La Chức Kinh – Cuốn Tà Thư Khiến VÕ TẮC THIÊN Cũng Phải RÙNG MÌNH | Thế Giới Cổ Đại
Chào mừng các bạn đã đến với kênh Thế Giới Cổ Đại, tôi là MC Quang Thiên! Rất vui khi được đồng hành cùng các bạn trong video ngày hôm nay! Có một cuốn sách cổ từng khiến ngay cả những người lăn lộn chốn quan trường cũng phải lạnh sống lưng. Nó không dạy con người làm giàu, không dạy trị quốc, cũng không nói về đạo đức. Thứ nó mổ xẻ là lòng người, quyền lực và cách một kẻ có thể từng bước đẩy đối thủ vào đường chết mà không cần tự tay cầm dao. Cuốn sách ấy cho rằng: muốn tồn tại giữa cuộc đấu quyền lực, trước hết phải nhìn thấu ham muốn của người khác; muốn leo cao, phải biết người ở trên cần gì; muốn giữ địa vị, phải biết ai đang muốn kéo mình xuống; còn nếu muốn hủy diệt một người, đôi khi chỉ cần dệt nên một tội danh đủ đáng sợ. Nghe giống một cuốn sách viết cho xã hội hiện đại? Nhưng không… Những lời này đã xuất hiện từ hơn một nghìn năm trước, dưới thời Võ Tắc Thiên, và người được cho là đứng sau nó lại là một trong những khốc lại khét tiếng nhất lịch sử Trung Quốc: Lai Tuấn Thần. Ông ta từng dùng vu cáo để khiến vô số quan lại mất chức, vào tù, thậm chí mất mạng. Đáng sợ hơn, những kinh nghiệm ấy còn được hệ thống thành một cuốn sách mang tên “La Chức Kinh” — cuốn sách mà hậu thế gọi là một trong những “Tà thư” đáng sợ nhất của Trung Hoa cổ đại. Nhưng điều khiến người ta rùng mình là sau hơn một nghìn năm, rất nhiều quy luật về nịnh trên, ép dưới, dựng phe, giữ quyền, thao túng lòng người và triệt hạ đối thủ được mô tả trong đó… dường như vẫn chưa hề biến mất. Vậy “La Chức Kinh” thực sự đã nhìn thấu điều gì về con người? Và tại sao chính kẻ viết ra những nguyên tắc bảo toàn bản thân ấy, cuối cùng lại chết bởi đúng trò chơi quyền lực mà mình từng làm chủ? Hãy cùng làm rõ tất cả trong video ngày hôm nay!
Cảm ơn mọi người! Chúc mọi người có những giây phút vui vẻ. Mời các bạn theo dõi video trên kênh Thế Giới Cổ Đại. ✔️ Thế Giới Cổ Đại sẽ đồng hành cùng các bạn trong hành trình giải mã những sự kiện kỳ bí xuyên suốt dòng lịch sử của loài người... ✔️ Chúc các bạn có những phút giây thư giãn và bổ ích! #thếgiớicổđại#bíẩn#võtắcthiên#trunghoacổđại#trungquốccổđại#lachứckinh
Được tạo bởi AI·Có thể có lỗi
Tóm tắt video
Được tạo bởi AI
Video này phân tích về *La Trực Kinh*, cuốn sách tà thuật của Lai Tuấn Thần thời Võ Tắc Thiên. Nội dung tập trung vào các thủ đoạn thao túng tâm lý, nghệ thuật sinh tồn trong môi trường quyền lực khốc liệt và những bài học về sự tàn độc trong chính trị, đồng thời cảnh báo về sự sụp đổ tất yếu của những kẻ xây dựng quyền lực dựa trên nỗi sợ hãi và sự phản bội.
