👉 Sự Thật về NÀNG TÔ THỊ ở Đồng Đăng khi khám phá Thành Nhà Mạc ở Lạng Sơn Núi nàng Tô Thị và thành nhà Mạc nằm phía trước cửa động Tam Thanh là một quần thể di tích nằm trong khu di tích danh thắng Nhị - Tam Thanh đã được xếp hạng cấp quốc gia từ năm 1962. Tượng đá nàng Tô Thị ở Lạng Sơn đã đi vào truyền thuyết, ca dao của dân tộc ta với câu ca dao nổi tiếng: “Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa Có nàng Tô Thị, có chùa Tam Thanh…” Truyền thuyết về sự tích nàng Tô Thị ở Lạng Sơn có nhiều dị bản khác nhau nhưng tựu chung lại, hình ảnh nàng Tô Thị bồng con chờ chồng ở Lạng Sơn là một biểu tượng cho lòng chung thủy son sắt của người phụ nữ Việt Nam. Bên cạnh núi Nàng Tô Thị là một thung lũng bằng phẳng, có hai bức tường thành xây bằng đá chắn ngang, đó là di tích Thành nhà Mạc... Năm 1527, nhà Lê được Chúa Trịnh giúp đỡ đã đánh bật nhà Mạc ra khỏi Thăng Long, tàn dư nhà Mạc chạy lên các tỉnh biên giới phía bắc (Cao Bằng, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Tuyên Quang) và lập căn cứ để chống lại tập đoàn phong kiến Lê – Trịnh. Thành nhà Mạc ở Lạng Sơn là một căn cứ quân sự quan trọng, hiểm yếu trấn giữ con đường độc đạo nối giữa nước ta và Trung Quốc, được xây dựng vào những năm cuối thế kỷ XVI đến giữ thế kỷ XVII. Đây là di tích kiến trúc quân sự phản ánh một thời kỳ chiến tranh tương tàn trong lịch sử Việt Nam. Thành được xây bằng đá, dài 300m, mặt Thành dày 1m, nay vẫn còn nguyên vẹn, đứng trên Thành nhìn về phía đông có thể bao quát được toàn cảnh thành phố Lạng Sơn. Hiện nay di tích thành Nhà Mạc đã được đầu tư, tôn tạo và đưa vào phục vụ khách tham quan du lịch trong và ngoài nước...
Xin chào các bạn
Chào mừng các bạn đến với kênh PTA Let's go
Hiện tại thì PTA đang ở tại Lạng Sơn
Đây là một cái thành phố mà
Rất là đẹp luôn và rất là phát triển luôn
Các bạn cứ nhìn thấy cái khung cảnh mà mọi người đi lại
Đi lại rồi đây là chợ nhé
Đây là chợ Lạng Sơn, chợ Đông Kinh
Và các bạn cứ nhìn thấy cái khung cảnh mua bán sinh hoạt của mọi người thì sẽ
Cảm nhận được một phần
PTA thấy rằng Lạng Sơn rất là phát triển luôn đấy các bạn và rất là thịnh vượng
Rất là nhộn nhịp
Và bây giờ thì chúng ta sẽ
Đi khám phá Lạng Sơn các bạn nhé
Ở Lạng Sơn thì ngay gần với Lạng Sơn luôn thì có
Cột cờ phai vệ này
Nơi mà PTA đã
Thực hiện một cái hành trình
Khám phá cột cờ phai vệ
Các bạn có thể xem ở trên kênh nhé các bạn
Và ở Lạng Sơn ở ngay gần thành phố này nữa là có một cái
Là nơi
Mà ngày xưa nhà Mạc
Nhà Mạc người ta là
Chọn để mà đóng đồ ở đây
Sau khi mà bị đánh bại
Tại Thăng Long rồi
Thì nhà Mạc đã chọn đóng đồ ở đây
Và bây giờ thì chúng ta sẽ đến với khu vực
Thành nhà Mạc
Thành nhà Mạc nha các bạn
Phải thu thập với các bạn rằng là PTA đã đến với thành nhà Mạc
Một lần từ lâu lắm rồi nhưng mà không nhớ là nó ra làm sao
Tại lần đấy đi mình cũng
Không có chú ý
Mình đến nữa cơ
Nên là mình cũng không để ý
Và bây giờ PTA cũng rất muốn là sẽ đến lại
Khu vực thành nhà Mạc này
Để tìm hiểu kỹ hơn
Về
Một cái khu vực
Một cái thành
Nơi mà
Là
Kinh đô cũng là đóng quân của
Dòng họ nhà Mạc
Ở ngay khu vực chợ Đông Kinh đó chính là
Khu vực của cột cờ Phai Vệ nha các bạn
Và cột cờ Phai Vệ là một cái cột cờ mà
Các bạn biết không là các bạn có thể
Đi đến đó và
Đứng ở trên cái cột cờ
Trên cái đỉnh núi đó
Trên cái cột cờ các bạn có thể nhìn được toàn cảnh của Lạng Sơn luôn. Rất là đẹp, rất là tuyệt vời
