Về Thăm Làng Hoàng Trù Quê Ngoại Bác Hồ Nơi Sinh Ra Và Lớn Lên Chủ Tịch Hồ Chí Minh.mp4
Anh Đức
212 người theo dõi
23 Lượt xem video·17 thg 6, 2025
Trên chiếc giường quá đơn sơ, nhỏ hẹp này, những tháng năm hạnh phúc của đôi vợ chồng trẻ Nguyễn sinh sát,
Hoàng thị Luân đã sinh ra ba người con yêu tú cho đất nước.
Vào ngày 19 tháng 5 năm 1890, cậu bé Nguyễn sinh cung cất tiếng chào đời.
Những kỳ vật đã trở thành những trứng tích lịch sử vô giá, ghi nhận giờ phút chào đời
và những năm thơ ấu của bậc Vĩ Nhân, bậc nhất của dân tập Việt Nam.
Thồi nhỏ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã men theo chiếc rương này để chập trững tập đi.
Đó là những bước đi đầu tiên trong cuộc đời người, để rồi sau đó sẽ nối dài những bước đi tiếp theo trên khắp 4 biện, 5 châu, tìm đường cứu nước.
Hiện tại Duy đang ở duy tích lịch sử cấp quốc gia, quê ngoại của thân mẫu Hồ Chí Minh.
Duy đang ở nhà thờ họ Hoàng Đại Tôn.
Vâng thưa quý vị, hiện tại Duy đang ở bãi đỗ xe tại nhà lưu liệm quê ngoại Bắc Hồ.
Vị trí này thì cách mẫu của bà Hoàng Tiệu Loan, thân mẫu của Chủ tịch Hồ Chí Minh khoảng 5 cây.
Và đây là lối vào tham quan.
Bây giờ Duy mời quý vị cùng Duy bắt đầu vào trong nhé.
Cảm tưởng của Duy lần đầu khi tới đây thì khung cảnh cũng như là cách thiết kế rất là giống với quê nội Bắc ở làng Xe Nam Đàn.
Dọc lối vào thì là những cái quầy bán hàng lưu liệm cũng như là nước uống, đủ các trùng loại rất là đặc trưng khi về với nghệ an.
Đây, lối đi tham quan của chúng ta đây.
Khi vào tới đây thì chúng ta có nội dung tham quan này.
Mùa hè thời gian từ 7 giờ tới 11 giờ 30, chiều từ 13 giờ 30 tới 17 giờ 30.
Mùa đông thì thời gian sẽ muộn hơn một tí.
Đầu tiên chúng ta sẽ vào nhà ông Hoàng Xuân Thục.
Giá đình ông Hoàng Xuân Thục, hộ láng giềng nhà ông Hoàng Xuân Đường ở làng Hoàng Trục.
Ông Hoàng Xuân Thục sinh năm 1843, mất năm 1892, thuộc đời thứ 14 của gia tậu họ Hoàng ở làng Hoàng Trù.
Chi họ thứ 2 là anh em thúc bá với ông Hoàng Xuân Đường là ông ngoại của Bắc Hổ.
Giá đình có 2 ngôi nhà nằm trong diện tích 1978m2.
Ông là con thứ 4 trong một gia đình.
Cha làm nghề dạy học chữ Hán, mẹ làm nông.
Gia đình cũng bình thường.
Lúc nhỏ ông cũng được học chữ Hán, lớn lên theo nghiệp cha làm nghề dạy học và làm thêm nghề cắt thu năng.
Ông lập gia đình với bà Trần Thị Vinh và sinh hạ được 4 người con trai, 2 gái.
Khi ông Hoàng Xuân Thục qua đời, người con trai cả là Hoàng Xuân Khôi Kế Thừa Gia Sản tiếp tục ở lại đây cùng con cháu và mất vào năm 1943.
Đây là cái cánh cổng này quý vị này.
Khi mà mở thì sẽ đưa lên chứ không phải là mở cánh sang 2 bên.
Bây giờ Duy bắt đầu từ nhà ông Hoàng Xuân Thục đi vào bên trong để thăm các cái di tích còn lại nha.
Thời điểm này đi 2 bên thì rất đẹp.
Đặc trưng đó là khu vườn trồng rất là nhiều mía.
Tiếp đây đó là nhà ông Hoàng Phan Mỹ, hộ láng giềng nhà ông Hoàng Xuân Đường.
Gia đình ông Hoàng Phan Mỹ
Ông Hoàng Phan Mỹ là con thứ 2 của ông Hoàng Phan Quỳnh ở làng Hoàng Chù.
Ông sinh năm 1894, cháu gọi ông Hoàng Xuân Đường bằng bác, bác Hồ gọi bằng cậu.
