ĐỨC PHẬT CÓ SAI Khi Chọn Con Đường Trung Đạo? | Thế Giới Cổ Đại

Xin chào các bạn, cũng đã lâu rồi mình không làm chủ đề liên quan đến Phật giáo Hiện tại, mình đã gặp khá nhiều áp lực về mặt công việc Và mình muốn dành một chút thời gian rảnh như ngày hôm nay Để quay lại nghiên cứu chủ đề liên quan đến tôn giáo, cụ thể là Phật giáo Mình không theo đạo Phật, nhưng lại rất thích nghiên cứu những giáo pháp mà Đức Phật đã để lại cho chúng sinh Giáo lý của Ngài, dù đã trải qua hơn 2.000 năm Vẫn không hề thay đổi trước sự chuyển rời của vạn vật Quả thật vĩ đại và có tính thực tiễn Mình xin phép được chia sẻ những gì đã học được Phần nào cũng giúp đỡ những bạn đang lầm vào những hoàn cảnh bế tắc Hoặc cũng ham hiểu về tôn giáo này Nhắc đến Đạo Phật Ta không thể không nhắc đến Tứ Diệu Đế và Bát Chánh Đạo Giờ dĩ hai giáo pháp này Chính là nền tảng lớn nhất Và là giáo lý quan trọng nhất trong Đạo Phật Đạo Phật không đề cập đến bất kỳ một vị thượng đế nào Nó trọng tâm hướng con người tới sự giải thoát Chạm đến trạng thái Niết Bàn Nirvana Đạo Phật và tôn giáo Đồng thời là một hệ thống triết học Bao gồm một loạt các giáo lý, tư tưởng triết học Cũng như tư tưởng cùng tư duy về nhân sinh quan, vũ trụ quan, thế giới quan Giải thích hiện tượng tự nhiên, tâm linh, xã hội, bản chất sự vật và sự việc Và các phương pháp thực hành, tu tập dựa trên lời dạy của một nhân vật lịch sử có thật Là Thái tử Tất Đạt Đa Cổ Đàm Theo kinh điển của Phật giáo, cũng như các tài liệu khoa học cổ chứng minh rằng Đức Phật đã sống và thuyết giảng ở vùng đông bắc bán đảo Ấn Độ xưa Nay thuộc Ấn Độ, Nepal, Bhutan Từ khoảng thế kỷ thứ 6 trước công nguyên Đến thế kỷ thứ 4 trước công nguyên Thái tử Tất Đạt Đà Đã có cuộc sống dục lạc Trong một phần tư cuộc đời của mình Trước khi Ngài từ bỏ nó và xuất gia Sử sách Phật giáo nói rằng Vào đêm 8 tháng 2 năm 595 trước công nguyên Ngài nhìn vợ con Ngài lần cuối Rồi cưỡi con ngựa kiên chắc Và bề tôi Channa theo sau Sau đó Ngài cắt tóc Rồi bỏ y phục Yêu cầu Channa về báo phụ Hoàng Đây được gọi là một cuộc ra đi vĩ đại Đánh dấu một sự khởi đầu của một vĩ nhân Người được nhân gian ta tôn thờ, kính trọng Thái tử Tất Đạt Đa cùng 5 anh em kiều trần nhục tu khổ hạnh cùng nhau Ngài tìm hết vị sư này đến vị sư khác Nhằm tìm cách diệt khổ Và sau 6 năm tu khổ hạnh Thái tử nhận ra rằng Con đường khổ hạnh không giúp chúng sinh thoát khổ Ngài đã tìm ra con đường tu hành của riêng mình Con đường trung đạo Trung đạo là một con đường an toàn nhất Vì không bắt cái thân mình Chịu cảnh đói khát hay hưởng thụ dục lạc của người đời Ngài đến cội bồ đề ở Bốt Gaya Ngồi tham thiền Và nguyện sẽ nhập định không rời chỗ ngồi Cho tới lúc tìm ra nguyên nhân và cách thoát khổ Sau 49 ngày đêm Ngài đã dẹp sạch tất cả những phiền não Ma chướng tích tụ nhiều đời Đến đêm thứ 49 Lần lượt chứng đắc tam minh Túc mạng minh, thiên