Và từ đó thì các bạn cũng có thể nhìn ra được
Khu vực của thành nhà Mạc này
Đây là đường Tam Thanh
Ngày xưa người ta có mấy cái câu là Đồng Đăng có phố Kỳ Lừa
Có nàng Tô Thị, có chùa Tam Thanh
Thì tất cả những cái nàng Tô Thị này
Chùa Tam Thanh này, phố Kỳ Lừa này đều đã được đưa về
Thành phố Lạng Sơn mới này ha các bạn
Và ở tại Đồng Đăng thì không còn nữa
Và
Cái nguyên nhân thì người ta cũng chẳng biết là vì đâu đâu. Nhưng mà người ta chỉ biết là như thế thôi
Và ở chỗ khu vực của thành nhà Mạc
Thì cũng
Cũng có một cái nơi gọi là đặt một cái tượng
Tượng nàng Tô Thị
Người ta nhìn thấy trên bản đồ như vậy đó, người ta vừa thấy luôn
Và cũng có chùa Tam Thanh
Ở ngay gần đây luôn
Khi mà chúng ta đến với thành nhà Mạc ha các bạn
Vậy nên là
Cả 3 cái địa điểm này nó gần gần với nhau
Ở đây là động Tam Thanh này
Và chỗ này thì chúng ta đang thấy là đây là núi rồi ha các bạn
Và chùa Tam Thanh là phía trước của chúng ta các bạn
Một cái ngôi chùa mà mọi người
Cũng rất là hay đến
Một khi mà đến với Lạng Sơn
Nó là chùa Tam Thanh
Còn cái đường chúng ta đang đi đây này các bạn này, là đường Tam Thanh
Còn sắp tới chúng ta sẽ quẹo vô đường có tên là đường Tô Thị
Đây phía trước của chúng ta đó chính là chùa Tam Thanh là chùa này đây đó các bạn này
Đây là chùa Tam Thanh ha
Một cái địa điểm mà mọi người hay lưui tới
Bây giờ chúng ta sẽ đi qua khu vực của
Tô Thị
Đường Tô Thị
Đường Tô Thị ở đây đây
Và thành nhà Mạc là đâu?
Đây chứ nhờ
Đây đúng không ta?
Chắc phải hỏi người dân thôi
À kìa, đúng rồi kìa kìa kìa
Đúng rồi các bạn
Có một cái, bà ta đã nhìn thấy được cái tượng núi Tô Thị rồi
Thì kìa, thành nhà Mạc cũng ở trên núi đây luôn
Thế à?
Cũng là đi chỗ này luôn à?
Ờ đúng rồi đúng rồi
Anh đọc hết câu thơ của Lạng Tô Thị thì anh sẽ biết
Vâng
Đọc đi, đọc câu thơ, đừng có bóng mèo như thế này buồn cười lắm
Có sao đâu ạ
Rất là gì ạ, Lạng Tô Thị câu thơ nó như thế nào hả cô?
Ê, cho nó thua cái câu thơ, bài thơ
2 người này là đi săn tin đấy
À, săn tin ạ, cháu có săn tin đâu mà cháu làm youtube
Đấy
Chứ là Lạng Tô Thị thì
Cho cháu đọc biết
Lạng Tô Thị có câu thơ nó như thế này
Vâng
Mọi người cứ nói nào
Bấy giờ
Cũng là Tô Thị có Chùa Đơn Thanh
Ai, ai
Ai nào cũng bảo là họ
2 anh em là mọi người nghèo
Xong rồi đánh nhau để nói
Nhưng mà không phải
Không phải đúng không ạ?
Vâng
Chỗ này không phải như thế
Theo như trong sử sách mà truyền thuyết này
Là ngón trần đi điên ái
Thì mình thấy nó là rất rõ
Vâng
Đấy
Bây giờ mình còn muốn nói là
Truyền thuyết nhưng mình phải nhìn kho tượng
Đứng về đâu
Vâng
Nhìn về đâu
Và kho tượng này
Vâng
Đấy nó chỉ là truyền thuyết
Còn bây giờ ai bảo là
Làng Tô Thị ở làng A, làng B
Người ấy nói điêu
Tôi biết làng Tô Thị ở chỗ này
Người ấy nói dối
Vâng
Và Tô Thị
Nhưng mà truyền thuyết
Thì không biết có được bao giờ như thế
Ông đời cha đời bố đời mẹ đến giờ
Chúng mình đã thấy như thế này rồi
Vâng
Cái hang này nó là thiên tạo
Chứ không phải ai bảo
Hang này là hang gì ạ?
Hang này là quả núi mặc lên trên nó
Vâng
Anh ngồi ghé đi
Vâng
Quả núi mà
Hang này nó không phải là hang mình đào đâu
Vâng
Hang thiên tạo thôi mà
À
Gót sẵn thôi mà
Cháu cứ tưởng cái hang này là do mình khoan vào
Cái kia cháu thấy có hai cái
Hai cái cột
Mới khoan là cái cột ngoài này để mình làm cái cửa
Cho nó rộng rãi ra
À vâng
Chứ trước nào nhà máy cơ khí còn đặt ở trong này
À thế à
À ở trong cái núi này
Nhưng bây giờ trong núi này có cái gì không cô?
Trong hang này
Hỏi bà này là
Gần đây nhất mà bà ở đây nâu hơn
Nhưng mà trong này các cô thì
Cũng nâu lắm rồi không vào
Từ ngày cơ khí dọn đi xong ông điên
Ông đến ông ở đây quậy là chính quyền đuổi đi
Vâng
Có hai cánh cổng tại sao đây là
Rất là đẹp
Cổng sách khóa này
Vì không có người cải tạo này
À
Không sẵn sàng
Khách vào không an toàn
Vâng
Nhưng mà mấy cái ông
Chịk ven nhà mình nó mới cắt đi khoảng
Hai tháng hơn thôi
À để nó vào
Nó vào nó lấy nó mang đi
À lấy bán
Vâng
Thế thì bây giờ thì nè
Cắt báo lên văn hóa
Mấy trăm cái dây thiếp ở đây đó thì
Nãy bà giả nẫn thuẫn
Bà lại vần mấy cái nút xe kia
Bà đấy bà vần lên nó mới rách cái đấy
À
Đây là câu thơ của làng Tô Thị
Nó như thế này này
Là truyền thuyết nhé
Đồng Đăng có phố kỳ nừa
Có làng Tô Thị
Có chùa Tam Thanh
Vâng
Ai nên chứ nạp cùng anh
Tiếc công bác mẹ
Sinh thành ra em
Tay cầm bầu mẹ rượu nắm nem
Mãi vui quên hết lời em dặn dò
Gánh vàng mà đổ sông ngô
Gánh vàng đi đổ sông ngô
Sông ngô có là bên Tàu đấy
À vâng
Nằm đêm mơ tưởng đi mò sông thương
Cô này
Lên đây ngóng chồng không thấy thì
Bắt đầu cô mới thấy có một cái
Cái chùa
Hàng Tam Thanh này đấy
Vâng
Thế cô bảo nằm đêm mơ tưởng đi mò sông thương
Vào chùa thắp một tuần hương
Miệng khấn tay vái
Bốn phương chùa này
Chùa này có một ông thầy
Có một bà vãi
Có cây ngô đồng
Cây ngô đồng
Không trồng mà mọc
Ná ngô đồng dễ dọc dễ ngang
Quả dưa rang
Trong vàng ngoài trắng
Quả nước đắng trong trắng ngoài xanh
Đấy là câu thơ nàng Tô Thị đi tìm trồng
Vâng
Thế bây giờ từ thầy Nho
Cũng dịch ra cái ngôn ngữ câu thơ
Vâng
Tức là các ông thầy mà có chữ nghĩa
Thì nấy câu thơ này
Không biết có từ đời nào
Nhưng mà cứ truyền thuyết câu thơ
Mà trong sách có nút mình còn được học
Đời các bà cũng còn được học
Vâng
Thế thì bây giờ nói
Nằm đêm mơ ở gánh vàng đi đổ sông mô
Trồng mang sử sách đi sang nước Tàu
Xong không về được đi sang biên ải
Thế thì vợ mấy ghen là nghĩ là
Sang đấy chắc có gái đẹp hay có gì nấy
Quên vợ
Thế thì nàng Tô Thị này ở đây
Đấy là theo theo hiểu lôn
Là thấy có chùa Tam Thanh
Đúng là chùa Tam Thanh này trước
Không phải có đường
Không phải rộng rãi
Không phải có các ban các đệ như bây giờ
Nàng Tô Thị trước
Chỉ có cái người vào
Chắc là cũng được 2 người đi thăm sông
Thì bên cạnh này
Bên tay trái này
Có 1 ông thầy vào vách đá
Xa xa có 1 bà vãi vào vách đá
Có cây ngô đồng mọc trước này
Vâng
Nó nằm bằng đá hết
Thế đến lúc mà 79 sống Tàu
Cái hang Tam Thanh này
Đứng tê nửa
Đứng đầu đến tê nửa
Khi bộ đội ca chuyển đi
Thì không may lại còn sót lại
Một vòng tê nửa
Các cháu nó học sinh lúc ấy
7 đứa
Ở bên phố Ba Toan
Nó vào trong chùa
Sau khi bộ đội chuyển đi rồi
Vào trong chùa tìm các đầu đạn
Đầu điếc để đi đánh cá ở sông
Thế vào nó mới gõ gạt
Mà trong 1 phố
Đi đâu 9 thằng hay là 10 thằng
Nhưng mà lại 2 thằng nó bỏ nó về
7 thằng ở đấy
Gõ nổ
Thế là đập đập để lấy thuốc thôi
Nó nổ đung hết ra
Trung quanh nhà bay hết cả
Trùng đục hết cả
Quả tê nửa nó nổ to thế
Thế thì cái cửa hang bắt đầu
Nó mới to ra
Nó mới bay đá xuống rồi
Chỗ nứt chỗ nở
Thế bây giờ
Thì lúc ấy
Cái ông thầy với 1 bà vãi cây ngô đồng
Nó ở cạnh đấy nó bị bay hết
Nó nứt nó bay hết
Thế thì lúc bây giờ thì
Thủy ban nè
Thường khuyết rồi
Các bà đồng bà cốt nhà mình
Thầy đồng thầy bóng mới vào
Mới thấy hang nó có sự tức như thế
Thì bắt đầu mới
Sim lên văn hóa
Mới văn hóa mới cả mới đứng lên là
Cậy đá những cái hòn rơi hòn diếc
Để vào cho nó an toàn hàng
Ở giữa hang nó có 1 cái riếng
Sâu như thế này mà
Thế thì cho nó hết
Hết hết hết hết những cái hòn đá rơi
Thế khi mà đồng nó rộng rãi rồi
