HỒNG VỆ BINH ĐÃ HUỶ HOẠI TRUNG QUỐC RA SAO?

Hồng Vệ Binh xuất hiện trong cách mạng văn hóa Trung Quốc trong cuộc cách mạng thập niên 1960 này. Lực lượng Hồng Vệ Binh được coi là sung kích trong việc đấu tranh, phá bỏ những tập tục phong kiến hủ lậu trong xã hội. Nhưng do tâm lý đám đông và sự non kém về nhận thức, dần dần lực lượng này trở nên quá khích. Họ sử dụng bạo lực để phá hoại và cướp đoạt tài sản, thậm chí tra tấn, bức tử những cán bộ, đảng viên, tướng lĩnh và người dân bị họ cho là có âm mưu chống đối với lãnh tụ Mao Trạch Đông. Nạn nhân của các Hồng Vệ Binh gồm cả những lãnh đạo cấp cao trong Đảng Cộng sản Trung Quốc và Quân Giải Phóng Nhân dân Trung Quốc. Trong thời kỳ cách mạng văn hóa, Hồng Vệ Binh đã gây ra hỗn loạn cho xã hội Trung Quốc, đình đốn sản xuất, hàng trăm nghìn đảng viên bị họ tấn công, nhiều bậc lão thành cách mạng, doanh nhân văn hóa bị họ tra tấn, xỉ nhục. Có những người đã phải kết thúc cuộc đời mình vì ôn ức. Trong chiến dịch Bốn Dọn Dẹp và Tiêu Diệt Bốn Cây Cũ, nhiều danh thắng và di sản văn hóa truyền thống của Trung Hoa bị lực lượng này phá hủy vì tưởng rằng như vậy là tiêu diệt tàn dư phong kiến hổ lậu. Đến khi cách mạng văn hóa kết thúc vào năm 1969, lực lượng này đã bị giải tán. Đó là cái nhìn tổng quan về Hồng Vệ Binh, có chi tiết thì như thế nào. Vì sao lại gọi là Hồng Vệ Binh? Tên gọi Hồng Vệ Binh thì cắt nghĩa từng chữ như sau. Hồng có nghĩa là màu đỏ, biểu tượng hoặc cách mạng. Vệ có nghĩa là bảo vệ, giữ gìn hoặc là bảo hộ. Binh ở đây có nghĩa là lính, chiến binh hoặc là quân đội. Mặc dù Hồng Vệ Binh không phải là lực lượng quân đội chính thức, nhưng họ được tổ chức và hành động như một đội quân tư tưởng, chiến đấu trên mặt trận chính trị và văn hóa để bảo vệ và lan tỏa cách mạng. Từ đó, Hồng Vệ Binh có nghĩa là những người lính bảo vệ cách mạng đỏ, hay chính xác hơn là những thanh niên được tổ chức và cổ vũ để bảo vệ tư tưởng và đấu tranh chống lại tất cả những gì mà lãnh tụ Mao Trạch Đông cho là phản cách mạng. Hồng Vệ Binh là một trong những hiện tượng cực kỳ nổi tiếng của Trung Quốc gắn liền với cách mạng văn hóa dưới thời Mao Trạch Đông. Nói về nhóm này, tưởng tượng như một lực lượng thanh niên mau chiến, nhiệt tình nhưng bị lợi dụng để đẩy đất nước vào những năm tháng hỗn loạn. Hồng Vệ Binh được thành lập vào năm 1966, do chính Mao Trạch Đông tạo ra. Thời điểm đó, ông đang lo sợ mất quyền lực, và ông nghĩ rằng nếu dùng sức mạnh của giới trẻ, đặc biệt là học sinh, sinh viên, thì có thể giành lại quyền kiểm soát. Lúc này, Mao Trạch Đông kêu gọi các thanh niên phải đập tan mọi thứ cũ kỹ, xấu xa, bảo vệ cách mạng và tư tưởng Mao Trạch Đông, cái mà ông coi là chân lý duy nhất. Đó cũng là lúc thanh niên khắp nơi đổi xô theo Mao Trạch Đông như một anh hùng cách mạng. Ngày 29 tháng 5 năm 1966, tại trường trung học thuộc Đại học Thanh Hoa, đơn vị Hồng Vệ Binh đầu tiên được thành lập với mục đích là trừng phạt những lực lượng cá nhân đi ngược lại nền văn hóa mới do cách mạng văn hóa để ra. Ngày mùng 1 tháng 8, Mao Trạch Đông đích thân viết cho họ một bức thư ngỏ rằng