Chào mừng các bạn đã đến với kênh Thế Giới Cổ Đại
Và tôi là MC Quang Thiên
Rất vui khi được đồng hành cùng các bạn trong video ngày hôm nay
Có một cuốn sách cổ
Từng khiến ngay cả những người lăn lộn trốn quan trường
Cũng phải lạnh sông lưng
Nó không dạy con người làm giàu
Không dạy cách trị quốc
Cũng không nói về đạo đức
Thứ nó mổ sẻ là lòng người, quyền lực
Và cách một kẻ có thể từng bước
Đẩy đối thủ vào đường chết
Mà không cần tự tay cầm rào
Cuốn sách ấy cho rằng
Muốn tồn tại giữa cuộc đấu quyền lực
Chắc hết phải nhìn thấu ham muốn của người khác
Muốn leo cao
Phải biết người ở trên cần gì
Muốn giữ địa vị
Phải biết ai đang muốn kéo mình xuống
Còn nếu muốn hủy diệt một người
Đôi khi chỉ cần diệt nên một tội danh đủ đáng sợ
Nghe giống như một cuốn sách
Viết cho xã hội hiện đại
Nhưng không
Những lời này đã xuất hiện
Từ hơn một nghìn năm trước
Giới thời Võ Tắc Thiên
Và người được cho là đứng sau nó
Lại là một trong những khốc lại khét tiếng nhất lịch sử Trung Quốc
Lai Tuấn Thần
Ông ta từng dùng vu cáo
Để khiến vô số quan lại mất chức
Vào tù
Thậm chí là mất mạng
Đáng sợ hơn
Những kinh nghiệm ấy còn được hệ thống
Thành một cuốn sách mang tên
Là Trức Kinh
Cuốn sách mà hậu thế gọi là
Một trong những tả thư đáng sợ nhất
Của Trung Hoa cổ đại
Nhưng điều khiến người ta dùng mình
Là sau hơn một nghìn năm
Rất nhiều quy luật về
Nịnh trên, ép dưới, dựng phe
Giữ quyền, thao túng lòng người
Và triệt hạ đối thủ
Được mô tả trong đó
Dường như vẫn chưa hề biến bất
Vậy là Trức Kinh
Thực sự đã nhìn thấu điều gì về con người
Và tại sao
Chính kẻ viết ra những nguyên tắc bảo toan
Bản thân ấy
Cuối cùng lại chết bởi đúng trò quyền lực
Mà mình từng làm chủ
Hãy cùng làm rõ tất cả
Trong video ngày hôm nay nhé
Năm thiên thụ thứ nhất
Võ Tắc Thiên từ hậu cung
Từng bước vươn lên đỉnh cao quyền lực
Chính thức đăng cơ xương đế
Đổi cô hiệu thành đại tru
Trở thành nữ hoàng duy nhất trong lịch sử Trung Quốc
Nhưng một người phụ nữ
Lên ngôi ngai vàng, thống trị thiên hạ
Tất nhiên sẽ khiến
Rất nhiều kẻ trong triều đình bất mãn
Để thanh trừng những kẻ chống đối
Võ Tắc Thiên chủ trương
Tha giết nhầm còn hơn bỏ sót
Bà bắt đầu trọng dụng những khốc lại
Tức những quan viên nổi tiếng
Tàn bạo, giỏi vũ cáo
Và dự án, nhằm củng cố quyền lực
Và loại bỏ phe đối lập
Trong số những khốc lại
Được trọng dụng khi ấy
Có một người có thể nói là thành tích đặc biệt đổi bật
Người đó tên là
Lai Tuấn Thần
Lai Tuấn Thần đê tiện và tàn độc đến mức nào
Ông ta truyền tâm hãm hại
Người khác suốt hơn 10 năm
Theo cách nói phóng đại trong dân gian
Số người chết dưới tay
Ông ta nhiều đến mức
Nếu đem thi thể nối lại với nhau
Thì có thể quấn quanh thành trường an vài vòng
Không chỉ vậy
Lai Tuấn Thần còn từng được
Võ Tắc Thiên đề bạt lên trức
Tả đài ngự sử trung thừa
Dưới quyền quản lý cả một nhóm khốc lại
Chuyên vũ cáo, dự án
Và bức hại người khác
Để hướng dẫn nhiệm vụ
Cho đám thuộc hạ kia
