Róc mía kho với CÁ LINH, ngon lành đúng điệu quê mình miền Tây | Đặc sản miền sông nước

Ẩm Thực Việt Nam
513 người theo dõi
Như đã trở thành một cái hẹn giới đất và người phương Nam
Mỗi năm cứ khi còn nước tràn đồng, là con cá linh lại bơi về
Để góp ngon vào trong những món ăn rạc ri mùi vị miền sông nước quê nhà
Đầu mùa nước nổi, con cá linh nhỏ xíu, còn chưa lớn bằng ngón tay út
Được kêu là cá linh non
Cá linh non cỡ này ăn ngon nhất, mềm xương và ngọt thịt nhất
Rồi tới khi cuối mùa nước, khoảng tháng 10-11 âm lịch
Thì con cá linh đã lớn hơn, bự đầu cũng cỡ 2-3 ngón tay người lớn
Lúc này người ta kêu là con cá linh già
Cá linh già lúc này đã lớn và cứng, dãy cá cũng cứng hơn
Nhưng nếu mà biết khéo léo chế biến món ăn, thì cái vị ngon lành
Cũng không thua chị kém em gì hết
Khúc mía thì đem róc giỏ, rửa sạch, rồi chẻ thành miếng nhỏ nhỏ, mỏng mỏng để riêng
Nấu món cá linh kho mía này thì chỉ cần 2 thứ nguyên liệu chính
Là cá linh và mía, vậy thôi đó
Còi đơn giản nhưng mà hứa hẹn sự ngon lành
Cá linh nhớ đem ướp gia vị hành ớt, tiêu xay, nước mắm và nước màu
Sau đó trộn đều lên để cá thấm 1 hồi
Soạn cái chảo dừa, còi xếp ở dưới đá chảo 1 lớp mía đã chặt mỏng
Sau đó từ từ, xếp cá linh đã ướp gia vị phủ đều lên trên
Lại tiếp tục, xếp lên 1 lớp mía nữa, lên trên lớp cá linh
Vậy là xong xuôi, còi nhúng lửa rồi bắt chảo lên kho được rồi đó
Khi chảo cá linh nóng lên, nước gia vị bắt đầu sôi
Thì tiếp tục chế nước mía và nước sạch vô trong chảo kho
Sao cho ngập xăm xắp mặt cá và mía là được
Chụm lửa vừa 1 hồi để cho chảo cá sôi lên
Thì hớt bọt cho sạch sẽ
Lúc này mới bắt đầu hạ lửa và cứ kho liu riêu như vậy
Đừng sợ chảo kho sẽ cạn nước
Vì trong lúc kho thì mía sẽ liên tục tứa ra nước ngọt
Qua cùng gia vị để thấm vô trong thịt cá
Do vậy mà món này cứ kho lửa nhỏ càng lâu
Thì thịt cá càng thấm và càng ngon
Xương cá và dậy cá sẽ càng chín mềm
Món cá linh kho mía này nếu mà kể ra
Thì cũng kỳ công và tốn thời gian dữ lắm
Nhưng những người nội trợ quê đã quen với chuyện bếp nút
Nên chỉ cần chụm củi vô để đó
Nói vui vui là mượn ông táo coi chừng dùm
Rồi tranh thủ lo đi mần chuyện khác
Lâu lâu mới quay lại thêm củi
Coi món kho đã lên màu đẹp chưa
Đã thấm vị chưa
Và nước kho đã rút tới cỡ nào rồi mà thôi
Nãy giờ thì nhắm chừng cũng đã hơn cả tiếng đồng hồ
Lâu lắm rồi
Ra thăm là thấy khói nóng bốc lên
Và tỏa ra cái mùi thơm
Vừa đậm đà lại vừa ngọt mát
Còn nước kho thì đã rút càng bớt
Mấy miếng mía cũng đã hơi khô lại
Mấy con cá linh chuyển qua màu nâu vàng hấp dẫn
Nhìn vô là thấy lớp dậy cá đã chín mềm
Và hơi bung nhẹ ra
Gợi lên rất nhiều sự ngon lành
Nêm vô cháo kho thêm giá nước mắm ngon nữa
Cho dậy lên cái vị đậm đà
Sau đó sắc nhuyễn 1 nắm lá gừng
Rồi rắc lên mặt cháo kho
Cho dậy lên cái mùi thơm nồng ấm nữa
Là món cá linh kho mía đã hoàn thành
Coi rinh cháo cá kho xuống
Rồi chuẩn bị dọn cơm được rồi đó
Múc cá kho ra dĩa
