NÔNG DÂN và THỢ SĂN dưới góc nhìn tài chính

Xin chào các anh chị và các bạn. Chào mừng các anh chị đến với podcast Hiếu TV. Trước khi bắt đầu, dành cho anh chị nào mới lần đầu đến podcast này thì đây là nơi mà tôi chia sẻ về chủ yếu hai mảng nội dung chính. Đó là các kỹ năng quản lý tài chính cá nhân và thứ hai là những kinh nghiệm sống mà tôi đã tích lũy được. Các anh chị có thể gặp thăm trang web của podcast ở địa chỉ là hiếu.tv để tải về một số tài liệu mà tôi đang chia sẻ miễn phí. Một lần nữa, xin chào các anh chị. Và bây giờ thì chúng ta cùng nhau bắt đầu vào cái chủ đề ngày hôm nay. Trong tập ngày hôm nay, tôi sẽ chia sẻ với các anh chị một cái góc nhìn về tài chính cá nhân. Góc nhìn này thật ra thì nó cũng không có gì mà quá đặc biệt nhưng mà nó đã giúp cho tôi rất là nhiều trong cái hành trình xây dựng tài chính cá nhân cho bản thân mình. Thì ở trong cái ví dụ này, chúng ta sẽ có hai cái hình ảnh. Một cái hình ảnh là của người thợ săn và hình ảnh thứ hai là của những người nông dân. Ở một bên, chúng ta có nhóm những người thợ săn là những người mà mỗi sáng thức dậy họ sẽ chuẩn bị cung nó rồi họ đi vô rừng sâu để mà săn bắt thú. Cuối ngày săn bắt thì họ bắt được con gì, họ sẽ ăn con đó. Cuộc sống của họ nó đơn giản và nhẹ nhàng. Có bữa nào thì ăn bữa đó. Nhưng mà rủi một ngày nào đó, chẳng may cái khu rừng đó nó bóc cháy thì cái nguồn lương thực duy nhất của những người thợ săn này nó sẽ không còn nữa. Lúc này thì cuộc sống của họ sẽ gặp khá là nhiều khó khăn. Bên cạnh đó thì chúng ta sẽ có những người nông dân. Đây là những người mà họ chấp nhận chiều cực ở trong một quãng thời gian để mà gieo trồng. Những năm đầu khi mà cây chưa lớn thì họ sẽ không có gì để ăn. Trong khi bản thân họ thì vẫn phải liên tục chăm sóc chứ kể là còn cái rủi ro là cái cây nó sẽ bị chết giữa chừng nữa. Nhưng mà đến một lúc nào đó cái cây nó đủ lớn, nó bắt đầu nó cho trái, thì từ đó đều đặn ngày nào họ cũng sẽ có trái để mà ăn. Và nếu một lúc nào đó cái lượng trái nó đủ nhiều thì họ sẽ không còn phải lo về cái việc thiếu lương thực nữa. Họ sẽ có thể yên tâm tận hưởng cái cuộc sống của mình. Thậm chí là có thể nghĩ tới cái việc là cho bớt ra xung quanh. Tất nhiên đây chỉ là một cái ví dụ hình tượng chứ nó không phải là nhằm cái mục đích để mà chúng ta ngồi phân tích sâu xa vào từng cái chi tiết của nghĩa đen. Nhưng mà thông qua cái ví dụ này, khi mà chúng ta nhìn ra xung quanh chúng ta sẽ thấy là trong cuộc sống ngày nay xung quanh chúng ta có rất là nhiều người thợ săn. Chỉ khác là thay vì đi săn thú để mà kiếm bữa ăn hàng ngày thì chúng ta đi đổi thời gian, đổi sức lao động để mà có lương hàng tháng. Nhưng mà tụ trung lại thì nó cũng vẫn là có tháng nào xài tháng đó. Và cũng giống như những người thợ săn kia chẳng may đến một lúc khi mà cái khu rừng nó bóc cháy thì chúng ta sẽ lại gặp khó khăn. Và không nói đâu xa, chính cái đợt đại dịch lần này là một cái đợt cháy rừng như vậy. Có rất là nhiều người mất việc nhưng mà lại chưa kịp gieo trồng bất kỳ cái cây nào. Thành ra họ lâm vào rất là nhiều khó khăn. Nhưng mà bây giờ nếu mà chúng ta đào sâu hơn một chút vào cái hình ảnh của những người nông dân kia thì chúng ta thấy là họ vẫn phải đối mặt với những cái vấn đề rủi ro như là mất mùa, hạn hán. Chính từ cái điều này, tôi lại chia cái nhóm nông dân ra thành hai cái nhóm nhỏ hơn. Và tôi tạm gọi đó là những người nông dân ngắn ngày và những người nông dân dài ngày. Bây giờ chúng ta thử chúng ta cùng đặt ba cái nhóm này lên một lúc để mà phân tích xem. Đầu tiên, chúng ta có cái nhóm thợ săn là cái nhóm những người mà mỗi ngày vác cung nỏ vô rừng để mà săn thú. Trong cái xã hội bây giờ thì cung nỏ nó chính là kiến thức, là kỹ năng, là thời gian mà chúng ta đem chúng ta đi đổi để mà lấy tiền. Và tiền trong trường hợp này là những cái con thú mà chúng ta săn được. Tiếp theo, chúng ta có những người nông dân ngắn ngày. Họ trồng những cái loại cây như là lúa, bắp chẳng hạn. Ở trong cuộc sống hiện đại, đây có thể là những người mà họ có những cái công việc như là họ làm freelance, có một cái quán cà phê để kinh doanh, có một cái shop để bán hàng, ví dụ như vậy. Thì những người này về cơ bản, họ vẫn phải thức dậy hàng ngày để mà đổi thời gian và công sức để có tiền. Và cuối cùng, chúng ta có nhóm những cái người nông dân mà đã trồng được những cái cây ăn trái thật lớn như là dừa, xoài hay là sầu riêng chẳng hạn. Tất nhiên nói ở một cái góc độ nào đó thì những cái cây này nó vẫn cần có cái sự chăm sóc chứ không phải là không. Nhưng mà bởi vì chúng ta đang dùng những cái ví dụ hình tượng nên chúng ta tạm đồng ý đây là những cái cây ít phải chăm sóc hơn. Và đây chính là nhóm những cái người mà đã có những cái khoản tích lũy, có những cái nguồn thu nhập thụ động đủ lớn để mà họ không còn phải làm việc nữa. Nhưng mà các cái nguồn thu nhập kia, nó vẫn đủ để mà có thể nuôi sống được bản thân và gia đình của họ. Bây giờ thì chúng ta cùng nhau chúng ta phân tích vì sao mà đại đa số mọi người đều rớt vào cái nhóm đầu tiên và không thoát ra được. Thì theo tôi, ngoài cái lý do là từ chính phía bản thân họ thì nó còn một cái lý do nữa là bởi vì xã hội dù là vô tình hay là cố ý không biết nhưng mà xã hội đã thiết kế theo một cái kiểu mà nó hướng mọi người đều trở thành thợ săn hết. Chúng ta thấy là ở trong nhà trường chúng ta được dạy rất nhiều về những cái kỹ năng chuyên môn tương đương với cái cách là người ta dạy cái cách để mà xài cung nỏ trong cái ví dụ nãy giờ. Nhưng mà chúng ta lại rất ít hoặc thậm chí là không hề được dạy về tài chính cá nhân và các cái kỹ năng về đầu tư cũng như là những cái mindset về cái việc tích lũy và đầu tư. Đó là ở trong nhà trường, đến khi mà ra ngoài xã hội thì chúng ta lại bị kéo vô cái vòng xoáy tiêu dùng được khuyến khích là có bao nhiêu xài bấy nhiêu thậm chí là xài hơn cả cái mức mà mình có thông qua cái việc là dùng thẻ tính dụng hay là vây mượn. Đây chính là những cái khái niệm về consumerism rất là phổ biến trong cái thế giới ngày nay. Khái niệm này thì tôi đã có lần tôi giải thích rất là kỹ trong cái tập về cuộc sống tối giảng. Tôi sẽ để cái link cho anh chị nào chưa xem thì có thể xem lại. Và cái kết quả cuối cùng đó là chúng ta bị cuốn vô cái vòng xoáy là cứ đi làm rồi tiêu xài, rồi nợ nâng, rồi lại tiếp tục đi làm để mà trả nợ, rồi lại tiêu xài, cứ như vậy mãi không thoát ra được. Và cái giá trị lớn nhất mà