#tintucbinhminh #baotienphong#tienphongtv Tiền Phong TV | Cơn thịnh nộ chưa từng có của thiên nhiên, đang báo hiệu “ngày tận thế” Thảm họa thời tiết gia tăng: Phải chăng nhân loại đang đi sai hướng?
Kính chào quý vị đã đến với chương trình trên kênh youtube của Bá Tiền Phong.
Thưa quý vị, trên toàn cầu đã liên tục hứng chịu nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan
do tác động của biến đổi khí hậu như nắng nóng, mưa bão, cháy rừng.
Các nhà khoa học chính trị xa và các nhà bảo vệ môi trường nhận định,
những năm gần đây là một trong những trọng điểm trong nỗ lực toàn cầu về hành động chống biến đổi khí hậu.
Tuy vậy, cũng là làm xảy ra nhiều hiện tượng thảm họa thời tiết gây tổn thất lớn với người và tài sản,
có thể nói những thảm họa khí hậu khủng khiếp do con người tạo ra và chính con người hứng chịu.
Đang chú ý Tổ chức Khí tượng Thế giới cho rằng, nhân loại đang đi sai hướng trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu.
Cụ thể, những chi tiết về biến đổi khí hậu sau đây sẽ khiến thật khát chúng ta phải suy ngẫm.
Tới thăm những nơi bị ngập nặng do lũ lụt tại Pakistan, Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres nói,
tôi đã chứng kiến nhiều thảm họa trên thế giới nhưng chưa bao giờ thấy thảm họa khí hậu ở quy mô này.
Trong khi đó, Tổ chức Khí tượng Thế giới cho rằng, nhân loại đang đi sai hướng trong cuộc chiến
chống biến đổi khí hậu do việc sử dụng quá nhiều nhân liệu hóa thạch.
Tổ chức Khí tượng Thế giới WMO nhận định, thiên tai sẽ trở nên phổ biến nếu thế giới không cất
giảm lượng khí carbon theo mức mà giới khoa học cho là cần thiết để ngăn chặn những tác động
tồi tệ nhất của tình trạng ấm lên toàn cầu. Báo cáo của WMO cho biết, sau khi lượng khí thải
5,4%, mức giảm chưa từng có vào năm 2020 do các lệnh phong tỏa và hạn chế đi lại toàn cầu
vì dịch bệnh COVID-19, thì dữ liệu sơ bộ từ tháng 1 đến tháng 5 năm nay cho thấy lượng khí
CO2 phát thải toàn cầu cao hơn 1,2% so với trước khi đại dịch bùng phát.
Tổng Thư ký WMO giáo sư Petteri Talat nhấn mạnh, rõ ràng thế giới đang đi sai hướng khi mà các
nỗ lực giảm phát thải nhà kính không đạt mục tiêu và nồng độ khí nhà kính tiếp tục tăng lên
tới mức cao mới. Bà Tasnim Esop, giám đốc điều hành của mạng lưới hành động khí hậu cho rằng,
bức tranh mà báo cáo của WMO đưa ra là hiện thực mà hàng triệu người đang đối mặt với những thảm
họa khí hậu liên tục tái diễn. Biến đổi khí hậu đã dẫn đến thời tiết cực đoan tác động
nghiêm trọng tới cuộc sống con người, vừa khô hạn lại vừa bão lụt không chỉ xảy ra tại Mỹ mà còn
xuất hiện ở châu Á. Theo AFP, còn những khu vực trên thế giới trước đó đã phải chịu khô hạn nghiêm trọng
nhưng chỉ trong một tháng đã hứng chịu trận mưa chỉ xảy ra nghìn năm có một.
Tiến sĩ Daniel Swan, nhà khoa học khí hậu Đại học California Mỹ nói,
chúng ta ngày càng thấy mùa hè nóng hơn, có nhiều thiên tai khắc nghiệt hơn. Tiến sĩ Swan dẫn
chứng bang Kentucky Mỹ, vùng sông Dương Tử Trung Quốc, Pakistan, vùng sừng Châu Phi mấy tháng
qua đã phải đối mặt với hạn hán, lũ lụt tàn cốc mà trước đó chưa từng xảy ra.
Tại châu Âu, nơi phải hứng chịu trận lũ lụt chưa từng có vào năm 2021,
thì mùa hè năm 2022 lại chịu đựng những đợt nắng nóng khủng khiếp,
nước trên nhiều sông cạn kiệt cộng với hạn hán nghiêm trọng nhất trong vòng 500 năm.
Cùng một thời điểm, nếu như nạn cháy rừng bùng lên ở Tây Ban Nha thì tại New Zealand mưa lớn dữ dội.
Tuy nhiên, kinh hoàng nhất là những trận mưa lũ tàn phá đất nước Pakistan. Đến ngày 15 tháng 9,
đã cướp đi sinh mạng của gần 1.400 người và ảnh hưởng đến trên 33 triệu người,
cuốn trôi nhà cửa, đường bộ, đường sắt, vật nuôi và cây trồng.
