Theo tác phẩm: Hiểu Về Trái Tim - Tác giả: Thích Minh Niệm
“Để chữa lành những tổn thương và nổi đau, cách tốt nhất và hữu hiệu nhất là cần hiểu rõ được trái tim, tâm hồn của mình, và của người khác, cuốn sách audio book Hiểu về Trái Tim chính là cuốn sách giúp bạn đọc làm được điều đó: Hiểu rõ và chữa lành trái tim, tâm hồn của mình và của những người xung quanh, để mọi người cùng được sống trong hạnh phúc và yêu thương. Với cuốn sách này, chúc bạn đọc sẽ luôn hạnh phúc và không bao giờ phải sống với một trái tim tan vỡ hay một tâm hồn tổn thương”.
Thưa quý vị và các bạn,
trong dòng dạy tất bật của cuộc sống,
có bao giờ chúng ta dừng lại và tự hỏi
Tại sao ta giận?
Tại sao ta buồn?
Tại sao ta hạnh phúc?
Tại sao ta thấy cô đơn?
Tất cả những hiện tượng tâm lý ấy
không ngừng biến hóa trong ta
và tác động lên đời sống của ta.
Nhưng ta lại biết rất ít về nguồn gốc
và sự vận hành của nó.
Chỉ cần một cơn giận
hay một ý niệm nghi ngờ
cũng có thể quét sạch năng lượng bình yên trong ta
và khiến ta nhìn mọi thứ đều sai lệch.
Từ thất bại này
đến đổ vỡ khác
mà ta không lý giải nổi.
Chỉ biết dùng ý chí để tự nhắc nhở mình
cố gắng tiến bộ hơn.
Cho nên, hiểu về trái tim
chính là nhu cầu căn bản nhất của con người.
Một tình yêu đích thực
phải chưa đựng tình thương
phải có thái độ muốn hiết tặng
và chia sớt
để nâng đỡ cuộc đời lẫn nhau.
Có thể chúng ta đã từng lầm tưởng
tình yêu là cung bậc cao hơn tình thương.
Hóa ra, tình yêu nghiêng về phía hưởng thụ
còn tình thương nghiêng về phía trách nhiệt.
Giới thiệu bài viết tình yêu
nằm trong tác phẩm Hiểu về trái tim.
Ta thường nói đùa với nhau
yêu thì khổ, không yêu thì lỗ
thà chịu khổ còn hơn chịu lỗ.
Nói đùa mà thật
dù được cảnh báo yêu là khổ
như một nguyên tắc bất di, bất dịch
nhưng hầu hết ai cũng chấp nhận khổ
để có được cảm giác yêu
vì như thi sĩ Xuân Diệu
đã từng lên tiếng dùm ta
làm sao sống được mà không yêu
không nhớ, không thương một kẻ nào.
Sống mà không yêu thương
thì sự sống đâu còn ý nghĩa gì nữa
đó là sự chết rồi.
Và nếu sợ khổ mà không dám yêu
thì ta có chắc là mình
sẽ sống hạnh phúc hơn không?
Đời sống còn nhiều thứ khác
có thể làm cho ta khổ
chứ đâu chỉ có tình yêu.
Chung quanh ta có biết
bao người có thể chịu khổ để yêu
thì tại sao ta phải sợ?
Tình yêu có đáng sợ như ta nghĩ không?
Yêu thương là bản năng tự nhiên của con người
nhưng nếu ta yêu thương con sông
yêu thương cánh đồng
yêu thương quê hương
yêu thương kẻ bất hạnh
thì ta đâu có khổ.
Đằng này, đối tượng yêu thương của ta quá hấp dẫn
có thể đánh động vào cảm xúc khát khao của ta
có thể làm cho ta đem nhớ
có ngày mong hay mất ăn bỏ ngủ
có thể khiến ta bất chấp tất cả
để có được nó.