bày tỏ hậu thuẫn nồng nhiệt và tích cực, sau đó ra lệnh phát sóng các tuyên ngôn của các Hồng Vệ Binh trên đài phát hành quốc gia và công bố trên các tờ nhật báo. Được Mao Trạch Đông ủng hộ, các đơn vị Hồng Vệ Binh nhanh chóng phát triển khắp Trung Quốc. Ban đầu, Hồng Vệ Binh là các nhóm học sinh, sinh viên ở Bắc Kinh, sau đó lan rộng khắp cả nước. Những người trẻ này được thổi lửa bởi các khẩu hiệu như chống phong kiến, độc tam tư sản. Nhiều nhóm Hồng Vệ Binh ban đầu chỉ là học sinh cấp 2, cấp 3, nhưng càng về sau lại càng có sự tham gia của các công nhân và nông dân. Về mặt số lượng thì số lượng Hồng Vệ Binh đã nhanh chóng tăng một cách chóng mặt. Chỉ trong năm đầu tiên của cách mạng văn hóa, ước tính có khoảng 11 triệu người tham gia. Đây chủ yếu là các thanh niên từ 12 đến 25 tuổi, những người chưa đủ chín chắn về tư tưởng và dễ dàng bị lôi kèo. Ở tuổi này, họ dễ bị kích động và cực đoan hòa. Tâm lý của họ bị thao túng bởi việc được ca ngợi là những người hùng cách mạng, và họ tin rằng mình đang bảo vệ một tương lai tươi sáng cho Trung Quốc. Sự nhiệt tình cách mạng này khi kết hợp với tư tưởng đấu tranh mạnh mẽ, biến Hồng Vệ Binh thành những nhóm cực kỳ hung hăng. Họ sẵn sàng sử dụng bạo lực với bất kỳ ai bị coi là phản cách mạng. Và điều này dẫn đến việc các nhóm Hồng Vệ Binh trở nên vô cùng khó kiểm soát. Tính đến năm 1969, lực lượng Hồng Vệ Binh đã đạt con số hàng chục triệu. Họ chia thành nhiều nhóm khác nhau, mỗi nhóm có nhiệm vụ và khẩu hiệu riêng, nhưng chung quy lại vẫn là phá phách và đấu tù. Bởi vì mục tiêu của Hồng Vệ Binh rất đơn giản nhưng cũng cực kỳ cực đoan, loại bỏ toàn bộ những gì thuộc về cũ, cũ từ văn hóa, giáo dục cho đến chính trị. Họ được khuyến khích đấu tố những người bị cho là phản cách mạng, những người bị cho là tư sản và xét lại. Đó có thể là thầy cô giáo, đó có thể là cán bộ cấp cao, hoặc thậm chí là chính người thân của họ. Hồng Vệ Binh chia ra các nhóm nhỏ đi đến từng khu phố, từng làng xóm để đập phá di tích, đốt sách, đấu tố công khai những người bị coi là kẻ thù. Một ví dụ điển hình là Thượng Hải, nơi mà các nhóm Hồng Vệ Binh đã phá hủy hàng loạt đền chùa, tượng phật, di tích văn hóa. Có lần, một nhóm ở Bắc Kinh còn đến tận nhà của Vương Quang Mỹ, phu nhân của Chủ tịnh nước Lưu Thiếu Kỳ, để lăng mạ và bắt bà phải cúi đầu xin lỗi cho đám đông. Một trường hợp khác là Ngô Hàm, một hồng giả nổi tiếng, bị Hồng Vệ Binh đấu tố và đánh đập đến mức tử vong, chỉ vì ông bị buộc tội phản cách mạng vì những sáng tác của mình. Những người như Ngô Hàm bị liệt vào danh sách phản động. Hài như năm 1967, Giang Thanh chỉ đạo Hồng Vệ Binh có thể thay thế quân đội giải phóng nhân dân Trung Hoa nếu cần thiết. Sau khi được khích lệ của Giang Thanh, Hồng Vệ Binh bắt đầu cướp phá các doanh trại và các tòa nhà quân đội. Hành động này kéo dài đến tận mùa thu năm 1968 mà không bị các tướng lĩnh quân đội ngăn chặn. Sau một thời gian hoạt động, nhiều nhân vật cấp cao trong bộ máy của Đảng Cộng sản Trung Quốc như Liêu Thiếu Kỳ, Bánh Đức Hoài, Đảng Tiểu Bình đã bị Hồng Vệ Binh bắt giữ, phải chịu tu