Tại sao PHỤ NỮ thời này KHỔ như “thời nay”_ _ Lịch sử Trung Quốc Tập 16

Dưới triều đại của nhà Tần và nhà Hán, các kinh thành có vai trò quan trọng hơn. Chính những kinh thành của Trung Quốc cổ đại là tiền đề cho các thành phố sau này. Kinh thành thường có hình vuông hoặc là hình chữ nhật. Xung quanh được bao phủ bởi những bức tường thành cao lớn. Mục đích chính là để thuận tiện cho việc phòng thủ trước sự tấn công của kẻ xâm lược. Phía trong kinh thành là những ô vuông nhỏ hơn, tạo thành hình lưới được gọi là các khu, giống như là khu phố. Người ta đoán rằng, cách phân chia này tạo điều kiện để có thể dễ quản lý dân cư và cũng như là dân số ở trong thành. Các tòa thành hội đủ những cơ sở hà tầng, phục vụ cho đời sống của con người, đặc biệt là ở Kinh Đô, ví dụ như là thành Lạc Dương hay là thành Trường An. Cũng vì thế mà nơi đây đã trở thành trung tâm phát triển văn hóa và xã hội của Trung Quốc. Mặc dù phần lớn người dân sống rải rét ở các vùng thôn quê, chỉ có những người giàu và một phần nhỏ dân số sống ở trong thành. Như như vậy cũng đã đủ tạo nên một nền văn hóa ở thời đại đó. Trên đường phố tắp nập những kẻ hoa người lại, dễ dàng thấy các quý tộc đang đi dạo ở trên đường. Họ thường tránh chạm vai với thường dân. Những tân lớp khác như là thương nhân, công nhân, lưu manh và gái đím thường bắt chước theo phong cách của giới quý tộc. Trong xã hội của người Trung Quốc cổ đại, nam giới thống trị là một trong những đặc điểm nổi bật trong hệ thống xã hội. Kể cả trong nhiều xã hội truyền thống, nam giới được coi là trụ cột và có tầm quan trọng siêu nhiên vì họ là những người đi kiếm thức ăn. Hoặc nếu ở trong những cộng đồng thuần nông thì họ lại là người làm ra thức ăn. Ở thời kỳ Trung Quốc cổ đại, đàn ông thì đi làm việc đồng án, còn phụ nữ thì ở nhà nuôi dạy con cái và chăm sóc gia đình. Dựa trên giới tính mà mỗi người sẽ đảm nhận vai trò khác nhau. Việc này đã xuất hiện từ thời tiền sử của Trung Quốc. Có lẽ nó có liên quan đến truyền thuyết về Thỏa Hồng Hoang của Trung Quốc tức là thời kỳ đầu tiên của vạn vật bắt đầu được tạo ra. Theo truyền thuyết, nữ hoa là một trong tam hoàng đã sắp xếp lại xã hội của người Trung Quốc bằng cách tạo ra hôn nhân và gia đình. Bà gánh vét các công việc nặng nhọc ở trong gia đình. Có lẽ vì thế mà vai trò của phụ nữ thường bị xem là gắn liền với bếp nút. Tuy nhiên, cũng có những truyền thuyết kể là rằng sau cái chết của Phục Hy, cũng là một trong tam hoàng là chồng của nữ hoa, bà đã trở thành một phụ nữ nắm giữ quyền lực tối cao. Nhưng trong thời Trung Quốc cổ đại, phụ nữ không được trực tiếp ngồi trên những vị trí quyền lực, nhưng họ cũng có thể tác động đến chính trị, đặc biệt là ở trong hoàng cung. Hoàng hậu hay là phi tầng và những nữ nhân khác mang trong mình dòng máu của hoàng gia thường sẽ có sức ảnh hưởng nhất định ở trong chính trị. Những bộ phim của người Trung Quốc về cung đấu hay là thăm cung bí sử thể hiện có phần hơi thái quá, nhưng cơ bản là cũng nêu được ra những tình tiết chính. Bản chất của các mối quan hệ liên quan đến giới tính cũng được thể hiện qua cách viết chữ của người Trung Quốc. Nam nhân trong cách viết của tiếng Trung Quốc được tạo nên từ chữ sức mạnh và cánh đồng lúa, thể hiện vai trò quyền lực và việc đi kiếm ăn của đàn ông. Còn chữ nữ nhân trong cách viết