Những con cá linh nhìn vô là biết
Nó chín mềm rụt lắm rồi
Nhưng cá vẫn còn nguyên hình dáng
Chứ không hề bị bể nát chút nào
Dậy cá thì mềm và bung ra
Dậy lên cái màu nâu vàng
Và bóng mứa rất đẹp
Nhớ dớt mấy trái ớt trong cháo kho
Đem dầm ra rồi múc riêng nước kho ra chén
Nước kho trong giấc có cái màu nâu sóng sánh
Vừa ngon lại vừa đẹp
Và dậy lên mùi thơm cay
Làm kích thích vị giác lắm
Vậy đó
Cơm nhà bữa nay chỉ có 1 món cá linh kho mía mà thôi
Nhưng được ăn kèm với huyền dĩa rau ghém
Lại thêm rau luộc nữa
Nhìn vô là thấy đúng điệu
Và thèm thường dữ lắm rồi
Con cá linh kho mía khi nhai ở trong miệng
Đầu tiên sẽ được cảm nhận
Cái vị đậm đà thơm béo đặc trưng của cá
Quyện cùng vị thanh ngọt tự nhiên của mía
Dậy cá và xương cá đều mềm rụt
Rất dễ ăn
Gắp đũa rau chấm vô chén nước kho
Là sẽ cảm nhận được cái thanh giòn
Quyện cùng vị đậm đà và thanh ngọt
Và cơm vô nữa là bắt lóng chứ không giỡn
Cứ tưởng kho với mía thì đồ ăn sẽ bị ngọt quá
Nhưng mà không phải
Mía khi hòa chung với gia vị nêm nếm
Sẽ làm cho món ăn vừa đậm đà
Lại vừa thanh thanh
Mặn ngọt vừa miệng
Bởi vậy mà cả nhà cứ mạnh ai nấy gắp cá
Chấm rau rồi gia cơm ăn
Tới no căng bụng hồi nào
Hổng hay luôn vậy đó
Nói tới những món cá kho ở miền Tây đó
Thì hầu như là cá nào cũng đem đi kho được hết trơn
Mà lại còn có nhiều kiểu kho khác nhau nữa nha
Cá linh kho lá gừng, kho với loại là mía nè
Cá tra thì kho lạc, kho tương hột
Để ăn chung với các loại là rau ghém, rau sống đồ đó
Rồi còn có là cá rô, cá lóc
Thì kho chung với bầu, kho với củ cải trắng
Cá he, cá mè dinh
Thì mình có thể kho với trái cốc chín nè
Kho me nè, kho khóm nè
Ăn nó có cái vị chua chua, ngọt ngọt, đậm đà
Nhưng lại không có bị ngán
Về miền Tây mà ăn cá kho
Là người ta như được bước vô một thế giới đa dạng
Với nhiều kiểu kho
Và nhiều cách ăn khác nhau
Trong đó, cách kho kết hợp với các thứ rau trái
Sẽ giúp tăng thêm mùi vị
Và là kiểu kho rạc ri phong cách Nam Bộ
Không chỉ có cá linh kho mía
Mà xứ này còn có nhiều món cá kho
Với nhiều kiểu khác nữa
Miền Tây mà
Cá tép nhiều vô số
Tha hồ mà kho ăn
Ngon tới quên cả đất trời
Mấy bữa đi chợ
Gặp thao cá he tươi ngon quá
Lại gặp mùa
Cây cốc bên nhà ra trái chín vàng cây
Vậy là bữa đó
Bà nội trợ ngẩu hứng
Sẽ làm món cá he
Kho với trái cốc chín
Mặn ngọt chua chua
Lại thơm dịu dịu
Vừa ngon
Lại vừa lạ miệng nữa
Cá he cũng như con cá linh vậy
Khi kho thì phải để nguyên dãy mới ngon
Món ăn khi dọn lên
Sẽ thấy lớp dãy con cá he chín mềm
Và hơi bung ra
Ăn vừa dẻo vừa dai
Lại béo béo
Ăn ngon mà không bị ngắn
Hay như bữa nào kéo lưới
Mà có được mấy con cá rô
Cá lóc đồng
Thì nhớ đem kho bầu
Là vừa đậm đà
Vừa thơm vừa ngọt thanh nữa đó
Chỉ cần ướp cá với gia vị
Rồi bỏ vô cháo kho
Khi cá săn lại
Mới chế thêm nước cho ngập xâm xấp mặt cá
Sau đó bỏ bầu đã xắt miếng vô kho chung
Cho tới khi cá và bầu vừa chín
Lúc này miếng bầu trở nên trong lại
Và tương ra nước ngọt
Thấm vô trong từng thớ thịt cá