Gia đình ông có 2 ngôi nhà nằm trong mảnh vườn có diện tích 1.192m2, năm 1915.
Ông Hoàng Phan Mỹ lấy vợ tên là Nguyễn Thị Cọt, người xã Nam Cát,
sau khi lập gia đình ông được cha mẹ cho ra ở riêng tại mảnh đất này.
Ông bà sinh hạ được 3 người con, 2 gái, 1 trai.
Khi ra ở riêng, cuộc sống gia đình tương đối vất vả.
Sau đó người con trai và 1 người con gái mất sớm,
khi cuối đời ông bán nhà xuống ở với người con gái út ở Nam Giang.
Trọng tre dùng để ăn cơm.
Đế co cũng tương tự thôi.
Đây có khung cửi này.
Gia đình nhà ông này thì cảm giác các gian nhà sẽ thông toán hơn.
Giường này, bán uống nước này, bán thờ tự này, bán tiếp khách này.
Phản kiêm kia giống cái chạn này.
Nền này hoàn toàn là nền đất quý vị nhé.
Vườn nhà ông Hoàng Phan Mỹ trồng rất nhiều mía.
Qua hộ gia đình ông Hoàng Phan Mỹ thì chúng ta sẽ về tới khu vực này.
Đây là một cái lối đi gì đó, gì cũng không rõ.
Phía trước chúng ta có biển chỉ dẫn.
Những cụm tre với tiếng chim hót.
Rất dân dã.
Và tới đây thì chúng ta tới di tích Hoàng Chù.
Quê ngoại chủ tịch Hồ Chí Minh.
Và phía này đó là nhà ông Hoàng Phan Quỳnh.
Hộ láng riêng của ông Hoàng Xuân Đường.
Nội quy, phòng chống chén đổ và vệ sinh vô trường.
Những tân tre từ các bạn trẻ khắc chữ vào đây.
Duy Yêu Trinh.
Và đây là nhà ông Hoàng Phan Quỳnh.
Nhà cụ này thì gần nhà dân sinh ngay phía này.
Ở trong thì trồng rất là nhiều bưởi.
Bưởi mùa này đang có hoa.
Lá dừa khô mới rụng này.
Hộ gia đình ông Hoàng Phan Quỳnh thì có điều kiện hơn.
Nhà không phải xây bằng đất nữa.
Mái thì cũng không lược bằng lá cọ mà bằng ngói rồi.
Gia đình có điều kiện đây.
Gia đình ông Hoàng Phan Quỳnh.
Ông Hoàng Phan Quỳnh sinh năm 1851, mất năm 1902.
Thuộc đời thứ 15 của dòng họ Hoàng ở Lan Hoàng Trù.
Ông lấy vợ tên là Phan Thị Nhân, người làng Hiễu Biệt, xã Nam Giang.
Sinh được một người con gái nhưng mất từ lúc còn nhỏ.
Sau đó bà vợ cũng mất.
Ông lấy người vợ thứ hai tên là Phan Thị Di.
Và sinh được 7 người con, gồm 4 trai, 3 gái.
Nhà ông thuộc diện giàu có trong làng.
Có ngôi nhà làm bằng gỗ lim, nằm gian, lợp ngói.
Kiến trúc kiểu tứ trụ có chạm khắc rất đẹp tọa lạc trên mảnh đất rộng 1818m2.
Ông Hoàng Phan Quỳnh là em trai thúc bá với ông Hoàng Xuân Đường.
Cha của ông Hoàng Xuân Đường là anh trai của ông Hoàng Phan Quỳnh.
Hai gia đình qua lại và quan hệ với nhau rất khẳng khít.
Lúc nhỏ hai chị em bà Hoàng Thị Loan là thân mẫu của bác Hồ
và Hoàng Thị An, dì ruột của bác Hồ thường sang chơi với các con của ông Quỳnh.
Bức thư bác Hồ gửi cho cậu Hoàng Phan Kính
năm 1949 đang treo tại nhà thờ tri họ Hoàng Xuân cũng đã thể hiện điều đó.
Hoàng Phan Kính là con trai cả của ông Hoàng Phan Quỳnh
và là con trai của Hoàng Phan Mỹ.
Nhà được phục dựng vào năm 2015.
Hiền rất là thấp quý vị, hiền thấp lắm.
Đây là buồng, có một cái giường để ngủ.
Bên trên thì lìa to lìa nhỏ công cụ để làm nông.
Phía dưới đây là gian bếp.
Cũng chầy rã gạo này.
Quang chành, cối xay.
Đây có một cái giường nữa, chắc là cho con sen.
Nhà cụ này có cái bếp riêng luôn.
Ngôi nhà này có cây dưới cổ.