của người Trung Quốc được tạo nên từ chữ đoan trang và tôn trọng. Còn chữ bình yên trong tiếng Trung Quốc được kết hợp từ chữ nữ nhân với có thêm một cái mái nhà phía trên. Ý nói, nữ nhân thành da lập thất thì mới yên bình được. Còn chữ vợ trong cách viết của người Trung Quốc là chữ nữ nhân, có thêm một cây trội ở cái bên. Ý nói, phụ nữ gắn liền với việc nhà. Có ý kiến cho rằng chủ nghĩa xô văn nam giới hay chủ nghĩa nam giới cực đoan có nguồn gốc từ trong chính ngôn ngữ của Trung Quốc. Chủ nghĩa xô văn nam giới là niềm tin rằng đàn ông vượt trội hơn phụ nữ. Đây là những quan điểm cổ xưa và cho đến tận nay nó vẫn còn tồn tại ở trong nhiều giảng thức khác nhau, không chỉ riêng gì ở Trung Quốc mà còn có cả ở những quốc gia khác nữa. Ở trong nho giáo, chấp nhận cả vai trò của đàn ông và phụ nữ trong xã hội Trung Quốc, công nhận tầm quan trọng của phụ nữ trong vai trò làm mẹ và nội trợ. Tuy nhiên đàn ông vẫn thống trị xã hội. Vai trò của đàn ông, đặc biệt là được thể hiện qua việc gánh vác các nghi thức ở trong gia tộc, như là thờ cúng tổ tiên. Ngoài ra họ còn trở thành chiến binh, học giả, truy thức và quan chức ở trong triều đình. Trong hệ thống pháp luật của Trung Quốc cầu đại, vai trò của đàn ông được đảm bảo có thể chi phối nhiều kế trạng. Trong xã hội, tồn tại chế độ đa thê. Đàn ông có thể lấy nhiều vợ và có thể li hôn với người phối ngẫu nếu không sinh được con trai. Phụ nữ không được phép sở hữu tài sản riêng. Ở thời điểm này thì chưa có khái niệm về cổ hội môn, cho nên không có thứ gì có thể đảm bảo về an toàn tài chính cho người vợ từ phía chồng hay là gia đình. Vào thế kỷ thứ ba, nữ nhà thơ Phúc Xuân có thang thở rằng Thang ôi phận đàn bà, không có gì ở trên thế gian rẻ bằng. Đàn ông đứng tựa vào cánh cửa như các vị tiên từ trên trời hạ phàm. Lòng họ sông pha bốn bể, gió bụi bay ngàn dẫm. Không ai hoan hỉ khi có một bé gái chào đời, không có chỗ đứng trong gia đình của bé. Khi lớn lên lại chui rút ở trong phòng của mình, không dám nhìn thẳng vào mắt của người đàn ông. Không ai khóc thang khi cô rời khỏi nhà, giống như án mây khi mưa tạnh. Cô gái cúi đầu sửa soạn lại mặt mài, răng cô cắn vào môi đỏ mỏng. Cô cúi đầu xuống và quỳ xuống không biết bao nhiêu lần. Cô phải hạ mình, ngay cả với người hầu kẻ hạ. Tình yêu của đàn ông thì như sao ở trên trời, nhưng hoa hướng dương thì chỉ có thể hướng về phía của mặt trời. Trái tim của họ tách ra còn hơn thủy hỏa. Có hàng trăm nghìn thứ tệ nạn đang chồng chất lên cô gái. Gương mặt của cô thay đổi theo năm tháng. Phung quân thì đi tìm niềm vui mới. Họ từng như hình với bóng, bây giờ lại xa như hai vùng đất. Nhưng hai vùng đất này sớm ngày sẽ gặp lại nhau, còn hơn là chia lìa như hai tinh tú. Bài thơ tạm dịch của Phúc Xuân đã nói lên thân phận của người phụ nữ trong xã hội của Trung Quốc, thời kỳ cổ đại. Từ khi được sinh ra, đàn ông đã có địa vị cao hơn, được xem như là thần tiên gián thế, trong khi đàn bà lại bị xem như có thân phận thấp kém. Đàn ông thì được ra ngoài tung hoành tứ phương, trái ngược với hình ảnh của đàn bà bị giam trong nhà, trong căn phòng. Nhìn mặt của đàn ông còn không giám, ngày đêm chỉ lo trang điểm làm đẹp, lòng cầu mong sao có được sự quan tâm. Đàn ông mỗi lần quỳ xuống là xem như đánh đổ sự tung nghiêm, lòng tự trọng của mình. Còn đàn bà thì cả