VÌ SAO TRUNG QUỐC CẤM XE GIƯỜNG NẰM?

SỰ TỬ TẾ
247 người theo dõi
126 Lượt xem video·27 thg 7, 2025
Là người Việt Nam và nếu có quê xa đang làm việc ở một thành phố lớn thì chắc chắn bạn quen thuộc với cảnh này.
Bạn sẽ leo lên một chiếc xe dường nằm, nằm lọt thỏm trên cái dường nhỏ xinh, kéo dèm, nghe tiếng xe lăn bánh, ngủ một giấc là tới nhà.
Từ Hà Nội đến thành phố Hồ Chí Minh, từ Đà Lạt đến Cần Thơ, từ Lào Cai cho đến những nơi khác, xe dường nằm đúng là cứu tinh cho những chuyến đi dài.
Và ở Trung Quốc, hồi những năm 2000, loại xe này cũng từng là số 1, nhưng rồi, chúng đã biến mất. Tại sao lại như vậy?
Để hiểu vì sao Trung Quốc bỏ xe dường nằm, chúng ta hãy quay về những năm 90 và đầu những năm 2000. Lúc đó, Trung Quốc đang bùng nổ kinh tế.
Đường cao tốc cho ô tô chạy được xây rất nhiều, mà đường tàu cao tốc cho xe lửa chạy như bây giờ thì chưa có nhiều. Đi máy bay thì rất đắt, chỉ dành cho những đại gia.
Vậy nên, nếu bạn muốn đi từ Bắc Kinh đến Quảng Châu, từ Thượng Hải đến Thành Đô, xe dường nằm chính là chân ái. Vào nó đặc biệt phù hợp với những người lao động xa quê, ở một đất nước tỉ dân như Trung Quốc.
Cũng giống như Việt Nam, những chiếc xe này thường là 2 tầng, chứa được 40-50 người thậm chí là hơn. Bạn cần bỏ ra một ít tiền, leo lên xe, có một cái dường ưng ý, kéo rèm, nằm chill chill và ngủ một giấc là tới nơi.
Và những chiếc xe này cũng hay chạy ban đêm giúp tiết kiệm thời gian, nhất là những tuyến đường dài cả ngàn cây số. Thời kỳ đỉnh cao, Trung Quốc có tới 30.000 chiếc xe dường nằm lăn bánh khắp nơi.
Đã bao giờ bạn lên xe, nằm xuống và tự hỏi, nằm ở đây có an toàn hay không? Ở Trung Quốc, câu trả lời, không hẳn đâu.
Vào đầu những năm của thập niên 2010, Trung Quốc đã phải liên tục hứng chịu những vụ tai nạn kinh hoàng liên quan đến xe dường nằm. Trung bình một năm có hơn chục vụ tai nạn lớn, có nghĩa là trung bình mỗi tháng có một vụ tai nạn lớn.
Xe thì gầm thấp, dường xếp tầng, lối đi hẹp, mà cửa thoát hiểm lại ít. Mỗi khi có tai nạn là y như rằng sẽ có người mắc kẹt ở trong xe và không thoát được.
Hàng chục con người tren trúc trong một khoang kín. Khi mà cháy nổ thì kinh hoàng cỡ nào? Thực tế đã có rất nhiều vụ tai nạn thảm khốc xảy ra mà nạn nhân thiệt mạng chủ yếu là do mắc kẹt không thoát được.
Một trong những vụ ám ảnh nhất xảy ra vào tháng 8 năm 2012 trên một con đường cao tốc ở tỉnh Thiểm Tây.
Một chiếc xe dường nằm hai tầng đã đâm sầm vào một xe tải trở hóa chất. Xe bốc cháy nguồn ngụt và 36 người đã không qua khỏi.
Cả Trung Quốc bị sốc. Báo chí, mạng xã hội thời đó dù chưa hot như bây giờ cũng xôn xao về vụ việc.
Nhưng tại sao những vụ tai nạn này lại kinh khủng như vậy?
Đầu tiên xe dường nằm, nhất là loại hai tầng, có trọng tâm rất cao.
Khi xe chạy nhanh trên cao tốc hoặc tài xế đánh lái gấp, xe dễ bị lật.
Mà lật rồi thì sao? Hành khách nằm trên dường, không thắt dây an toàn, bị văng tứ tung hoặc bị kẹt trong đống đổ nát.
Tệ hơn, nhiều xe không có cửa thoát hiểm tử tế nên cứu hộ gần như bất lực.
Thứ hai là vấn đề liên quan đến con người mà cụ thể ở đây là tài xế.