nhãn minh, lộ tận minh Bây giờ Ngài nhận thức rằng Tái sinh đã chấm dứt Đời sống phạm hạnh đã viên mãn Việc cần làm đã làm xong Sau đời hiện tại, không có đời sống nào khác nữa Sau khi giác ngộ Đức Phật đã gặp 5 anh em Kiều Trần Như Tại vườn nai Isipatana Tại đây, Ngài đã bắt đầu thuyết pháp cho 5 đồng tu như sau Này các tỳ khư Lối thực hành Trung Đạo ấy Đã được Như Lai Ta tự mình giác ngộ Khiến cho mắt được thấy Khiến cho trí được sáng Dẫn đến tịnh định, thắng trí, hoàn toàn giác ngộ Niết bàn là thế nào Đó chính là Thánh Đạo Tám Chi Phần Tức là sự hiểu biết chân chính Suy nghĩ chân chính Nói lời chân chính Nghề nghiệp chân chính Nuôi mạng chân chính Tình tấn chân chính Ghi nhớ chân chính Định tâm chân chính Trong 49 năm hành đạo Đức Phật đã đem Bát Chánh Đạo truyền dạy cho không biết bao nhiêu địa tử Và đem lại kết quả rất khả quan Lý do Bát Chánh Đạo có giá trị cao như thế Bởi vì chúng ta có thể dùng nó một cách hữu dụng trong đời sống hàng ngày Đối với Phật tử tại gia như chúng ta Nếu dựa theo pháp môn này mà tu Thì chắc chắn cuộc sống sẽ không còn lầm lạc mà tạo nghiệp để phải chịu trầm luân trong sinh tử luân hồi. Đây cũng chính là con đường thiện xảo để giúp chúng sinh có cuộc sống an lành, tự tại và tiến về giải thoát giác ngộ. Vậy thế nào là Bát Chánh Đạo? Bát Chánh Đạo là 8 con đường ngay thẳng để đưa chúng sinh đến đời sống trí diệu và cũng là 8 con đường mầu nhiệm để đưa chúng sinh đến địa vị thánh. Bát Chánh Đạo gồm có Chánh Kiến, Chánh Tư Duy, Chánh Ngữ, Chánh Nghiệp, Chánh Mạng, Chánh Tinh Tấn, Chánh Niệm và Chánh Định. Chánh Kiến là thấy, nghe Hay viết một cách ngay thẳng, công minh Và đúng với sự khách quan Người có Chánh Kiến Hễ thấy thế nào thì nhận xét như thế ấy Họ không thay trắng đổi đen Không thêm mắm thêm muối Biến tròn thành méo để bóp méo sự thật Người có Chánh Kiến Thì biết phân biệt đâu là giả, đâu là thật Đâu là chánh và đâu là tà Do đó, họ chỉ chuyên tâm vào cảnh thật Lời lẽ chân chính Và đây chính là ngọn đèn trí tuệ sáng ngời Đưa họ đi đến chỗ giác ngộ Sự hạnh phúc của chính chúng ta và những người xung quanh ta Tùy thuộc vào sự nhận định chính xác hay sai lầm mà chúng ta đã phát huy qua tư tưởng Để nhớ rằng, những nhận xét sai lầm là cội nguồn tạo ra cái khổ cho chúng ta Bởi thế, Phật dạy rằng Khi thấy, nghe, hay biết mà khởi vọng niệm phân biệt Đó là gốc vô minh Còn khi thấy, nghe, hay biết mà không khởi vọng niệm phân biệt Đó là niết bàn 2. Tránh tư duy là suy nghĩ, xét nghiệm tư tưởng một cách chân chính và đúng với lẽ phải Xin nhắc lại, vô minh là nguyên nhân của đau khổ và là nguồn gốc của tội ác mà dẫn dắt tới vô minh chính là sự nhận định sai lầm Chúng ta phải dùng trí tuệ để xét đoán vật thể một cách chính xác Và dùng đạo lý cao siêu để suy tìm thể tánh nhiệm màu của nó Khi đã hiểu rõ tránh tư duy thì chúng ta biết thế nào là hành vi lỗi lầm hoặc