Hai cây luôn, rất to.
Và chúng ta tạm biệt gia đình ông Hoàng Phan Quỳnh.
Tiếp tục đi tìm những gì tích khác ở trong quần thể, gì tích quê ngoại Bắc Hồn nhé.
Chúng ta tiếp tục, du khách thập phương đang bắt đầu tới.
Bụng tre, tiếng rì rào cót két của những thân tre cọ vào nhau bởi những cơn gió tạo ra.
Nhà cụ Hoàng Đường.
Đến cụ di tích Hoàng Trù, thấp thoáng sau lưỡi tre trước cổng, chúng ta sẽ thấy ngay ngôi nhà tranh nằm gian.
Trước nhà là hai hàng mận hào được sáng tỉa cẩn thận.
Đó là nhà cụ Hoàng Đường và cụ Nguyễn Thị Kép.
Ông bà ngoại của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Sinh trưởng trong một gia đình nho học, trà là hoàng xuất cẩn, đỗ ba khóa tủ tài.
Thuổi nhỏ cụ Hoàng Đường được tối luyện trong một cái nôi hán học.
Dù không có học vị gì, nhưng cụ nổi tiếng là người hay chữ.
Nhân dân trong vùng thường gọi là cụ đồ ăn.
Thời trai trẻ, Hoàng Đường là một chàng nam nhi nhò nhã, thông minh, điềm đạm.
Theo tập tục, chàng được cụ thân sinh xe duyên của Nguyễn Thị Kép,
con gái của người bạn Đồng Liêu là cụ Tú Mềm, Nguyễn Văn Giáp.
Người kẻ xía, này là xã Hưng Đạo, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An.
Nguyễn Thị Kép là một thôn nữ được giáo dục chủ đáo trong một gia đình nho phong trọng đạo.
Khi thành vợ chồng, hai người sống rất hạnh phúc, ý hợp tâm đầu trong mái nhà tranh đơn sơ giả dị.
Năm 1868, họ sinh được cô con gái đầu lòng là Hoàng Thị Loan, thần mẫu chủ tịch Hồ Chí Minh.
Mãi tới 9 năm sau mới sinh thêm người con gái thứ là Hoàng Thị An.
Tiết mậu dần năm 1878, trong chuyến đi trúc tết ở Làng Sen,
cụ đã gặp cậu bé bồ cồi Nguyễn Sinh Sắc và đưa về nuôi dạy.
Còn như con đẻ, không phụ công đức và tấm lòng của cụ,
Nguyễn Sinh Sắc đã làm rạng rỡ cho gia phong này mãi mãi lưu dành.
Trong 5 gian nhà thì 3 gian ngoài được thông với nhà thờ, tạo nên bầu không khí thoáng mát.
Ở gian thứ nhất, cụ Đường kê một bộ phản 4 tấm làm nơi dạy học.
Học trò của cụ chủ yếu là con em trong vùng.
Bộ phản này là nơi chàng thiếu niên Nguyễn Sinh Sắc bắt đầu cuộc đời học tập chính quy của mình.
Được sự dạy dỗ tận tâm, tận lực của cụ Hoàng Đường,
việc học tập của Nguyễn Sinh Sắc tiến bộ nhanh chóng.
Qua vài năm việc mai đèn sách, vốn hiệu biết của Nguyễn Sinh Sắc đã khá phong phú,
có thể sướng họa, bình văn với những học trò giỏi lớp trước.
Với sự nhạy cảm của mình, cụ Hoàng Đường phát hiện ra tài năng đầy hứa hẹn của cậu con đùi.
Xong biết sức mình có hạn, cụ Hoàng Đường đã mạnh dạng gửi Nguyễn Sinh Sắc
theo học nhà giáo nổi tiếng Nguyễn Thức Tự ở thịnh trường huyện Nghìa Lộc.
Với ba vất vả, khó khăn, phải chất chiêu từ nguồn thu nhập làm ruộng và dệt vại,
hai cụ đã dồn sức, dồn của vào việc ươm trồng tài năng cho người con đùi thông minh và hiếu thảo của mình.
Giàn thứ hai, có chiếc án thư và bộ tràng kỷ bằng tre.
Trên án thư, phía ngoài có nghiên mài mực bằng đá và hộp bút lồng.
Những học cụ này gắn liền với việc dạy học của cụ Hoàng Đường và học tập của Nguyễn Sinh Sắc.
Phía trong án thư có bộ bình và chén hạt mít.
Một chiếc nậm rượu. Giàn nhà này là nơi cụ Hoàng Đường cùng các cụ Túc Nho,
bạn Hiếu uống rượu, uống trà ngâm vịnh, thở vằn, đàm luận các đề tài về thời cuộc.
