Sau khi Đường Tăng gỡ lá bùa trấn yểm trên núi Ngũ Hành Sơn, Tôn Ngộ Không được giải thoát, bái Đường Tăng làm sư phụ, nguyện ý phò tá người sang Tây Trúc thỉnh kinh. Giữa đường gặp sáu tên cướp, Tôn Ngộ Không dùng gậy Như Ý đập chết cả sáu, khiến Đường Tăng kinh hãi, trách móc Ngộ Không tàn ác không có đức hiếu sinh. “Ngộ Không vốn xưa nay vẫn không chịu nổi mắng nhiếc, thấy Tam Tạng lải nhải mãi, không nén được bực tức”, bèn cưỡi mây bay vù về phương Đông, bỏ Đường Tăng lại một mình.
Xin chào quý khán giả đến với chương trình Radio phát sóng hàng tuần trên kênh Nét đẹp truyền thống
Chúng tôi hy vọng quý vị có những giây phút chiêm nghiệm sâu lắng sau những ngày làm việc bận rộn
Hôm nay chúng tôi xin gửi đến quý vị bài viết có tựa đề
Tôm ngộ không chân chính quy y không phải từ lúc bái đường tăng làm sư phụ
Mà là sau khi ngắm một bức tranh, bài viết của Thanh Ngọc đăng trên Đại Kỷ Nguyên
Sau khi đường tăng gỡ lá bùa trấn yểm trên núi ngủ hành sơn, tôm ngộ không được giải thoát
Bái đường tăng làm sư phụ, nguyện ý phò tá người sang Tây Trúc thỉnh kinh
Giữa đường gặp sáu tên cướp, tôm ngộ không dùng gậy như ý đập chết cả sáu
Khiến đường tăng kinh hải, trách mốc ngộ không tàn ác, không có đức hiếu sinh
Ngộ không vốn xưa nay vẫn không chịu nổi mắng nhiếc, thấy tâm tạng lại nhãi mãi
Không nén được bực tức, bèn cửi mây bay vù về phương Đông, bỏ đường tăng lại một mình
Thầy Du Ký hồi thứ 14 viết
Lại nói ngộ không bỏ sư phụ ra đi, dùng phép cân đậu vân đến thẳng Đông Dương Đại Hải
Từ trên mây phóng xuống, rẽ nước đến ngay Thủy Tinh Cung
Long Vương sợ hãi gọi ra ngân tiếp, mời vào trong cùng ngồi
Chào xong Long Vương hỏi, mới đây nghe tin Đại Thánh hết hạn, chưa kịp đến mừng
Ngộ không đáp, ta cũng muốn như thế, nhưng lại phải làm hòa thượng
Long Vương hỏi, sao làm hòa thượng à?
Hành giả đáp, Đức Bồ Tát ở Nam Hải khuyên ta làm điều thiện, tu hành chính quả
Theo đường tăng bên phương Đông, sang Tây Phương lễ Phật cầu kinh, vào hàng Sa Môn gọi là hành giả
Long Vương nói, việc ấy hay lắm, hay lắm, có thế mới cải tà quy chính, khai mở lòng lành được
Thế sao ngày không đi sang phương Tây mà lại quay về phương Đông
Hành giả cười, nói là vì đường tăng không biết tính ta
Có mấy thằng giặc cỏ chặn đường bị ta giết chết, mà đường tăng cứ cầu nhầu mãi, nói ta như vậy là sai
Ngài bảo, lão tu này chịu làm sao được, thế là ta bỏ ông ấy, định trở về núi cũ
Nhân tiện qua đây, ta ghé thăm ngài, xin một chén trà uống
Long Vương nói, quý hóa quá, quý hóa quá
Lập tức con rồng, cháu rồng bưng trà hương ra mời đại thánh
Uống trà xong, hành giả quay đầu ngắm ghế bức tranh, cầu dĩ, dân dày, treo phía sau bèn hỏi
Bức tranh vẽ gì nhỉ?
Long Vương thưa, đại thánh sinh đời trước, việc này thuộc đời sau, ngài không biết
Bức tranh này gọi là ba lần dân dày ở cầu dĩ
Hành giả hỏi, ba lần dân dày là thế nào?