Tài xế thường mất tập trung hoặc buồn ngủ bởi vì xe dường nằm thường chạy đêm để tiết kiệm thời gian
và tài xế thường phải lái liên tục có khi lại không được nghỉ.
Nhiều người bị ép chạy để kịp lịch, mệt lả, mất tập trung và thế là những tai nạn đã ập đền.
Cũng là vấn đề con người đó là hành khách.
Hành khách thì gần như không ai thắt dây an toàn, đang nằm ngủ ai mà đi thắt dây.
Vậy nên khi tai nạn xảy ra, không còn cách nào để tự bảo vệ mình.
Những vụ tai nạn như vậy không chỉ là những con số trên báo.
Chúng là nỗi đau của hàng trăm gia đình, là hồi chuông cảnh báo khiến chính phủ Trung Quốc phải thay đổi.
Và năm 2012, sau khi trải qua rất nhiều tai nạn lớn,
thì Trung Quốc đã quyết định xử lý xe dường nằm.
Nhưng họ không cấm ngay mà lại có lộ trình.
Đầu tiên là cấm sản xuất và bán xe dường nằm 2 tầng từ đầu năm 2012.
Những công ty lớn vốn là những công ty kiếm được rất nhiều tiền như loại xe này
đã phải dừng dây truyền sản xuất ngay lập tức, không có xe mới.
Và số xe cũ sẽ gần hết đạt.
Tiếp đến, họ không cho đăng ký xe dường nằm mới nữa.
Nghĩa là dù bạn có mua xe cũ cũng không thể đăng ký để chạy hợp pháp.
Xe cũ thì cứ hỏng dần sẽ bị thải loại dần, số lượng sẽ giảm đi thấy rõ.
Ngoài ra Trung Quốc còn yêu cầu mọi xe dường nằm phải kiểm tra an toàn rất nhạt nhào.
Từ phanh, lốp, cửa, thoát hiểm, cái gì không đạt chuẩn là bị cấm ngay.
Họ còn gắn định vị lên xe để theo dõi, đảm bảo tài xế không bao giờ lái quá xấu dở.
Ở nhiều tỉnh khu vực miền núi, Trung Quốc cũng cấm xe dường nằm chạy từ 2 đến 5 giờ sáng,
hoặc những giờ nguy hiểm.
Đây là khung giờ ngái ngủ của tài xế, dễ gây tai nạn nhất.
Kế hoạch này được thiết kế để xe dường nằm tự uyến mất, không cần cấm thẳng tay.
Chính phủ chỉ cần siết chặt từng bước, từng bước một và có luật hóa.
Và trong vòng 5-6 năm, họ tính rằng loại xe này sẽ bay màu.
Và bạn biết không, họ tính đúng thật.
Nhưng không chỉ có tai nạn với luật lệ.
Một lý do lớn khiến xe dường nằm bị loại bỏ bởi vì Trung Quốc đã thay đổi cách thức giao thông của mình.
Người ta sử dụng xe dường nằm bởi vì nó rẻ, nó chạy nhanh, nó tiện.
Và bây giờ nếu có một cái gì đó tiện hơn, hợp lý hơn thì người ta sẽ chuyển sang dùng cái đó.
Trong lúc siết chặt xe dường nằm thì Trung Quốc đã đầu tư mạnh vào những phương tiện khác an toàn hơn.
Đầu tiên phải kể đến hệ thống tàu cao tốc.
Trung Quốc có mạng lưới đường sát cao tốc lớn nhất thế giới, dài hơn 4 vạn cây số đường dài,
nối gần hết những thành phố lớn.
Bắc Kinh, Thượng Hải trước đây đi xe dường nằm rất oải, bây giờ đi tàu cao tốc nhanh và sướng hơn bao nhiêu.
Giá vé cũng ngày càng dễ thở, khiến xe dường nằm mất luôn lợi thế của mình.
Rồi thì máy bay giá rẻ cũng ra đời, sân bay mọc lên ở khắp nơi.
Những hãng hàng không giá rẻ phát triển mạnh, đi máy bay không còn là giấc mơ sa sỉ của đại gia.
Nhiều người chọn bay để tiết kiệm thời gian, nhất là trên những tuyến rất dài.
Những tuyến dài hơn nhiều so với tàu cao tốc.
Cuối cùng, thay vì xe dường nằm, những công ty vận tải đã chuyển sang xe buýt ngồi
với ghế êm, wifi, ổ cắm điện, quan trọng là an toàn hơn cho những hành trình ở cự li ngắn và trung bình.