Giàn thứ ba kê một bộ phản gỗ, bốn tấm ngắn hơn bộ phản ở giàn thứ nhất.
Đây là nơi nghỉ của cụ Hoàng Đường và Nguyễn Sinh Sắc.
Những khi hướng khởi, cậu thay cho cha con này.
Thường cùng nhau thảo luận về các điển tích trong kinh sử hay cùng nhau giải nghĩa một vài từ khó,
một đôi câu văn tầm đắc.
Đó là môi trường rất tốt cho sự phát triển tài năng của Nguyễn Sinh Sắc.
Giàn buồng có chiếc giường gỗ xoan, lếp nứa.
Trải chiếu mộc là nơi nghỉ ngơi của cụ bà Nguyễn Thị Kép.
Trên chiếc giường đơn sơ mộc mạc ấy, cụ đã sinh ra hai người con gái đẹp nếp đẹp người.
Giàn thứ năm là nơi sinh hoạt thường ngày của gia đình.
Tại đây có chiếc khung cửi nơi cụ Nguyễn Thị Kép
Cũng tại đây, cụ đã kèm cặp, rèn rũa cho hai cụ con gái biết yêu lao động, chăm chỉ làm việc và khéo tay.
Điệu phường vải cất lên từ bên chiếc khung cửi này đã từng làm nao lòng bao chàng trai tu tú.
Khi 18 tuổi, Nguyễn Sinh Sắc trở thành một thanh niên khôi ngô mẫn tiệp,
thì Hoàng Thị Loan cũng vừa tuần cặp kề.
Mến về Đức, cảm vi tai của cậu sinh đồ mồ côi,
cụ Hoàng Đường có nhạy ý xe duyên cậu cùng với cô con gái đầu lòng của mình.
Ban đầu, cụ ba sợ thiên hạm chê cười nên không đồng ý.
Cụ Đường đã xuống tận làng kẻ xía, mời nhà phụ lên chơi và cho lời khuyên dạy.
Tiểu dõi thiện ý của chồng và thực tâm cũng thương yêu người con nuôi giỏi giang và hiếu tạo.
Cụ Nguyễn Thị Kép đã vui vẻ chấp thuận ý định của chồng.
Sau nhiều năm chung sống dưới một mái nhà, đôi trai gái Thanh Lịch Nguyễn Sinh Sắc Hoàng Thị Loan
đã cảm mến nhau một cách sâu đậm, thầm kín, và gương mặt họ sáng người hạnh phúc
khi lễ hứa hôn được tổ chức vào cuối năm 1881 tại mái nhà này.
Hai năm sau, lễ thành hôn được tiến hành.
Tất cả những kỳ vật trong ngôi nhà này còn nồng hơi ấm thiền liền
về thời thơ ấu của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Tuổi thơ của người được ông bà và dì An chuyên tay nâng niu triều chuộng.
Những trưa hè oi nồng, bà ngoại đưa võng hát ru cho giấc ngủ của cậu đắm mình
trong các làn điệu dân ca trữ tình thắm đượm tỉnh quê nghệ nước.
Những buổi mai trong trèo, cậu lắng tay nghe ông hoặc cha dạy học,
thỉnh thoảng dì An lại chạy ra vườn hái mấy quả táo làm quả cho cậu cháu yêu của mình.
Ngay từ tầm bé, Nguyễn Sinh Cung đã bộc lộ sự thông minh khác thường,
vì vậy cả nhà rất vui mừng.
Chú ý chăm sóc, dạy rỗ cậu sớm biết kính chọn ông bà, cha mẹ, biết yêu lao động, hoàn nhã với bạn bè,
biết yêu quê hương đất nước và nuôi dưỡng hoài bão lớn lao, đẹp đẽ,
trong vòng tay yêu thương đặc biệt của những người thần.
Cậu đã sớm nhận biết được nhiều điều của thế giới quanh mình và sớm hình thành một nhân cách độc đáo.
Môi trường này chính là một trong những chiếc nôi đầu tiên tạo tiền đề cho sự hình thành và phát triển
tình cảm đẹp đẽ và nhân cách cao thượng của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Khi cựu Hoàng Xuân Đường qua đời năm quý tị 5893,
Nguyễn Sinh Sắc đã lo toan chú đáo cho người thầy, người bố vợ kính yêu của mình.
Sau đó, ông tiếp tục dạy học cho những môn sinh của cựu Hoàng Đường đến ngày Mãn Khóa.
Tấm long hiếu thảo của ông đến nay vẫn là một tấm gương sáng đẹp cho bà con, làng chùa, làng xèn.