đầy. Sự hỗn loạn do Hồng Vệ Binh gây ra trở nên cực kỳ nguy hiệp. Kết quả là Hồng Vệ Binh đã tạo ra một sự hỗn loạn khủng khiếp cho xã hội Trung Quốc trong những năm cách mạng văn hóa. Có số cụ thể về những người bị bức hại rất khó để xác định nhưng ước tính có hàng triệu người đã phải chịu cảnh tu đầy, tra tấn và hàng trăm nghìn người tử vong. Nhưng có một thứ không bao giờ lấy lại được. Một trong những hậu quả nghiêm trọng nhất đó là đập phá văn hóa truyền thống. Hàng loạt di tích lịch sử, sách vở, tượng phật, đền chùa bị Hồng Vệ Binh đập nát. Ví dụ Điển Hình là đền khổng tử tại quê hương của ông ở Khu Phụ, đỉnh Sơn Đông đã bị phá hủy hoàn toàn. Nền giáo dục Trung Quốc cũng bị tê liệt. Trong suốt thời gian này, các trường đại học, các trường trung học bị đóng cửa. Hàng triệu học sinh, sinh viên không được đến lớp. Họ bị kéo vào các phong trào đấu tố. Trong khi các giảng viên, các giáo sư bị lăng mạ và đánh đập. Ví dụ như tại Đại học Thanh Hoa, một trong những trường danh giá nhất Trung Quốc, các giáo sư bị Hồng Vệ Binh ép quỳ gối và nhận tội trên sinh viên. Kinh tế cũng bị đình trệ trong cách mạng văn hóa. Nền kinh tế Trung Quốc bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Các nhà máy sĩ nghiệp bị tê liệt vì người lao động cũng tham gia vào các cuộc đấu tố hoặc bị phân tán về các vùng quê để lao động cải tạo. Và cuối như năm 1960, các nhóm Hồng Vệ Binh bắt đầu đấu đá lẫn nhau. Mỗi nhóm có tư tưởng và lãnh đạo riêng dẫn đến việc họ bắt đầu tranh giành quyền lực, thậm chí sử dụng vũ lực. Một ví dụ là cuộc nội chiến tại Vũ Hán khi các nhóm Hồng Vệ Binh đã bắn vào nhau. Cuối cùng, Mặt Trạch Đông nhận ra rằng lực lượng mà ông tạo ra trở thành một con dao hai lưỡi. Tháng 12 năm 1968, Mặt Trạch Đông cho triển khai phong trào tiến về nông thôn, đưa hàng trăm ngàn thanh niên, chỉ là những nồng cốt của Hồng Vệ Binh, về các vùng nông thôn để sống, lao động và hào khỏi kinh nghiệm của những người nông dân. Thực chất là tống họ về nơi mà họ ít có thể gây loạn nhất. Hồng Vệ Binh tan dã từ đây. Sau này, những người Trung Quốc ở tuổi từ 15 đến 25 trong thời cách mạng văn hóa thường được gọi là thế hệ bỏ đi bởi vì họ học hành giang dở. Di chứng mà lực lượng này để lại vô cùng to lớn. Hàng triệu người bị thương vong, nền văn hóa giáo dục bị phá bỏ và xã hội Trung Quốc chìm trong sự hỗn loạn suốt nhiều năm sau đó. Một câu chuyện điển hình cho hậu quả này là về Đảng Tiêu Bình, người kế thừa Mặt Trạch Đông sau này. Đảng từng bị Hồng Vệ Binh đấu tổ và buộc phải về nông thôn cải tạo lao động. Nhưng sau đó đã quay trở lại và thực hiện cải cách toàn diện, đặt dấu trong hết cho những chính sách cực đoan của Mặt Trạch Đông và Hồng Vệ Binh. Tổng kết lại, Hồng Vệ Binh là một câu chuyện đầy bi kịch trong lịch sử Trung Quốc. Đó là những thanh niên trẻ đầy nhiệt huyết nhưng lại bị biến thành một công cụ bạo lực chính trị. Từ những khẩu hiệu rực lửa và lý tưởng cách mạng, họ đã trở thành những kẻ phá hủy văn hóa, gây ra sự hỗn loạn trong xã hội và hậu quả gáo dài nhiều năm sau khi cách mạng văn hóa kết thúc. Họ là thế hệ bỏ đi.