CHÂU Á: Châu Lục Rộng Lớn Nhất Thế Giới Có Gì Thú Vị | Ghiền Địa Lý

ĐỒNG NAI TƯƠI ĐẸP
2K người theo dõi
404 Lượt xem video·31 thg 7, 2024
CHÂU Á: Châu Lục Rộng Lớn Nhất Thế Giới Có Gì Thú Vị | Ghiền Địa Lý
Chào mừng các bạn đã quay trở lại với video của Ghiền Địa Lý.
Nếu ai đó hỏi bạn đâu là châu Lục rộng lớn nhất hành tinh hay đâu là châu Lục đông dân nhất thế giới thì chắc chắn bạn sẽ nhanh chóng có được câu trả lời.
Vâng, nó chính là châu Á. Châu Lục này không chỉ rộng lớn về diện tích hay dân số mà còn là châu Lục có sự đa dạng vượt trội về thiên nhiên,
sử hữu sự phong phú về chủng tộc và tôn giáo, được xem là cái nôi của những nền văn minh lớn như Ấn Hằng, Lưỡng Hà.
Và tất nhiên, Việt Nam của chúng ta cũng là một quốc gia thuộc châu Lục này.
Vậy, châu Á có điều gì thú vị? Châu Á có điều gì hấp dẫn? Liệu Việt Nam có cái gì đứng nhất tại châu Á hay không?
Cùng Ghiền Địa Lý khám phá và tìm hiểu trong video này, các bạn nhé!
Trước khi đi vào nội dung video ngày hôm nay, các bạn hãy nhớ là đăng ký kênh, chia sẻ để ủng hộ kênh nữa. Xin chân thành cảm ơn các bạn rất là nhiều!
1. Về các yếu tố địa lý
Có thể nói, châu Á chính là lục địa sử hữu các đặc điểm địa lý phức tạp và đa dạng nhất trong số các châu lục trên trái đất.
Đây là khối lục địa khổng lồ, nằm hoàn toàn trên bán cầu Bắc, được xem là một bộ phận của khối lục địa Á-Âu.
Tổng diện tích của khu vực đất liền là 41,5 triệu km2. Nếu tính cả diện tích các đảo phụ thuộc thì rộng từ 44,4 triệu km2.
Cao số này đã giúp châu Á trở thành châu lục rộng nhất thế giới, bao phủ 8,7% tổng diện tích trái đất và 29,4% tổng diện tích lục địa.
Với diện tích tự nhiên rộng lớn, châu Á được xem là khu vực có lịch sử phát triển, cấu tạo điện chất phức tạp nhất và địa hình bề mặt bị chia cắt mạnh nhất.
Song song với đó, châu Á cũng là nơi chứng kiến sự phân hóa cảnh quan và khí hậu vô cùng phong phú rõ rệt.
Với sự phối hợp của các điều kiện tự nhiên đa dạng nói trên, châu Á đã hình thành 5 khu vực địa lý tự nhiên có đặc điểm hoàn toàn khác biệt,
bao gồm Bắc Á, Trung Á, Đông Á, Đông Nam Á, Nam Á và Tây Nam Á.
Về mặt giới hạn, lãnh thổ châu Á kéo dài từ vùng cực Bắc đến vùng dích đạo.
Nếu tính cả phần diện tích trên biển thì tiếp giáp 4 châu lục, bao gồm châu Phi ở phía Tây Nam, châu Âu ở phía Tây Bắc,
châu Úc ở phía Đông Nam và Bắc Mỹ thuộc châu Mỹ ở phía Đông Bắc.
Ngoài ra, các mặt Bắc, Đông và Nam đều tiếp giáp với các đại dương, theo thứ tự là Bắc Băng Dương, Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương.
2. Về địa hình
Qua phát triển lâu dài của đại lục Á-Âu nói chung cùng với cấu trúc địa chất phức tạp đã làm cho địa hình của châu Á phân hóa rất đa dạng.
Bề mặt địa hình bị chia cắt rất mạnh theo chiều thẳng đứng, hội tụ đầy đủ các dạng địa hình nằm xe kẽ.
Các dạng núi ở châu Á chạy theo nhiều hướng khác nhau, trong đó 2 hướng chính là Đông Tây và gần Đông Tây, Bắc Nam và gần Bắc Nam.