Long Vương thưa, vị tiếng này là Hoàng Thạch Công, còn người kia là Trương Lương nhà Hán
Thạch Công ngồi trên cầu dĩ, bổng bị rơi dày xuống chân cầu
Bèn gọi Trương Lương nhặt hộ, Trương Lương nhanh nhẹn đi nhặt mang lên, quỳ dân trước mặt
Ba lần như vậy, Trương Lương không chúc tỏ ra lười biến thiêu căng
Thạch Công quý mến Trương Lương cần cù lễ độ, nên đến đêm trao cho Trương Lương một cuốn thiên thư và bảo giúp cho nhà Hán
Về sau, quả nhiên Trương Lương mưu tính trong màn trướng mà quyết đoán được sự thắng bại ở nơi nghìn dẫm
Sau khi thái bình rồi, ông ta từ quan vào núi, theo xích tùng tử học được đạo tiên
Đại Thánh ạ, ngài không theo đường tăng, không chịu khó nhọc, không nghe dạy bảo
Cuối cùng vẫn chỉ là một con yêu quái mà thôi, thành chính quả sao được
Ngộ không nghe nói, ngẫm nghĩ hồi lâu, chẳng nói năng gì
Lòng Vương nói, Đại Thánh nên xét kỹ, đừng thích phóng khoáng mà để lỡ các công việc về sau nữa
Ngộ không nói, thôi, ngài đừng nói nữa, ta đi hộ vệ đường tăng đây
Lòng Vương mừng lắm, nói, nếu như thế tôi cũng không dám giữ Đại Thánh lâu
Mong ngài mở lòng từ bi ngay cho, đừng để sư phụ đợi lâu
Hành giả thấy Lòng Vương dục giả đi ngay, bèn vội đứng dậy ra khỏi đáy bể, từ biệt Lòng Vương cửi mây bay đi
Cố sự này vô cùng đặc biệt, nó đánh dấu khởi đầu thật sự của hành trình tu luyện của Ngộ không
Từ lúc này, hành giả mới chân chính thực lòng muốn tu thành chính quả
Vì sao lại nói như vậy?
Trước đây, khi Ngộ không nhận lời, với quán thế âm Bồ Tát, phò tá người đi lấy kinh
Đó chỉ là quyết định có phần miễn cưỡng, cố để thoát cái nạn núi đè mà thôi
Khi Bồ Tát hứa rằng người đi lấy kinh sẽ cứu Ngộ không, đài thánh đáp liến thoáng vân ạ, vân ạ
Sự liến thoáng này cho thấy, lời nói chưa hề trải qua quá trình suy ngẩm cẩn thận
Chính vì thế, mới lần đầu bị đường tăng mắng, Ngộ không đã tức không chịu được, bay thẳng về đông rồi
Lúc Lòng Vương hỏi về chuyện quay về hoa quả sơn, hành giả mới nói lộ ra cái tim đen của mình
Ta cũng muốn như thế, nhưng lại phải làm hòa thượng
Vậy nên, cố sự Ngộ không ngắm tranh mới có ý nghĩa đặc biệt đến thế
Nếu không có đoạn đường này, Ngộ không sẽ không thể liều mình song pha bảo hộ đường tăng trên đường đi lấy kinh
Cả hai thầy trò đều không thể tu thành chính quả
Trong câu chuyện này, công lớn thuộc về Lòng Vương, ông đã thuận theo cá tính của Đại Thánh mà lựa lời khuyên nhũ
Bước đầu, Lòng Vương hết lời khen ngợi việc làm hoa thượng
Việc ấy hay lắm, hay lắm, có thế mới cải tà quy chính, khai mở lòng lành được
Cốt để Ngộ không thấy tu thành là điều quý, bỏ dở giữa chừng có phần đáng tiếc chăng
Tiếp theo, Lòng Vương giải nghĩa tường tận bức tranh
Ba lần dân dày ở cầu dĩ, nhấn mạnh vào cái tâm cung kính, nhu thuận của Lương Trương
Đã giúp ông công thành viên mãn như thế nào
Khi Đại Thánh đã nghe lọt tai câu chuyện ấy, Lòng Vương mới thuận đà khuyên nhũ
Đại Thánh ạ, Ngài không theo đường tăng, không chịu khó nhọc, không nghe dạy bảo
Cuối cùng vẫn chỉ là một con yêu quái mà thôi, thành chính quả sao được
Ngộ không lúc này trầm ngâm suy nghĩ, cuối cùng chỉ thêm một lời của Lòng Vương
Đã quyết định trở về phò tá đường tăng
Có một chi tiết nhỏ đáng chú ý, trong cuộc trò chuyện của Lòng Vương
Ngộ không phân trần là vì đường tăng không biết tính ta
Có mấy thằng giặt cỏ chặn đường, bị ta giết chết, mà đường tăng cứ cầu nhầu mãi
Cái tính ấy là gì đây?