Thì Hạ Nguyễn Du đã diễn tả
tâm trạng này rất hay trong đoạn thơ
đã mang lấy một chữ tình
khư khư mình buộc lấy mình vào trong
vậy nên những chốn thông dông
ở không yên ổn
ngồi không vững vàng
mà đưa lối quỷ đưa đường
lại tìm những chốn đoạn trường mà đi
Khi cảm xúc yêu đương bùng vỡ
thì ta không từ chỗ được nữa
mọi nhận thức hay phản ứng
đều vượt tầm kiểm soát
ta cứ lầm lũi lao tới phía trước
như kẻ mộng du mà không ý thức
được mình đang đi đâu
dù sắp bước vào hầm hố
Người Tây Phương gọi kẻ ấy là
Fall in Love
tức là bị cuốn vào tình yêu
mà cũng có thể hiểu là
bị té ngã trong tình yêu
Vì cảm xúc yêu đương mạnh liệt như thế
nên nó rất dễ lấn át lý trí
và lấn át cả những liên hệ tình cảm khác
Chẳng trách sao
ai yêu rồi
ít nhiều cũng trở nên mù quán
thấy đối tượng mình yêu rất khác với mọi người
thấy đó là một màu hồng tuyệt hảo
Vì thế
ta muốn tháo tung ranh giới
cái tôi của mình ra
để mời người ấy bước vào
Và dĩ nhiên
ta cũng muốn người ấy
nhường chỗ cho ta một nửa
trong trái tim họ
Thậm chí
có khi ta muốn nhân tặng
cả cuộc đời mình cho họ
nên ta đã mạnh dạng tuyên bố
yêu hết mình
Mà thực chất
là ta không kiềm chế nổi cảm xúc của mình
chứ không phải vì ta muốn
phùng sự cuộc đời họ
Bởi khi màu hồng ấy
trong mắt ta bắt đầu nhạt phai
thì ta cũng vội vàng
tìm cách rút lui
Tình yêu như thế
chỉ là sự trao đổi cảm xúc
Trong khi một tình yêu đích thật
và chứa đựng tình thương
phải có thái độ muốn hiến tặng
và chia sớt
để nâng đỡ cuộc đời lẫn nhau
Có thể
ta đã từng làm tưởng tình yêu
là cung bậc cao hơn tình thương
Hóa ra
tình yêu nghiêng về phía hưởng thụ
còn tình thương
nghiêng về phía trách nhiệm
Trong liên hệ tình cảm lửa đôi
nếu tình yêu
lấn át đi tình thương
thì tình cảm ấy như lửa rơm
bạo phát, bạo tàn
Còn nếu tình thương lấn át
được tình yêu
thì tình cảm ấy như lửa thang
mãi âm ị cháy
Dù khởi điểm của ta
là vì tiếng sét ái tình
nhưng nếu ta biết nhận diện
và buông bỏ bớt những đòi hỏi
không cần thiết
để quan tâm đến cuộc đời của người mình thương
để ta thấu hiểu
những khó khăn hay ước mơ
của họ mà giúp đỡ
thì ta sẽ có được tình yêu
chân thật
Thi sĩ Xuân Diệu phát hiện ra những lý do
thường khiến tình yêu rạn vỡ
Người ta khổ
vì thương không phải cách
Yêu sai duyên và mến chẳng nhầm người
Ta phải biết rằng
mọi hiện tượng trên thế gian này
đều phải nương tự vào nhau
để tồn tại
Tình yêu cũng không ngoại lệ
Sẽ không có cái gì gọi là tình yêu
nếu nó tách biệt với những yếu tố khác
như sự bình an
vững chải, bao dung
cởi mở
Thậm chí nếu không có gia đình
bạn bè, xã hội
kinh tế, chính trị
đạo đức và cả thiên nhiên
thì tình yêu
cũng không có chỗ đứng nào để tồn tại
Cho nên
biết quay về chăm sóc những yếu tố
tưởng chừng đứng ngoài tình yêu ấy
cũng chính là chăm sóc tình yêu
Vậy mà khi yêu
ta thường chỉ để ý
tới sự ham thích nhau
suốt ngày cứ cuốn chặt vào nhau
không dám rời nửa bước
Đến khi một bên không thể đáp ứng
sự thỏa mãn
thì sự nhảm chán và phản bội nhau
là điều tức yếu xảy ra
Và chắc chắn
bên ở lại sẽ ngã quyển ngay lập tức
vì không còn gì để sống
Thi sĩ Hài Mạc Tử
đã từng than thở
Người đi một nửa hồn tôi chết
một nửa hồn kia
bỗng dại khờ
Thật ra
ta chẳng bao giờ trao nửa linh hồn
cho ai đâu
Chỉ vì một nửa
hay cả đời sống của ta
hoàn toàn phụ thuộc vào cảm xúc
của đối phương
nên khi họ đi rồi
ta không còn chỗ bám
Cơn viện đang hành hạ ta đó thôi
Xong
lắm lúc ta cũng rất thực dụng
Đến với tình yêu
theo kiểu tranh hơn tranh thua
