VUA VIỆT NAM TRÓI MÌNH NỘP CHO TRUNG QUỐC

Có thể nói Mạc Đăng Dung là nhân vật gây tranh cãi bậc nhất trong lịch sử Việt Nam. Một người đã làm gián đoạn triều đại nhà Lê, lập ra triều đại nhà Mạc. Mạc Đăng Dung cũng đã là người tự chói ở biên giới để giao mình cho giặc. Mạc Đăng Dung sinh năm 1483, người làng Cổ Trai huyện Nghi Dương, nay là kiến thụy Hải Phòng. Cụ tổ bầy đời của Mạc Đăng Dung chính là Mạc Đĩnh Chi, lưỡng quốc Trạng Nguyên từ thời Nhà Trần. Mạc Đăng Dung bước vào con đường quan lộ sau khi thi đậu võ Trạng Nguyên trong cuộc thi tuyển võ sĩ tại Giàng Võ Đường ở Thang Long, dưới chiều của vua Lê Uy Mục. Theo sự sách ghi lại, ông là một người giàu nghị lực và mưu trí, từ một anh lính cầm lõng cho vua, đã từng bước xây dựng thế lực trong triều đình, uy tín trong dân chúng, để rồi vươn lên đỉnh cao quyền lực, trở thành vị hoàng đế khai quốc của nhà Mạc. Còn những sử thần của nhà Lê Trung Hưng hay là nhà Lê Trịnh, cũng là những người đã biên soạn bộ Đại Việt sử kỹ toàn thư bản bổ dung vào thế kỷ 17, thì lại thường đánh giá tiêu cực triều đại nhà Mạc, đặc biệt là với người sáng lập ra triều đại này, Mạc Đăng Dung. Chính sự chuyên quyền, giết vua để giành ngôi, đã khiến Mạc Đăng Dung cùng với vương triều của ông, trở thành một trong những vương triều khó phân định công tội bậc nhất trong lịch sử Việt Nam. Dẫu vậy phải khẳng định rằng, triều đại nhà Mạc do Mạc Đăng Dung dự nên, không hề thua kém bất kỳ một triều đại nào trong lịch sử nước ta. Mạc Đăng Dung trước khi làm quan thì chỉ là một người cầm lọng theo vua, nhưng ông tiến rất nhanh trên con đường quan lộ. 29 tuổi, Mạc Đăng Dung đã được phong chức Vũ Xuyên Bá. Trải qua ba đời vua Lê, ông được phong thái sư nhân quốc công rồi đến An Hưng Vương. Lợi dụng lúc vua Lê Cung Hoàng Ươn Hèn vào năm 1527, Mạc Đăng Dung từ cổ trai đem quân về Kinh Đô ép vua phải nhờ ngôi lập ra triều đại nhà Mạc. Chính tài năng và thời thế đã đưa Mạc Đăng Dung lên đỉnh cao của quyền lực. Nói cách khác, nếu như không có Mạc Đăng Dung, thì có lẽ cũng sẽ có một gương mặt một dòng họ khác đứng lên để trèo lái con thuyền lịch sử Việt Nam vào thời điểm lúc bấy giờ. Bởi thời kỳ của nhà Mạc, nhà Lê đã suy tàn, khủng hoảng cung đình chưa từng có diễn ra với 5 vị vua bị giết, 2 vụ tiếm ngôi xưng vương, các phe phái tiêu diệt lẫn nhau, khiến sức lực suy tàn, nhân tài cạn kiệt, dân tình khổ cực. Binh sĩ nhiều nơi đã bỏ thân nơi chiến địa mà không vì lợi ích quốc gia. Mạc Đăng Dung còn được các sử gia sau này đánh giá cao bởi cách đối nhân sử thế của ông. Khi Mạc Đăng Dung phải bỏ nhà Lê Sơ để lên ngôi, ông đã không tiến hành một cuộc tàn sát nào đối với con cháu vua Lê và với những người trung thành với triều đình. Đối với những di sản văn hóa kiến trúc của nhà Lê Sơ tại Thang Long và Thanh Hóa, ông cũng không xâm phạm hay là tàn phá mà còn tu bổ các công trình như quốc tử Giám ở Thang Long hay khu lăng mộ vua Lê ở Lam Kinh Thanh Hóa. Những