Hành khách phải thát dây an toàn đầy đủ, giảm rủi ro khi có sự cố.
Kết quả là gì?
Kết quả là triển khai từ năm 2012 đến năm 2018, tức là khoảng 6 năm, chưa đầy một thập kỷ.
Xe dường nằm đã gần như tuyệt chủng ở những thành phố lớn tại Trung Quốc.
Ở vùng nông thôn vẫn còn vài chiếc lẻ tẻ chạy cho hết đát, nhưng phải tuân theo luật ngặt nghèo.
Nói đơn giản, thời của xe dường nằm đã hết thật rồi, những chiếc xe này đã nằm xuống.
Bây giờ chúng ta cùng quay trở lại Việt Nam một chút, bởi vì câu chuyện này cũng rất là gần gũi với chúng ta.
Nếu bạn từng đi xe dường nằm từ Hà Nội vào Hà Tĩnh, vào Huế, Hà Nội lên Lào Cai hay là từ Sài Gòn lên Đà Lạt
thì chắc chắn bạn hiểu cảm giác khi nằm trên xe, nghe nhạc, lướt điện thoại, ngủ một giấc là đến nơi.
Xe dường nằm ở Việt Nam thì vẫn đang là một lựa chọn ưu tiên cho những chuyến đi xa,
nhất là với sinh viên, người lao động hay là những người thích trải nghiệm.
Nhưng nhìn sang Trung Quốc, chúng ta thấy cũng có một vài điểm giống nhau và cũng khá là đáng lo.
Ở Việt Nam, xe dường nằm vẫn rất phổ biến, nhất là những tuyến đường dài ngàn cây số và nhiều tỉnh không có sân bay.
Nhưng bạn có để ý hay không? Xe dường nằm nhà mình có hay chạy đêm và không phải lúc nào tài xế cũng được nghỉ ngơi đầy đủ.
Những vụ tai nạn dù không phải lúc nào cũng là xe dường nằm, thi thoảng vẫn xuất hiện.
Có lẽ là bạn nghe quen những câu chuyện này rồi.
Nhìn vào thành phố Hồ Chí Minh thì bạn cũng thấy là Việt Nam cũng đang bắt đầu hành động.
Thành phố đã cấm theo một khung giờ nhất định, thậm chí là có đề xuất cấm luôn 24 trên 24 nhưng chưa được thông qua.
Điều này cho thấy Việt Nam cũng đang nhận ra xe dường nằm dù tiện nhưng có thể gây rắc rối trong những thành phố đông đúc.
Tuy vậy khác với Trung Quốc, Việt Nam chưa cấm sản xuất hay đăng ký xe dường nằm mới.
Loại xe này vẫn đang lăn bánh trên các tuyến liên tịch.
Vậy chúng ta học được gì từ Trung Quốc?
Chiếc tiền an toàn là số 1. Trung Quốc đã chứng minh rằng dù xe dường nằm tiện đến đâu,
nếu không an toàn thì cũng có thể trở thành một phương tiện bị loại bỏ.
Và câu chuyện xe dường nằm ở Trung Quốc không chỉ là chuyện xe cổ,
nó còn là một câu chuyện về cách một đất nước đối mặt với vấn đề và thay đổi.
An toàn ưu tiên hàng đầu, sẵn sàng loại bỏ đến phương tiện này để bảo vệ tính mạng con người.
Những vụ tai nạn tầm cách đây hơn chục năm là lời cảnh tình rằng
tiện lợi cũng không được phép đánh đổi bằng an toàn.
Nhưng điều quan trọng là phải có phương án thay thế.
Họ đầu tư mạnh vào tương lai, thay vì báo đến xe dường nằm,
họ phát triển tàu cao tốc, máy bay giá rẻ, xa bước hiện đại.
Điều này không chỉ giải quyết vấn đề an toàn,
mà còn giúp cho Trung Quốc có những phương tiện khác,
và người dân được thư hợp rất nhiều thứ.
Việt Nam ta trong tương lai sẽ có tàu cao tốc Bắc Nam,
và lúc bây giờ có lẽ là xe dường nằm cũng sẽ lùi vào quá khứ.
Cảm ơn vì đã quan tâm theo dõi câu chuyện này.
Bạn nghĩ gì về cách mà Trung Quốc giải quyết vấn đề?
Hãy để lại ý kiến của bạn dưới phần bình luận.
Nếu cảm thấy thú vị, bạn có thể nhấn nút đăng ký kênh
vào trong thông báo và chia sẻ.
Còn bây giờ thì xin được nói lời chào tạm biệt.
