Cảnh giới cao nhất của giáo dục là gì

Học Hiểu Hành
82 người theo dõi
Cảnh giới cao nhất của giáo dục là gì
#hochieuhanh #conhanday #loidayconhan #tuduyconhan #tritueconhan #conhan #tuduy #tritue
Cảnh giới cao nhất của giáo dục là gì?
Mục đích cao nhất, cảnh giới cao nhất của giáo dục ở các thời đại là gì?
Phải chăng là để bồi dựng ra những nhân tài kiệt xuất,
những kiến trúc sư giỏi, những bác sĩ giỏi hay những nhà kinh doanh tài ba tạo ra nhiều tiền của, vật chất cho xã hội?
Kỳ thực, hết thể những điều này đều không phải cảnh giới cao nhất của giáo dục.
Có một nạn nhân sống sót tại trại tập trung của Đức Quốc xã trở thành hiệu trưởng của một trường trung học ở Mỹ.
Mỗi khi có một giáo viên mới đến trường, ông đều gửi cho người đó một bức thư, trong đó viết rằng
Bạn thân mến! Tôi đã từng chứng kiến những tình cảnh mà nhân loại không nên thấy,
những phòng khí độc do các chuyên gia là kiến trúc sư kiến tạo ra,
những trẻ em bị các bác sĩ uyên bác hạ độc, những trẻ sơ sinh bị các hộ sĩ được huấn luyện sát hại.
Chứng kiến hết thể những chuyện này, tôi tự hỏi, giáo dục trốt cuộc là vì điều gì?
Tôi thỉnh cầu các bạn, hãy trợ giúp học trò của mình trở thành những người có nhân tính.
Chỉ khi học trò của các bạn trở thành những người có nhân tính thì các năng lực đọc, viết,
tính toán của các em mới có giá trị.
Có câu chuyện kể về lòng tốt của một cậu bé như thế này.
Vào một buổi sáng sớm sau khi cơn bão đi qua, có một người đàn ông đi tản bộ trên bờ biển.
Ông ta nhìn thấy rất nhiều con sao biển bị bão táp đêm qua cuốn lên và mắc cạn ở đó, có lẽ đến cả ngàn con.
Người đàn ông biết rằng chẳng bao lâu nữa, mặt trời lên và nước sẽ bị cắt hút khô, những con sao biển ấy sẽ bị chết hết.
Đang suy nghĩ như vậy, ông ta nhìn thấy trên bờ biển có một cậu bé không ngừng nhặt những con sao biển lên và ném chúng xuống biển.
Người đàn ông tiến lại gần đứa trẻ và nói,
Này cậu bé, có hàng trăm, ngàn con, cháu cứu không nổi đâu.
Cháu biết điều đó.
Cậu bé không ngừng nhặt và trả lời.
Người đàn ông nói tiếp,
Ồ! Vậy cháu vẫn tiếp tục ném những con sao này xuống biển sao?
Có ai quan tâm đâu?
Cậu bé vẫn không ngừng nhặt và nói, nhưng những con sao nhỏ này quan tâm.
Nhà thơ Tagore từng nói, mục đích của giáo dục là phải truyền tải được hơi thở của mạng sống cho con người.
Bởi vậy, giáo dục là bắt đầu từ việc tôn trọng sinh mệnh, khiến nhân tính hướng thiện, khiến con người có tấm lòng rộng mở,
và càng phải khơi dậy được thiện căng tốt đẹp của con người.
Một điều rất hiển nhiên rằng, con người có cả mặt thiện lẫn mặt ác.
Mục đích của giáo dục là khiến linh hồn của con người được tôi luyện, vượt qua ác tính mà trở nên thuần thiện.
Giáo dục là giáo dục linh hồn con người, chứ không chỉ đơn thuần là nhội nhét các nhận thức và tri thức lý trí.
Mục đích cuối cùng của giáo dục là lâu dài và vĩ đại.
Nếu không, tri thức càng nhiều, thì chỉ càng nguy hại đối với nhân loại và đối với sinh mệnh.
Hiện nay, việc giáo dục trong trường học thường không coi trọng việc giáo dững nhân cách cơ bản,
đạo đức cơ bản, tình cảm cơ bản của học sinh.
Điều đó khiến cho một số học sinh thờ ơ, lãnh đạm với mạng sống của người khác,
thờ ơ với thế sự, đến mức lạnh lùng cay nghiệt.
Vậy nên, một vị chuyên gia giáo dục Nhật Bản đã nói một câu như thế này,
chúng ta cần bồi dưỡng cho học trò đối mặt với một khóm cút dạy mà cảm xúc dân trào, trống ngực đập thình thịch.
Loại tình cảm này cũng chính là cảm xúc của cậu bé trước những con sao biển bị mắc cạn trên bờ biển ở câu chuyện trên.
Nếu như một người nhìn thấy một con vật hoặc một loài cây cỏ mà không thấy có giá trị gì, sẵn sàng chà đạp,
thì cho dù điểm số các môn học ở trường đạt rất cao, cũng đã mất đi giá trị nhân sinh đáng quý trong đời.
Tôn trọng con người, tôn kính vũ trụ, chính là tôn trọng sự tồn tại của sinh mệnh, biết được sinh mệnh là vô cùng trân quý.
Con người không được tự dưng cướp đoạt sinh mệnh, cho dù đó là những sinh mệnh thấp thế nào đi nữa.
Là một người mà đối với sinh vật hoặc động vật đều không hề có tình cảm yêu mến, thì có thể hy vọng người đó tôn trọng với sinh mệnh cao hơn hay không?
