Chiêm ngưỡng ngôi đền cổ thờ vua Đinh ở cố đô Hoa Lư Ninh Bình #hnp.mp4
Anh Đức
212 người theo dõi
1 Lượt xem video·6 thg 2, 2025
Duy Hà Nội Phố xin biến chào quý vị và các bạn
Chào mừng quý vị và các bạn đến với Cố Đô Hoa Lừ
Hôm nay Duy có mặt ở đây
Mời quý vị và các bạn cùng Duy thăm hai đền thờ của hai vua
Đó là vua Đinh Tiên Hoàng và vua Lê Đại Hành
Với sự đồng hành của một hướng dẫn viên ở đây nhé
Trước khi quý vị xem tiếp, quý vị nhớ ủng hộ kênh bằng cách nhấn like cũng như chia sẻ video
Đừng quên nhấn đăng ký kênh youtube Hà Nội Phố để đón xem những video mới nhất
Quý vị hãy bình luận ở phía dưới để nêu ra những suy nghĩ của mình nhé
Mời xin chào các anh chị du khách về thăm Cố Đô Hoa Lừ
Chương trình về thăm Cố Đô Hoa Lừ, các anh chị sẽ tham quan đền thờ vua Đinh, đền thờ vua Lê
Hôm nay mình vào đền thờ vua Đinh, tí nữa mình sẽ sang đền thờ vua Lê ra ngoài cổng về bắc 200 mét
Thế vậy, Kinh Đô Hoa Lừ vào thế kỷ 10
Hôm nay các anh chị đến thăm thì cách đây hơn 1.000 năm rồi
Đó là một trung tâm văn hóa chính trị của nhà nước Đại Cô Viện
Kinh Đô Hoa Lừ đã tồn tại ở đây 42 năm
Dưới 2 triều đại nhà Đinh và Tiền Lê và những tháng cây đầu của nhà Lý
Đó là từ năm 968 cho đến năm 1010
Nhà Đinh được 12 năm, Tiền Lê 29 năm
Và gần 1 năm khởi nghiệp của nhà Lý ở đây
Năm 968, Vua Đinh dẹp loạn 12 sứ quân thống nhất đất nước
Ông lấy Hoa Lưu làm Kinh Thành
Ông đã lợi thế đây là núi non hiểm trợ, đã lấy sông Năm Hào và núi làm Thành
Những ngọn núi này bao bọc chung quanh Kinh Thành Hoa Lưu, rất phù hợp cho thời chiến lúc bấy giờ
Nhưng đến năm 1010, khi Vua Lý lên ngôi, đó là triều đại thứ 3
Ông đã thấy Kinh Đô Hoa Lưu nhỏ hẹp
Vì Kinh Đô Hoa Lưu nhiều núi đã hiểm trợ, phù hợp với thời chiến, không phù hợp với thời bình nữa
Cho nên muốn mở mang đất nước lâu dài
Ông quyết định rời Đô đi nơi khác
Và nơi ông chọn là Thành Đại La, sau này gọi là Thành Thang Long
Tức là Thang Long, Hà Nội ngày nay
Kinh Đô vào thế kỷ 10 chia làm 3 thành, rộng khoảng độ hơn 400 ha
Đó là Thành Nội và Thành Ngoại
Thành Ngoại giữa 2 ngôi đền thẩm Vua Đinh, đền thẩm Vua Lê này
Là trung tâm của Kinh Thành, được xây dựng trên nền máu khung điện cũ
Thành Nội là bên trong giấy núi Phi Vân
Bên trong làng Chi Phong, ngày nay là làng Chi Phong
Đó là Thành Nội, gồm các quan lại triều đại nhỏ và các thư xã
Trong Thành Ngoại thì ngày nay là Tràng An
Hôm nay mình về thăm đây là kiến trúc của ngôi đền này
Được xây dựng vào thế kỷ 17
Nó có ninh đại hơn 400 năm
Thì nó xây dựng mô phỏng theo cung điện
Nếu mà đi Huế thì có cung điện ở Huế
Vì cách Huế này ở Huế có 200 năm
Giữ lại những cung điện là còn tồn tại cung điện
Trước triều đại nhà Nguyễn nước ta không còn có chỗ nào cung điện nữa
Vì nhà Huế có hơn 200 năm nay
Và triều đại phong kín cuối cùng giữ lại cung điện