Thì các bà đồng nhà mình nè
Thầy bóng nè để được sự văn hóa nữa
Thì mới lập lên các ban
Mới thành chùa Tam Thanh bây giờ đúng không
À
Lập lên chùa Tam Thanh vẫn có
Từ thời cổ với là có ông Tượng
Đấy rồi
Nhưng mà để mà ban mẹ mà cắt được
Thì mới
Như bây giờ là do người mình lập lên
Thiên tạo thì có 1 ông
Ở Bách Đá
Một bà vãi Bách Đá cây ngô đồng
Thì quảng lổ nó nổ mất rồi
Nó nổ rồi nên mới làm lại
Thế bây giờ thì
Các ông đồng bà vãi
Rồi các ban mẹ mới lập lên
Vì nó cũng là 1 cái di tích của cái hàng rất đẹp
Thế là lập lên thì
Ta mới là trước
Nạng Sơn này nhất nhị Tam Thanh
Chứ không phải có Tam Thanh mới nhị Thanh đâu
Nhất Thanh ở giữa
Bây giờ cái hang ở giữa nên là
Khi không có người quản lý đến 2 bên làm
Thì bây giờ cái đường vào còn bé lắm
2 bên đều có cửa
Trong đông nó rất đẹp nhưng mà không có lối để vào nữa
Chỉ có lối đi bộ, đi xe máy vào thôi
Chứ không ô tô vào được
Cho nên là nhất Thanh ở giữa nhưng mà không được
Bây giờ mới có nhị Thanh là ngã 6 đi xuống
Tam Thanh là ở chỗ này
Cháu còn nghe
Còn cái cái đồng đăng là ở đâu ạ
Đồng đăng con lại phải đi từ đây lên
Đền mẫu đồng đăng
Nên đồng đăng thì nó có kháo đài
Rồi nó có cả tất cả trên đấy
15 cây
15 cây mới đến đồng đăng
Nhưng mà tại sao người ta nói là
Đồng đăng thì có phố Kỳ Lừa
Có nàng Tô Thị, có chùa
Lại là ở đây
Trước là đây có chợ Kỳ Lừa
Chợ Kỳ Lừa nó có
Nhưng mà nếu mà bảo duy tích các cụ nói thì bảo
Kỳ Lừa trước này là ở phố Thế Kỳ Lừa
Xong rồi là
Còn đồng đăng thì có phố Kỳ Lừa
Thì có đồng đăng phố Kỳ Lừa
Trước người ta buôn lửa, buôn các thời cổ
Các nước buôn con lửa, con ma
Con như con ngựa, con hiếp xanh
Nó là như thế
Bà chỉ biết để nên thế, trình độ học cũng chẳng có
Nhưng mà đồng đăng lại cách đây 15 cây cơ
Ừ, đồng đăng
Chứ không phải là ở đây à
Vậy thì đây lại là nàng Tô Thị là ở đây
Mà người ta lại nói là đồng đăng
Có phố Kỳ Lừa, có nàng Tô Thị
Vậy thì nàng Tô Thị phải ở đồng đăng chứ ạ
Không, nàng Tô Thị là ở Lạng Sơn
Ở Lạng Sơn
Còn đồng đăng
Đồng đăng tức là nó nằm ở trong thủ phủ
Của tỉnh Lạng Sơn
Có đồng đăng thì Lạng Sơn lại có phố Kỳ Lừa
Thì lại có nàng Tô Thị ngay đây rồi
Mà Kỳ Lừa là trước cái chợ
Ở trên này là họ bán nờ
Vâng, con hiểu
Tại vì con cứ nghĩ là
Đồng đăng là ở đây mới đúng
Đồng đăng là cách đây 15 cây
Thì chỗ đấy nó lại có phố Kỳ Lừa
Nó có nàng Tô Thị
Nó có Chùa Tam Danh
Tức là nó niền khu để nói nên một vần thơ
Đồng đăng, Lạng Sơn là mới để nói
Nên để dịch lại thôi
Hồ kính của nó là đồng đăng có phố Kỳ Lừa
Như vậy thì
Vâng, con cám ơn bà
Trước là cái chợ Kỳ Lừa nó họp ở trên đồng đăng
Xong nó mới chuyển về dưới này
Cái chợ thì có thể giải thích được
À cái chợ thì có thể là ở
Trước là nó họp ở đồng đăng
Sau đó là mới về đây
Ở đồng đăng không thuật tiện người ta về đến Kỳ Lừa này
Người ta mới họp chợ Kỳ Lừa
Ơ thế còn
Còn cái nàng Tô Thị
Lại ở đồng đăng cơ mà
Không, nàng Tô Thị ở Lạng Sơn này
À
Khó hiểu nhờ
Đồng đăng thì cách đây 15 cây
Chỉ lại cái câu đấy là
Đồng đăng có phố Kỳ Lừa có nàng Tô Thị
Có Chùa Tam Danh
Tức là trước chợ Kỳ Lừa đầu tiên mà từ
Truyền thuyết thì ở trên đồng đăng
Và bây giờ nó về đây
Nhưng nàng Tô Thị
Nàng Tô Thị là phải ở đồng đăng chứ
Không
Là ở đây
Nàng Tô Thị từ cổ trí kim
Từ đời này qua đời khác
Chùa Tam Danh cũng ở đây luôn
Như vậy thì đồng đăng không thể
Gọi là có Chùa Tam Danh được đúng không
Làm sao đồng đăng có Chùa Tam Danh được
Ơ lạ nhờ
Chùa Tam Danh là phải ở Lạng Sơn
Như vậy cái câu đấy là ông nào cũng chế ra chứ
Làm mình loạn hết cả đầu đây đây
Đúng không các bạn
Như vậy
Như vậy đúng không chú
Cháu thấy cháu hiểu là
