👉 Khám phá MƯỜNG LAY - VIÊN NGỌC giữa núi rừng đại ngàn TÂY BẮC Theo Wikipedia tiếng Việt, Thị xã Mường Lay nằm ở phía bắc tỉnh Điện Biên, cách thành phố Điện Biên Phủ 103 km về phía bắc, cách thủ đô Hà Nội 576 km về phía tây bắc. Phía bắc giáp các huyện Nậm Nhùn, Sìn Hồ, tỉnh Lai Châu qua sông Đà. Các phía còn lại đều giáp huyện Mường Chà. Thị xã Mường Lay có diện tích 114,03 km². Thị xã Mường Lay là thị xã có dân số thấp nhất và cũng là thị xã có số phường, xã ít nhất nước. Thị xã Mường Lay nằm trong một thung lũng hẹp, dài, nơi giao cắt của sông Đà, sông Nậm Na và sông Nậm Lay. Đất đai thị xã phân bố dọc hai bên bờ suối Nậm Lay, nay là một phần của hồ thủy điện Sơn La. Mường Lay là trung tâm của xứ Lai hay Lai Châu cũ và là thủ phủ của Khu tự trị Thái từ năm 1948 đến năm 1954. Sau khi tỉnh Lai Châu được tái lập vào năm 1962, Mường Lay trở thành trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa của tỉnh. Thị xã là điểm cuối của quốc lộ 6 từ Hà Nội qua Hòa Bình, Mộc Châu, Sơn La, Tuần Giáo. Là điểm giữa của quốc lộ 12 nối thành phố Điện Biên Phủ và thành phố Lai Châu với chiều dài khoảng 200 km. Ngoài ra, đây còn là nơi bắt đầu của con đường đi huyện Mường Tè. Con đường này đã được nâng cấp tránh lòng hồ thủy điện Sơn La và là con đường tới công trình thủy điện Lai Châu, bậc thang thủy điện thứ ba trên dòng sông Đà với công suất 1.200 MW. Sau khi có hồ thủy điện Sơn La, nhiều cây cầu bê tông vĩnh cửu đã được xây dựng, nối liền các khu vực của thị xã lại với nhau. Đêm đêm, dưới ánh điện lung linh, đứng trên cầu nhìn cảnh phố phường mới với những tòa nhà cao đẹp soi bóng xuống lòng hồ mới thấy sức sống tràn đầy của một thị xã đang vươn mình, trỗi dậy.
Cái này là từ gạo nếp mà ra, sau cái bà cắn nó ra như thế này rồi phơi
Đây, đến với một cái phần của thị xã Mường Lay, đồi cao
Có một cái biển, một cái bảng rất là đẹp, một cái cổng rất là đẹp
Di tích lịch sử nhà Tù Lai Châu
Rồi, bây giờ sẽ đi đến di tích lịch sử nhà Tù Lai Châu này
Chắc là ở đây à?
Đây hả?
À
À, bây giờ chỉ còn là như thế này thôi
Ở đây có ghi là di tích lịch sử nhà Tù Lai Châu
Bạn ra đến đây thì...
Ở đây là thuộc thị xã Mường Lay nhá các bạn nhá
Và ở đây thì bây giờ chỉ còn là một cái...
Nó có giống như một cái miếu này
Bạn ra sẽ đi lên xem nó là gì
Và chúng ta cùng tìm hiểu thông tin nhá
Cái thông tin ở đây thì cũng đã bị...
Đấy rồi
Đây
Để xem nào
Sau khi...
Triều Đình Phong Kính nhà Nguyễn
Đầu hàng và công nhận quyền cơ trị của Pháp
Chắc là ở đây có cái việc là...
Giam giữ hồi xưa á các bạn
Hồi xưa là có Pháp giam giữ
Những người Việt Nam á
Ở đây á các bạn
Chúng ta sẽ xem xem như nào
Hiện tại ở đây thì chỉ có một ngôi miếu thôi
Chứ không có gì khác hết các bạn ạ
Chỉ có một ngôi miếu thôi
Và trong ngôi miếu thì...