Cuộc đời cựu Hoàng Đường đã đi vào lịch sử với niềm vinh quang là người đã có công phát hiện,
ươm trồng tài năng cho ông Nguyễn Sinh Sắc, thân sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh,
sẽ duyên cho một mối tình cao đẹp đã sinh ra cho dân tộc một vĩ nhân bậc nhất, Hồ Chí Minh.
Đằng sau khuôn viên nhà cụ Hoàng Đường là những rạng tre và những cây rối rất là nhiều.
Khu bườn mùa này đang trồng lạc quý vị.
Ngôi nhà nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh chào đời.
Vào năm 1883, để chuẩn bị cho lễ thành hôn của hai con làng Nguyễn Sinh Sắc và Hoàng Thị Loan,
cụ Hoàng Đường đã dựng cho họ một ngôi nhà tranh ba gian làm chỗ ở riêng sau ngày cưới.
Máy nhà tranh đơn sờ giản dị này là tổ ấm uyên ương ghi nhận những năm tháng hạnh phúc
của gia đình Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Tất cả những đồ dung trong nhà đều bình dị và được sắp xếp một cách ngắn nắp,
thuận tiện, tạo cảm giác tuy hẹp mà không trật, không gian hài hòa và ấm cúng.
Răng ngoài, bức cửa sổ nhỏ đầu hồi có chiếc án thư, đệ nghiên mực, hồ mút lông và hai chiếc ghế vuông.
Phía trên trách về phía trong có hai giá đựng sách thánh hiện. Đây là nơi học tập của Nguyễn Sinh Sắc.
Trên chiếc bàn nhỏ này, biết bào trang sách đã được mở ra chấp cánh cho cuộc đời cử nghiệp của ông.
Cũng có biết bao lần cụ Hoàng Đường đã sang đây cùng con trao đổi thêm về văn trường, chữ nghĩa.
Nhìn nét chữ gián giỏi và ý tứ sâu chắc trong các bài tập,
cụ mừng thầm và tràn đầy hy vọng vào tương lai của người con dễ, thông minh, hiếu học.
Nhưng vào buổi suy tàn của nho giáo, đến đứt lại trong cơn nguy kịch, dối gian,
chuyện học tài thi phận cũng là lẽ thường tình, cho đến giờ phút vĩnh biệt cuộc đời vào năm 1893.
Và cụ Hoàng Đường vẫn chưa được nhìn thấy niềm vinh quang khoa bạc đến với người con yêu quý.
Sau nhiều năm vừa dùi mài kinh sử, vừa dạy học giúp vợ kiếm sống,
mãi tới kỳ thị hưởng giáp ngọ chiều thành thái năm thứ sáu, tức năm 1894,
ở trường nghệ, Nguyễn Sinh Sắc mới động cử nhân.
Tình vui nhanh chóng bay về làng chua, bà con đến mừng rất đông.
Về phần mình, chàng Tân Khoa Nguyễn Sinh Sắc coi đây là món quà báo hiếu, nhạc phụ.
Song nhà đăng kỷ đại tàng nên chỉ biện cơi trầu trình làng.
Bà con trồng thôn, ngoài xã ai cũng tấm tắc ngợi khen ý chí và lòng hiếu thảo của ông.
Giác nhà ngoài có bộ phản ba tấm, nơi nghỉ ngơi của ông Sắc sau những giờ làm việc, học tập căng thẳng.
Những lúc thư nhàn mấy cha con cung nhau đùa vui âu yếm chờ mẹ làm cơm,
tuổi thơ Nguyễn Sinh Cung được cha mẹ dạy nói bi bồ, ràng giải cho những điều hơn lẽ thiệt,
nhanh nhóm trong tâm hồn những ước mơ xa.
Bộ phản còn là nơi tiếp khách, lúc đi tiếp những bạn đồng liêu đến Bình Văn, Bình Thơ,
lúc thì tiếp bà con láng giềng với nổi khoe luộc, bát nước trẻ xanh ấm tình làng nghĩa xóm.
Hai giác nhà trong với rất nhiều hiện vật quý giá ghi dấu những kỷ niệm thiêng liêng của gia đình chủ tịch Hồ Chí Minh.
Giàn giữa, sáp phên có chiếc giường nhỏ bằng gỗ soan dài 4 thước 2 tấc ta khoảng 1m68,
rộng gần 2 thước 5 tấc ta gần 1m, thang bằng tre, liếp nứa trên trại chiếu mộc.
Chiếc giường có tấm bàn tre bằng vải mộc nhộm nồng.
Du khách đến đây khi đứng trước chiếc giường này, ai ai cũng hết sức xúc động bởi trên chiếc giường quá đơn sơ.
Nhỏ hẹp này, những tháng năm hạnh phúc của đôi vợ chồng trẻ Nguyễn sinh sát,
Hoàng Thị Loan đã sinh ra 3 người con yêu tú cho đất nước.