Cấu trúc sơn văn đa dạng đã trở thành yếu tố quyết định phần chia ảnh hưởng của các đại dương đối với phần diện tích lục địa kề cận.
Địa hình là phần phía Bắc chịu ảnh hưởng của Bắc Băng Dương, phần Đông chịu ảnh hưởng của Thái Bình Dương
và phần Nam và Tây Nam chịu ảnh hưởng của Ấn Độ Dương và địa Trung Hải.
Một số dạng núi chính ở châu Á là Himalaya, Thiên Sơn, Côn Luân, An Tài.
Việt Nam cũng sự hữu nhiều dạng núi quan trọng, đặc biệt là đỉnh Phan Xipang, nóc nhà của Đông Dương với độ cao 3.143m.
3. Về khí hậu
Có thể nói, châu Á là châu lục duy nhất trên thế giới có đầy đủ các kiểu khí hậu gió mùa, gió mùa xích đạo, gió mùa nhiệt đới, cận nhiệt đới và ôn đới.
Sự đa dạng này xuất phát từ việc lãnh thổ kéo dài từ cực Bắc cho đến xích đạo,
dẫn đến lượng bức xạ mặt trời phân bố không đều, giảm dần từ Nam lên Bắc.
Ở châu Á, khí hậu chủ yếu là các kiểu khí hậu gió mùa và các kiểu khí hậu lục địa.
Trong đó, khí hậu gió mùa gồm có khí hậu gió mùa nhiệt đới, chủ yếu phân bố ở khu vực Nam Á và Đông Nam Á,
khí hậu gió mùa cận nhiệt và ôn đới tập trung ở vùng Đông Á.
Đặc biệt, Nam Á và Đông Nam Á là hai khu vực có tổng lượng mưa vào loại cao nhất trên thế giới.
Tương tự như tên gọi, nhóm các kiểu khí hậu lục địa phân bố chủ yếu trong các vùng nội địa và khu vực Tây Nam Á,
với đặc trưng là mùa đông khô và lạnh, mùa hạ khô và nóng.
Lượng mưa và độ ẩm không khí ở đây tương đối thấp,
hình thành hai loại cảnh quan chủ yếu ở vùng nội địa và Tây Nam Á là hoang mạc và bán hoang mạc.
4. Về đặc điểm thiên nhiên
Được xem là thánh địa của những dòng sông, châu Á sự hữu nhiều hệ thống sông lớn bậc nhất thế giới.
Đáng chú ý, sông ngòi châu Á phân bố không đều và có chế độ nước chảy khá phức tạp.
Bắc Á, Đông Á, Đông Nam Á là những khu vực có mạng lưới sông ngòi dài đặc,
tranh lệch khá nhiều so với khu vực Tây Nam Á và Trung Á.
Một vài hệ thống sông lớn ở châu Á thường được nhắc đến là sông Dương Tử, sông Hoàng Hà Trung Quốc,
sông Mê Công chảy qua 6 nước, trong đó có Việt Nam, sông Lê Na, Nga, sông Idis, Trung Á.
Với đặc điểm địa hình và khí hậu phức tạp,
các đới cảnh quan tự nhiên ở khu vực châu Á cũng phân hóa vô cùng đa dạng,
chiếm thỉ lệ lớn nhất là rừng lá kim hay rừng tai ga tập trung chủ yếu ở Đông Tây và Sơn Nguyên Trung, Sydney.
Ngoài ra, còn có rừng cận nhiệt Đông Á, rừng nhiệt đới ẩm ở Đông Nam Á và Nam Á.
Tuy nhiên, dưới tác động của bàn tay con người, hầu hết các loại cảnh quan ở châu Á trừ rừng lá kim đều đã bị biến đổi,
trở thành đất nông nghiệp, khu dân cư và khu công nghiệp.
Điều này đã trở thành vấn nạn vô cùng nhức nhối ở nhiều quốc gia.
Một đặc điểm nổi bật khác của thiên nhiên châu Á chính là nguồn tài nguyên phong phú.
Đáng chú ý là tài nguyên khoáng sản, với chữ lượng hết sức dồi dào,
biến trong lục này trở thành mỏ vàng béo bở và thường xuyên ở trong tình trạng bị giòm ngó.