Cái câu là đồng đăng có phố Kỳ Lừa có nàng
Tô Thị có Chùa Tam Danh
Vậy thì nàng Tô Thị
Nàng Tô Thị và Chùa Tam Danh thì rõ ràng ở đây rồi
Ở Lạng Sơn cách 15km cơ mà
So với đồng đăng cơ mà
Đồng đăng đồng đăng trước
Có cái chợ nó ở đấy
Cháu cảm ơn nhớ
Bây giờ anh em mình đi lên đi
Ờ rõ ràng các bạn
Đúng không ạ
Chắc có lẽ là chúng ta phải quay trở lại với cái thời gian trước
Lúc đó là thành phố Lạng Sơn này chưa có
Và
Và lúc đó người ta chỉ biết là có đồng đăng thôi
Nên là
Mới có cái câu là đồng đăng có phố Kỳ Lừa
Có nàng Tô Thị có Chùa Tam Danh
Phải không các bạn
Thì lúc đó là đồng đăng là một cái nơi ở biên giới mà
Nó nổi tiếng
Nên là nó bao trọn cả cái khu này luôn
Nên người ta mới nói là nàng Tô Thị
Chùa Tam Danh là ở đồng đăng ha các bạn
Ok
Núi Tô Thị thành nhà mạc
Đây
Tượng đá nàng Tô Thị ở Lạng Sơn
Đã đi vào truyền thuyết
Ca giau của dân tộc ta với ca giau nổi tiếng
Ở đồng đăng có phố Kỳ Lừa đây
Có nàng Tô Thị có Chùa Tam Danh
Truyền thuyết về sự thích nàng
Nàng Tô Thị có nhiều dĩ bản khác nhau
Là hình ảnh một nàng Tô Thị bồng con
Chờ chồng ở Lạng Sơn
Biểu tượng cho lòng trung thủy
Sắc son của người phụ nữ
Còn thành nhà mạc ở Lạng Sơn
Là căn cứ quân sự quan trọng
Được xây dựng vào cuối thế kỷ thứ 16
Đến thế kỷ thứ 17
Thành được xây bằng đá dài 300 mét
Mặt thành dày 1 mét
Này vẫn còn nguyên vẹn
Đứng trên thành nhìn về phía đông
Có thể bao quát được toàn thành phố Lạng Sơn
Ok bây giờ thì chúng ta sẽ
Đi ha các bạn
Ở đây là núi Tô Thị này các bạn này
Đây là núi Tô Thị
Và chúng ta sẽ đi lên trên đây
Để tìm hiểu thông tin
Để tận mắt chứng kiến
Cái tượng đá
Tô Thị ha các bạn
Kia là thành nhà mạc
Một ngôi thành cổ
Từ của nhà mạc các bạn
Ngày xưa này đó ở đây
Đây là bức tường thành
Của nhà mạc
Và ngày xưa thì
Nhà mạc mà
Tức là mạc đăng doanh đó các bạn
Sau khi mà
Bị thất thủ
Và ông đã rút lên
Chỗ Lạng Sơn này
Để mà
Xây
Ông đã rút lên đây và xây cái
Cái thành này
Ở đây chúng ta nhìn thấy một đoạn
Đây
Cái này là cái cổng thành này các bạn này
Cái cửa ra vào
Trên đây có mấy cái lỗ bé bé
Có lẽ là lỗ chô mai
Trên này có những cái
Chỗ để mà có thể
Nhìn ra bên ngoài
Và chúng ta đang bước
Vào đây tức là bước vào
Phía trong của thành nhà mạc rồi
Bây giờ thì
Chúng ta đã đứng ở phía trong
Của khu vực thành nhà mạc
Cái thành nhà mạc này các bạn là có
Một cái đặc điểm rất là đặc biệt đó là
Một ngôi thành được sử dụng ngay cái thế núi
Và người ta chỉ xây một đoạn
Một đoạn tường thành thôi
Nối giữa
Hai cái quả núi lại
Và toàn bộ cái khu thành này
Sử dụng núi là tường thành
Tức là không cần phải xây
Không phải xây các cái bước tường thành gì cả
Mà sử dụng chính những cái quả núi là
Tường thành luôn ha các bạn
Và ở tại đây thì có núi
Đây là núi Tô Thị này
Núi Tô Thị mà có cái tượng Tô Thị
Thì lát nữa chúng ta sẽ đi ra đây ha
Và đây là núi Lô Cốt này
Và khi mà xây cái bước tường như vậy thì tự nhiên
Kết hợp với cái sự
Kết hợp với cái thế núi tự nhiên thì tạo thành một cái
Một cái khu vực thành
Và đây là cái nơi để mà
Quân
Quân lính cũng như là
Triều đình của nhà mạc
Dời lên đây
Đây là con đường
Chúng ta sẽ đi ra
Ngay chỗ khu vực của thành luôn này
Đó
Khi mà các bạn đi lên trên đây
Đây là tường thành còn nguyên vẹn luôn
Ngày xưa như thế nào thì bây giờ là như vậy
Thì có một con đường
Sẽ đưa
Đưa chúng ta đi lên
Khu vực của
Cái tượng Tô Thị
Đây rồi các bạn
Đây là
Tượng Nàng Tô Thị
Đằng sau của Pata đó
Tượng Nàng Tô Thị các bạn
Có rất nhiều cái dị bản nói về
Câu chuyện của Nàng Tô Thị
Có một cái dị bản nói rằng là
Nàng Tô Thị các bạn là
Hai anh em lấy nhau nhưng mà không biết nhau