những ý nghĩ xấu xa để tự kiềm và tự hối Ngày xưa, Ngài Huệ Khả Vì Tổ Thiền Tông thứ 2 ở Trung Hoa Nghe danh Tổ Đạt Ma nên đến cầu đạo Nhưng Tổ không tiếp Ngài Huệ Khả quỳ gối liên tiếp mấy năm ở ngoài hiên chùa Nhưng Tổ không để ý đến Sau cùng, để tỏ lòng thành tột mực của mình Dám xả thân cạo đầu Ngài Huệ Khả đã chặt đứt cánh tay của mình Lúc bây giờ, Tổ Đạt Ma mới xoay lại hỏi Ông đến đây làm gì? Ngài Huệ Khả đáp Con cầu pháp để được an tâm Tổ Đạt Ma bảo Ông đem tâm đến đây để ta an cho Ngài Huệ Khả thưa Con tìm tâm không được Tổ Đạt Ma nói Ta đã an tâm cho ông rồi đó Làm thế nào mà Tổ Đạt Ma đã an định tâm của Ngài Huệ Khả nhanh như thế Đối với Ngài Huệ Khả Thì tâm quá khứ đã diệt Còn gì đâu để nói Còn tâm tương lai thì chưa đến Chỉ còn cái tâm hiện tại mà thôi Nhưng hiện tại thì cái tâm của Ngài Huệ Khả Đang quay cuồng như trong trống Cái tâm của giây phút trước Thì hoàn toàn khác hẳn với cái tâm của giây phút sau Thế thì Ngài Huệ Khả biết cái tâm nào Mà đem cho Tổ Đạt Ma an định Đó là lý do ngài nói Con tìm tâm không được Như thế thì Ngài Huệ Khả đã hiểu được chân lý cao siêu của luật vô ngã Theo luật này Thì trong ta ngũ uẩn biến đổi không ngừng Thay thử cái tâm Cũng vì thế mà biến chuyển theo Vì thế tâm là vô ngã Mà tâm của chúng ta có hai phần Đó là chân thể và vọng tưởng Chân thể vì không có hình tướng Nên cho dù chúng ta cố gắng tìm kiếm Khắp mọi nơi Cũng không thể nào tìm thấy Vì vô minh vọng động Nên tâm biến ra những cảnh hữu hình Như thân và cảnh Nhưng bản thể của chân tâm Vẫn thanh tịnh và không động Nói một cách khác Là vọng niệm sinh ra các pháp sinh diệt Nếu chúng ta diệt trừ được vọng niệm Thì các pháp sinh diệt kia Trở về với chân tâm Cũng như vì có gió Nên tạo ra những làn sóng trên mặt nước Nếu gió ngừng Thì sóng sẽ lặng Và mặt nước trở lại yên lặng như xưa Chỉ khi nào chúng ta loại bỏ những phiền não Diệt trừ tham sân si ái dục Và đánh tan mọi vọng tưởng Thì lúc đó, cái tâm của chúng ta sẽ không còn quay cuồng nữa Và cuộc đời sẽ trở lại an vui, thanh tịnh Đây chính là con đường giải thoát giác ngộ Và đạt đến chân hạnh phúc Hiểu như vậy, tức là tâm đã được an định rồi Nên nhớ, đây chỉ là biết cách để an tâm mà thôi Chứ chưa phải là ngộ đạo Qua câu chuyện trên, chúng ta thường nghĩ lầm vọng tưởng là tâm Cái vọng tưởng ấy làm cho chúng ta sao xuyến âu lo mãi Nên chúng ta gọi đó là tâm bất an Tâm bất an là vì chúng ta cho vọng tưởng là tâm của mình Muốn loại bỏ sự mê lầm này Thì chúng ta phải nhớ rằng Các tưởng tượng lăng sang đó là vọng tưởng Là phiền não Chứ không phải là tâm 3. Chánh ngữ Kỹ thứ 3 của Bát Chánh Đạo là chánh ngữ Hay lời nói chân thật, ngay thẳng Chánh ngữ là không nói dối Không nói lời thêu dệt Không nói lời đâm chọc người khác Không nói lời ác độc Không nói lời thô tục Trên con đường đi đến niềm an lạc Ta phải hiểu sức mạnh của lời nói Tác động