Người quân tử trọng lời hứa giữ chữ tín, đức tự phong phú

Người quân tử trọng lời hứa, giữ chữ tính, đức tự phong phú. Nói lời nhất định giữ lời, làm việc nhất định kiên trì đến khi có kết quả. Người xưa cho rằng nói lời hứa là một sự việc vô cùng nghiêm túc. Người quân tử không khinh xuất hứa hẹn bừa bãi, làm không được thì sẽ không tùy thiệt nói. Nhưng nếu là việc mà họ nhận lời thì bất kệ có khang thế nào đi nữa, họ cũng sẽ nghĩ trong phương ngàn kế để làm bằng được. Chu Huy giữ chữ tính, giữ lời hứa. Chu Huy đời nhà Hán khi học ở Thái học đã kết giao với Trương Kham, một quan chức hiện đạt. Trương Kham rất không phục đức hạnh của Chu Huy và rất quan trọng ông. Nhưng Chu Huy cho rằng mình chỉ là một Thái học sinh nên không dám qua lại quá thân mật với Trương Kham. Một lần Trương Kham nói với Chu Huy rằng ông là người biết giữ bình, rất đáng tin cậy. Tôi có thể phó thác vợ con tôi cho ông. Đối với Chu Huy mà nói Trương Kham là một vị tiền bối đức cao vọng trọng. Đối với những lời nói trang trọng này, Chu Huy không biết phản ứng như thế nào, chỉ cung kính chắp tay. Sau khi Trương Kham mất bởi vì là quan thanh liêm nên không để lại tài sản gì, Chu Huy nghe nói gia đình của Trương Kham rất nghèo có liền đích thân đến thăm và thường tiếp tế tiền bạc lương thực. Con trai của Chu Huy không hiểu nổi bàn hỏi cha và Trương Kham có mối giao tình thâm hậu gì ạ. Chu Huy nói Trương Kham đã có lời phó thác tri kỷ với cha, trong đồng cha đã nhận lời rồi. Chu Huy còn có một người bạn tên là Trần Úp. Trần Úp qua đời quá sớm để lại người con trai là Trần Hữu. Thế là Chu Huy dốc hết sức mình giúp Trần Úp hoàn thành trách nhiệm của người cha. Một lần tháng thú Nam Dương mà con trai Chu Huy ra nằm quan, Chu Huy tả từ và tiến cử Trần Hữu. Một năm Nam Dương xảy ra nạn đói, Chu Huy đem hết tiền của trong nhà ra cứu trợ người dân xung quanh. Sau này thì Chu Huy làm quan đến chức thượng thư lệnh, con trai của ông là Chu Hạm làm thừa tướng, cháu trai của ông là Chu Mục làm thứ sự ký châu. Mọi người đều nói đây là kết quả do đức hạnh Chu Huy giữ trực tính, giữ lời hứa, vui lòng giúp đỡ mọi người mà có được. Trích Hậu Hoán Thư Dương Công Không Thăm Tiền Danh thần triệu minh là Dương Bác có cha là Dương Công, là một thương nhân từng kinh doanh ở khu vực Hoài Dương. Đương thời có một thương nhân buôn múi đến từ Quang Trung, đem 1.000 lượng bạc gửi ở nhà họ Dương, nhờ Dương Công tạm thời bảo quản giúp. Không ngờ sau khi người thương nhân buôn múi kia ra đi mà không trở lại, Dương Công không biết làm thế nào bạn đem 1.000 lạng bạc trôn ở trong chậu hoa cảnh. Bên trên trồng hoa, ông còn phái người đến Quang Trung tìm kiếm vì thương nhân kia, cuối cùng cũng tìm được gia đình thương nhân buôn múi. Nhưng thật không ngờ thương nhân này đã qua đời rồi, trong nhà chỉ còn một người con trai. Sau khi biết tin thì Dương Công liền mời con trai thương nhân đến nhà và chỉ vào chậu hoa rồi nói, đây là số tiền cha cậu lúc còn sống đã phó thác gửi tôi, bây giờ giao lại cho cậu đem về nhà đi. Con trai người thương nhân đó vô cùng kinh ngạc không dám nhận, Dương Công nói, đây là tài sản gia đình cậu, sao lại phải thoái thác. Thế là ông kể lại đầu đuôi câu chuyện, con trai người thương nhân vô cùng cảm động liền bái tạ và đem số bạc đó về. Sau này con trai của Dương Công là Dương Bác, độ tiến sĩ, làm quang đến chức thượng thư bộ lại. Con trai Dương Bác là Dương Tuấn, cũng độ tiến sĩ, làm quang tới chức thượng thư bộ hồ. Câu chuyện Dương Công trung hậu nhận lời ủy thác của người, không bị đồng lòng bởi tiền tài, có nhân cách tiết tháo khiến người ta có thể tin tưởng, phó thác con cái và sinh mệnh. Thế nên đức lớn để lại đời sau, cháu con đời đời phú quý vinh hiển, đã chính thực trời ban phúc cho người có đức dạy quả công hoài xa một ly. Người xưa giữ gìn lệ hứa, nói đi đôi với làm, đối với một lời giao phó thì cả đời không quên. Vì thế thực sự trở thành người có lương tri, chính nghĩa và cảm ơn. Thực hiện cam kết giữ chữ tính thực sự là điểm mối chốt làm người, là yêu cầu của tiêu chuẩn đạo đức đối nhân sự thấy, là trung thực với lương tâm của mình và có trách nhiệm với người khác, trích đức dục cổ giam.