Có rất nhiều hương
Có một cái bát hương
Với rất nhiều hương ở trong
Và...
Ở ngoài đây có một tấm biển
Nhưng mà nó cũng đã bị...
Nghè hết rồi
Không đọc được
Để thông tin toàn bộ
Đến năm 1890
Thì đã chiếm đóng vùng đất Tây Bắc
Xa xôi
Và hoàn thành việc áp đặt thống trị
Tức là đến năm 1890
Thì toàn bộ cái vùng Tây Bắc này thuộc Pháp hết rồi các bạn nhá
Và...
Để mà giam giữ
Đây mình đọc thêm cái đoạn mình đọc được
Có thể đọc được nè
6 giấy nhà giam gồm 132 vòng xà liêm
Chuồng cọp trang bị đầy đủ dụng cụi
Giam giữ cho tính
Xích công về hệ thống tường đảo Bất Cai
Tức là hồi xưa ở đây có một cái khu
Nhà tù
Và để xem nào
Kể từ ngày thành lập nhà tù Lai Châu đến
Ngày Lai Châu được giải phóng năm 1953
Tại đây Trực gian Pháp đã giam giữ
Tàn sát hàng ngàn đồng bào và các chiến sĩ yêu nước của chúng ta
Đây là bằng chứng ghi dấu tội ác Trực gian Pháp
Cùng bẻ lỗ tay sai đối với dân tộc ta
Đồng thời cũng khẳng định nghĩa yêu nước
Của các dân tộc Lai Châu
Trong thời kỳ lịch sử gian tối
Bị Trực gian Pháp đổ hộ chinh đóng
Trải qua
Cái gì đây
Trải qua lịch sử và thời gian
Quân thể di thiết địa chủi Lai Châu
Đã trở thành phế tích và đến nay không còn tồn tại
Do nằm trong vùng ngập
Bộ lòng hồ chủ nhiệm Sơn La
Sau khi thực hiện xây dựng
Tái định cư Thủy điện Sơn La
Cây đa, trại giam, địa đạo
Được trồng từ khi Trực gian Pháp xây dựng nhà tù Lai Châu
Là chứng tích duy nhất còn lại
Của toàn bộ quân thể di thích
Mình đã hiểu rồi các bạn ạ
Có một cái di thích nhà tù
Nó nằm dưới sông này
Mà bởi vì
Từ lúc xây dựng
Thủy điện Sơn La
Khi xây dựng Thủy điện Sơn La
Chúng ta đi ra đây
Khi xây dựng Thủy điện Sơn La
Thì
Phải ngăn đập lại lên 200 m
Nên là nước sông đà này
Nó mới dâng cao lên
Và chính vì nước sông đà dâng cao lên như thế này
Và nó đã lấp luôn toàn bộ khu duy thích
Nhà tù Lai Châu ở đây
Và bây giờ
Để tưởng niệm việc đó
Người ta làm một miếu
Đây là miếu tượng trưng
Chứ còn khu vực nhà tù
Nó ở phía dưới này
Nó ở phía dưới này luôn
Dưới của cái lòng hồ này luôn
Dưới của cái lòng sông đà này luôn
Khi mà nước được tích
Thì nước nó dâng lên như thế này
Thì nó đã nhấn kìm luôn
Khu vực nhà tù ở phía dưới đây
Nên là bây giờ chúng ta sẽ không còn thấy được
Khu vực nhà tù nữa
Mà đến đây chỉ còn lại miếu như thế này mà thôi
Nói là đồi cao
Bởi vì trước đây ở dưới
Khi mà nước nó chưa dâng lên như thế này
Khi làm Thủy điện thì nước chưa dâng lên
Đây là những con đường và sinh hoạt của bà con
Ở dưới cái lòng sông này
Nhưng kể từ khi làm Thủy điện thì đã được di dời toàn bộ
Đi lên trên cái vùng cao như thế này