Còn nhớ ở hồi thứ nhất, khi ra mắt Tổ sư Bồ Đề, Ngộ không đã nói
Con không có tính, người ta mắng con, con cũng không giận
Đánh con, con cũng không tức, chỉ lạy họ mà thôi, cả đời con không có tính
Đem ra so sánh, mới biết cái tính này đâu phải bản chất tiên thiên ban đầu của Ngộ không
Đó chỉ là thói hung hẳn, kêu căng, bướng bỉnh, nảy sinh
Khi Ngộ không xa đọa, trốn hồng trần, nên mới có thơ rằng
Năm nào trứng đã nở thành người, lập chí tu hành cũng đến nơi
Muôn kiếp rong chơi nơi thắng cảnh, một giây biến đổi đã tong đời
Dối trên, lừa dưới, lòng ngong bạo, nhục thánh, trộm đơn, loạn lẽ trời
Quen thói làm càng, nay quả báo, biết ngày nào thoát, hỡi trời ơi
Toàn bộ quá trình đi thiên trúc, dọc đường trừ yêu diệt quái, gian nan vô vàng
Chính là để giúp Ngộ không tu bỏ đi cái tính do hậu thiên sinh ra
Tìm về sinh mệnh thuần khiết nguyên sơ của chính mình
Con người chúng ta sống trên đời thường tự cho rằng tính cách mình là thế này, thế kia
Nào là tự do, phóng khoáng, nào là nhúc nhát, tự ti, nào là nóng nảy, bọp chột
Tất cả những biểu hiện đó thật ra không phải là bản chất nguyên sơ của chúng ta
Mà chỉ là thói quen dưỡng thành trong quá trình tiếp xúc với xã hội trần tục
Nhưng chúng ta nhầm lẫn, cứ tưởng nó là mình
Chỉ khi nào ta minh bạch nó không phải là ta
Thì ta mới có thể quyết tâm trừ bỏ nó, tìm lại chân ngã tiên thiên
Quay trở lại việc Ngộ không chính chắn suy nghĩ, thực lòng muốn sửa tính tu tâm
Quay về hộ vệ đường tăng
Ngay khi gặp lại sư phụ, Ngộ không đã bị lừa đổi chiếc vòng kim cô lên đầu
Mỗi khi đường tăng niệm khẩn cô như chú, còn có tên là định tâm chân ngôn
Thì chiếc vòng sẽ siết chặt, khiến Ngộ không đau đớn quảng quại
Tôn Ngộ không là con khỉ đá trời sinh, tượng trưng cho cái tâm lăng xăng nhảy nhót của con người
Nên chiếc vòng kim cô có một hàm nghĩa là người tu luyện khắc chế tâm, định tâm, ước thúc bản thân, hành xử theo đạo
Tuy nhiên, trong cốt xử này, nó còn có một tầng hàm nghĩa khác
Trước đó, Ngộ không trên miệng nói đi tu, nhưng trong tâm vẫn bướng bỉnh như cũ
Nên Phật và Bồ Tát không thực sự quản
Còn bây giờ, Ngộ không trải qua quá trình suy nghĩ, không phải bị ép buộc
Chỉ vì không muốn làm yêu quái nữa, nên chân chính nguyện ý tu hành
Bác Giới và Sa Tăng chẳng phải cũng vậy sao
Chiếc vòng kim cô ngụ ý sự quảng thúc, chăm nôm của đấng giác Ngộ
Vậy nên sau này, Ngộ không đến Linh Sơn, tu thành rồi, thì chiếc vòng tự dưng biến mất
Vậy mới biết, tu hành không phải dựa vào hình thức
Tụng kinh niệm Phật chưa chắc đã là thật
Chiếc áo chẳng làm nên thầy tu
Biểu hiện bên ngoài chỉ là để người khác xem
Còn thần Phật lại chỉ nhìn cái tâm bên trong của con người là chân hay giả
Chỉ khi một người chân chính thật tu, sẵn sàng chịu khổ, nhẫn nhục cầu thị
Thì mới tính là đệ tử Phật môn
Cái chân tâm này là chân quý nhất
Là ánh sáng dẫn đường giúp người tu luyện
Vượt qua mọi trở ngại khó khăn đến bến bờ giác Ngộ
Thơ rằng một niệm nảy sinh đáy vạn ma
Tu trì vất vả khó khăn là
Đã đành tắm gội không vương bụi
Vẫn phải dày công khổ luyện mà
Quét sạch vạn duyên về cõi tịch
Diệt phăng nghìn quái chẳng buôn tha
Rồi đây thoát khỏi vòng phây hảm
Viên mãn bay lên cõi đại la