Là hai anh em
Và sau đó người chồng biết rồi
Thì mới bỏ đi
Và Nàng Tô Thị thì đứng ở đây
Và
Bồng con chờ chồng mà hóa đá
Nhưng mà người dân ở đây
Thì lại có một cái câu chuyện khác
Đó là cái câu chuyện
Đây là một người phụ nữ đã đứng đây
Và
Đứng đây và chờ chồng
Thì mà chồng đi
Chiến đấu ở nơi phương xa
Vì cái chỗ này
Cái chỗ này này các bạn
Là cái vị trí mà hướng ra
Phía bắc tức là đi ra biên ải
Và
Đi ra nơi đó chiến đấu để bảo vệ
Tổ quốc
Và rồi mãi lại không về
Người vợ thì rất là thương tiếc
Và người vợ thì rất là trung thủy
Nên là
Đứng ôm con
Ngày nào cũng ra đây đứng ôm con chờ mãi
Chờ mãi chờ mãi
Và rồi ông trời thấy thương
Và cuối cùng là cho
Nàng hóa đá để chờ chồng ở đây
Đó
Đấy là cái truyền thuyết kể lại như vậy
Còn chúng ta là
Bây giờ thì chúng ta là khoa học thì chúng ta sẽ
Sẽ giải thích theo một cái hướng khác
Tất cả những cái câu chuyện đó thì
Chỉ là truyền thuyết thôi
Thì các bạn có thể thấy đây
Đây là một cái tượng đá
Nhưng cái tượng đá này cũng không còn nguyên vẹn đâu các bạn
Tượng đá này đã được xây lại hoàn toàn
Đây là tượng đá hoàn toàn
Còn
Cái tượng đá cũ các bạn thì theo như
Bọn ta tìm hiểu thì nó đã bị
Vỡ rồi nó bị vỡ
Và trước đây ở tại khu vực này
Có hai người đã bị
Đổ an đã bị đổ cho là
Lên đây đập cái tượng
Tô Thị
Nên là đã bị
Phạt và bị
Phạt đổ an đấy các bạn
Và bị bắt đi tù
Nhưng nếu mà chúng ta
Chúng ta có thể hiểu một điều nào này
Với bọn ta thì bọn ta có thể hiểu rằng là
Thực ra một cái tượng nếu
Ngày xưa là cái tượng đá như kia
Cái tượng đá như thế này
Thì một cái đá này nó rất là yếu ớt
Nó chỉ là một cái
Mỏm đá nó nhô lên thôi
Bọn ta đã đi đến với Hà Giang
Và tìm hiểu về
Một cái hiện tượng
Người ta gọi là hiện tượng crash hóa
Hay cái hiện tượng đó
Có thể nói một cái cho dễ hiểu đó là
Hiện tượng bào mòn đá
Chúng ta nghĩ rằng
Đá thì không có bị bào mòn nhưng không phải
Đá thì qua
Thời tiết là một này
Và qua gió này
Rồi nắng thì nó bị
Có lại rồi nở ra
Nó làm cho đá bị ngứt
Và một cái
Mỏm đá nếu ngày xưa
Nó chỉ mảnh khẳng như thế này thôi
Thì với cái sự
Với cái sự tác động
Của tự nhiên chắc chắn là nó
Cũng sẽ bị vỡ ra
Và cũng thật là dễ hiểu khi mà
Ngày xưa cái tượng này
Nó đã bị vỡ nó đã bị đổ xuống
Nó đã bị đổ xuống
Và có hai người ở đây
Đã bị vụ an cho là
Lên đây tập
Cái tượng đá này xuống
Thì như Phật A vừa chia sẻ với các bạn đó
Thời tiết
Chỉ cần nhiệt độ lạnh ở đây có thể là 0 độ
Sau đó tăng lên thành
20-30 độ thì nhiệt độ
Nó trưng lệch quá lớn nó làm cho đá
Nó nứt ra dần dần và hiện tượng đó là cát xóa
Các bạn có thể nhìn thấy những cái
Mỏm đá ở đây này đây là những mỏm đá tai mèo rồi này
Đó nó rất là sắc
Là do là do thiên nhiên nó bào
Chỉ cần là gió này nắng này
Thời tiết này nhiệt độ này mưa này
Đó là những cái yếu tố đó
Nó sẽ tác động lên viên đá
Nó sẽ tác động
Lên cái tảng đá và nó làm cho tảng đá bị vỡ ra
Thì cái chỗ
Của Nàng Tô Thị này cũng vậy thôi hả các bạn
Đó thì cái chỗ chúng ta có thể
Rất là dễ hiểu
Về cái việc là cái nối oan
Của hai cái người mà đã đến đây
Và
Bị vụ an cho là đập
Đập cái tượng của Nàng Tô Thị này
Chúng ta giải thích là khoa học là như vậy
Chứ không có cái gì là mờ ám ở đây hết
Rất là dễ hiểu
Không có gì khó cả
Rồi và đó là Nàng Tô Thị
Bỏ qua hết những cái câu chuyện
Những cái vụ an oan
Về bức tượng của Nàng Tô Thị ở tại đây
Và
Cũng bỏ qua luôn cả cái câu chuyện
Trong cái truyền thuyết về Nàng Tô Thị
Thì chúng ta có thể thấy ở đây
Một cái vẻ đẹp
Cái vẻ đẹp của một cái sự trung thủy
Mà người ta muốn đề cao lên
Và đặc biệt nữa là
Một cái vẻ đẹp
Của cái không gian ở nơi đây