Và đây thực tế hồi xưa là trên vùng đồi núi
Hiện tại thì PTA
Đang đứng ở tại
Phường sông đà
Thuộc thị xã Mường Lanh
Và ở đây có một con đường
Về khúc sông này rất là đẹp
Với một cái hàng dừa rất là mát ở đây
Và một điều đặc biệt mà PTA muốn kiến sẻ cho
Các bạn đó là
Cái vị trí này
Đây là một cái vị trí rất là đặc biệt các bạn ạ
Các bạn có thể nhìn thấy ở đây là một cái
Kia là một nhánh sông
Kia là một nhánh sông nữa kìa
Và bên này cũng là một nhánh sông nữa này các bạn ạ
Thì các bạn biết không
Đây chính là nơi
Giao nhau và
Nơi hợp lưu của các con sông
Nậm Na và sông Đà
Con sông Nậm Na nó chảy vào sông Đà
Đó và nó hòa, hai con sông này nó hòa cùng với nhau
Ngày xưa các bạn
Thì
Cái nước nó chưa dâng cao như thế này đâu nha các bạn
Nhưng mà khi người ta làm
Thủy điện Sơn La là cái thủy điện
Rất là lớn, lớn rất là lớn luôn các bạn
Lớn nhất Việt Nam luôn
Thì khi làm thủy điện Sơn La thì người ta đã đắp một cái đập cao
Hình như là 290 mét
Và
Với cái độ cao như vậy nó làm cho
Mực nước dâng lên như thế này đấy các bạn
Để mà cung cấp cho cái thủy điện nó hoạt động
Và chính vì đó mà các bạn đang nhìn thấy nước sông
Ở đây nó đã dâng cao
Rất là cao như thế này nha các bạn
Và các bạn nhìn coi nước ở đây rất là sạch
Và ở đây rất là sâu nên là một cái màu xanh biếc như thế này
Các bạn có thể nhìn thấy như vậy ha
Đứng ở đây thì cực kỳ mát luôn các bạn ạ
Và
Cái vùng núi Tây Bắc này các bạn khi nói đến núi vùng núi Tây Bắc này
Tây Bắc là một cái vùng núi
Và ở đó
Có những con sông rất là
Gọi là nó có sức mạnh nha các bạn
Nó chính là dòng sông Đà này nha các bạn
Và đây là cái nơi nhã ba sông
Và con sông Nậm Na
Nó hợp với sông Đà để hòa trung vào
Cái dòng sông Đà
Mường Lây là thị xã có diện tích nhỏ nhất nước
Với 2 phường và 1 xã
Nằm gọn trong thông lũng hẹp
Dài nơi ngã ba giao cắt
Của sông Đà, sông Nậm Na
Và suối Nậm Lây
Cách thành phố Điện Biên Phủ hơn 100km
Mường Lây là cửa ngõ phía Bắc
Của tỉnh Điện Biên nối với tỉnh Lai Châu
Bằng quốc lộ 12
Tháng 4 năm 2010
Gần 1.000 hội dân của thị xã
Có nhà dưới mức nước 195m
Lòng Hồ Thủy Điện Sơn La
Thực hiện cuộc di dân
Sau đó 1 tháng Thủy Điện Sơn La
Dần đóng độc tích nước
Toàn bộ thị xã Mường Lây
Chìm dưới mức nước 213m của Lòng Hồ
Hiện nay mặt băng của thị xã
Đã nằm hoàn toàn trên mức nước
219m của Lòng Hồ
Và với kiến trúc đặc trưng
Mường Lây là một điểm đến du lịch khác diễn
Đối với du khách trong và ngoài nước
Bọn ta đang ở tại thị xã Mường Lây
Và bọn ta phát hiện
Đi ở tại thị xã này
Có rất nhiều ngôi nhà sàn
Rất là đẹp, cực kỳ đẹp luôn