Lai Tuấn Thần còn đặc biệt viết ra
Một cuốn sách mang tên là Trức Kinh
Cái tên này hiểu đơn giản
Chính là một bộ kinh điển
Dạy cách dệt nên tội danh để hại người
Người ta truyền rằng
Cuốn sách đáng sợ đến mức
Ngay cả danh thần bật kỳ tai phá án
Địch nhân kiệt
Sau khi đọc cũng phải toát mồ hôi lạnh
Võ Tắc Thiên sau khi đọc xong
Cũng được cho là từng cảm thán đại ý rằng
Những thủ đoạn hiểm độc tinh vi
Đến mức này
Ngay cả trẫm cũng chưa chắc đắn nghĩ ra hết
Rất nhiều người cho rằng
Là Trức Kinh chẳng qua
Chỉ là một cuốn tà thư
Dạy cách vô an hãm hại người khác
Hoàn toàn không đáng nhắc đến
Nhưng trên thực tế
Chính quyền đầu của cuốn sách
Lại chủ yếu phản ánh cách Lai Tuấn Thần nhìn nhận nhân tính
Quyền lực và chính trị
Chỉ đến ba quyển cuối
Nó mới thực sự đi sâu vào những thủ đoạn
Lai Tuấn Thần chắc chắn
Không phải một danh thần
Thậm chí ông ta còn có thể được xem
Là một trong những viên quan
Khét tiếng nhất lịch sử Trung Quốc
Nhưng nếu chỉ xét riêng
Khả năng nhìn thấu tâm lý con người
Nắm bắt quyền lực và vận dụng
Thủ đoạn chính trị
Thì đặt trong xã hội hiện đại
Có lẽ rất nhiều người vẫn không thể so được
Với ông ta
Lai Tuấn Thần xuất thân thấp kém
Ở huyện Vạn Niên
Kinh Triệu Phủ
Cha ông là Lai Thao
Một con bạc khét tiếng
Mẹ ông vốn là vợ của một người khác
Vì chồng thua bạc không trả nổi nợ
Nên bị đem gán cho Lai Thao
Khi đang mang thai
Đứa trẻ sinh ra sau đó
Chính là Lai Tuấn Thần
Lớn lên trong hoàn cảnh ấy
Lai Tuấn Thần sớm trở thành kẻ du thủ dư thực
Thường xuyên đánh nhau
Phạm pháp rồi vào tù
Nhưng chính nhà tù lại là nơi
Thay đổi vật mệnh của ông ta
Trong thời gian bị giam
Lai Tuấn Thần phát hiện mình
Có một sở trường đặc biệt
Đó là tố rác và vụ cáo người khác
Những lời tố cáo phần lớn
Đều không có bằng chứng
Khiến thứ sử Hòa Châu
Li tục tức giận
Cho đánh ông ta 100 trưởng
Không lâu sau
Li tục lại bị sử tử
Lai Tuấn Thần lập tức chấp lấy cơ hội
Dâng thư lên triều đình
Bịa rằng mình từng bị đánh
Chỉ vì muốn tố rác lang ra vương
Lý sung mưu phản
Bức thử ấy cuối cùng lọt vào tay võ tắc thiên
Bà có lẽ nhìn thấu
Ngay manh khóe của Lai Tuấn Thần
Nhưng điều quan trọng
Là lúc ấy bà đang cần đúng một kẻ như vậy
Một người đủ volume sỉ
Để biến nghi ngờ thành tội trạng
Biến lời vụ cáo thành án phản nghịch
Và giúp bà thanh chừng đối thủ
Vì thế võ tắc thiên triệu kiến Lai Tuấn Thần
Và từ một tên lừa manh
Từng ra vào nhà tù
Ông ta bắt đầu bước thẳng vào trung tâm quyền lực
Ông ta lần lượt
Từ một viên thị ngự sử
Thăng lên ngự sử trung thừa
Rồi tiếp tục nắm giữ
Những chức vụ quan trọng khác
Khiến cả triều đình rơi vào bầu không khí vô cùng ngột ngạt
Hầu như bất kỳ ai
Có một chút thủ oán về ông ta
Đều có nguy cơ bị hạm hại
Thậm chí là mất mạng
Từ quan lớn trong triều
Cho tới quan lại địa phương
Ai đấy đều sợ Lai Tuấn Thần
Đến mức không dám thở mạnh
Thậm chí khi gặp nhau ngoài đường
Nhiều người cũng không dám tùy tiện bắt chuyện
Bởi vì chỉ cần