Tỏa ra mùi thơm dịu dịu
Món cá kho bầu
Dọn lên
Nhớ có dĩa rau ghém bự
Để chấm chung ngang
Thịt cá thì dai chắc và thấm vị
Miếng bầu thì mềm
Và ngọt thanh thanh
Ở trong cổ hộng
Ăn vô là thấy ngon dạ
Và mát lòng
Miền Tây mùa xa mưa
Thì thế nào cũng hái được
Mớ trái giác mọc quang mọc dại
Ở những bãi đất trống
Vì chứ trái giác mà đem kho cá
Thì mùi vị thơm ngon
Ấn tượng lắm
Đặc biệt
Nếu kho với con cá nâu
Thì lại càng đúng điệu
Trái giác tùy chỉ là thứ trái dại
Nhưng khi nấu lên
Nó có mùi vị chua thơm
Rất đặc biệt
Vị chua của trái giác
Qua lẫn với nước kho
Và thấm vô trong từng thớ thịt cá
Làm cho món cá nâu kho trái giác
Khi thưởng thức
Sẽ cảm nhận được độ dai chắc
Và vị ngọt tự nhiên
Của thịt cá
Thêm cái đậm đà
Của gia vị nêm nếm
Và vị chua ngọt vừa miệng
Coi vậy chứ mà ngon lành lắm
Chứ không giỡn
Một món kho có vị đậm đà
Chua ngọt khác nữa
Mà người miền Tây đều khoái
Đó chính là món
Cá kèo kho dưa cải
Vì chứ thịt con cá kèo
Thì trắng thơm
Khỏi chê rồi
Đem kho cùng dưa cải
Vừa chua vừa giòn
Thì lại làm nên sự kết hợp mùi vị
Ăn ý lắm
Món này chỉ đơn giản
Là dọn ăn cơm chung với dưa leo
Hay rào sóng thôi
Là cũng đủ hấp dẫn
Để người ta cứ sai xưa
Vừa gấp vừa ăn một cách ngon lành
Những món cá kho
Ở quê hương phương Nam
Kể ra thì còn nhiều lắm
Còn cá lóc đồng thịt chắc nụi
Đem kho với trái dưa hường
Xắt miếng cho vừa ăn
Còn cá rô mập ú
Với lớp da cá béo nghệ
Kho chung với củ cải trắng
Cho nước kho sống sánh đậm đà
Chỉ dọn ăn cơm chung
Với dưa hấu thôi
Mà cũng no căng bụng hồi nào hổng hay
Hay cá rô
Cá mè dinh
Mà đem kho khóm
Cũng ngon lắm
Cá chạch thì đem kho nghệ
Cho vừa có màu vàng đẹp
Lại vừa có vị nồng ấm
Vừa ngon
Lại vừa tốt cho sức khỏe
Cũng là món cá kho đó
Nhưng sẽ tùy theo loại cá
Tùy theo thứ nguyên liệu kết hợp
Để kho chung
Mà món cá kho cho bữa cơm gia đình
Của người miền Tây
Sẽ có vị ngon khác nhau
Để làm sai lòng người thưởng thức
Có khi thì
Món cá kho có vị đậm đà thanh ngọt
Có khi thì
Có mùi vị thơm béo
Và ấm nồng
Có lúc thì lại đậm đà
Chua thơm
Giúp thanh nhiệt
Và mát lòng mát dạ
Mùa nào thức nấy
Hay cũng còn tùy theo những sản vật
Có sẵn ở địa phương
Hoặc đơn giản là
Bất cứ thư rau trái nào
Có sẵn ở trong giường nhà
Cũng sẽ được tận dụng
Để nấu được nhiều món cá kho
Tùy dân giả
Nhưng mà ngon lành và chắc bụng
Về miền Tây
Là ăn cá kho hả?
Ngon ngất ngây là đây
Chứ còn đâu nữa
Quý vị thân mến
Thưởng thức món cá kho miền Tây
Người ta hay nói là
Thưởng thức làm sao cho đúng bài
Đúng điệu
Giống như là cá kho tiêu thì dọn lên phải có canh chua hay là canh rau
Đều hợp hết nha
Còn như là cá kho lạc thì phải có rau ghém
Rồi cá kho tương hột kho mắm rút
Nhất định là phải có chuối chát
Khế chua hay là cà tím
Mỗi một cách ăn, một cách kết hợp như vậy
Sẽ mang đến cho người ăn
Một cái cảm nhận về vị giác khác nhau
Một cái vị ngon riêng
Và cũng góp phần làm cho bữa cơm gia đình
Thêm phần đa dạng và phong phú hơn nữa