Thế bên ngoài đây thì gọi là ngõ Môn Quan
Nếu đi Huế, ngõ Môn Huế rất đẹp
Làm to, ở đây làm nhỏ
Bên ngoài đây có 4 chữ hán là Bắc Môn Tỏa Thược
Tức là cửa Bắc khóa lại để tránh giao Bắc
Nó ý nghĩa là đề phòng giảng Bắc
Tức là phương Bắc lúc nào lâm le xâm luyện nước ta
Các cụ đã can dặn con cháu là đề phòng giảng Bắc
Cửa này quay hướng Bắc
Và mình sẽ vào để thẩm vụ đi
Và bên trong đây gọi là kiến trúc mô phỏng theo cung điện
Gọi là Nghi Môn Ngoại rồi Nghi Môn Nội
Đó là cửa Nghi Lễ bên ngoài
Và cửa Nghi Lễ bên trong
Ở đây Đoàn Thập Vũ Đinh có 2 sập Long Sàng
Đó là Long Sàng theo hán tự gọi là rừng rồng
Nhưng không phải nơi vua ra nằm
Ở đây bên ngoài, Nghi Môn Ngoại đây là Long Sàng, đây là sập thò
Nó có niên đại 400 năm
Dùng để tới lễ
Trên được trạm con rồng thẹo lê
Hết nay là 2 Long Sàng Thập Vũ Đinh là bảo vật quốc gia
Trong Huế thì có Long Sàng bằng gỗ
Kiến trúc đây là Nghi Môn Ngoại
Đó là cửa Nghi Lễ bên ngoài
Cửa Nghi Lễ đây người ta làm ngưỡng cửa rất là cao
Cửa cửa ở đây
Nó là kiến trúc cổ truyền Việt Nam
Ngay cái nhà cổ người ta ngày xưa có ngưỡng cửa
Đó là những cái ngưỡng cửa này khi bước vào
Chúng ta đều phải bước vào có gối khom lưng cuối đầu đi vào
Để tỏ lòng tôn kính với người bên trong
Đây là luật bất thành văn
Đường đi vào giữa đây được lát hình chức vương
Được gọi là đường thần đạo hay đường chính đạo
Trước kia dành như kiệu của vua xa giá
Đi ở giữa nhân dân chỉ vào tả ra hữu
Vào trái ra phải của 2 hướng đàn
Ở đây có hàng kim dao
Thân gỗ của nó được làm đũa
Mà các cụ ngày xưa làm đũa kim dao để khử độc đấy
Đũa kim dao
Vào bên trong đây gọi là Nghi Môn Ngoại
Đó là cửa Nghi Lê bên trong
Nghi Môn này được xây dựng từ năm nào đấy
Ngoại kiến trúc ở đây được làm vào thế kỷ 17
Nó có ninh đại hơn 400 năm
Và được sơn lại, đó là 2001-2002
Do công ty Mỹ Thuật Trung ương Bộ Văn hóa về chủng tu
Sơn lại bên ngoài
Kiến trúc gỗ nó hơn 400 năm rồi
Vào sau đây kiến trúc được mô phỏng theo cung điện
Ở đây gọi là sân dòng
Và giữa sân dòng có sập long sàng bằng đá
Sập long sàng đây cũng theo hán tử gọi là rừng rồng
Nhưng không phải nơi vua ra nằm ở đây
Mà sập long sàng đây là tượng trưng cho nơi vua ra thiết triều
Đây là quyền lực của nhà vua
Ở giữa long sàng có trọng con rồng Thầy Hậu Lê
Đó là rồng thân mập đưa thẳng mình về đơn
Nó như lông mau lá hỏa
Tức là các lông mau tu thủa như tia chớp, tia sấm tia chớp
Tạo trong mưa thuận gió hỏa, mong muốn mùa mảng tốt tươi
Đây là đất nước ta là đất nước nông nghiệp
Con tôm, con cá, con chuột ở dòng dìa long sàng đây
Nó là nghệ thuật phóng khoáng của thế kỷ 17
Hai bên có rồng trầu, rồng nhìn ngựa
Tạo lên tay ngai ghi nghi cho long sàng
Quyền lực của nhà vua ở đây
Linh đại có hơn 400 năm rồi
Hiện nay là bảo vật quốc gia