việc làm của Đăng Dung được coi là hiếm có trong lịch sử phong kiến. Lúc Mạc Đăng Dung cướp ngôi nhà Lê, thần dân thất vọng cả nước hoang mang. Đăng Dung sợ lòng người nhớ vua cũ để lại sinh biến nên phải tuân giữ pháp độ của nhà Lê, không dám thay đổi. Mạc Đăng Dung cũng sai tìm con cháu của nhà Lê, nhưng lúc này phần nhiều đã chạy vào rừng núi, phần ẩn não không chịu ra, kẻ tụ tập làm cướp, kẻ ra nước ngoài làm quan. Và tranh cãi nhất liên quan đến Mạc Đăng Dung có lẽ chính là chuyện cắt đất cho nhà Minh. Có hai sự kiện tiêu biểu. Cắt đất lần thứ nhất diễn ra sau khi Mạc Đăng Dung lên ngôi được một năm, tức là năm 1528. Mạc Đăng Dung sai người sang Yên Kinh báo với nhà Minh với nội dung là con cháu nhà Lê đã hết, không còn ai thừa tự nữa, dặn cho đại thần họ Mạc tạm trông coi việc nước cai trị dân chúng. Tất nhiên là vua Minh không tin, sai người rò la tin tức, ngầm lập con cháu họ Lê lên. Mạc Đăng Dung sai người trả lời bằng lời lẽ hoa văn, đem nhiều vàng bạc để đút lót. Đến khi sữ thật nhà Minh về, mới mật tâu với vua Minh là con cháu nhà Lê đã hết, đã quỷ thác cho họ Mạc, người trong nước đều phục cả. Vua Minh mắng sử giả. Mạc Đăng Dung sợ vua Minh hỏi tội, liền lập mưu, cắt đất, dâng nhân dân hai châu Quy Thuận và hai tựa người bằng vàng, bạc, cùng châu báo vật lạ. Vua Minh nhận, từ đó Bắc Nam thông hiếu đi lại và Mạc Đăng Dung lần đầu tiên đã tránh khỏi họa sâm lăng từ nhà Minh. Việc cắt đất lần thứ hai diễn ra một năm sau lần thứ nhất, đó là năm 1529. Bởi tôi cũ của triều Lê là trịnh Ngung, trịnh Ngang đã sang nhà Minh tố cáo với nhà Minh về việc, họ Mạc đã cướp ngôi. Mạc Đăng Dung một lần nữa lại phải đem nhiều vàng bạc đút lót để hối lộ nhà Minh và khiến cho bề tôi cũ của triều Lê là trịnh Ngung và trịnh Ngang hỏng việc. Hai người này đã chết ở Trung Quốc. Rồi sau, Nguyễn Kim lại lập vua Lê Trang Tông ở Ai Lao, sai người sang nhà Minh tố cáo Mạc Đăng Dung. Bấy giờ Mạc Đăng Dung đã có tuổi, Mạc Đăng Doanh được đưa lên ngôi thì cũng mới mất và cháu hơn một tuổi của Mạc Đăng Dung được đặt lên ngai vàng. Nếu mà chiến tranh nổ ra, không chỉ triều đại do Mạc Đăng Dung lập ra bị suy đổ mà đất nước cũng sẽ mất, nhân dân lại trở về với kiếp nô lệ như thời nhà Hồ trước đây. Mạc Đăng Dung đứng trước áp lực phải tìm cách thoát được cuộc chiến tranh xâm lược này. Mạc Đăng Dung biết rằng nhiều quan lại nhà Minh và ngay cả Mao Bảo Âu được lệnh đem quân đi đánh nhưng vẫn đang có thái độ trùng trình. Cần nhắc kỹ từng yêu sách do chúng đặt ra, ông quyết định trước mắt phải chịu nhịp nhục đã. Mạc Đăng Dung cùng một số cận thần lên đường đến Trấn Nam Quan. Lúc này, ông đã chạc lục tuần, gánh nặng quốc gia càng khiến ông trông giả sọ. Xong Mạc Đăng Dung đành nuốt nước mắt vào lòng, tự chói mình đến gặp giữ giặc. Ông lựa theo yêu cầu của giặc Minh, không xưng đế nữa, nghĩ bụng cốt sao mình làm chủ được đất nước của mình và dân mình được yên. Chúng đòi trả mấy động mà