Quá đẹp
Ở tại cái vị trí này chúng ta thấy là có thể
Nhìn được toàn bộ cái khu vực xung quanh
Với những cái cánh đồng ở phía dưới
Và
Với một cái tảng đá nhô lên như vậy
Với dáng hình của một người phụ nữ đang ôm con
Nên chắc là
Rồi người ta mới
Tức cảnh sinh tình
Tức cảnh sinh ý tưởng
Nó là cái suy nghĩ của mọi người nó bắt đầu nó phải bay xa
Và từ đó người ta mới
Mới dùng một cái hình tượng
Người ta muốn cho cái tảng đá này có một cái hình tượng nào đó
Thì
Người ta mới từ từ
Người này nói với người kia
Và người ta mới đề cao cái hình tượng là trung thủy
Đó là một người phụ nữ đang bồng con
Để
Chờ chồng
Và có lẽ đó cũng là cái cách mà người xưa
Muốn đề cao những cái đức tính tốt đẹp
Của người phụ nữ Việt Nam
Phải không các bạn
Và đây là tượng đá Nàng Tô Thị
Ở tại Lạng Sơn
Nhìn ở tại cái đỉnh của Nàng Tô Thị thì
Các bạn có thể thấy bên kia là
Nhị Tam Thanh
Là một cái khu nhanh thắng
Ở bên đó, nơi đó, bên đó thì có một cái động
Trong đó ha các bạn
Còn bây giờ chúng ta sẽ nhìn lại ở đây
Thì các bạn hãy coi coi
Ở đây là một bức thành
Nhìn ở trên cao này, nhìn xuống thì thấy rõ ràng
Một bức thành được xây dựng
Để nối hai cái quả núi lại
Và
Đây là một cái quả núi giống như là một cái tường thành tự nhiên rồi
Cái này thì khỏi phải trèo leo gì hết
Và bên đây cũng vậy
Các bạn thấy là một quả núi rất là cao
Đó cũng rất là cao như thế này
Vậy thì
Nó tự nhiên nó thành một cái
Tường thành
Và bây giờ chỉ cần xây một cái đoạn núi
Là một cái tường thành mỏng thôi
Là cũng đủ để trở thành một cái bức tường thành kiên cố
Để
Khó mà có thể là xâm nhập vào đây được ha các bạn
Các bạn thấy không
Đây này đó đây là bức thành tường thành
Và đây là bức tường thành được xây dựng còn nguyên vẹn
Tới bây giờ từ cái thời nhà Mạc ha các bạn
Thế kỷ thứ 16
Và đứng ở đây thì chúng ta có thể nhìn thấy kia
Bên kia kìa là có một cái hành lang
Bên này có một cái hành lang
Và bên đây mà ta cũng nhìn thấy cũng có một cái chỗ kia
Là cái chỗ để chúng ta có thể ngắm cảnh
Bây giờ chúng ta sẽ chọn một trong ba địa điểm này
Để chúng ta đi lên nha
Anh Thành thấy địa điểm nào được
Chỗ nào để có thể ngắm được toàn bộ
Lãng sơn nha
Kia kìa
Chắc là chỗ này nha
Bây giờ chúng ta sẽ đi lên đây ha các bạn
Ở đây có một tấm bia
Và cuối thế kỷ thứ 16
Nhà Mạc chạy lên cắt cứ tại các tỉnh biển núi phía Bắc
Nhà Mạc đã cho xây dựng thành này
Để làm căn cứ chống lại tập đoàn phong kiến Lê Trịnh
Tức là sau khi mà thua
Nhà Lê và Chú Trịnh thì
Nhà Mạc đã cho xây dựng cái thành này
Đây là di tích kiến trúc quân sự phản ánh một thời kỳ biến động
Của lịch sử chế độ phong kiến Việt Nam
Suốt từ thế kỷ thứ 16 đến giữa thế kỷ thứ
17 năm 1962
Di tích lịch sử thành nhà Mạc được xếp hạng
Di tích quốc gia
Ở đây khá là gió ha các bạn
Bây giờ thì chúng ta sẽ đi lên
Cái đỉnh núi này để chúng ta
Có thể nhìn thấy được toàn bộ
Phía xung quanh
À bên kia mình đã thấy có một cái tường thành nữa
Tô bún buổi sáng nay chắc là hết rồi các bạn ơi
Người ta sáng vừa ăn tô bún mà lên tới đây
Hết rồi
Nhưng mà các bạn coi coi đẹp chưa
Đứng đây có thể nhìn thấy toàn cảnh
Ở tại Hạ Long này các bạn
Ở tại Lạng Sơn này các bạn
Lạng Sơn nhá
Bên kia là cái núi Tô Thị kìa
Bên đây có một cái đỉnh này
Ở bên này
Chúng ta sẽ đi lên trên đây
Còn một đoạn nữa là lên tới đỉnh rồi
Bây giờ chỗ này được
Cái thành nhà mạc này các bạn
Là được chỉnh trang lại
Rất là đẹp luôn
Còn cầu thang thì
Được làm bậc như thế này
Đi rất là dễ
Dễ đi
Còn chút nữa là chúng ta sẽ đến đỉnh ha các bạn
Wow
Các bạn hãy nhìn đi
Này các bạn này
Lên đây thì
Nhìn được toàn cảnh là đúng rồi
