Tam Tự Kinh - Đọc sách luận bút - Bài 8

Tâm Tự Kinh, read the book Luân Bút, chapter 8, wrote Thủy Hỏa, Mộc Kim Thổ, Thử Ngũ Hành, Bồn Hồ Số. Tạm dịch rằng Thủy, Hỏa, Mộc, Kim, Thổ, Ngũ Hành này về cân bản là theo lẽ tự nhiên. Dịch nghĩa tham khảo, Ngũ Hành là chỉ kim, mộc, thủy, hỏa, thổ, kim loại, cỗ, nước, lửa, đất. Người Trung Quốc cổ đại cho rằng, đây là những thứ cơ bản cấu thành các loại sự vật trong vũ trụ. Giữa chúng với nhau đồng thời có sự tương sinh tương khác, tức là cái này sinh ra cái kia, đồng thời cái này cũng triệt tiêu cái khác, đó là do nguyên lý của tự nhiên quyết định. Đọc sách Luân Bút, ở hai bài trước, từ số một đến số vạn nói về nguồn gốc của vạn vật và con người trong tự nhiên, cho con người có được một vũ trụ quan rộng lớn một cách tự nhiên, đọc rằng mối quan hệ giữa con người và tự nhiên vốn là nhất thể và có liên hệ tương hổ với nhau. Vì vậy, trong cuộc sống hàng ngày, cần hiểu rõ về sự thay đổi của bốn mùa, ở đây nhắc nhở con người phải chú ý thuận theo nhịp điệu của bốn mùa, cần phải phù hợp, không thể làm trái lẽ trời. Nếu không thân thể sẽ không khỏe mạnh, cây trồng sẽ không phát triển tốt. Đây cũng là vũ trụ quan của Đảo Gia, khái niệm thiên văn địa lý rằng ở đây là khái niệm thiên nhân hợp nhất. Cho nên sau đây sẽ tiếp tục giải thích thêm một bước nữa về phép tác tự nhiên trong tam giới mà người xưa hiểu biết được. Đó là ngũ hành cấu thành vạn sự vạn vật trong vũ trụ, chúng tương sinh tương khác lẫn nhau, cân bằng thì an, không cân bằng thì loạn. Theo quy luật này, chúng ta thấy rằng khi hiểu được mối quan hệ đối ứng giữa ngũ hành với ngũ tạng của con người, ngũ vị và các mùa, thì có thể nắm rõ đạo lý cơ bản của dưỡng sinh, có thể thuận theo quy luật tự nhiên mà sinh hoạt cho điều độ. Ví dụ như mùa xuân, ngũ hành thuộc mộc, tương ứng với gió, tạng gan, màu xanh, vị chua, nóng giận, thế nên mùa xuân phải dưỡng gan. Mùa xuân ăn nhiều rau xanh, vị chua nhập gan, tức giận sẽ tổn thương gan, nên ăn gì để dưỡng gan, do lớn cần dưỡng ấm. Hết hảy đều có thể nắm rõ. Lại ví dụ như tạng thận, nhìn xưa qua cũng hiểu, thận thuộc về thủy, đối ứng với bảng quang, dương, ảnh. Do đó, chúng y hiểu rằng nếu thận không tốt thì những thứ liên quan đến nó đều sẽ có vấn đề, sức tư duy, xương và bài tiết đều không ổn. Nếu bạn thấy người bệnh thận thì không nên cho ăn quá mặn, vì thức ăn mặn trực tiếp đi vào thận, gây ảnh hưởng rõ rệt. Tuy nhiên, người bình thường mà thiếu muối sẽ không có sức lực, đều là đạo lý này, vị mặn trực tiếp nhập tảng thận. Màu đen lại thuộc thủy, vì vậy ăn đồ ăn có sắc đen có thể có tác dụng bảo giữ thận. Có câu nói ở Trung Quốc là bị dọa sợ tè ra quần, chính là ý nói rằng cảm xúc sợ hãi sẽ gây ảnh hưởng đối với thận. Thận bị kích thích thì bảng quang liền xảy ra vấn đề, khiến nước tiểu tháo ra ngoài không kiểm soát được. Hơn nữa, ngũ tạng phải