nhóm này bị mất chính là cái sự tự do. Một khi mà đã chọn con đường này thì chúng ta bắt buộc phải đi tiếp dù là có muốn hay không. Cứ một ngày 8 tiếng, một năm có 12 ngày phép, mỗi năm tăng lương 1 đến 2 lần. Cứ như vậy, dù có muốn hay không thì chúng ta vẫn phải tiếp tục đi. Và nhìn xem cái trường hợp của những người nông dân ở trong cái nhóm thứ 2 thì thật ra nó cũng không khác cái nhóm thợ săn là mấy. Chỉ khác là thay vì đi làm cho người khác thì bây giờ chúng ta đi làm cho bản thân mình. Hoặc nghe thì có vẻ những người này sẽ có được thêm đôi chút tự do nhưng mà thật ra thì cũng không hẳn. Thậm chí là có khi là những người này còn mất tự do hơn bởi vì tuy là bây giờ họ không có ông chủ nào nhưng mà họ lại có một cái ông chủ cao nhất ở bên trên, đó là tiền. Những người này về căn bản thì họ vẫn phải đang đi làm việc cho tiền. Họ mà nghỉ bán ngày nào là mất thu nhập ngày đó. Kể cả là có công ty riêng, có nhân viên thì họ cũng không dám nghỉ. Nghỉ lâu một chút không khéo công ty nó phá sản luôn. Và một khi mà vẫn còn phải làm việc cho tiền thì bất kể là dù đó là công việc gì, chúng ta có đi làm cho người khác hay không, bất kể là cái công ty mà chúng ta đang có nó nhỏ hay nó lớn, nhưng mà một khi mà mọi thứ nó vẫn cần phải có cái sự xuất hiện của chúng ta nó mới hoạt động, thì đó vẫn không phải là cái thu nhập thu động. Khi đó chúng ta vẫn là một người thợ săn. Chỉ khi nào mà chúng ta bắt tiền nó làm việc cho chúng ta thì lúc đó chúng ta mới bước được sang cái nhóm thứ ba. Đó là khi mà thậm chí chúng ta đi ngủ rồi, tiền nó vẫn tiếp tục nó đi lòng vòng nó gom thêm tiền về cho chúng ta. Đó mới chính là lúc mà chúng ta thực sự có được tự do. Và tất nhiên cái điều đó là cái điều mà ai cũng muốn, nhưng mà để làm được thì rất là khó. Cái lý do thì như lúc nãy tôi có nói, để mà làm được cái điều này nó đòi hỏi chúng ta phải chịu khó hơn bình thường rất là nhiều. Những cái năm đầu khi mà chúng ta mới bắt đầu gieo trồng, khi mà cây nó còn chưa lớn, thì cuộc sống của chúng ta nó sẽ chật vật hơn hai cái nhóm kia rất là nhiều. Và trong cái bài nói chuyện ngày hôm nay, tôi muốn chia sẻ lại với các anh chị một vài cái gợi ý mà có thể là nó sẽ giúp cho cái hành trình của các anh chị nó đơn giản hơn một chút. Những cái kinh nghiệm này thật ra nó cũng không có gì mới đâu. Có thể là các anh chị cũng đã biết rồi. Cái mục tiêu của tôi chỉ là muốn thông qua kinh nghiệm từ một người đã đi trước và đã từng áp dụng thành công, để mà thông qua đó cổ vũ thêm cho các anh chị rằng đây là một điều có thể làm được. Chỉ cần chúng ta có đủ quyết tâm và sự kiên trì thì ai cũng sẽ thực hiện được. Thì cái kinh nghiệm này là gì? Đầu tiên hết, đó là chúng ta đừng bao giờ có cái suy nghĩ bỏ việc để ra làm riêng, dù là làm freelance hay là làm startup, với cái mong muốn là được tự do hơn, được kiếm tiền nhiều hơn. Bởi vì những cái trường hợp này, tôi có thể nói gần như là 99% các bạn sẽ đi đến cái kết cục là sẽ không có tự do hơn đâu. Các bạn sẽ còn bận biểu hơn trước gấp nhiều lần. Và cái số tiền mà kiếm được nó cũng sẽ bấp lên hơn nhiều. Về cái chuyện khởi nghiệp, thì tôi thường hay nói với các bạn trẻ, đó là chỉ khởi nghiệp khi nào mà các bạn