PHÓNG SỰ LÀNG HƯƠNG QUẢNG PHÚ CẦU

Dân Hương hay còn gọi là Tháp Hương đã đi vào đời sống văn hóa tín ngưỡng của người phương Đông như một nét đẹp truyền thống, gần gũi mà thiêng liêng. Nghi thức Dân Hương đã xuất hiện rất sớm và trở thành một nghi thức không thể thiếu trong những lễ hội truyền thống trên bàn thờ của mỗi gia đình Việt Nam. Thưa quý vị, nơi tôi đang đứng đây là xã Quảng Phú Cầu, huyện Ứng Hòa cách trung tâm thành phố Hà Nội hơn 30 km, là một trong những làng nghề truyền thống làm hương có tiếng hơn 100 năm nay. Những người dân nơi đây vẫn miệt mài làm ra những nén hương thơm, một trong những linh khí, tín ngưỡng văn hóa của người dân Việt Nam. Đến làng hương của huyện Ứng Hòa trong những ngày nắng mới để cảm nhận rõ hơn hương thơm của Hương. Dọc các con đường, đâu đâu cũng thấy rất nhiều những thang hương như thế này. Và hãy cùng tôi khám phá xem những người dân nơi đây làm hương như thế nào nhé! Tôi đang có mặt tại cơ sở làm tăm hương của chú Nguyễn Hữu Long, một trong những cơ sở làm tăm hương nổi tiếng trong làng. Cái nghề này thì là làm cũng lâu đời rồi, từ ngày xưa, nhưng mà nghĩa là ngày trưa, các cụ già ngày trước là thường xuyên là trẻ. Rồi lấy một cây vầu về nhé, thì coi như một cái ống đấy, thì nó tròn như thế này, thì coi như là ví dụ bổ làm 10 hoặc làm 8 thì đấy. Như cái quay này xong bắt đầu mới thơi khô, xong bắt đầu mới cho vào máy, máy xong trẻ tăm, xong lại còn trà, xong lại còn đủ các kiểu nhặt nữa, xong nó ra là cái tăm tròn, cái quầy dễ đâu công đoạn dài. Ngày xưa là bằng tay thất, bao nhiêu đời nay rồi là trẻ tăm hương là trẻ bằng tay, nên bây giờ hiện đại là người ta làm bằng máy thất. Công nghệ lên là nó làm ngoài hết. Ngày xưa mình làm tủ công mà bây giờ mình có máy mắt, thì nó có ảnh hưởng về cái chất liệu của... Không, không, nó vẫn thế thôi. Chất liệu à? Nó vẫn thế, nó không có ảnh hưởng gì cả. Một là nó lấy vầu từ Thanh Hóa, Nghệ An, hoặc là ở Bắc Cạn, ở Lào. Bây giờ về đây, ở bên nào người ta còn xa người ta cưa, người ta bổ sẵn thành que. Thơi khô, xong trở công to lơ về đây, xong bắt đầu mới về đây bán cho dân, xong là người ta lại khô sẵn là người ta cho vào máy thôi. Trẻ xong là cho vào máy, chứ không phải khơi lửa. Đấy, tật não ạ. Cây vầu xong người ta khơi khô, cây que, xong bắt đầu lại cho vào máy lột, lột xong bắt đầu trẻ, trẻ xong bắt đầu lại còn cha, cha xong lại còn nhặt lâu lắm, công đoạn lâu, Cô ơi, làm cái này của mình tổng cộng như có bao nhiêu công đoạn ạ? Nhiều công đoạn. Mình chạy máy này ra, xong người ta cha, xong lại lấy lại nhặt cái này, xong lại cho máy lột đấy cô. Sau khi làm xong các công đoạn thành tâm hương, thì người ta trộn thảo dược theo công thức, rồi mang vơi để tạo thành hương thành phẩm. Làng này là sinh ra cái nghề này, thì là ai cũng biết làm. Nhỏ học sinh, lớp 4, lớp 5, lớp 7 đều phải làm. Thì cứ nhìn là làm được thôi mà. Ở đất nước mình, thường thường mà nói là có cái tục lệ là cái đám gọi là hiếu ý ạ, thì là mình sinh ra cái hương, hương mà để thấp để tưởng liệu, để mà nhớ lại, coi như là các cụ tiền bối. Đối với người dân Việt Nam, mỗi khi Tết đến xuân về, dù đi xa, ai ai cũng sẽ thấp một nén hương để mong bình an, tỏ lòng thành kính với những người đã quất. Nhưng đằng sau những nén hương thơm ấy, là bao nỗi vất vả, sự yêu nghề của những người dân làng hương xã Quảng Phú Cầu.