Bên này cũng là một ngôi nhà sàn
Kiểu nhà sàn này chắc có lẽ
Ở đây là dân tộc Thái
Để bọn ta thử tìm hiểu
Hỏi hàn một số
Người ở đây coi
Bác có một nhà sàn đẹp quá
Nhà nào, nhà đây à
Bác ơi, vậy là mình
Ở đây là, mình là người dân tộc gì
À là Thái à
À Thái Trắng
Cháu thấy nhà đẹp quá
Nhà cao cửa rộng thế này
Thích thật
Đây là ngôi nhà bằng gỗ luôn
Toàn bộ bằng gỗ
Đẹp quá
Đó các bạn
Để xem có ai nhà không
Nếu có thì mình xin vào thăm quan nhà
Đẹp quá
Chắc ngôi nhà này mới được làm
Nên là
Mình thấy đang còn vạch ni
Nhà được làm năm 2013
Đẹp quá
Chào cô
Cháu thấy nhà mình có ngôi nhà đẹp quá
Cháu thấy nhà cô đẹp quá
Đấy các bạn thấy đẹp không
Nhà toàn bộ bằng gỗ luôn
Đó các cái cột bằng gỗ kìa
Đó đã
Thật sự là bọn ta chỉ áo ước là có một căn nhà
Gỗ như thế này thôi các bạn ơi
Không có cần áo ước gì hơn đâu
Chẳng có áo ước gì cao xa đâu
Bên đây lại có những căn nhà
Nhà này chắc là rất là lâu rồi
Nhà cổ này các bạn
Có thể là rất lâu rồi
Những cái mái thì chắc là phải mới lập lại
Chứ còn gỗ các bạn thấy gỗ không
Gỗ rất là xưa rồi đó các bạn
Và không phải chỉ có một đâu
Để bọn ta xem nào
Rất nhiều nha các bạn
Cực kì nhiều cái căn nhà luôn
Xung quanh đây bọn ta nhìn thấy là rất nhiều căn nhà sàn luôn
Chắc có lẽ là phải bay flycam lên
Để xem xem
Để quan sát để xem những ngôi nhà này quá
Đây là một căn nhà sàn gỗ nữa
Ở đây có rất nhiều căn nhà sàn gỗ nè
Các bạn này
Có người Thái ở đây nha
Đó
Bây giờ thì chúng ta sẽ đi
Một vòng
Để đi khám phá các cái ngôi nhà sàn
Ở tại thị xã
Mường Lay nha các bạn
Và các bạn đến với thị xã Mường Lay
Thì ở ngay mặt đường
Các cái ngôi nhà sàn
Rất nhiều ngôi nhà sàn đẹp
Có lẽ ở đây
Là khu vực có rất nhiều ngôi nhà sàn
Nãy giờ thôi đã đến
Mười mấy hai chục ngôi nhà rồi
Đẹp quá
Đấy
Đây cũng có
Người Mông nè
Người Thái nè
Mấy ngôi nhà này toàn đến ngôi nhà cổ nha
Bà đang làm cái gì đấy ạ
Cái này là cái gì ạ
Cái này ăn được không ạ
Cái này là từ gạo nếp bà ra
Sau cái bà dã
Bà cán nó ra như thế này
Rồi phơi
Cái này dùng để chiên ăn à
Cái này gọi là gì em
Bánh gì
Chí
Đây là đặc sản của người Thái à
Thích ạ
Em thích quá
Cái này là
Màu vàng này là làm từ gì bác
Từ
Nghệ
Cái này là không nếp không này
Còn cái này là từ cái gì em
Nếp cầm à
Nếp
Từ cây
Nhà em đây hả
Đây hả
À vâng
Ôi hay nhờ
Nhưng mà mình phơi này rùi nó vầy có sao không
Ôi đẹp thế nhờ
Đây gọi là chí trọt
Chí trọt
Khảo xén thì ở trong kia
Chào ông đi đường này à
Chào ông
Ồ đây cũng là một căn nhà sàn
Rất là may mắn
Khi mà bọn ta đến Mường Lay
Và
Được gặp bà bà
Cái này gọi là gì ạ
Cái này là