đến bản thân chúng ta và người khác Tại sao lại một lời chỉ trích Dù đúng hay sai Đều có thể gây thất vọng, giận dữ, tự ti Nhưng lời khích lệ Lại có thể cứu cả một con người Chánh ngữ tức là thực tập lời nói thành thật Ngay thẳng, hòa nhã, không thiên vị Nói lời giản dị Nói lời mang tính tuyên dương Nói lời sao cho mở ra cánh cửa giác ngộ từ tâm của mọi người Thứ tư Tránh nghiệp Tránh nghiệp có nghĩa là hành động sáng suốt chân chánh Luyện tập tránh nghiệp Tức là làm điều thiện, không sát sinh, không tà dâm, không trộm cắp Làm lẽ phải, tôn trọng sự sống của mọi loài Không làm hại đến nghề nghiệp, tài sản, địa vị của người khác Làm điều có đạo đức Nguồn gốc sinh ra thù hận, liên ái, độc ác là do tâm tham sân si Vì thế, khi thực tập làm điều thiện lương, đúng đắn Là khiến lòng tham sân si không khởi sinh liền được Từ đó mà đời sống được trong sạch Mọi người xung quanh được hưởng phước báo Thứ năm, chính mạng Mạng ở đây nghĩa là sinh mạng, sự sống Phật giáo đề cao sự bình đẳng của mọi chúng sinh, mọi đời sống Vì thế, chính mạng, tức là làm nghề sinh sống chân chánh thiện lương, không bóc lột, không xâm hại đến lợi ích của kẻ khác Chi thứ 5 trong đời bát chánh đạo này khuyến khích việc sống đời trong sạch Tránh xa những nghề nghiệp có thể tạo nghiệp xấu về sau Như buôn bán vũ khí, buôn người, đồ tể bán độc dược, bán thu vật để giết hại ăn thịt Thứ 6, chính tinh tấn Tinh tấn có nghĩa là siêng năng, cố gắng, trú tâm Chính tinh tấn có nghĩa là cố gắng liên tục, không nản lòng Tập trung đi đến lý tưởng đúng đắn mà mình đang theo đuổi Sự quan trọng của chính tinh tấn thể hiện ở chỗ Nếu ta đặt ra vô số mục tiêu nhưng không kiên trì đến cùng với nó Thì sẽ không thể gặt được quả ngọt Chính tinh tấn là thực tập tiêu diệt các tật xấu Đồng thời vun đắp những điều tốt Thực tập trau dồi trí tuệ và phước đức Kiểm soát bản thân, lời nói, ý nghĩ Sao cho đúng đắn, ngay thẳng Và thứ bảy, chính niệm Niệm tức là ghi nhớ, suy nghĩ Trong chính niệm chia làm hai yếu tố là ức niệm và quan niệm Ức niệm tức là suy nghĩ về quá khứ Còn tránh quan niệm lại là có ý nghĩa quan sát hiện tại, bắt đầu tương lai Như vậy, tránh niệm tức là khuyến khích thực tập bản thân Ý thức được khoảnh khắc trong hiện tại và tập trung vào khoảnh khắc đó Ví dụ, khi ta đang ăn cơm thì ý thức rằng ta đang ăn cơm Khi ta đang đi bộ, thì ý thức rằng ta đang đi bộ, chứ không phải hành động xáo trộn bởi các yếu tố khác Nhiều người ăn cơm nhưng không ý thức được mình đang ăn cơm, vì suy nghĩ mải mê về công việc giang dở, về sự tức giận lúc ban chiều Nhưng ăn cơm lại như không phải đang ăn cơm, mà lại thành một hành động vô thức Thứ 8. Tránh định Định ở đây được hiểu là thiền định, tập trung tư tưởng để tụ tập Chánh định có nghĩa là tập trung tư tưởng vào chân lý đúng, có lợi cho mình và người khác Trên hành trình đến giác ngộ chân lý và niềm an