Toàn cảnh của Lạng Sơn
Trời ơi nó đẹp
Đây là hai cái hồ
Hồ lớn hồ bé
Wow
Phía xa xa kia là cột cờ phai vệ đấy các bạn
Cái cột cờ mà chúng ta đã
Lên đó rồi ha các bạn
Quá đẹp
Phía sau này là một cái dãy núi nữa này
Một cái dãy núi nữa nó bao quanh
Bên kia cũng có cả
Một cái con đường đi lên nữa kìa
Một cái núi nữa
Bây giờ thì
Người ta đang đứng trên đỉnh cái con núi này nhìn xuống
Các bạn coi
Nhìn thế này thì chúng ta nhìn được rõ về cái thành nhà mạc ha
Nó được bao quanh cái núi này
Đó núi đến đây
Đây kia núi
Kia là cái thành
Chỗ này chúng ta cũng thấy có thành kìa các bạn thấy không
Đó là một cái bờ tường kìa
Đó và người ta sử dụng cái
Những cái quả núi này nó giống như là
Những cái quả núi này các bạn
Nó giống như là cái bức tường
Bảo vệ cho cái thành này
Và đây là cái chỗ ngoài của thành
Một cái khu vực bằng
Bên này cũng vậy là một cái khu vực rộng lớn
Để có thể làm căn cứ
Nuôi quân cũng như là
Thật là ấn tượng
Xứng đáng với một tô
Bún riêu
Sáng nay ăn một tô bún riêu
Bây giờ chắc là nó hết sạch rồi các bạn
Nhưng mà
Leo một cái đoạn nó ngắn thôi
Không có quá là khó đâu các bạn
Và bây giờ người ta ở đây đã làm
Tất cả là bậc thang cho chúng ta đi rồi
Rất là dễ
Và khi mà lên đến đây thì các bạn chắc chắn luôn
Các bạn sẽ cảm thấy rất là hài lòng
Vì vài cái giọt mồ hôi thôi
Chúng ta đổ ra để mà
Chúng ta có được cái không cảnh quá đẹp
Quá đối là đẹp luôn
Yeah
Bây giờ thì chúng ta hãy
Nhìn ngắm cái không cảnh này đi các bạn
Quá đẹp luôn
Một thành phố lạng sơn đang là rất là phát triển
Với những cái ngôi nhà
Mái ngói, mái tôn
Wow
Và thật là hữu tình luôn
Đây là cái đồng bằng này
Cái thung lũng nhỏ này
Phía sau của núi Tô Thị này
Đó, có thành nhà mạc đây
Quá hay
Quá đẹp nha các bạn
Xa xa đó đấy là cột cờ phai vệ kìa
Đó, trời ơi đẹp quá
Sau đây là cả một cái dãy núi nữa
Rất là đẹp luôn các bạn ạ
Đứng nhìn, đứng ở đây có thể nhìn được
Toàn bộ cái khung cảnh
Với một cái view quá đẹp
Quá đã luôn
Yeah
Quá đã luôn
Woo
Và không chỉ được tìm hiểu
Về một cái giai đoạn lịch sử
Ở tại Việt Nam chúng ta
Một giai đoạn phong kiến
Và đến đây thì được
Nhìn thấy một cái công trình kiến trúc quân sự
Của nhà mạc
Một chế độ đã
Một cái dòng họ ha
Đã
Chuyển về đây để lập cái căn cứ
Chống lại nhà Lê và Trịnh
Đó và đây là bức thành của họ này
Đây, đây là bức tượng thành của nhà mạc ở đây
Đến đây còn lại được
Tìm hiểu về một cái sự thích
Về một cái tượng đá
Biểu trưng cho
Sự trung thủy, cho lòng trung thủy
Của người phụ nữ Việt Nam
Và
Lại được tiếp xúc với
Người dân ở đây, với các cô
Các chú ở đây
Để chia sẻ về những cái thông tin
Về cái bức tượng đá cũng như là
Khu vực của thành nhà mạc
Thật sự là một chuyến đi quá ý nghĩa
Và một cái hành trình khám phá rất là tuyệt vời
Và rất là bất ngờ
Khi đứng ở đây được nhìn ngắm
Một thành phố lạng sơn
Đang rất là phát triển
Và rất là đẹp
Với một cái phong cảnh quá hữu tình
Một thành phố được bao bọc bởi núi
Và đây là lần thứ hai mà quả ta được nhìn
Khi mà lần đầu tiên thì quả ta đứng ở
Cột cờ phai vệ ở phía đằng kia
Để nhìn ngắm cái thành phố này
Nhưng cái không gian nó không có
Cao bằng so với là chúng ta đứng ở
Tại thành nhà mạc mà chúng ta
Nhìn ngắm thành phố lạng sơn thì quá đối
Là tuyệt vời luôn ha các bạn
Và đến đây thì
Hành trình của chúng ta cũng khá là dài rồi
Vậy nên quả ta xin phép được kết thúc
Hành trình này tại đây
Và xin cảm ơn các bạn đã đồng hành
Của quả ta trong suốt cái hành trình này
Hẹn gặp lại các bạn ở những hành trình tiếp theo
Và đừng quên chia sẻ ý kiến của bạn
Các comment ở phía dưới đây nha
Bye bye