và Mexico.
Trong khi đó, bên trong Trung Quốc, các hoạt động đầu tư và tiêu dùng
giống như hai cánh chìm đã gãy, rơi tự do không phanh.
Nợ địa phương chất trồng như núi, ngân hàng như những con thuyền thủng đáy giữa biển khơi,
còn đầu khí thế của cường quốc kinh tế từng vang dội một thời.
Tuy nhưng thủ tướng Lý Cường vẫn cố gượng cười nói rằng,
để đạt được mục tiêu này không dễ, chúng ta cần phải nỗ lực gian khổ.
Như thế nói với cả thế giới rằng, nếu không đạt được thì cũng đừng chê chúng tôi nhé.
Trên thực tế, con số 5% mà ông Lý Cường đưa ra vẫn là một mức ảo tưởng.
Quỹ tiền tệ quốc tế IMF đứng ngoài lạnh lùng phán rằng, con số này nhiều nhất chỉ là 4,6%.
Con tờ Asia Times thì thẳng thương hơn, tham vọng thì lớn nhưng khả thi thì gần như bằng 0.
Vậy mà Bắc Kinh vẫn cố hô hào như một gã say rượu,
tự nhủ mình vẫn đủ sức chảy marathon.
Nhưng đôi chân thì đã run dày không đứng vững được nữa rồi.
Giữa cơn báo tố, Bắc Kinh bỗng tung ra con áp chủ bài, trí tuệ nhân tảo,
những cái tên như điếp xích được tung hô như vị cứu tình,
biến hội nghị kinh tế thành gala mùa xuân công nghệ đầy màu sắc.
Ý đồ quá rõ ràng, khi xuất khẩu đã trở nên đình trệ,
Trung Quốc giờ đây phải đặt cường vào AI để lật ngược ván cờ.
Nhưng khoan đã, liệu trí tuệ nhân tảo có thể cứu được con bò đang hấp hối hay không?
Hay chỉ như bong bóng xà phòng lấp lánh,
nhìn thì đẹp mắt nhưng lại có thể tan biến bất cứ lúc nào?
Việc đầu tư vào công nghệ và AI cần có thời gian, tiền bạc và nhân tài.
Đây lại là những thứ Trung Quốc đang thiếu trầm trọng giữa cơn khủng hoảng hiện nay.
Các công ty công nghệ lớn như Huawei hay Baidu có thể khoe khoang vài thành tựu,
nhưng phần lớn các doanh nghiệp tầm trung vẫn đang vật lộn với nợ nần và thiếu vốn.
Liệu cú nhảy công nghệ này có đủ sức kéo GDP lên 5%
hay chỉ là màn trình diễn hào nhoáng để che đậy sự bất lực?
Câu hỏi vẫn còn đó, có lẽ chính Bắc Kinh cũng không thể trả lời.
Quan hệ quốc tế xói chiến gầm vang, hóa mèo nhà
Bước ra sân khấu quốc tế, Lương hội 2025 đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi đòn thuế quan của Tổng thống Trump.
Đáp lại, Bắc Kinh gầm ngừ tuyên bố, chúng tôi sẽ chiến đấu đến cùng với Hoa Kỳ.
Vào tháng 2, Tổng thống Trump tăng thuế 10% với hàng Trung Quốc.
Khi các doanh nghiệp vẫn chưa kịp hoàn hồn,
thì ngày 4 tháng 3, ông Trump lại tăng thêm thuế 10% nữa.
Ngọn lửa thuế quan không chỉ thiêu dụy hy vọng xuất khẩu
mà còn đẩy các doanh nghiệp Trung Quốc vào thế cùng đường.
Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường đứng trên bục hô hào, ứng phó với thách thức bên ngoài.
Còn Đại hội Nhân dân thì kêu gọi mở cửa.
Nhưng Bộ Ngoại giao Trung Quốc không rõ có phải uống nhầm thuốc hay không
lại trở nên hung hăng như một chiến binh sói.
Bất kể loại chiến tranh gì, chúng tôi cũng chiến đấu đến cùng.
Thậm chí, Ngoại trưởng Vương Nghị còn mở cuộc họp riêng để chỉ trích Hoa Kỳ.