Mọi kiến trúc của nó là toàn bộ ngô đèn, toàn bộ ngô lim
Có linh đại 400 năm rồi
Và kiến trúc đá ở bên dưới đây
Là ngưỡng cờ đá và tàng đá cổ bồng
Đó là năm Thành Thái tứ 10, 1898
Nhưng ta lân cao ngô đèn lên bằng ngưỡng cờ đá và tàng đá cổ bồng này
Đó là kiến trúc của Trường Nguyễn
Tàng đá, cổ bồng, ngưỡng cờ đá này
Nó có tứ quý hay là tứ linh
Tứ là Long, Ly, Quy, Phượng
Long là tượng trưng cho quyền lực của nhà vua, đó là con rồng
Phượng tượng trưng cho sắc đẹp hòa hậu
Lân tượng trưng cho thái bình thị trị
Rùa tượng trưng cho sự trần tồi
Rùa nó có tuổi thọ rất là cao
Để vào bên trong
Đàn thờ Vũ Đinh
Đàn thờ Vũ Đinh được xây dựng vào thế kỷ 17
Mô phỏng theo cung điện
Đó là kiến trúc theo kiểu chữ Hán
Còn nội công ngoại quốc
Tức là bên trong chứ không bên ngoài chứ quốc
Ngôi đền có 3 cung bên ngoài gọi là bái đường
Bái đường như cửa trình
Tức là mình có thể trình, tên tuổi, cầu tài, cầu lọc, sức khỏe, công danh
Cung thứ 2 là hội đồng các quan
Đó là những người quan cao nhất dù đại nhà Đinh vào thế kỷ 10
Trong đó có tứ trụ triều đình
Như Đinh Điền, Nguyễn Bậc, Trịnh Tú, Liêu Cơ
Những người này là cùng quê với Vua Đinh từ nhỏ
Cờ lâu tập trận với Vua Đinh
Lớn lên dẹp loạn mời 2 sư quân làm quan cho nhà Đinh
Trong cùng là chính cung có thờ Vua Đinh
Và các con của ông
3 hoàng tử và 2 công chúa
Nam Bịch Vương Đinh Liễn là con trai trưởng của Vua Đinh
2 người con trai thứ
Thái tử Hạng Lan và ấu chúa Đinh Toàn
Ở bên cánh phải của Vua Đinh
Những các bộ tượng đây đều được làm vào thế kỷ 17
Tượng của Vua đội mũ Bình Thiên
Bình Thiên là ngang với trời
Chỉ có Vua được đổi
Mặc áo long bào, đó là áo theo dòng mang quyền lực của nhà Vua
Trước kia những cái gì liên quan đến Vua
Thường gắn liền với từ Long
Long là con dòng mang quyền lực của nhà Vua
Mặt Vua gọi Long Nhan
Giường Vua gọi Long Sàng
Kế Vua gọi Long Kỳ
Ghế Vua gọi Long Kỳ
Xe Vua gọi Long Sàng
Tức là gắn con dòng vào nhà Vua vậy
Sở hữu biết về Vua Đinh
Ông sinh năm 924
Cha là Đinh Công Chứ
Giữ chức Thứ Sử Hoan Châu
Ở trong Nghệ An
Ông là con nhà quan
Nhưng khi Vua Đinh lớn lên
Cha mất sớm
Cho nên ông theo mẹ về quê
Đi chân châu với người chú là Đinh Thúc Dự
Hàng ngày đi chân châu tập trận cờ lao
Từ nhỏ
Vua Đinh đã có trí khí tập trận
Ông đi chân châu
Thường lấy châu làm ngựa
Lấy hoa lao làm cờ
Lấy đá cụi làm vũ khí để tập trận
Thường dù lũ trẻ cờ làng mình
Đi đánh nhau lũ trẻ cờ làng khác
Và đi đến đâu có thắng lợi đến đó
Và ông đã
Và sau này
Thống nhất đất nước
Rập đoạn 12 Sư Quân
Và
Cái ông tên gọi là Vua cờ lao
Chính là Đinh Mùa Lính
Từ nhỏ cờ lao tập trận
Mà lớn lên rập đoạn 12 Sư Quân
Và thời điểm Vua Đinh trưởng thành
Ngọc Thuận Đài Lạc
Đó là
Khi mà nước ta
Ngô Vương Quyền mất năm 1914
Thì xảy ra cuộc đội chiến
Ở trong nước
Đó là đoạn 12 Sư Quân