Vào năm 1884, sinh con gái đầu lòng cô Nguyễn Thị Thành.
Năm 1888, sinh cậu Nguyễn Sinh Khiềm.
Và dự kỷ thay vào ngày 19 tháng 5 năm 1890, cậu bé Nguyễn sinh cùng cất tiếng trao đời,
người mà 100 năm sau tổ chức UNESCO đã long trọng kỷ niệm ngày sinh với tư cách là anh hùng giải phóng dân tộc
và là một nhà văn hóa lớn.
Ngôi nhà, chiếc giường, những kỷ vật đã trở thành những trứng tích lịch sử vô giá,
ghi nhận giờ phút trao đời và những năm thơ ấu của bậc Vĩ Nhân, bậc nhất của dân tộc Việt Nam.
Sát bên giường là chiếc rương gỗ nhỏ dùng đựng thóc hạo và những vật quý của gia đình.
Chiếc rương là món quà hồi môn của cụ kép cho con gái khi ra ở riêng.
Thồi nhỏ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã men theo chiếc rương này để chập chững tập đi.
Đó là những bước đi đầu tiên trong cuộc đời người,
để rồi sau đó sẽ nối dài những bước đi tiếp theo trên khắp 4 biện, 5 châu, tìm đường cứu nước,
trở về giải phóng non sông, giải phóng đồng bào.
Ở gian thứ ba, phía cuối giường kê chiếc khung cửi, ngay ngay tân tảo ngoài đồng cải cấy.
Đêm đêm người mẹ Hoàng Thị Loan, sau khi lo toàn chu tất cơm nước cho chồng con,
lại ngồi vào khung cửi dưới ánh sáng của ngọn đen dâu lạc,
chăm chỉ diệt vải, diệt lụa để kiếm thêm thu nhập nuôi sống gia đình.
Đôi chân khéo léo, đôi tay mềm mãi đã diệt nên những thước vải,
những chuông lụa mượt mà và cũng có phần diệt nên cuộc đời, sự nghiệp của chồng và con.
Vừa nhịp nhàng theo tiếng thoai đưa, bà vừa đưa võng du con vào giữa ngủ bằng những làn điệu dân ca bay bổng,
nuôi lớn những hy vọng sâu xa, những ước mơ cao đẹp.
À ơi, làm người đói sạch rách thơm, công danh phủi nhẹ, nước non phải rên.
Hay, à ơi, con ơi mẹ dặn điều này, chăm lo đèn sách, cho tày áo cơm.
Vốn trí thức phong phú về văn hóa dân gian của Chủ tịch Hồ Chí Minh buổi đầu
được ươm chồng từ người mẹ trẻ. Đêm đêm, ở gian ngoài, anh nhò sắc,
rùi mai kinh xử, gian chồng chịu loan trăm trị diệt vại. Hai vợ chồng cùng thức,
cùng động viên nhau làm việc học hành, và trong lời ru kia, ý tứ của người vợ trao gửi cho chồng cũng thật ý nhị.
Những kỳ vật trong hai gian nhà này phản ánh sinh động không khí đầm ấm, hạnh phúc, sự lao động gần cù,
lối sống bình dị của gia đình Chủ tịch Hồ Chí Minh. Nó cũng ghi nhận giờ phút ra đời,
những bước đi chậc trứng, những biểu lộ tình cảm của cậu bé Nguyễn sinh cùng.
Tuổi thơ êm đềm của người được phát triển một cách toàn diện trong sự chăm sóc của mọi thành viên trong gia đình,
đặc biệt là từ người mẹ hiền. Vào năm 1895, ông Nguyễn sinh sắc vào Huế giữ kỳ thi Hội Hòa Ất Bùi,
nhưng không động. Biết tài học của ông, trường quốc từ Giám nhận ông vào học. Lặn lỗi trở về quê,
ông bàn với vợ tạo điều kiện cho ông theo học bể thành danh trên con đường cử nghiệp.
Thương chồng, bà Loan đã vượt lên hoàn cảnh khó khăn. Cha mới qua đời,
mẹ tuổi già sức yếu không nơi nương tựa. Em gái vừa mới lấy chồng, các con còn thờ bé.
Ba để con gái đầu lòng ở lại chăm sóc bà ngoại rồi cùng chồng và hai con trai vượt đường thiên lý vào kinh Đô Huế.
Giữa đất kinh kỳ xa lạ, một mình ba lại phải xoay sở kiếm sống cho cả nhà, nuôi chồng nuôi con ăn học.
Ông Nguyễn sinh sắc. Ngoài việc học hành ở trường Giám,
con đi dạy thêm ở làng Dương Nỗ kiếm thêm tiền phụ giúp vợ.