Các khoáng sản chủ yếu bao gồm vàng, than đá, dờ mỏ, khí đốt, đồng thiếc.
Ngoài ra, đây cũng là khu vực sử hữu nguồn tài nguyên đất, nước, rừng, thực vật và động vật đa dạng trù phú.
Bên cạnh những thuận lợi, thiên nhiên châu Á cũng gây nên nhiều khó khăn cho con người,
đặc biệt cuộc sống của người dân khu vực Duyên Hải Đông Nam Á, Nam Á còn bị đe dọa thường xuyên bởi thiên tài, núi lửa.
5. Đặc điểm dân cư, xã hội
Theo số liệu thống kê của Liên Hợp Quốc được công bố trên trang dân số.org,
dân số châu Á tính đến ngày 11.10.2022 là 4.727.347.114 người, chiếm 59,27% dân số thế giới.
Điều này cũng đồng nghĩa với việc châu Á hiện đang đứng thứ nhất trên thế giới về dân số, áp đảo hoàn toàn so với các châu lục khác.
Chỉ tính riêng dân số Trung Quốc đã chiếm đến 18.17% tổng dân số thế giới,
Ấn Độ cũng không kém cạnh với tỷ lệ đạt mốc 17.68%. Mật độ dân số của châu Á là 152 người trên km vuông.
50.90% dân số châu Á sống ở khu vực thành thị.
Độ tuổi trung bình ở khu vực châu Á là 32 tuổi, gần tương đương với độ tuổi trung bình của người Việt Nam.
Trước đây, châu Á từng được biết đến với tỷ lệ gia tăng dân số nhanh chóng,
là tăng nhân trình yếu dẫn đến bùng nổ dân số, gây áp lực cho nền kinh tế và tài nguyên môi trường.
Hiện nay, mặc dù dân số các nước vẫn đang có chiều hướng tăng,
song châu lục này lại phải đối diện với một vấn đề khác, đó chính là tình trạng gia hóa dân số.
Với tỷ lệ sinh giảm kỷ lục, số người trong độ tuổi nghỉ hưu ngày càng tăng,
các nước như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc đang phải đối mặt trực tiếp với bài toán khó này.
Theo số liệu dự đoán của UNPFA, Việt Nam cũng là một quốc gia châu Á có tốc độ giả hóa dân số nhanh nhất thế giới.
Ngoài ra, tình chất phức tạp của dân cư châu Á còn được thể hiện ở sự đa dạng chủng tộc
với người Europeoid ở Tây Nam Á, Trung Á và Nam Á,
Mongoloid ở Bắc Á, Đông Á và Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam.
Cuối cùng là một bộ phận nhỏ những người thuộc chủng tộc Uraloid phân bố giải sát ở Đông Nam Á và Nam Á.
Châu Á còn được biết đến như cánh nôi của tôn giáo và nền văn minh nhân loại.
Đây cũng chính là nơi ra đời khai sinh bốn tôn giáo lớn có sức ảnh hưởng nhất trên thế giới hiện nay,
bao gồm Kỳ Tô giáo hay còn gọi là Thiên Chúa Giáo từ Palestine, Ấn Độ Giáo và Phật Giáo từ Ấn Độ.
Cuối cùng là Hồi giáo bắt nguồn từ Ả Rập Xê Út.
Người dân các nước châu Á rất tôn trọng các giá trị văn hóa truyền thống, bao gồm cả dân đồng Việt Nam.
6. Đặc điểm Kinh tế
Sàn bằng những trở ngại về mọi mặt, kinh tế châu Á đã có bước chuyển mình mạnh mẽ
với những tấm gương vượt khó vươn lên như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ
trở thành những cái tên móng mặt trên bản đồ kinh tế toàn cầu.
Theo số liệu thống kê của Tổ chức Tiền tệ Thế giới IMF, năm 2021,
Trung Quốc là nền kinh tế có GDP cao nhất ở châu Á, tiếp theo là Nhật Bản, Ấn Độ, Hàn Quốc và Indonesia.
Tỉ trọng GDP cũng chứng kiến sự tranh lệch rõ rệt,
thể hiện thông qua sự bành trướng của 5 nền kinh tế lớn nói trên.
Trong khi đó, Đông Timor là nền kinh tế có quy mô GDP nhỏ nhất châu Lục.