Đoạn 12 Sư Quân xảy ra
Thì mỗi một Sư Quân
Một Cát Cứ
Một Hồng Trường
Yêu cầu tên yếu của lịch sử đây
Là phải thống nhất được đất nước
Người làm lên lịch sử
Chính là Đinh Mùa Lính
Ông Đinh Mùa Lính đứng lên
Tập hợp lực lượng
Động Hoa Lư
Ngay thuộc xã Gia Hưng
Huyện Gia Viến
Ông liên kết Sư Quân rất là mạnh
Ở cửa bố hải khẩu Thái Bình
Của ông Trần Lám
Hay gọi là Trần Minh Công
Ông gia nữ nhỏ
Ông Trần Lám
Là một trong 12 Sư Quân
Rất là mạnh
Nhưng ông không có con trai
Tin tưởng Vua Đinh
Với trao toàn bộ binh quyền
Cho Vua Đinh
Vua Đinh
Kéo quân về Động Hoa Lư
Có thêm sức mạnh
Kéo quân về Động Hoa Lư
Vừa đánh vừa dụ hàng
Các Sư Quân
Cho đến năm
968
Ông đã dẹp loạn
12 Sư Quân
Năm 968
Vua Đinh đưa Giang Sơn
Về một mối
Mở ra nhà nước
Phóng tiến
Truyền tập quyền
Đầu tiên của nước ta
Ông Hoàng Đình
Nền độc lập tự chủ
Đã đặt tên nước
Lấy ninh hiệu
Lòng đặt tên nước
Là Đại Cô Việt
Và ninh hiệu riêng là
Thái Bình
Việc đặt tên nước
Là Đại Cô Việt
Để sánh ngang
Đại Tống Đại Đường
Của Trung Quốc
Lấy ninh hiệu riêng là
Thái Bình
Để sánh ngang
Ninh hiệu Khai Bảo
Của nhà Tống
Và ông sinh đế
Để sánh ngang
Với Hoàng đế
Trung Quốc
Khi Vua Đinh sinh đế
Thì Hoàng đế Trung Quốc
Coi mình là
Nước An Hạ
Tức là
Mình không phụ thuộc
Vào quốc gia
Phóng tiến phương Bắc nữa
Tức là
Khi mà ngô quyền
Năm 938
Đã chấm dứt
Một nghìn năm bác thuộc
Đến thời Vua Đinh
Thì Hoàng đế Trung Quốc
Coi mình là
Nước An Hạ
Sự nghiệp
Thống nhất nước
Của Đinh bộ lính
Là sự nghiệp cao cả
Phù hợp yêu cầu lịch sử
Lê Văn Hưu
Nhận xét
Tin Hoàng nhờ có tài năng
Sáng suốt hơn người
Mưu cảm
Dũng lượng nhất đời
Đến lúc Việt ta
Không có chủ
Các hùng trưởng
Cát cứ
Một phiên cất quân
Mười hai sức quân
Thuần phục hết
Rồi Vua mở nước
Dựng đô
Đổi sức Hoàng đế
Đặt trăm quan
Lập sáu quân
Chế độ nguồn đầy đủ
Thời gian Vua Đinh
Ở ngôi
11 năm
Từ năm 968
Đến năm 979
Ông Bang Hà
56 tuổi
Đến năm 979
Do một người
Hậu cận
Là Đỗ Thích
Chi hậu nổi
Nhân Đỗ Thích
Một ông quan cận thần
Trong triều
Đêm nằm mơ
Thấy sao rơi vào miệng
Cho rằng điểm báo
Được làm Vua
Cho nên đã vào
Ám sát
Vua Đinh
Vào bữa tiệc
Giằm trung thu
Tháng 8
Sau đó
Đỗ Thích đã trốn lên
Mang nước của cung điện
Nhà Vua
Ba ngày sau
Trời mưa to
Ông Dừa Tây
Giờ hứng nước mưa
Bị các cung
Tần mấy nữ
Trong cung phát hiện
Cho nên Đỗ Thích
Đã bị các quan
Trong triều
Đưa ra sự cờ hình
Đó là hình
Tùng Sẻo
Đi trước điểm Vua
Đánh chống một tiếng
Sẻo một miếng thịt
Bao giờ
Sẻo hết rồi thôi
Hiện nay
Có di tích
Gọi là
Phủ Tùng Sẻo
Đó là di tích
Cố Đô Hoa Lư
Tách đây
Về phía Bắc
Một km
Sau khi Đỗ Thích mất rồi
Về sau này
Theo dân gian
Những ngày lễ Tết
Như người ta còn kiêng
Không dưng hương
Lòng lợn
Tiết canh
Trong ngôi đền thẩm
Vua Đinh
Ý nói rằng
Đỗ Thích đâm bỏ
Thuốc độc
Và lòng lợn
Tiết canh hạ tròn
Vua Đinh