thấy là có một cái vấn đề gì đó trong cuộc sống mà các bạn có thể giải quyết được. Và các bạn cảm thấy thôi thúc đến cái mức mà kể cả làm việc không có thu nhập, thì các bạn vẫn muốn lao vào để mà giải quyết cái vấn đề đó. Khi đó thì hẳn nghĩ tới cái chuyện khởi nghiệp. Còn thì đừng bao giờ có cái suy nghĩ là khởi nghiệp để giàu. Bởi vì thứ nhất, đó là đại đa số trường hợp những người mà bắt đầu với cái suy nghĩ khởi nghiệp để giàu đều sẽ dẫn đến một cái kết quả là sẽ không có giàu. Và thứ hai, đó là nếu mà muốn giàu, thì có rất là nhiều cách để giàu dễ hơn là khởi nghiệp. Dù sao thì có dịp tôi sẽ chia sẻ nhiều hơn về cái chủ đề khởi nghiệp này. Bây giờ thì quay trở lại cái câu chuyện của chúng ta. Vậy thì làm sao để mà có thể chuyển sang được cái cục thứ ba? Theo tôi, cái cách tốt nhất đó là chúng ta hãy bắt đầu từ cái cục thứ nhất. Cái lý do là bởi vì đó là cái bước đi dễ nhất. Cái cách đơn giản nhất để kiếm tiền nó vẫn là bằng cách đi đổi thời gian, đổi kiến thức, hoặc là đổi sức lao động để lấy tiền. Tuy nhiên, cái điểm mấu chốt ở đây là chúng ta khởi đầu ở đó, nhưng mà đừng dừng lại ở đó. Và trong cái giai đoạn đầu này, thì hãy cố gắng trâu dồi kỹ năng của mình để mà săn được thật là nhiều thú. Khác với cái xã hội ngày xưa, nếu mà chúng ta săn nhiều thú quá, chúng ta ăn không hết thì nó sẽ là bị hư rồi chúng ta phải bỏ đi. Còn trong xã hội hiện đại ngày nay, chúng ta rất là may mắn là chúng ta có tiền là một cái công cụ để mà giữ trữ và trao đổi giá trị. Cái điều này thì tôi cũng đã có chia sẻ rất là chi tiết ở trong cái tập số 43 về tiền. Và chính bởi vì chúng ta có một cái công cụ như vậy, nên ngay khi mà có dư, thì chúng ta phải tìm cách để chuyển hóa nó sang cái cục thứ ba ngay lập tức. Nghĩa là chúng ta phải bắt đầu chúng ta đi mua hạt giống về, rồi bắt đầu gieo hạt và bắt đầu trồng những cái cây lâu năm. Sở dĩ mà có nhiều người họ bị kẹt lại ở cái cục số 1 hoặc là cục số 2 là bởi vì họ bắt đầu ở cái cục đó rồi. Sau đó thì họ cứ quen. Họ bị ru ngủ luôn ở trong những cái cục đó. Mỗi khi mà có dư thì họ lại mang các phần dư đó để mà tận hưởng những cái niềm vui ngắn hạn mà họ quên đi cái việc trồng cây. Bây giờ tôi sẽ nói cụ thể hơn một chút. Thì để bắt đầu, trừ khi mà các bạn được sinh ra sẵn ở trong một cái gia đình giàu có và được cho một cái số vốn lớn để bắt đầu thì tôi không nói. Còn không thì đại đa số chúng ta hãy cứ bắt đầu bằng cái việc đi làm cho người khác. Nhưng mà khi mà đi làm thì hãy luôn ghi nhớ trong đầu đó là chúng ta đang đi đổi thời gian và kiến thức của mình để lấy tiền. Trong đó thì thời gian nó có giới hạn cho nên cái cách duy nhất để mà tăng cái lượng tiền có thể kiếm được là bằng cách nâng kiến thức lên. Chúng ta đang sống ở trong một cái thời đại mà chỉ cần có một cái máy tính thì chúng ta có thể học gần như là mọi thứ trên đời. Do đó nên bây giờ nó chỉ còn lại là cái quyết tâm của chúng ta nó có đủ lớn hay không. Chứ tôi nghĩ là không có cái lý do nào khác để mà chúng ta đổ thừa là chúng ta không thể học được. Và một khi mà đã có kiến thức nhiều hơn, chắc chắn từ từ thu nhập của chúng ta nó cũng sẽ tăng lên. Và đó là cái bước thứ nhất. Chúng ta cứ tối u dần cái việc kiếm tiền. Năm