Như thế, ông sẵn sàng vật tay đôi với Tổng thống Trump.
Đình điểm của sự trớ trêu là khi Bộ Ngoại giao Trung Quốc vừa tuyên chiến xong,
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ liền đáp trả cứng rắn.
Chúng tôi sẵn sàng tham chiến.
Thế là ngày 6 tháng 3, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm
vội gửi một thông điệp dịu dàng đến Washington.
Cho dù là chiến tranh thuế quan hay chiến tranh thương mại,
cho dù là chiến tranh lạnh hay chiến tranh nóng,
chúng ta không được đánh và chúng ta không thể thắng.
Vậy là chỉ trong tích tắc, từ sói chiến hung hãn đã biến thành mèo nhà ngoan ngoãn,
vỡ kịch đổi vai nhanh đến mức khiến ai đấy đều tróng mặt.
Vấn đề Đài Loan lại làm hội nghị nóng lên lần nữa.
Ngoại trưởng Vương Nghị gọi Đài Loan là tỉnh Đài Loan của Trung Quốc,
Bộ Quốc phòng Trung Quốc thì lớn tiếng, sớm muộn gì chúng tôi cũng sẽ tiếp quản các người.
Và như đổ thêm dâu vào lửa, ngân sách quân sự của Trung Quốc đã tăng 7,2%,
vượt xa mục tiêu GDP là 5%.
Không ít cư dân mạng châm biếm rằng, quân phí tăng dữ dội, kinh tế thì èo huột,
Trung Quốc lại định dùng chiến tranh để đánh lạc hướng sao?
Tư thế cứng rắn này có thể dọa nạn ai? Mỹ, Đài Loan hay chính người dân trong nước?
Giữa tâm bão ấy, Trung Nam Hải lại dường như đang ngóng chờ cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo.
Donald Trump và Tập Cận Bình hơn cả người dân chờ lương cuối tháng.
Tờ Bưu điện Hoa Nam buổi sáng ngày 10 tháng 3 tiết lộ, hội nghị sẽ diễn ra vào tháng 4.
Thế nhưng Wall Street Journal lại đính chính, không, tháng 6 mới gặp, và có thể sẽ tổ chức tại Hoa Kỳ.
Hai tờ báo đấu khẩu qua không chung, còn Tổng thống Trump thì vẫn cứ bình chân như vậy.
Ông không vội, có lẽ ông muốn ông Putin và ông Tập cạnh tranh nhau xem ai cầu kiến trước,
sau đó mới mời chủ tịch Tập sang Mỹ để tỏ gió lợi thế sân nhà.
Còn ông Tập thì vừa muốn ngồi ngang hàng với nhà lãnh đạo thế giới,
lại vừa hy vọng cuộc gặp sẽ tổ chức ở Trung Quốc để tránh bị cáo buộc là tôn vinh Hoa Kỳ.
Vậy trong hai ông lớn, ai sẽ cúi đầu trước? Có lẽ kẻ yêu thế sẽ phải nhượng bộ đầu tiên.
Vào ngày 10 tháng 3, Charles Bloomberg đưa tin rằng đợt thế quan thứ hai của Washington
đã khiến các quan chức của cả hai bên đều ngạc nhiên.
Rõ ràng Bắc Kinh đã choáng váng, nhưng ông Trump vẫn tiếp tục ra đòn.
Ông yêu cầu Trung Quốc phải lập tức ngừng vận chuyển fentanyl đến Mexico và từ hình những kẻ buôn lậu,
đồng thời buộc Nhân dân Nhật báo phải đăng bài lên án hoạt động buôn bán fentanyl trên trang nhất.
Đúng vậy, ông Trump yêu cầu phải đăng bài trên trang nhất,
nơi thường chỉ dành riêng cho chủ tịch Tập cạnh mình.
Một chương trình TV của Đài Loan miêu tả động thái này chẳng khác nào
Tổng thống Trump buộc ông Tập phải công khai xin lỗi.
Chiêu thức này giống như một cú đấm thẳng vào lòng kêu hạnh của Bắc Kinh vẫn.