nùng trí cao đã chiếm được của nhà Tống từ thời nhà Lý. Mạc Đăng Dung thấy rằng cũng chấp nhận được, miễn sao là chúng không đòi hỏi thêm đất đài của ta. Chuyện cống nạp thì trước này vẫn vậy, còn việc dung lịch tàu, các chiều đại chiếc có thời cũng từng theo ngày sóc, ngày vọng do họ tính toán. Nay cứ tạm coi mượn dùng lại vậy. Mạc Đăng Dung đã nghĩ thế và chấp nhận những điều khoản của giữ thần giặc Minh. Về ngoại giao, rõ ràng là một số nhà sử học đã lên án hành động này của Mạc Đăng Dung, hành động tự chói mình, tạ tội và đầu hàng giặc Minh của ông ở biên giới vào năm 1540. Vì điều đó là mất thể diện của nước Đại Việt. Nhưng cũng có người cho rằng, trong bối cảnh lúc bây giờ, việc này là bắt buộc và không còn lựa chọn khác. Ở Thanh Hóa, nhà Lê đang đánh ra. Tại Tuyên Quang, chúa bầu họ Vũ chưa dẹp được. Phía Bắc, nhà Minh thì uy hiếp và kẻ thù nguy hiểm nhất chính là người phương Bắc. Có lẽ Mạc Đăng Dung không muốn lập lại thảm kịch của nhà Hồ sau khi đã cướp ngôi nhà Trần, nên buộc phải hành động như vậy. Vì nếu đối đầu, nhà Mạc chắc chắn cũng sẽ thất bại giống như nhà Hồ. Sau khi lên biên giới, các đất trở về, năm 1541, Mạc Đăng Dung băng hà. Trước khi băng hà, ông có để lại dĩ trúc dựng đàn chay cúng Phật và khuyên con cháu của mình phải nhanh chóng về Kinh Sư để chấn an nhân tâm và lấy xã Tắc làm trọng. Đến đầu thế kỷ 17, những vùng như Thái Nguyên, Lạng Sơn, Cao Bằng vẫn thuộc quyền quản lý của nhiều người họ Mạc, dù rằng khu vực Kinh Thành Thăng Long và Bắc Bộ thì đã mất từ trước đó tại các khu vực này. Chiến trận viễn liên tiếp diễn ra trong nhiều năm và nhân dân tiếp tục chịu cảnh lầm than, đồng ruộng bị bỏ hoa. Nhà Minh vì muốn duy trì thế Nam Bắc Triều ở Việt Nam có lợi cho nhà Minh, nên nhà Minh cũng đã can thiệp để nhà Mạc được cát cứ ở Cao Bằng. Khi nhà Minh mất, các vua Nam Minh, tức là tàn dư của nhà Minh vẫn ủng hộ họ Mạc. Họ Mạc nối nhau trấn giữ ở đây trong nhiều năm cho đến khi nhà Minh bị mất hẳn về tay nhà Thanh thì họ Trịnh mới ra tay dẹp được họ Mạc. Tới đến nửa sâu của thứ kỷ 17, việc trấn giữ Cao Bằng của họ Mạc mới chính thức chấm dứt. Như vậy, xét theo dòng lịch sử, nhà Mạc cuối cùng bị mất ngôi khi nhà Lê hồi phục nhờ sức quyền thần, nên các sử ra của Triều Đại Thắng Trận đã ra sức hạ thấp nhà Mạc trong sự sách. Do sự chi phối quan điểm của nhà Lê và nhà Nguyễn, nhà Mạc bị gọi là Nguyịn Triều. Tuy nhiên, nếu căn cứ và những gì mà nhà Mạc đã làm, đây thực sự là một triều đại, tuy thời gian tồn tại ngắn, nhưng vẫn có vai trò tích cực nhất định trong lịch sử Việt Nam. Và việc Mạc Đăng Dung chịu nhục là một việc mà ông hy sinh bản thân mình, hy sinh danh dự tạm thời để giữ yên bờ cõi, tránh họa sâm lăng từ nước ngoài. Bạn đánh giá như thế nào về Mạc Đăng Dung? Cảm ơn vì đã quan tâm theo dõi câu chuyện này. Nếu cảm thấy thú vị, bạn có thể nhấn nút đăng ký kênh, bật chút thông báo và chia sẻ. Còn bây giờ thì xin được nói là chào tạm biệt.