Khảo xén
Là làm từ gì bà
Cũng là từ gạo nếp luôn
Cái này gạo nếp xay
À gốc và gạo nếp
Rồi cái này ăn bằng cách nào
Cứ rán lên ăn
À thế hả
Hay nhờ
Rồi có nướng được không ạ
Có được
Nướng cũng được, cái kia cũng nướng được đúng không
Cái kia không nướng được
Cái này nó cứng quá
Cái này phải chiên từ từ
Cái này mình bán nó ở đâu đấy
Mình đưa về đâu bán hay bán chung quanh đây ăn
Ai cần thì cùng lấy thôi
À cái này là khảo xén
Cái này là nếp cấm
À cái này là làm từ nếp cấm
Trời ơi này đã chưa
Nếp cấm
Hay nhờ
Wow hôm nay bà ta đang đến với Mường Lay
Ở tại Mường Lay và ở nhà
Của ông
Chào ông
Nhà mình nó cũng lống nổi đâu
Cái này là
Cho mứa vào là
Rán ăn
Nó phồng lên
À thế thì con phải lấy một ít rồi
Cái này làm sáng thì không lấy lửa to đâu
Rửa lửa bé
Rất giòn
Rất giòn ngon đúng không
Thế lấy cho em một ít đi
Cháu ở Hà Nội
Ông làm tính tẩu
Cái gì
Tính tẩu là gì
Ông biết làm cả tính tẩu
Ông giỏi phải không
Ông làm nhiều cái thứ phải không
Ông giỏi quá
Cái này đánh được chưa
Thành ơi
Cái này là đánh hả
Ông đánh cho con nghe bài với
Đây là cái gọi là gì
Tính tẩu
Đúng rồi 50 nghìn đúng không
Rồi
Hay quá
Hay quá nhỉ
Có 12 giây rồi
Tôi là
Nào văn hóa trung ương
À sau kết
Làm hoa ban nữa
Thì gọi tôi đi đánh
À sau kết à
Ở đây sẽ hoa ban nữa
Hoa ban
Ông chỉ cho con đánh một tí được không
Cái tay này đánh như thế nào
Cứ như thế này
Có nghe bài
Mình đọc bài
Vâng
Cái tay này
Kết hợp với
Cái này
Hay quá nhỉ
Đây là cái đàn của người Thái nhé
Hay quá
Cảm ơn ông nhiều
Hôm nay đến đây
Thấy con mấy cái bánh này hay quá
Mà lại còn được nghe ông đàn
Cái này làm từ cây gỗ đây
Cái này là cái gì đấy ông
Quả bầu
Quả bầu à
Quả bầu
Vâng
Là nó thành như thế này
Còn đây là cái gỗ thôi
Và đây là hai cái cầu dây cước
Rất là nhẹ nhàng
Vâng
Hay quá ông ạ
Cảm ơn ông nhiều nhé
Hôm nay đến đây
Ông ạ
Con thấy là người Thái thường làm nhà sàn như thế này
Nhưng mà tại sao
Người Thái lại làm nhà sàn như vậy
Trước này người Thái
Không biết sàn
Không biết nhà sàn
Có gỗ rất nhiều
Thích ở nhà sàn
Nó sạch
Trước là người Thái không biết nhà sàn
Đây là
Tức là làm nhà sàn này để ở trên cao
Cho nó sạch
Chứ không phải là
Có nghe là để tránh cúi dữ
Chứ không phải là để tránh cúi dữ đâu
Bây giờ mình đã biết
Mình đã hiểu rõ rồi
Người Thái làm nhà sàn
Vì muốn là ở trên cao
Thì nó sẽ không bị bụng
Và sẽ
Nó sạch sẽ
Ở dưới đây
Tức là ở đây
Ở dưới này sẽ dùng để chăn nuôi
Nên là sẽ phải làm nhà sàn ở trên cao
Để sống ở trên
Ở dưới là chăn nuôi
Bây giờ chúng ta đi địa miên
Con thấy phơi bánh hay quá
Con bắt tay ông 1 cái