lạc Chúng ta phải thực sự thực hành Thực hành liên tục Chứ không thể chỉ dựa vào lý thuyết xuông Khi ta đạt được trạng thái định tâm Tập trung hoàn toàn vào mục đích đối tượng Thì tâm trí ta sẽ thấy được điều ta muốn Bát chánh đạo được nhắc tới trong kinh bộ như sau Do có chánh kiến Chánh tư duy khởi lên Do có chánh tư duy, chánh ngữ khởi lên Do có chánh ngữ, chánh nghiệp khởi lên Do có chánh nghiệp, chánh mạng khởi lên Do có chánh mạng, chánh tinh tấn khởi lên Do có tránh tinh tấn, tránh niệm khởi lên Do có tránh niệm, tránh định khởi lên Do có tránh định, tránh trí khởi lên Do có tránh trí, tránh giải thoát khởi lên Như vậy, các tì khéo Đạo lộ của vị hữu học gồm có 8 chi phần Và đạo lộ của vị A-la-hán gồm có 10 chi phần Như vậy, 8 chi nhánh của con đường bát chánh đạo Có mối liên hệ mật thiết với nhau Trên con đường hướng tới niềm an lạc, hạnh phúc Thì ta cần thực hành bát chánh đạo Cốt để rèn thân khẩu ý của chính mình Vậy bát chánh đạo Sẽ là con đường đưa chúng sinh vượt xa bến bờ mê muội của phàm phu Tìm đến cảnh giới an vui tự tại Và chứng được niết bàn Giải thoát ra khỏi sinh tử luân hồi Đức Phật nói Chúng sinh tuy sẵn có Phật tính Nhưng phải nhờ có tu mới hiện Cũng như chất vàng Tuy sẵn có trong khoáng Nhưng phải nhờ lọc hết quặng mới thành vàng ròng được Khi đã thành vàng ròng rồi Thì không trở lại làm quặng nữa Cũng như khi đã thành Phật rồi Thì không trở lại làm chúng sinh Bát Chánh Đạo được coi là mục tiêu Là đích đến của những người học tập theo con đường Phật đạo Nếu nhìn lại 8 điều chân chánh Được nêu ra ở trên Thì thấy rõ ràng Đây là 8 yếu tố tạo nên đời sống của một hữu tình Giống như 7 dải màu ánh sáng Dù là khái quát hóa thành 7 màu Nhưng không có 1 màu sắc nào Nằm ngoài dải của 7 màu sắc Đỏ, vàng, da cam, lục, lam, chàm, tím Một người muốn có được 8 điều chân chánh này Thì hiện trong đời sống của họ Điều trước tiên, họ cần hiểu rõ thế nào được gọi là chân chánh Bản thân quá trình học tập trong đạo Phật Nhằm thấy được những sự thật về con người và thế giới Như vậy, sự chân chánh này Chính là những sự thật mà người học tập nhận thức được Thông qua quá trình thay đổi nhận thức của chính mình Hay nói cách khác Bát Chánh Đạo chính là đời sống của một hữu tình Dựa trên sự nhận thức về bản chất của con người và thế giới Hay cũng có thể nói Một người khi nhận thức được đúng đắn về con người và thế giới Thì họ sẽ có được tám điều chân chánh này Muốn sống với những điều chân chánh như vậy Còn người ta Phải có khả năng nhận thức được điều đó ở đâu Như thế nào, ra làm sao Khả năng đó Chính là năng lực nhìn nhận đúng đắn bản chất vấn đề Đấy chính là nơi được gọi là Niết Bàn Hay Diệt Đế, hay Minh Tâm Sở dĩ để miêu tả một năng lực Mà có nhiều tên gọi như thế Là vì mặc dù chỉ có một năng lực Nhưng nó có nhiều tính chất khác nhau Gọi là Niết Bàn Vì chính khi có được năng lực đó Người