Năm 979
Vua Đinh
Và người con trai trưởng
Của Vua Đinh mất
Triều Đình
Đưa người con thứ
Của ông lên ngôi
Gọi là ấu chúa
Đinh Toàn
Còn một người con nữa
Là thái tử
Đinh Hạng Lan
Là người con thứ 2
Nhưng khi
Vua Đinh lên ngôi
Ông đã yêu Hạng Lan
Đưa lên thái tử
Để nối giói
Giàu họ nhà Đinh
Thì bị người anh trai
Là Đinh Liến
Đinh Liến
Nhưng không được yêu ái
Cho nên
Là Đinh Liến
Đã tìm cách
Ám hại
Em mình
Đầu năm 979
Và mùa thu
Tháng 8
Năm 979
Vua Đinh
Và người con trai trưởng
Vua Đinh
Đã mất là do Đỗ Thích
Như vậy
Năm 979
Ba cha con nhà Đinh
Đều mất một năm
Đài Tàng đã nước lại
Cộng Việt
Còn lại
Cấu chúa Đinh Toàn
Mới có 6 tuổi
Lên ngôi
6 tuổi
Lên ngôi
Thì nhân cơ hội đó
Nhà Tống
Ở bên Trung Quốc
Với sang xâm lược
Nước ta
Ông vua 6 tuổi
Con nhỏ
Không đủ tài năng
Mà đứng lên chỉ đạo
Quân lính chống đảnh
Nhà Tống được
Vì quá nhỏ
Cho nên
Đứng trước tình thế
Thái hậu Dương Vân Nga
Đã nhiếp chính
Triều Đình
Bà buông giảm
Nhiếp chính theo con
Tức là
Vua ngồi chính sự
Còn bà ngồi đằng sau
Buông giảm
Có một cái giảm
Ngồi chỉ đạo
Buông giảm
Nhiếp chính
Cho nên
Thái hậu Dương Vân Nga
Buông giảm nhiếp chính
Nhưng phía bắc
Quân Tống vẫn lâm le
Xâm lược
Phía nam tỉ tiểu
Vũ quốc
Chiêm Thành
Cho nên
Bà đã đứng vào hoàn cảnh
Eo le
Đất nước bây giờ
Được ví như
Nghìn cân
Xeo sợi tóc
Và thái hậu Dương Vân Nga
Đã đứng lên như
Ngũi báu của con mình
Cho người tướng tài
Tức là đường thập đạo
Tướng quân Lê Hoản
Lên ngồi
Ông Lê Hoản
Rõ rức rức
Thập đạo
Tướng quân
Là người chỉ huy
Trước thời hình
Đất nước nguy nàn
Thái hậu Dương Vân Nga
Đặt vận mệnh
Đất nước lên hàng đầu
Để giữ vững được đất nước
Thì năm
980
Bà lắt trao toàn bộ binh quyền
Của nhà đinh
Sang vang thập đạo
Tướng quân Lê Hoản
Khoa áo long bào
Của vua đinh
Sang vang Lê Hoản
Đưa lên ngôi hoàng đế
Kết thúc triều đại nhà đinh
Được 12 năm
Chuyển sang triều đại
Tiền Lê
Vua Lê Hoản lên ngôi
Đã thống nhất được đất nước
Năm
981
Ông đánh tan
3 đạo quân nhà tống
Về phía bắc
Quân tống Phải Du Lôi
Và quân đống có 3 đạo quân
Là Tây Kết
Hương Yên
Bạch Đằng
Lạng Sơn
Tri Lăng
3 đạo quân nhà tống
Phải Du Lôi
Năm 982
Ông lại đánh quân Chiêm Thành
Về phía nam
Và giết chết
Vua Chiêm
Vua Lê Hoản
Đã kháng tống
Bình chiếm trở về
Thái hậu Dương Vân Nga
Tăng xuôi nhà đinh
Được 3 năm
Sau đó bà tái giá
Đi bước nữa
Lại lấy
Vua Lê Hoản
Trước khi làm hộ
Của nhà đinh
Nhưng sau khi
Vua đinh mất
Đưa ông thập đạo
Tổng quân Lê Hoản
Để lên ngôi
Để giữ vững
Để nước
Sau đó lại lấy
Vua Lê
Hoàng hậu
Của 2 vương triều
Hoàng hậu
Của 2 vua
Cho nên phố tượng
Của bà
Hiện nay
Được thờ
Bên nền thờ
Vua Lê
Với nghĩa là
Tái giá
Lấy chồng
Phải theo chồng
Theo tam tổng
Tư đức của Thầy Phong Kiến
Đó là xuất giá tổng phụ
Xuất giá tổng phu
Phu rử
Tổng tờ
Và sau đây
Mời quý khách sang nền thờ Vua Lê
Để chìm bái