Quân đội từ con chim thép thành chim sợ cảnh cong
Hai kỳ họp lưỡng hội vốn được coi là đại hội đoàn kết,
nhưng đằng sau luôn là cuộc đấu đá ngầm giữa các nhà lãnh đạo cấp cao.
Năm nay cũng vậy, cảnh tượng lại càng giống như một đấu trường,
nơi đao kiếm loang loáng ngay trên võ đải.
Trước tiên hãy nói về quân đội.
Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc PLA giống như một nồi cháo hỗn loạn.
Chỉ riêng trong năm 2024, hai bộ trưởng quốc phòng bị cách chức là Lý Thượng Phúc và Nghị Phượng Hòa.
Cả hai đều dính líu đến các cáo buộc tham nhũng và bất trung.
Chủ nhiệm Bộ Công tác Chính trị Quân ủy Trung ương Miu Hoa cũng bị điều tra vì nghi ngờ lệch hướng chính trị,
một cách nói hoa Mỹ để chỉ việc không còn tuyệt đối trung thành với Chủ tịch Tập Cận Bình.
Theo biêu điện Hoa Nam buổi sáng ngày 8 tháng 3, số lượng đại biểu quân sự tại lưỡng hội năm nay
dấu hiệu rõ ràng cho thấy cuộc đại phẫu trong quân đội vẫn chưa kết thúc.
Vào ngày khai mạc kỳ họp thứ hai, cảnh tượng tại đại lễ đường nhân dân càng tô đậm sự hỗn loạn.
Các sĩ quan PLA tiến vào lễ đường, một số lấy mũ che mặt nhưng muốn trốn khỏi ống kính phong viên,
một số khác không đội mũ thì vẻ mặt thẫn thở, như thế chỉ muốn biến mất ngay khỏi thảm đó.
Những hình ảnh trước khi bị kiểm duyệt trên Weibo cho thấy
thậm chí có những đại biểu quân sự không dám ngồi thẳng, cứ co rúm lại như sợ bị ai đó gọi tên.
Đây đâu còn là tinh thần thép mà Trung Nam Hải từng rêu rao.
Chỉ còn lại những con chim hoảng loạn, không biết khi nào cành dưới chân sẽ gãy.
Bài phát biểu của Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Trương Hiệu Hiệp và Hà Vệ Đông cũng đầy ẩn ý.
Ông Trương có nhắc đến Chủ tịch Tập nhưng lại cố tình bỏ qua khụng tử,
chế độ trách nhiệm của Chủ tịch Quân ủy Trung ương.
Một chi tiết nhỏ nhưng đầy ẩn ý trong bối cảnh quyền lực của ông Tập đang lung lẻ.
Còn ông Hà thì lại đặt khụng tử, ủy ban Trung ương lên trước Chủ tịch Tập
rồi mới nhắc đến chế độ trách nhiệm của Chủ tịch Quân ủy Trung ương.
Cả hai ông đều không còn biểu thị lòng trung thành và hô vang khẩu hiệu tuân lệnh như những năm trước.
Một chi tiết khiến người ta chú ý là khi ra vào hội nghị,
mặc dù ông Tập Cận Bình vẫn đi đầu đoàn như thường lệ,
nhưng một số quan chức không những không vỗ tay mà còn liếc nhìn phía sau ông,
như thế coi ông là người vô hình vậy.
Thủ tướng Lý Cường cũng không còn tỏ ra khiêm nhường nữa,
mà cứ xử thoải mái với Chủ tịch Tập như với chỗ ngang hàng.
Còn chủ nhiệm văn phòng Trung ương Đảng Thái Kỳ thì mang vẻ mặt ưu ám
giống như cô vợ trẻ bị gạt ra ngoài lề vậy.
Có cư dân mạng đúc kết rằng ông Tập vô hình, ông Lý lên ngôi, ông Thái tái mặt,
vỡ kịch này còn sôi động hơn cả gala Tết Nguyên đán.
Trên thực tế, từ giữa những năm 2024 đã có hàng loạt tướng lĩnh cấp cao biến mất không rõ lý do.
Reuters ngày 5 tháng 3 đưa tin, ít nhất có 15 sĩ quan cấp tướng bị điều tra
với cáo buộc từ nhận hối lộ đến âm mưu phản loạn.