đời, không biết phải cuối đầu hạ mình quỳ xuống bao nhiêu lần, với bao nhiêu người. Thậm chí là với cả người hầu kẻ hạ, cũng còn thấy khổ thẹn. Tình yêu của đàn ông dành cho họ thì như sao trên trời, không bao giờ với tới. Còn người phụ nữ thì được ví như đỏ hoa hướng dương, chỉ hướng về phía mặt trời, tức là chỉ đi theo người đàn ông của mình. Trái tim của đàn ông thì chia ra như lửa với nước, ám chỉ tình yêu cũng bị chia ra, không dành trọn vẹn cho một người. Trong khi đàn bà thì phải chịu bao nhiêu tại nạn, từ phu quân, từ gia đình, từ xã hội và từ chính bản thân của họ, chỉ vì cái phận. Đến khi dung nhan không còn được như trước nữa, cho dù có trang điểm thì cũng không còn xinh đẹp. Đàn ông lại quay lưng đi, tìm niềm vui mới. Xưa kia họ dính với nhau như hình bầy bóng, thì nay chỉ như hai vùng đất xa lạ cách xa nhau. Người đàn bà vẫn mong mỏi một ngày nào đó họ sẽ trở về như ngày tháng trước kia. Trong lòng thì cắn răng chịu đựng, trước mọi sự đang diễn ra, mà không thể nào thay chuyển được. Dù biết rằng, thời gian thì vẫn cứ trôi đi, nhan sắc thì vẫn cứ tàn, phần người thì vẫn cứ thế. Nhưng cái mong muốn tan rồi hợp, vẫn đi theo bên họ. Bối phận của người phụ nữ trong xã hội Trung Quốc cổ đại là như thế đó. Dù có xuất thân nghèo hàng, hay là từ danh môn, hoàn thất, vẫn không thể nào tự chủ được cuộc đời của mình. Gã cho ai, yêu ai, cũng không thể nào tự quyết định. Những quan niệm nặng nề từ xã hội áp đặt lên người phụ nữ, những điều bất công khiến cho người ta phẫn nộ, những điều vô lý, ác độc đó từ đâu mà ra? Phải chăng là do chữ viết? Các người hán viết chữ Yên Bình đã ghép từ chữ nữ nhân, vẽ thêm một mái nhà phía trên mà ra. Quan niệm về phụ nữ phải thành gia lập thất thì mới được xem là Yên Bình, mới là mục đích sống của họ. Hay là do nền nông nghiệp, đàn ông phải đi ra ngoài kiếm ăn, đàn bà thì lại ở nhà trong con, không có ăn thì không thể sống, còn việc nhà không lo, thì cũng chẳng sao, chỉ là hơi bừa bộ một chút. Phải chăng vì thế mà vai trò của đàn ông này cao hơn hay sao? Hay sâu xa hơn nữa là do truyền thuyết về nữ hoa giúp chồng sắp xếp lại xã hội bằng cách tạo ra gia đình và hôn nhân. Cái chữ giúp chồng có chăng làm người ta nghĩ tới ở đây chỉ là phụ mà thôi, chứ không phải là chính. Vai trò của người phụ nữ bị phù thuộc. Vì sao vợ giúp chồng, chứ không phải là chồng giúp vợ? Để tìm hiểu căng nguyên của những sự bất cập này có lẽ sẽ tốn nhiều thời gian và công sức. Nhưng điều mà chúng ta biết được là từ năm thứ 300 đến năm 2023 có người đã lật đổ đi rất nhiều khái niệm, quan niệm cổ hữu đó. Những thứ không có căn cứ, không có tư duy, không có trí toạc. Chúng ta không biết kẻ nào đã tạo ra sự bất bình nặng đó hay là duyên cớ nào. Nhưng ta biết rằng chính chúng ta sẽ là những người lật đổ những điều không đúng đáng đó. Không chỉ riêng ở Trung Quốc, mà còn ở những quốc gia phương Đông và phương Tây khác. Chúng ta không lật đổ con người, mà chúng ta lật đổ những khái niệm về sự bất bình nặng vẫn còn len lõi đâu đó trong xã hội này. Và đây cũng là tại bộ nội dung của showride lần này. Đừng quên nhớ đăng ký để không bỏ lỡ showride kế tiếp. Nếu bạn có quan tâm tới những chưu đề khác thì có thể ghé thăm các kênh khác của quần đọc podcast. Còn bây giờ thì mình xin cảm ơn và hẹn gặp lại vào podcast showride kế tiếp.