Cứ khi nào mà lên địa miên
Con ghé mượn lầy cho ông nha
Ghé mượn lầy tao thăm ông chứ
Chỉ cần lấy cái này thôi
Mình lấy bằng này
Cái này gọi là gì em quên mất
Chí trọt
Đây là chí trọt
Đấy là từ nếp cầm này
Rồi cái này là từ cái gì
Tóm lại là toàn bộ đây là tự nhiên hết
Không có thực phẩm
Và được phơi khô lên
Được làm nếp
Được nấu đây các bạn
Sau đó là được tán nó ra
Được phơi khô lên
Sau đó là mình ăn thì chúng ta sẽ bỏ vô
Trong chảo chiên lên
Để cho nó nổ phông ra để ăn
Rồi em xin bác lấy bằng này nha
Cái này không có hóa chất
Không có cái gì
Rồi đây cắt màu đi
Rồi hết rồi
Mình đã có một túi chí trọt
Chí trọt nhé các bạn nhé
Đặc sản tại Bường Lay đấy các bạn
Chí trọt là chí người Thái
Chí người Thái tự gọi
Nhịp ra là gì không
Nhịp ra thì
Là chí trọt
Nó gọi là chí trọt
Chí trọt
Khảo xếp có
Thôi em chào bà nhé
Chào ông, chào chị, chào mấy đứa
Bây giờ thì
Chúng ta sẽ tiếp tục đi khám phá
Toàn bộ khu nhà sản ở tại Bường Lay
Địa biên nha các bạn
Bọn ta cũng khám phá ra
Ở đây nè các bạn
Hai bên đường cũng có rất nhiều nhà làm
Những cái bánh như bọn ta đang mua
Khi mà đến Bường Lay
Thì hãy làm cho mình một vài túi này về ăn nha
Ở phía trong này
Đây là những ngôi nhà sản cổ
Đó
Đây nè
Đấy quá trời luôn
Và tuyệt vời chưa
Có một con đường ven sông
Đẹp tuyệt vời
Chúng ta đang đi khám phá
Thị xã Bường Lay
Một thị xã với rất nhiều nhà sản
Và có lẽ đây là thị xã
Nhiều nhà sản nhất Việt Nam
Và dọc theo con đường này
Là hàng chục
Hàng trăm căn nhà sản
Săn sát với nhau các bạn ạ
Và đây rất nhiều căn nhà sản
Là những căn nhà cổ
Rất lâu rồi các bạn ạ
Và cả thị trấn này
Cả thị xã này luôn
Có lẽ là những căn nhà sản
Rất rất nhiều
Và chưa có nơi nào mà bọn ta thấy được
Rất nhiều căn nhà sản
Nhiều như thế này
Như ở tại Bường Lay
Lại đến với những nếp nhà sản
Săn sát, pin bóng xuống
Lòng hồ mê mông, thơ mộng
Đây là nơi sinh sống
Của chiến cộng đồng dân tộc
Là thủ phủ, trung tâm văn hóa
Của người Thái Trắng, Điện Biên
Chiếm tỷ lệ đông nhất
Với 70% dân số thị xã
Với những mái nhà sản đá đen
Và nét kiến trúc độc đáo
Của cộng đồng người Thái
Đã giúp Bường Lay trở thành viên ngọc sáng
Giữa chốn nước rừng Tây Bắc
Tạm biệt Bường Lay
Với những nốc nhà sản
Được quy hạch rất là đẹp
Và vừa rồi bà ta đã bay flycam
Ở phía trên
Các nốc nhà tại Bường Lay
Một thị xã rất đẹp của rất nhiều người Thái
Phải nói là có đến hàng trăm
Ngôi nhà sản của người Thái
Trong đó có những ngôi nhà
Các bạn đã nhìn thấy đó là những ngôi nhà cổ
Rất là đẹp
Và bây giờ thì chúng ta sẽ tạm biệt Bường Lay
Để tiến về Điện Biên
Let's go