Bà khó khăn, vất vả, trồng chất lên đôi vai người mẹ. Nhưng với được hy sinh cao cả,
bà Hoàng Thị Loan đã tận tụy vì chồng, vì con, không khí gia đình bao giờ cũng thuận hỏa, ấm cúng.
Những gánh nặng gia đình ngày càng nặng hơn. Cuối năm 1900, bà sinh thêm người con trai là Nguyễn Sinh Sinh.
Cái tên của cậu bé ghi nhận một kỷ niệm vất vả, khó khăn của gia đình ở trốn Kinh Thành.
Thời gian này, chồng và con trai lớn đi vắng, mới sinh được ít ngày,
bà lại phải trở dậy ngồi vào khung cửi, dệt vải kiếm sống. Và tại họa ập đến thật bất ngờ,
bà lâm bệnh nặng. Mặc dù đã gắn gượng rất nhiều, lại được người con trai 10 tuổi Nguyễn Sinh Cùng san sẻ
những vất vả, nhọc nhằn, chăm sóc tận tình, động viên ân cần nhưng bà không quả được.
Một ngày 22 tháng trạp nằm cành tí, tức ngày 10 tháng 2 năm 1901.
Bà đã chút hơi thở cuối cùng trong vòng tay và niềm tích thương vô hạn của cậu con trai yêu quý Nguyễn Sinh Cùng.
Thi hài của bà, được bà con cùng Nguyễn Sinh Cùng đưa qua cổng Thành Long, quạt Thành Huế bằng thuyền,
ngược dòng Hương Giang lên An Táng tại chân núi tam tầng dãnh Ngự Bình, thành phố Huế.
Già đi ở tuổi 33 đầy xuân sắc nhưng cuộc đời bà không hề ngắn ngủi.
Bà đã sống hết mình, đã kịp tạo dựng và gửi gắm những ước mơ của mình vào người chồng thân yêu
và những người con thông minh dĩ ngộ.
Mãi mãi người đời khắc sâu vẻ đẹp, trí tuệ, tâm hồn người mẹ của một thiên tài,
một vị nhân kiệt suốt của dân tộc Việt Nam.
Trở về Huế với tâm trạng đòi sót, chà con ông Nguyễn Sinh Sắc đón một cái Tết buồn tẻ vô cùng nơi đất đế đô.
Họ cùng nhau chăm sóc phần bộ người thân yêu nhất đã quá cố.
Nhưng kế sinh nhai buộc mấy cha con phải trở về nơi quê hương bản quán.
Nói sao hết lỗi buồn, đau vô hạn của người mẹ già và bà con họ tộc lắng riêng
khi người con gái yêu già đi mãi mãi không trở về.
Cành cánh nỗi lòng khi người vợ gia đi mà mình chưa được biển đáp,
ông Nguyễn Sinh Sắc bước vào kỳ thi hội khoa tân sự với một quyết tâm nóng bỏng
và khổ luyện ắt gặt hái thành công.
Kỳ thi này ông đã đậu phó bảng.
Đó là món quà đầy ý nghĩa làm ăn lòng người vợ hiện ít nghị nơi chín suối.
Ông được vua Thành Thái ban cho biển, ân tứ ninh gia và cờ phó bảng phát khoa.
Theo phong tục, bốn cha con ông Nguyễn Sinh Sắc trở về làng sen quê nội ông sinh sống
từ năm 1901, cậu Nguyễn Sinh Sinh đã mất ở Hoàng Chù.
Những ngày tháng ở Hoàng Chù là những kỷ niệm không bao giờ phát mở trong kỷ ước của Nguyễn Sinh Cung.
Từ đó, một nhà này được giao cho người bà con trong dòng họ sử dụng.
Năm 1959, bang quản lý di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Nghệ An đã đưa về dựng trên nền đất cũ làm lưu niệm.
Lối vào ở phía kia, còn đây là lối ra.
Khu vực bảo vệ, không được vào.
Đây có một cái lối ra của miền quê bát.
Vâng thưa vị, hiện tại Duy đang ở nhà thờ họ Hoàng Đại Tôn.
Nhà thờ họ Hoàng Đại Tôn thì nằm ngay phía sau của quần thể gia đình ngôi nhà của bác sinh ra.
Ngay phía sau đây, chúng ta có thể nhìn rõ và nghe thấy tiếng chị thiên binh đang nói ở phía trong này.
Nhưng không có lối tắt đi ngang qua đây, chúng ta phải đi thẳng ra lối này để tới.
Dòng họ Hoàng Xuân, vốn phát tích từ thôn Hoàng Vân, huyện Kim Động, phủ Khoái Châu, trấn Sơn Nam.