như trong chiến trường kinh tế vậy
Hẹ đòi hỏi được
là đòi hỏi
Ta coi người ấy
như sự bảo an vững chắc
cho cuộc đời mình
Thành ra cùng từ
đi tìm bên trong
bây giờ có nghĩa là tìm một nơi
có thể bảo đảm cho mình
một cuộc sống sung túc
không thua suốt bạn bè
Quan điểm này
cũng bị ảnh hưởng từ tâm thức xã hội
Nhìn kỹ
ta sẽ thấy những đòi hỏi kia
chỉ mang tới những cảm xúc
rất tạm bỡ
qua sự tán thưởng
của những người sống bằng hình thức
Nhưng nó lại là thứ mộng tưởng điên đảo
làm phương hại đến tình yêu
Ta tin chắc rằng
nếu có tất cả những thứ đó
thì đời sống đứa đôi
sẽ hạnh phúc hơn
Trong khi
sự ham thích của ta không dừng
Còn năng lực người ấy
bị tha phát đến càng kiệt
Hai tâm hồn vì vậy
ngày càng xa nhau
Người ấy vì đam mê
mà vẫn cố gắng chiều chuộng ta
thì chính họ cũng đang
sống trong mộng tưởng
Cả hai đều không cắm rễ
vào nền tảng của tình yêu chân thật
thì đừng hỏi tại sao
chỉ vì bất đồng quan điểm nhau
lỡ ghi tổn thương nhau
thậm chí không tiếp tục
làm thoả mãn nhau nữa
là ta dễ dàng bỏ nhau
Cũng có lần
Thi sĩ Xuân Diệu tự thú nhận
Tôi khờ khảo lắm
Ngu ngơ quá
Chỉ biết yêu thôi
Chẳng hiểu gì
Tình yêu cũng như một loài cây xanh
Nếu ta không biết cách chăm sóc
giữ nuôi
hoặc thừa hoặc thiếu
thì nó sẽ héo tàn và lùng bại
Cảm xúc thoả mãn
ai mà không thích
Nhưng sự thoả mãn ấy
phá đi liền với trách nhiệm
thì ta mới có thể giữ gìn mãi được
Mà nếu ranh giới cái tôi
được tháo tung
để nhường chỗ cho người ấy
thật sự
thì trách nhiệm dự giác nhau đi
về hướng thảnh thơi và hạnh phúc chân thật
không phải là gánh nặng
hay miễn cưỡng nữa
Vấn đề là ta có khả năng
nới rộng trái tim của mình ra không?
Nếu ta còn quá coi trọng
vật chất, vướng kẹt danh vọng
đam mê hình thức hấp dẫn
mà lại muốn có
một tình yêu bền vững
thì đó chỉ là tham vọng
Ta phải tự lượng sức
Ta còn quá yêu bản thân mình
thì làm sao ta có thể yêu thêm người khác
dù có yêu người khác
cũng chỉ để phục vụ
cho bản thân mình mà thôi
Còn lỡ như người ấy
xem tất cả những phương tiện kia
là lý do chính để tình yêu có mặt
thì ta biết rằng
đó chẳng phải là một nửa ta đi tìm
Xong
nếu ta đủ giỏi và bản lĩnh
thì ta vẫn đủ sức dẫn dắt
mọi đối tượng đi về hướng
ta cho là đúng đắn
mà không sợ
yêu sai duyên và mến chẳng nhầm người
Cho nên
tình yêu muôn đời là có thật
Bí quyết là
ta phải luôn tỉnh táo để nhận ra mình
và hiểu được người mình thương
Yêu như yêu lần đầu
xin nâng đỡ đời nhau
bằng con tim hiểu biết
lo sợ gì
thương đâu
yêu thương nghe đã buồn
ngoài kia là
như vẫn xanh
ngoài sân vắng
nước dâng lên
hồn muôn trùng
nay em đã khóc
chiều mưa đính ca
còn gì nữa đâu
sương mù đã lâu
cầu mưa ướt ao
đường phượng bay
mù không lối vào
hàng cây lá
xanh gần với nhau
người ngồi xuống
mây ngang đầu
mong em qua
bao nhiêu trăm
tay đã xanh sao
nhiều
ôi than năm
gọn chân mòn
trên phiêng dù
người ngồi xuống
xin mưa đầy
trên hai tay
cơn đau dài
người nằm xuống
nghe tiếng ru
cuộc đời đó
có bao lâu
mà hứng mơ
cho mây hồng
mây qua
mau em sầu
còn mưa xuống
như hôm nào
em đến thăm
mây âm thầm
an gió nề
hồi đó trong mơ muộn
ngoài dâng lên
hồn muộn
nay em đã khóc
chiều mưa đính ca
còn gì nữa đâu
sương mù đã lâu
em đi về
cầu mưa ướt ao
đường phượng bay
mù không lối vào
hàng cây lá
xanh gần với nhau
người ngồi xuống
mây ngang đầu
mong em qua
bao nhiêu chiều
vòng tay đã
xanh sao
nhiều
ôi than năm
chân mòn
trên phiên trù
người ngồi xuống
xin mưa đầy
trên hai tay
cơn đau dài
người nằm xuống
nghe tiếng ru
cuộc đời đó
có bao lâu
mà hứng hơ