Trái lại, là một người mà trong lòng luôn tràn nập tình yêu thương, quan tâm tới cây cỏ, hay dù là một con cá nhỏ,
thì đối với sinh mệnh cao hơn, đối với tính mạng con người, người đó cũng sẽ tôn trọng.
Không gì bi thương hơn những ai có trái tim đã chết.
Một người mà lạnh lùng vô cảm đối với thế giới bên ngoài thì chính là một người không còn hy vọng.
Một dân tộc thờ ơ coi thường mạng sống của người dân là một dân tộc không có tương lai.
Trong giáo dục, có lẽ có rất nhiều công việc cụ thể phải làm, có rất nhiều việc cụ thể phải nắm bắt.
Nhưng cảnh giới giáo dục cao nhất, việc bồi dưỡng học trò tốt nhất, chính là bồi dưỡng phẩm chất đạo đức,
bồi dưỡng những giá trị nhân văn, trong đó căng bản nhất,
quan trọng nhất chính là đánh thức lương tri biết trân quý, tôn trọng sinh mệnh của học trò.
Trí tuệ cổ nhân, vì sao đốt chùa vẫn được phút báo?
Người sống trên đời đều muốn đắt phút báo, thậm chí hy vọng con cháu đời sau sẽ có một cuộc sống tốt đẹp.
Vậy nhưng phút báo của người ta là tới từ đâu?
Người hiện đại quen cúng bái ở chùa thường cho rằng do cầu Khấn Thành Khẩn mà đến,
do làm lễ thật to mà đến, do Chùa Thiên mà đến.
Còn cổ nhân quan niệm rằng phút báo đến từ việc một người tích đức, hành thiện.
Mà việc thiện ở đây là phải thông qua thiện niệm xuất phát từ nội tâm,
không có tư tâm đi làm thì mới chân chính là hành thiện.
Đây mới gọi là thành tâm, mới gọi là chân tâm.
Sách cổ ghi chép rằng vào thời Nam Tống,
có người tên là Chương Cảnh Luân, sinh ra đã thích hành thiện, tích đức.
Khi gặp người khác làm việc thiện,
Sau này Quân Nguyên đánh Nam Tống, cướp đoạt hàng nghìn phụ nữ,
bắt họ nhốt vào một ngôi chùa để xã trưởng Lý Đức Dương trông coi.
Lý Đức Dương lòng dạ Luân Thiện, bèn nói với Chương Cảnh Luân rằng
những cô gái bị nhốt ở đây đều là các khuê nữ danh giá của các bậc quan thần.
Nếu bị Quân Nguyên dẫn đi ác khó tránh khỏi bị làm nhục, giết hại.
Điều này quả thực khiến lòng người chẳng thể nhẫn tâm.
Tôi muốn thả người đi, nhưng nghĩ tới trong nhà còn mẹ già,
e rằng sẽ liên lụy tới mẫu thân, nên vẫn chưa dám thả người.
Chương Cảnh Luân đáp, tôi chỉ có một mình,
anh giao việc trông coi này cho tôi, để tôi thả họ ra.
Như vậy, khi nào Quân Nguyên tra xét, thì mình tôi chịu trách nhiệm,
dẫu bị giết tôi cũng không hối hận.
Lý Đức Dương thấy ông thật lòng, bèn tìm Quân Nguyên giao lại công việc cho ông.
Nhưng lúc nửa đêm Chương Cảnh Luân thả toàn bộ phụ nữ bị bắt ra,
và đốt cháy luôn ngôi chùa, sau đó tự mình đến quang phủ tự thú.
Quang phủ báo cáo lại việc này với chủ xoái Quân Nguyên,
chủ xoái Quân Nguyên không ngờ lại đồng ý với cách làm của Chương Cảnh Luân và không trách tội ông.
Sau này Chương Cảnh Luân lấy vợ,
hai vợ chồng đã sinh liên tiếp 5 người con trai, đều đổ tiến sĩ.
Lý Đức Dương cũng vì thiện niệm ban đầu mà đắt phút báo.
Chương Cảnh Luân dẫu đốt chùa nhưng từ mục đích cho đến quá trình dẫn đến việc làm này
đều dựa trên thiện niệm vì người khác, không có tư tâm, thậm chí còn có phần xã thân vì nghĩa.
Vậy nên dù ông đốt chùa mà vẫn được phút báo trọng vẹn.
Theo quan niệm trong văn hóa truyền thống, con người có thể đắt phút báo hay không,
không phải cầu sinh như thế nào là có được,
không phải dập đầu đến máu chảy đầy đầu là có được,
cũng không phải là dân lễ to nhỏ ở chùa thiên hay không thiên là có được.
Phút báo chỉ có thể có được khi hành thiện, tích đức.
Người sống trên đời chỉ cần làm việc nhân nghĩa, hành thiện,
thì phút báo không cầu cũng tự đến.
Đây là do thiên lý thiện ác hữu báo quyết định.
Người hiện đại tôn thờ tham niệm, dục vọng cá nhân.
Người người đua nhau kiếm tiền, bất chấp mọi thủ đoạn
và coi nhu cầu hưởng thụ cá nhân thành yếu tố quan trọng hàng đầu.
Trong quá trình kiếm tiền bất chấp mọi thủ đoạn ấy,
người là đang tạo nghiệp, tổn đức, tổn phúc, tổn thọ.
Khi báo ứng đến thì dẫu có tiền và quyền, cũng không còn sinh mệnh mà hưởng thụ,
con cháu đời sau cũng phải gánh chịu khổ nạn do người đời trước gây nên.