GDP bình quân đầu người của các quốc gia châu Á cũng đang có triều hưởng tăng,
tỉ lệ thuận với mức độ phát triển kinh tế của toàn châu Lục.
Qatar là quốc gia có mức GDP trên người cao nhất trong khu vực,
theo sau là Singapore, Israel, Hồng Kông, các tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Nhật Bản.
Bên cạnh đó, châu Á cũng có đến 12 nền kinh tế đạt mức GDP PPP trên 1.000 tỷ đô
và 30 nền kinh tế sẽ có GDP PPP trên 100 tỷ đô.
Cùng với đó, châu Á có 4 nền kinh tế nằm trong top 10
và 21 nền kinh tế nằm trong top 50 nền kinh tế có quy mô GDP PPP hàng đầu thế giới.
Cơ cấu nền kinh tế châu Á hiện nay vẫn bao gồm 3 mảng chính là Nông nghiệp, Công nghiệp và Dịch vụ.
Trong đó, Ấn Độ, Trung Quốc, Thái Lan, Việt Nam vẫn tiếp tục giữ vững vị thế
góp mặt trong danh sách các cường quốc xuất khẩu lương thực lớn nhất thế giới.
Các ngành dịch vụ và sản xuất công nghiệp cũng được các quốc gia trú trọng phát triển,
dẫn đầu là Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore.
Riêng đối với nền kinh tế của Nga và một số quốc gia Trung Đông như Iraq, Iran,
Ả Rập Xê Út, ngành công nghiệp khai thác và xuất khẩu dầu mỏ chếm 1 tỷ trọng rất cao.
7. Những cái nhất thế giới của châu Á
1. Châu Lục có nhiều núi lửa nhất
Hệ thống núi lửa châu Á tập trung chủ yếu ở giề phía đông lục địa,
đặc biệt là tại các quần đảo như Indonesia và Nhật Bản.
2. Con sông dài nhất
Sông Trường Giang Dương Tử với chiều dài 6.300 km, bắt nguồn từ cao nguyên tỉnh Thanh Hải.
Đây cũng là con sông dài thứ 3 thế giới sau sông Amazon ở Nam Mỹ, sông Nin ở Ai Cập.
3. Hòn đảo lớn nhất
Borneo ở đông Nam Á là đảo lớn nhất châu Á và lớn thứ 3 thế giới, sau Greenland, New Kenya.
Diện tích của hòn đảo này là hơn 740.000 km2,
thuộc chủ quyền của 3 nước Indonesia, Malaysia và một phần nhỏ thuộc Brunei.
4. Sa mạc lớn nhất
Gobi là sa mạc lớn nhất châu Á và lớn thứ 5 trên thế giới,
trải rộng gần 1,3 triệu km2 trên một phần khu vực Bắc, Tây Bắc Trung Quốc và Nam Mông Cổ.
5. Đồng băng lớn nhất châu Á
Danh hiệu đồng băng lớn nhất châu Á thuộc về đồng băng Tây Siberia-Nga
với tổng diện tích khoảng 2 triệu 530.000 km2.
Đây cũng được coi là vùng đất thấp không gián đoạn với nhiều đầm lầy lớn nhất thế giới.
6. Ngọn núi cao nhất
Danh hiệu ngọn núi cao nhất thế giới hiện đang thuộc về đỉnh Everest,
với độ cao được ghi nhận lên đến 8848,86m.
Đỉnh núi này chạy qua biên giới giữa Trung Quốc và nước láng giềng Nepal.
7. Hồ nước ngọt sâu nhất
Theo Wikipedia, hồ Baikal thuộc địa phận Nga chính là hồ nước ngọt sâu nhất thế giới.
Đây là hồ nước ngọt có lượng nước lớn nhất thế giới, chiếm khoảng 22-23%,
tổng lượng nước ngọt không bị đồng băng quanh năm trên bề mặt thế giới.
Đội sâu tối đa của hồ là 1.642m, tức khoảng 5.387ft và cũng là hồ lâu đời nhất thế giới.
Xét về diện tích bề mặt, đây là hồ nước lớn thứ 7 trên thế giới.
8. Hồ lớn nhất thế giới
Dikaspi là hồ nước lớn nhất thế giới với cả diện tích và thể tích.