Thiệt hại hiện dự kiến lên tới hơn 30 tỷ USD.
Cho đến nay, những vùng đất rộng lớn ở Pakistan đã trở thành mồ trôn cây trồng,
nhà cửa và hàng trăm nghìn gia súc. Gần 900 cơ sở y tế bị hư hại,
trong đó có 180 cơ sở bị phá hủy hoàn toàn, theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới WHO.
Với tình trạng nước ngập khắp mọi nơi, các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa cũng như nhiễm
chủng da đã xuất hiện tràn lan. Theo chính phủ Pakistan, chỉ trong tháng 8 vừa qua,
gần 200.000 ca tiêu chảy cấp và kiết lị đã được ghi nhận ở trẻ em tại các vùng lũ lụt.
Chưa hết, các tổ chức khí tượng thế giới lại cảnh báo về một mùa đông sắp tới. Nếu như mùa
hè nghiệt ngã bực nhất sắp qua, mùa thu đã tới, thì mùa đông cũng lại đã cận kề.
Mùa đông năm nay, châu Âu phải đối diện với việc thiếu hụt khí đốt,
cuộc sống sẽ trở nên khó khăn hơn rất nhiều. Trong khi đó, những dự báo cho rằng châu Á cũng
sẽ sớm đón những đợt nhiệt độ xuống thấp, kéo dài mang tính kỷ lục. Rất có thể từ đầu tháng
10 tới khu vực Bắc Á và Trung Âu sẽ bước vào những ngày đông giá cho dù mùa thu chưa qua.
Chiến sự tại Ukraine, giá dầu thô tăng, thiếu khí đốt và nạn lạm phát khiến nhiều người quên
mất rằng chúng ta đã và đang phải đối mặt với sự biến đổi khí hậu ngày một khốc liệt.
Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres cho rằng các nền kinh tế phát triển phải chịu
trách nhiệm về phần lớn lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính trong suốt triều dài lịch sử
của những nước này. Trong bối cảnh thảm họa lũ lụt mà Pakistan đang phải gánh chịu,
Tổng thư ký Liên Hợp Quốc đã kêu gọi cộng đồng quốc tế thiết lập một cơ chế mới về xóa nợ
cho các nước bị ảnh hưởng do biến đổi khí hậu. Ông Guterres kêu gọi các nước phát triển
hỗ trợ hiệu quả cho các nước đang phát triển bị ảnh hưởng nhiều nhất do biến đổi khí hậu để
xây dựng khả năng phục hồi và thích ứng với biến đổi khí hậu. Người đứng đầu Liên Hợp Quốc
nhấn mạnh đây không phải là sự hào phóng mà là vấn đề công lý.
Thưa quý vị, Thảm họa thiên nhiên thật sự đã tăng tốc đe dọa nhân loại. Mùa hè năm
2003 được coi là kỳ lạ bậc mít lịch sử từng ghi nhận. Khi nơi thì mưa như chút gây lụt lội,
gây lại nắng nóng như đổ lửa, gây hạn hán nghiêm trọng. Hiện nay biến đổi khí hậu đã khiến số
lượng thẩm họa trên phạm vi toàn cầu tăng cấp 5 lần trong 50 năm qua. Cuộc khủng hoảng thực
sự đã bắt đầu. Các hiện tượng như lũ lụt cháy rừng hạn hán, băng tàn xảy ra thường xuyên ở nhiều
nơi trên thế giới. Cụ thể, hôm 6-9, hơn 200 tạp chí y tế và sức khỏe trên thế giới đã đưa ra
một tuyên bố chung chưa từng có, trong đó cho rằng cuộc khủng hoảng y tế lớn nhất mà nhân loại
phải đối mặt chính là biến đổi khí hậu, chứ không phải đại dịch. Hai thẩm họa thời tiết chết
chắc nhất là vụ hạn hán ở Ethiopia năm 1983, đợt hạn hán khắc nghiệt khiến hơn 400.000 người
tử vong, và trận lốc xoáy năm 1970 ở Bangladesh. Lốc xoáy cũng tạo ra những cuộc sống cao hơn 5
m, phá hủy ba thị trấn Patukali, Baguna và Jalakati với khoảng 700.000 cư dân ngập trong
nước lũ, giao thông, liên lạc bị tê liệt. Quốc gia Nam Á nghèo nàn này hàng năm vẫn phải
gánh chịu những cơn bão. Năm 1970, giết chết hơn nửa triệu người. Năm 1991, một cơn bão khác cũng
làm thiệt mạng 143.000 người. Mỹ là nước phải gánh chịu thiệt hại kinh tế lớn nhất do các thảm
họa thời tiết. Năm vụ việc gây tổn thất lớn nhất toàn cầu đều nằm trong danh sách những cơn bão
đổ bộ vào Mỹ trong hai thập niên qua. Đứng đầu là siêu bão Katina năm 2005. Siêu bão Katina
đổ bộ vào nước Mỹ, tàn phá năm bang Venvi, Mexico và gây ra thảm họa thiên nhiên khủng
kiếp nhất lịch sử nước này. Sức gió tàn phá lên tới 205 km trên giờ. Katina cũng là thảm họa
thiên nhiên khủng kiếp nhất trong lịch sử Mỹ. Xét về hậu quả do nó gây ra, bão gây thiệt hại
164 tỷ USD và làm hơn 1.800 người tử vong. Các trận bão đứng ở vị trí thứ 2, 3, 4 đều
xảy ra vào năm 2017, lần lượt là Harvey, Maria và Ima. Sau khi Harvey tàn phá Houston,
Ima đã xếp hàng phía sau và nhanh chóng trở thành cơn siêu bão mạnh nhất lịch sử trên Đại
Tây Dương. Hiện tại, đến lượt siêu bão Maria tiếp bước và vẫn duy trì cấp 4, cấp 5 sau khi
quét qua quốc đảo Dominica, chuẩn bị đội bộ Puerto Rico cũng như quần đảo Virgin của Mỹ.