này thấy được cái an vui thực sự từ nay mãi mãi trong tay mình Gọi là Diệt Đế Vì đây là nơi toàn bộ vô minh được tịch diệt Để người này luôn có được sự sáng suốt Có được năng lực trực nhận Mà không cần phải phân tích Thông qua sự cân đo đong đếm của đời Gọi là Minh Tâm Vì từ đây Người này thấy rõ được bản chân tâm thức này là gì Như thế nào Và vì sao Mọi thứ sáng tỏ Như chưa bao giờ thấy rõ như vậy Nhất thiết chúng sanh Giải hiểu Phật tánh Có nghĩa rằng Những năng lực tốt đẹp Những tính chất của Niết Bàn, của diệt đế, khả năng minh tâm đều nằm trong mỗi con người Giống như khoáng vật luôn có sẵn ở trong lòng đất Tuy nhiên, không phải có sẵn đồng nghĩa với việc có thể dùng được ngay Muốn có khoáng vật thì con người cũng cần phải khai thác Cần làm giàu, cần tinh luyện để ra được một thứ khoáng chất hữu dụng cho cuộc sống Tương tự như vậy, những năng lực này vốn có sẵn trong mỗi chúng sinh Nhưng cũng cần học tập, cần có nhận thức đúng đắn để thấy được nó hay để dùng được nó Phật đạo cũng chỉ ra rằng Chính chúng sinh tính Là yếu tố làm che mờ những tính chất tốt đẹp này của con người Hay có thể miêu tả như một chiếc radio Chỉ có thể bắt sóng được trên một tần số duy nhất Một khi chiếc radio tâm thức Đã bắt tần số chúng sinh Thì không thể bắt được tần số Niết Bàn Đây là lý do vì sao Trong giai đoạn đầu Những người học tập trên con đường Phật đạo Được yêu cầu rời lìa sự phân biệt Rời lìa sự phân biệt Chính là rời khỏi tần số chúng sinh Mặc dù chưa dò đến tần số Niết Bàn Nhưng nếu như không rời bỏ tần số chúng sinh Thì không có cơ hội bắt được sóng ở tần số nào khác Có thể nói rằng Tính chất chúng sinh mà đặc trưng Là sự loạn động trong tâm thức Chính là yếu tố khiến cho hữu tình Không có cơ hội để nhận ra bản chất Hay năng lực của chính mình Chính vì vậy trong kinh có dạy Trước Phật đặt yên chúng sinh nơi thanh tịnh Hay Như Lai đặt yên người tu hành Trên sắc cứu cánh Như vậy có thể thấy Bát chánh đạo hay con đường đưa đến Bát chánh đạo Cũng trải qua nhiều tầng bậc biến đổi Trong nhận thức Trong mỗi một sự thay đổi nhận thức Người tu hành nhận ra những điều chân chánh đối với mình Tại thời điểm đó Với giai đoạn đầu Đạt yên tâm thức này nơi thanh tịnh Được coi là chánh Thanh tịnh này bây giờ là điều kiện cần Là yêu cầu nhất định phải làm đối với người tu hành Đến giai đoạn tiếp theo Thì nhận thức về tự tâm đúng như pháp Được gọi là chánh Chánh này lấy pháp làm thước đo chuẩn mực Để xác định chánh hay tà Nhưng tiến lên nữa Để thấy được bản chất các pháp Ngay nơi này, vị này, thong rong, ung dung, hoạt dụng Toàn bộ các pháp đúng theo bản chất của nó Đây chính là đỉnh cao của duy tuệ thị nghiệp Một đời sống chân chánh với đầy đủ các tính chất tốt đẹp Mà người này nhận thức được từ trong quá trình học tập trí tuệ của mình Cảm ơn các bạn đã theo dõi hết video Hẹn gặp lại các bạn ở video tiếp theo