Một nguồn tin dấu tên tiết lộ với Financial Times rằng ông Tập Cận Bình
đang mất dần quyền kiểm soát với lực lượng quân đội PLA.
Trong khi đó, các tướng lĩnh trẻ hơn lại tỏ ra bất mãn với chính sách trung thành mù quáng
và đòi hỏi phải có quyền tự chủ lớn hơn trong bối cảnh kinh tế suy thoái hiện nay.
Một chi tiết đáng chú ý khác là sự vắng mặt của ông Triệu Lạc Tế
tại lễ bế mạc ngày 11 tháng 3.
Ông Triệu giữ chức vụ Ủy viên Ủy ban Thường vụ Bộ Chính trị,
Chủ tịch Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc,
có thể nói là nhân vật số 3 trong hệ thống chính trị.
Mặc dù lý do chính thức được đưa ra là ông Triệu bị nhiễm chủng đường ô hấp,
nhưng ai có thể tin nổi thì cấp giới cứu của ông liên tục bị điều tra.
Nicky Ezio ngày 12 tháng 3 viết rằng ông Triệu có thể là nạn nhân tiếp theo trong cuộc thành trừng,
và sự vắng mặt của ông là tín hiệu rõ ràng cho thấy đào kiếm đã tuốt khỏi vỏ.
Và ông Tâm Cận Bình có thể không còn là người cầm chui.
Quân đội vốn là sương sống của chế độ, giờ đây giống như một con thú bị thương,
chỉ có thể gầm ngư bên ngoài, nhưng thực tế đã dẻo dã từ bên trong.
Xã hội, thờ ơ, bữa tiệc disco dành cho người cao tuổi.
Nhưng thất bại lớn nhất của lượng hội 2025 không nằm ở những con số kinh tế
hay màn đấu đá nội bộ, mà là ở sự thờ ơ của các tầng lớp dân chúng trong xã hội.
Chính quyền mua hát Thái Bình trên sân khấu đại lễ đường,
nhưng dưới khán đài, dân chúng chỉ thấy một thực tế tàn khốc.
Cơm áo gạo tiền ngày càng khó kiếm, giấc mơ phổn vinh giờ chỉ còn là lời nói xuông.
Cư dân mạng chua chát thàn rằng, lượng hội năm nay như buổi disco của người già.
Đen sáng, nhạc to, nhưng chẳng ai buồn nhảy, vì ai cũng mệt đứt hơi rồi.
Mặc dù lượng hội đã cố gắng tiêm một mũi tiêm kích thích vào nền kinh tế,
nhưng ngày 9 tháng 3, Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc lại công bố số liệu gây sóc.
Chỉ số giá tiêu dùng CPI tháng 2 giảm 0,7% so với cùng kỳ năm trước,
trong khi chỉ số giá sản xuất PPI lao dốc 2,2%.
Đây là dấu hiệu rõ ràng của một vòng xoáy giảm phát,
căn bệnh ung thư kinh tế mà Bắc Kinh từng phủ nhận.
Theo Bloomberg, ngày 10 tháng 3, tình trạng này cho thấy các công ty đang cạnh tranh khốc liệt
để cắt giá, không ai kiếm được lợi nhuận, dẫn đến thu nhập người lao động giảm sút,
tiêu dùng tiếp tục co cục.
Đây quả là một vòng luần quẩn, doanh nghiệp thua lỗ, nhân viên mất việc,
cửa hàng đóng cửa và giấc mơ kích cầu nội địa của Thủ tướng Lý Cường
đã trở thành trò đùa cay đắng.
Người dân Trung Quốc đã không còn lạ gì với những lời hứa hoa Mỹ từ chính quyền.
Chủ tịch chính hiệp Vương Hỗ Ninh luôn miệng kêu gọi truyền tải năng lượng tích cực,
nhưng theo khảo sát của Kaixin Global ngày 8 tháng 3,
chỉ 2-3% người dân thành thị ở Trung Quốc tin rằng kinh tế sẽ khá hơn trong năm này.
Đây cũng là mức thấp nhất trong thập kỷ qua.