nay kiếm được 10 triệu một tháng, thì năm sau kiếm được 20 triệu, rồi 50 triệu và 100 triệu, cứ như vậy. Bước sang cái bước thứ hai. Khi mà đã có tiền rồi, thì ngay lập tức phải mang cái số tiền đó đi đầu tư cho những cái nguồn thu nhập thù động. Những cái nguồn này nó có thể là đầu tư vào các các cố phiếu có trả cố tức, hoặc là đầu tư vào các cái quỹ index fund hay là ETF. Đây là những cái chủ đề mà tôi đang truyền tải trong các khoa học đầu tư mà tôi đang tổ chức ở trên website hiu.tv Còn nếu mà không thích đầu tư ở trên thị trường chứng khoán, thì các anh chị có thể đầu tư để mua nhà cho thuê hoặc là cho thuê airbnb hoặc thậm chí chỉ đơn giản là viết sách hay là chụp ảnh rồi bán lại ở trên các cái website stockphotos. Nói chung là bất kỳ cái nguồn thu nhập nào mà chúng ta chỉ cần setup một lần, rồi sau đó nó cứ nằm đó và nó mang thêm tiền về cho chúng ta. Cứ như vậy, thử tưởng tượng một lúc nào đó các anh chị có được mỗi tháng 3 triệu từ cái tiền cố tức 10 triệu từ cái tiền thuê nhà 5 triệu từ cho thuê airbnb rồi 2 triệu từ thu nhập bán ảnh. Ví dụ như vậy. Tổng những cái thứ đó gom lại nó sẽ cho ra một cái nguồn thu nhập đủ để mà trang trải cho những cái nhu cầu cuộc sống của các anh chị. Trong khi đó thì các anh chị không phải làm cái gì hết. Đó là lúc mà các anh chị chính thức trở thành một người nông dân. Khi đó các anh chị có cả một cái vườn cây ăn trái và cái điều hay hơn nữa là lỡ không may trái gió trở trời có một cái cây nào đó nó bị chết thì các anh chị vẫn còn nhiều cái cây khác nó tiếp tục ra trái. Ví dụ trong cái thời gian đại dịch này thu nhập từ airbnb nó không còn nữa nhưng mà các anh chị vẫn còn một loạt những cái nguồn thu nhập khác. Tất cả những cái bức tranh mà tôi vừa nói nó hoàn toàn không có dễ thực hiện. Nếu mà dễ thì ai cũng làm được rồi. Như tôi nói nãy giờ nó đòi hỏi chúng ta phải chịu cực trong một thời gian dài thì mới tới cái ngày hái trái. Chúng ta phải cần khiệm trong khi bạn bè mình thì sống thoải mái. Cái điều này nghe nó đơn giản nhưng mà trong thực tế thì rất là khó để thực hiện. Do đó nên nó đòi hỏi chúng ta phải có thật là nhiều quyết tâm và sự kiên trì. Thì đó là tất cả những gì mà tôi muốn chia sẻ với các anh chị trong tập ngày hôm nay. Tôi xin kết thúc lại cái bài nói chuyện ngày hôm nay bằng một câu nói mà trước đây cũng đã có lần tôi đã chia sẻ với các anh chị rồi. Tạm dịch cái câu này sang tiếng Việt đó là chúng ta hãy dành ra một vài năm trong cuộc đời mình để sống theo cách mà không có ai sẵn sàng sống để rồi sau đó chúng ta có thể sống trọn cuộc đời còn lại của mình theo cái cách mà không ai có thể sống. Thì tôi hy vọng là qua cái bài chia sẻ nhỏ ngày hôm nay tôi đã tiếp thêm đôi chút cái quyết tâm đó cho các anh chị. Nếu mà thấy những cái nội dung này là hữu ích thì nhờ các anh chị chia sẻ thêm cho bạn bè và người thân của mình. Ngoài ra thì như thường lệ bởi vì cái dạy thuật của Youtube họ ưu tiên cho những video có nhiều like nên nếu mà thích cái video này thì nhờ các anh chị bấm thêm vào cái nút like để giúp cho podcast của chúng ta có nhiều người biết hơn nữa. Xin cảm ơn sự theo dõi của các anh chị và chúc các anh chị có một buổi tối cuối tuần bình yên.