Đây là một cựu tộc quyền quý, trải qua các triều đại.
Rất nhiều người được phong tước hầu và cuộn công.
Từ đất Kim Động, bông lệnh triều đình,
những người con yêu tú của họ Hoàng đã tỏa đi nhiều nơi đánh giặc, giữ nước và sinh cơ lập nghiệp.
Thủy tổ họ Hoàng ở làng chùa giữ chức võ ban tướng quân dưới thời Vĩnh Tộ.
Tức từ năm 1619 tới năm 1628 triều Lê Thánh Tông.
Trong chuyến dẹp loạn, vùng Thuận Quảng đã lấy vợ người làng Nghĩa Liệt, huyện Hưng Nguyên, lập ra dòng họ Hoàng ở đây.
Dòng họ Hoàng ở làng Dương Xá, Tổng Phủ Long, huyện Hưng Nguyên.
Đến thế hệ thứ 9 có Hoàng Pháp Cần lấy vợ làng Hoàng Trù và sống ở đó, lập ra họ Hoàng.
Năm thế hệ sau có Hoàng Xuân Cẩn, đậu Ba Khóa Tú Tài, sinh ra cụ Hoàng Đường, con gọi là Hoàng Xuân Cát, ông ngoại chủ tịch Hồ Chí Minh.
Ngôi nhà thờ này được cụ Hoàng Đường lập ra để thở cúng cố nội là Hoàng Xuân Mượi, con gọi là Hoàng Trọng Mão.
Ông nội là Hoàng Xuân Lý và thân phụ là Hoàng Xuân Cẩn.
Trong nhà thờ có đôi cầu đối nói lên uy danh của dòng họ.
Hoàng vân chính khí truyền thiên cổ, trung cự hùng thanh chấn ức niên, nghĩa là Hoàng vân khí tốt truyền từ ngàn năm trước, trung cự tiếng hùng vọng đến vạn năm sau.
Từ khi khởi dựng đến khi chủ tịch Hồ Chí Minh sinh ra và sống tuổi ấu thở ở đây, nhà thờ còn lợp tranh.
Đến năm 1930, bà con trong họ góp công góp của xây tường lợp ngói.
Bàn thờ được bày biện giản dị trang nghiệm, đặc biệt có hiệu bút Cụ Hoàng Đường do ông Nguyễn Sinh Sắc, thân phụ chủ tịch Hồ Chí Minh tự viết, tỏa lòng thanh kính đối với người thầy và người bố vợ kính yêu của mình.
Ngoài ra, còn có trống cái, xanh đồng dùng vào việc lễ nghi trong các ngày rỗ trả.
Thủ ấu thơ sống ở làng Chùa từ năm 1890-1895 và những năm niên thiếu sống ở làng Sen từ năm 1901-1906.
Cậu Nguyễn Sinh Cùng thường theo cha đến nhà thờ Dương Hương, Hòa từng niệm các bậc tiên tổ họ Hoàng với tấm lòng thanh kính.
Qua sự giảng dạy của thân sinh, cậu đã hiểu được ngọn nguồn và truyền thống vẻ vang của dòng họ Hoàng Xuân.
Trước khi vào cổng đây thì có những câu đối ghi bằng sự cuộc ngữ Hoàng Chù dạng dỡ sáng tử tôn.
Kim động lừng danh người tiên tổ.
Đất Kim Động chính là Khói Châu Hương Yên bây giờ đấy.
Duy cũng đã có thời gian duy về nơi thờ tự quê ngoại của bác.
Nghĩa Khói Châu tỉnh Yên.
Trước lối vào thì có bức bình phong.
Phía này.
Đằng sau cổng vào thì cũng có hai đôi câu đối.
Tử tôn thừa kế trí tu thân.
Bên phía này là tiên tổ lưu truyền tâm tích đức.
Hoàng tộc kế truyền lưu vạn kỹ.
Họ hàng tôn quý công danh muôn thủa chẳng phai mờ.
Bên này là tổ miếu thiêng liêng phúc đức nghìn thu còn tỏa sáng.
Kim liên hưng thịnh vọng tiên thu.
Đây có thông tin là hoàng vân chính khí truyền thiên cổ.
Trung cự hùng thanh chấn ức niên.
Dịch nghĩa về những thông tin câu đối.
Đây là phả đồ.
Thế thứ có tiên tổ là cụ hoàng mạch.
Tóm lược sơ đồ ra phả họ hoàng.
Cảm ơn quý vị đã chú ý theo dõi.
Quý vị nhớ bình luận ở phía dưới để góp ý cho Duy những địa điểm,
những di tích lịch sử mà quý vị muốn Duy tới khám phá và trải nghiệm.