Tại các thành phố lớn như Thượng Hải và Thâm Quyến,
cảnh tượng cửa hàng đóng cửa, người lao động thất nghiệp đã trở thành hình ảnh quen thuộc.
Một tài xế xe ôm ở Bắc Kinh chia sẻ với BBC ngày 11 tháng 3 rằng
Họ họp để làm gì, tôi chạy xe cả ngày vẫn không đủ tiền mua thịt.
Đưỡng hội là trò hề cho người giàu xem thôi.
Trong khi chính quyền cố gắng bơm đô pinh công nghệ như AI để vực dạy niềm tin,
nhưng người dân lại chẳng mấy mận mà.
Một bài viết gần đây ở trên Jihoo nhận hàng nghìn lượt thích khi mỉa mai rằng
AI có thể cứu được GDP, nhưng có cứu nổi bữa cơm nhà tôi không?
Tờ The Economist ngày 9 tháng 3 viết rằng tầng lớp trung lưu là động lực tiêu dùng chính
lại đang co cụm trước thực trạng giá nhà lao dốc, nợ gia đình tăng cao
và niềm tin vào tương lai tàn biến.
Một báo cáo của Ngân hàng Thế giới dự đoán nếu giảm phát tiếp tục kéo dài,
tỷ lệ thất nghiệp thực tế có thể sẽ vượt quá 10% vào cuối năm 2025.
Người dân thờ ơ không chỉ vì kinh tế lao dốc,
mà còn vì sự xa rời giữa chính quyền và dân chúng.
Các chính sách phòng ngừa rủi ro được đưa ra trong lưỡng hội giống như lời thú nhận
bất lực hơn là kế hoạch hành động.
Trên Doin, đăng tải một video cho thấy hình ảnh người dân xếp hàng dài nhận
thực phẩm cứu trợ ở Hạc Long Giang, kèm theo đó là dòng chữ
Lưỡng hội nói ổn định, nhưng cái bụng tôi thì không ổn chút nào.
Video nhanh chóng bị gỡ sau đó, nhưng sự bất mãn đã lan rộng không phành.
Đài Á Châu Tự Do ngày 12 tháng 3 nhất định rằng,
sự im lặng của người dân không phải là biểu thị chấp nhận,
mà là dấu hiệu của sự tuyệt vọng âm thầm.
Điều này còn nguy hiểm hơn cả những cuộc biểu tình công khai.
Vâng thưa quý vị, tóm lại, Lưỡng hội năm 2025 đã chuyển từ tìm kiếm tiến bộ
trong khi vẫn duy trì ổn định, sang giữ vững mục tiêu, phòng ngừa rủi ro.
Từ tự tin thái quá, sang hoang tưởng phòng thủ.
Từ giấc mơ kinh tế cũ, sang ảo mộng công nghệ mới.
Nhưng cuối cùng vẫn không che giấu được bộ mặt thất vọng trong khổ hoạ.
Người dân Trung Quốc đã trải qua nhiều thăng trầm, cuối cùng nhận ra rằng
hội nghề này mang tính chất giải trí nhiều hơn là một biện pháp chính sách.
Họ đã quá mệt mỏi, đói khát, và chỉ muốn biết
bao giờ thì bữa tiệc này thực sự mang lại cơm no áo ấm
thay vì những lời xáo rỗng từ đại lễ đường.
Có lẽ lá cờ đỏ trên đại lễ đường chỉ có thể che khuất ánh sáng buổi sáng.
Dù lời nói có hoa mỹ đến đâu,
thì cuối cùng cũng sẽ bị đánh thức bởi sự thật tàn khốc.
Vậy trong tình thế hiện nay, đầu mới là tia sáng mà người dân Trung Quốc có thể trông cậy vào.
Và khi sức chịu đựng đã vượt quá giới hạn,
thì điều gì sẽ xảy ra?
Chúng ta hãy cùng chờ đợi xem.
Đến đây thì chương trình ngày hôm nay của chúng tôi cũng xin phép tạm dừng.
Xin quý vị hãy để lại quan điểm của mình ở phần dưới.
Chúng tôi luôn tôn trọng mọi ý kiến khác biệt.
Lê Minh xin chào và hẹn gặp lại.