Dù vậy, theo dự đoán của chuyên gia, sẽ chẳng có gì bất ngờ nếu lại có thêm ít nhất 2 cơn bão
nữa. Theo New York Times, trong số 13 cơn bão được đặt tên tại Mỹ năm 2017, 7 trận đã trở
thành siêu bão. Tình hình tương tự hoặc nghiêm trọng hơn chỉ xảy ra trong 4 mùa bão kể từ
năm 1995. Trong số 7 cơn siêu bão này, lại có đến 4 cơn đạt mức cấp 3 trở lên.
Việc các cơn bão nối đuôi nhau diễn ra không phải là hiếm. Điều khác biệt của mùa bão năm 2017
là sự kết hợp của tần suất và cường độ. 6 cơn bão trong cùng một tháng có thể đã từng xảy ra,
nhưng 2 cơn bão cấp 4 cùng với 2 cơn bão cấp 5 xảy ra liền nhau được cho là rất bất thường.
Theo Trung tâm Dự báo Khí hậu, nhiều điều kiện khác nhau, trong đó có gió mùa mạnh phía Tây
Châu Phi kết hợp với nhau và khiến cho vùng biển Carribe, cũng như một phần của Đại Tây Dương,
trở thành một khu vực màu mỡ cho các cơn bão, hay còn gọi là khu vực phát triển chính.
Gần đây tần suất xảy ra các thảm họa tự nhiên ngày càng dày và mức độ ảnh hưởng của chúng ngày
một nghiêm trọng hơn. Tuy nhiên, điều may mắn là số người thiệt mạng do tác nhân này gây ra đã giảm đi
gần 3 lần trong 5 thập niên qua. Điều đó có được là nhờ những tiến bộ lớn mà các nước đã đạt
được trong hệ thống cảnh báo sớm và quản lý thiên tai. Biến đổi khí hậu là một trong số các yếu
tố được xem xét có thể làm ảnh hưởng đến hoạt động của các cơn bão. Dù vậy, những siêu bão không
phải là hiện tượng xảy ra quá thường xuyên đủ để các nhà khoa học thu thập dữ liệu nghiên cứu
chính xác mới liên quan này. Việc có nhiều siêu bão hơn cũng không đồng nghĩa với việc số lượng
siêu bão đổ bộ đất liền sẽ tăng lên và theo dự báo từ báo cáo khoa học khí hậu của Mỹ. Những
cơn bão nhiệt đới có cường độ trung bình sẽ có nhiều khả năng tăng cường thành siêu bão hơn trong
những thập kỷ tới. Bên cạnh đó, các siêu bão cũng mang đến lượng mưa lớn hơn trong tương lai vì
không khí ấm hơn có thể giữ lượng nước nhiều hơn. Nhiều nhà khoa học đều đồng ý rằng lượng mưa
kỷ lục của siêu bão Harvey trước đó chủ yếu đến từ nhiệt độ tăng. Thưa quý vị, trái đất đang tiến
gần đến điểm giới hạn không thể đào ngược về hỗn loạn khí hậu. Các hiện tượng thời tiết sâu
có xu hướng khác nhiệt hơn với tần suất xảy ra thường xuyên hơn, vì vậy vẽ ra bức tranh thẳng
góp về thực trạng cùng hoàng khí hậu trên thế giới hiện nay. Các nhà khoa học cảnh báo,
với mỗi mức nhiệt tăng lên, hàng chục triệu người trên thế giới sẽ phải hứng chịu các đợt nắng
nóng, lũ lụt nghiêm trọng cũng như tình trạng khát hiếm nước và thực phẩm. Trong khi nhiều động vật,
thực vật hoàng giáp có nguy cơ biến mất. Những thông tin vừa rồi cũng đã khép lại chương trình
của chúng tôi ngày hôm nay. Cảm ơn quý vị đã quan tâm theo dõi. Xin kính chào và hẹn gặp lại!