Diện tích mặt nước là 371.000km2, lớn hơn diện tích Việt Nam và thể tích là 78.200km2.
Nó cũng là một trong những hồ nước sâu nhất thế giới với đội sâu hơn 1.000m.
9. Hang động lớn nhất
Nằm trong quần thể Hang động Phong Nha-Kẻ Bang,
Hang Sơn Đòn thuộc địa phận tỉnh Quang Bình chính là hang động tự nhiên lớn nhất thế giới.
Hang có chiều rộng 150m, cao hơn 200m, chiều dài gần 9km và tổng thể tích lên đến 36.8 triệum3.
10. Tòa nhà cao nhất hải tình
Kể từ khi khánh thành vào năm 2010, Buji Khalifa vẫn giữ vững danh hiệu là tòa nhà cao nhất trên thế giới.
Sựng dựng hiên ngang với độ cao tới 828m, Buji Khalifa có cả thảy 163 tầng.
11. Quốc gia lớn nhất
Với diện tích là 9.596.961km2, Trung Quốc là quốc gia có diện tích lục địa lớn thứ tư trên thế giới.
Giai diện trong khu vực châu Á, Trung Quốc chính là đất nước rộng lớn nhất ở đây.
12. Quốc gia nhỏ nhất
Maldives là quốc gia nhỏ nhất châu Á và là quốc gia Hồi giáo nhỏ nhất thế giới với diện tích chỉ 298km2.
Đây cũng là quốc gia bằng phẳng nhất thế giới, bao gồm 26 đảo San Ho Vong, 1.200 đảo nhỏ.
13. Quốc gia không giáp biển có diện tích lớn nhất
Trong số 43 quốc gia không giáp biển trên toàn thế giới,
Kyrgyzstan với diện tích 2.7 triệu km2 chính là đất nước lớn nhất.
Quốc gia Trung Á này được bao quanh bởi 5 nước, Trung Quốc, Kyrgyzstan, Nga, Turkmenistan và Uzbekistan.
Trừ Trung Quốc và Nga, 3 nước còn lại cũng không giáp biển.
14. Quốc gia giàu nhất, nghèo nhất
Theo số liệu thu thập được, trong năm 2020, quốc gia giàu nhất châu Á hiện tại là Trung Quốc,
trong khi đất nước nghèo nhất trong khu vực là Afghanistan, kể đến là Triều Tiên và Germany.
15. Quốc gia xuất khẩu gạo nhiều nhất
Với lợi thế về điều kiện tự nhiên và lịch sử phát triển nông nghiệp lâu đời,
Ấn Độ, Việt Nam và Thái Lan đang là những ông lớn,
chiếm giữ 3 vị trí đầu bảng để trở thành cương quốc xuất khẩu gạo nhiều nhất thế giới.
16. Quốc gia xuất khẩu dầu mỏ nhiều nhất
Được xem là nguồn cung dầu mỏ lớn bậc nhất trên thế giới,
các đại diện đến từ châu Á, gồm Nga và Ả Rập Xê Út
chính là 2 quốc gia dẫn đầu về sản lượng dầu mỏ xuất khẩu tính trên phạm vi toàn cầu.
Xếp thứ 4 và 5 trong danh sách này là Iran và Trung Quốc.
17. Thành phố đông dân nhất
Theo các số liệu thống kê từng đến nay,
Tokyo chính là thành phố đông dân nhất châu Lục và thế giới, ước tính hơn 3.7 triệu 435.000 người.
Xếp thứ 2 và 3 lần lượt là những đại diện đến từ Ấn Độ, thành phố Delhi và thành phố Thượng Hải, Trung Quốc.
Vâng, được mày danh là châu Lục có nhiều cái nhất nhất trên thế giới,
châu Á đã và đang trở thành điểm đến thú vị được bạn bè thế giới quan tâm.
Thông qua hành trình khám phá châu Á hùng vĩ,
Ghiền Địa Lý hy vọng rằng video này mở ra những góc nhìn mới về thiên nhiên,
kinh tế và xã hội của các quốc gia trong khu vực phương Đồng.
Và nếu như cảm thấy thú vị, các bạn đừng quên bấm đăng ký, bật chuông thông báo và chia sẻ kênh.
Còn bây giờ, xin chào và hẹn gặp lại các bạn ở các video tiếp theo!