cân bằng, ví dụ ăn nhiều đồ ngọt, vị ngọt trong ngũ hành thuộc thổ, đối ứng với tỉ, lá lách, thổ khắp thủy, thì cái bị tổn thương chính là thận. Do đó, nhiều trẻ em ăn đồ ngọt nhiều, xương cốt không rắn chắc, răng cũng không tốt, dễ bị sâu răng, chính là đạo lý này. Bất cứ bộ phận nào quá mạnh quá yếu, đều có hại cho sức khỏe. Nói cách khác, khi nắm vững các mối quan hệ cơ bản do ngũ hành tạo thành, thì việc cơ thể mình làm sao thuận ứng với tự nhiên, làm sao không chế cảm xúc, tất cả mọi thứ đều bao gồm trong ấy. Đó là quan niệm dưỡng sinh rộng lớn rất hoàn chỉnh và cân bằng. Ở tầng diện nho da, cổ nhân nói đến những lý này, chủ yếu là vì quốc Thái dân an, đất nước Thái Bình, dân chung yên ổn. Do đó, hết thầy học vấn liên quan đến con người, đều liên quan đến đạo lý ngũ hành và được sử dụng vô cùng rộng rãi. Đây chỉ là một ví dụ về sức khỏe. Câu chuyện học thuyết ngũ hành tương sinh tương khác Học thuyết ngũ hành nói rõ về nguồn gốc và sự biến hóa đa dạng của vạn sự vạn vật trên thế giới. Giữa ngũ hành với nhau có sự tương sinh tương khác. Tương sinh tức là mối quan hệ giúp cho sinh sôi, nuôi sống, thúc đẩy phát triển, tương khác bao hàm ý khắc chế, kim nến, loại trừ, trói buộc. Nguyên lý tương sinh trong ngũ hành tức là Kim sinh Thủy, Thủy sinh Mộc, Mộc sinh Hỏ, Hỏ sinh Thổ, Thổ sinh Kim chú thích 1 Còn tương khác là Kim khắc Mộc, Mộc khắc Thổ, Thổ khắc Thủy, Thủy khắc Hỏ, Hỏ khắc Kim chú thích 2 Mối quan hệ tương sinh tương khác này của ngũ hành đã duy trì sự sinh trường bình thường và phát triển hài hòa của sự vật. Theo truyền thuyết, có một người tên là Chứ Diễn đã đưa ra lý luận về ngũ hành. Ông cho rằng người làm thiên tử thì át phải có một đức trong ngũ hành thì mới ngồi lên ngôi vị hoàng đế được. Nếu như đức hành của người làm vua đó mà yếu thì sẽ bị một hành khác trong ngũ hành thay thế. Nghe nói hoàng đế có thổ đức nên ông làm vua. Nhưng về sau, thổ đức suy yếu, Mộc đức khắc Thổ bắt đầu hương thịnh, Vua Vũ có Mộc đức lên làm hoàng đế. Đến khi Mộc suy yếu, Kim đức khắc Mộc bắt đầu hương thịnh, Vua Thương Thang có Kim đức thay thế và lên làm hoàng đế. Tiếp đó là Họa đức khắc Kim bắt đầu hương thịnh và Châu Văn Vương với Họa đức lên làm hoàng đế. Cứ tuần hoàng như vậy liên tục không ngừng. Chủ thích 1. Quan hệ tương sinh Mộc sinh hỏa là Cây cháy ra lửa Hỏa sinh thổ là Sau khi lửa cháy tạo thành cho bụi Thổ sinh kim là Bên trong đất có mỏ kim loại Kim sinh thủy là Người xưa đạo được mỏ kim loại thì thường có thêm mạch nước ngầm cháy ra Cho nên khoáng vật dễ sinh thủy Thủy sinh mộc là Nước tưới giúp cây sinh trường Chủ thích 2. Quan hệ tương khắc Thủy khắc hỏa là Nước dập tắt lửa Hỏa khắc kim là Lửa đốt kim loại nóng chảy Kim khắc mộc là Diêu trật gãy cây Mộc khắc thổ là Cây hút chất dinh dưỡng trong đất Làm cho đất dần dần mất màu mỡ Thổ khắc thủy là Đắp đất làm đê ngăn nước