Lai Tuấn Thần nhìn thấy
Rất có thể họ sẽ bị chụp cho cái mũ
Kết bè kết đàng
Thời võ tắc thiên
Ngoài Lai Tuấn Thần
Còn có một khốc lại vô cùng nổi tiếng khác
Tên là Chú Hưng
Hai người này có thể nói là
Những chuyên gia nghĩ ra đủ mọi loại hình phạt
Để trả tấn người khác
Một ngày nọ
Võ tắc thiên nhận được một bức thư tố cáo
Nói rằng chính Chú Hưng có liên quan đến
Âm mưu phản loạt
Võ tắc thiên đọc xong vô cùng kinh ngạc
Sau đó giao vụ án này
Cho Lai Tuấn Thần xử lý
Trùng hợp thay
Đúng lúc thay dám mang mật chỉ của võ tắc thiên
Đến nhà Lai Tuấn Thần
Ông ta lại đang ngồi uống rượu cùng Chú Hưng
Lai Tuấn Thần nhận lấy mật chỉ
Tố cáo Chú Hưng
Nhưng mặt Lai Tuấn Thần không hề biến sắc
Ông ta tiện tay nhét tờ mật chỉ
Vào trong tẻ áo
Rồi quay sang nói
Chú Hình ạ
Gần đây ta bắt được một nhóm phạm nhân
Nhưng phần lớn đều nhất quyết không chịu khai
Theo Hình thì nên xử lý thế nào
Chú Hưng vuốt vuốt dâu rồi đáp
Chuyện đó thì khó gì
Gần đây ta vừa nghĩ ra một cách mới
Hãy lấy một cái chùm lớn
Đặt lên trên lửa
Mà nung cho thật nóng
Sau đó ném phạm nhân vào trong chùm
Xem chúng có chịu khai hay không
Chú Hưng vừa dứt lời
Lai Tuấn Thần lập tức sai người
Mang tới một chiếc chùm lớn
Kiếm củi chất ngay trong đại sảnh
Rồi bắt đầu đốt nóng chiếc chùm
Chú Hưng đứng bên cạnh
Hoàn toàn ngờ ngác
Không hiểu chuyện gì đang xảy ra
Đợi đến khi chiếc chùm đã nóng gần đủ
Lai Tuấn Thần đột nhiên đứng dậy
Sắc mặt thay đổi, lạnh lùng nói
Có người tô cáo
Chú Hưng mưu phản
Theo Huynh, chuyện này Huynh định khai hay không khai
Nếu không khai
Vậy ta cũng chỉ còn cách mời Huynh
Vào chùm thôi
Chú Hưng vốn quá hiểu thủ đoạn của Lai Tuấn Thần
Ngay sau lập tức sợ
Đến hồn bày Phạch Lạc
Quy sụp xuống đất, liên tục nói
Ta khai ta khai
Đây chính là nguồn gốc của thành ngữ nổi tiếng
Thỉnh quân nhập úng
Dùng chính phương pháp của đối phương
Để chỉ đối phương
Cuối cùng Võ Tắc Thiên vẫn miễn cho
Chú Hưng tội chết
Và đày ông ta tới vùng lĩnh nam
Nhưng trên đường đi đầy
Chú Hưng đã bị người khác ám sát
Vậy cuốn kỳ thư đáng sợ
Mà Lai Tuấn Thần được cho là đã dồn
Rất nhiều tâm huyết để viết
Rốt cuộc nói những gì
Bởi nội dung của nó có nhiều phần cực kỳ hiểm độc
Nên khi nói đến từng quyền
Chúng ta chỉ phân tích
Ở mức vừa đủ để hiểu tư tượng phía sau
Quyền thứ nhất
Của La Trức Kinh nói về cách nhìn người
Sở dĩ Lai Tuấn Thần
Đặt nội dung này lên đầu tiên
Là bởi ông ta cho rằng
Muốn sinh tồn và tiến thân
Trong xã hội
Điều đầu tiên phải học được chính là nhìn thấu một con người
Theo Lai Tuấn Thần
Bản tính con người
Phần lớn đều có sự ích kỳ
Khi việc thành công
Nhưng ai cũng muốn công lao thuộc về mình
Khi việc thất bại
Người ta lại tìm cách để trách nhiệm
Sang kẻ khác
Ông ta thậm chí còn cho rằng
Ngay cả những người được gọi là bậc thánh hiền
Cũng khó hoàn toàn vượt khỏi đặc điểm này
Con người
Ai cũng có ham muốn
Chỉ khác nhau ở thứ mà họ theo đuổi
Có người cầu danh
Có người cầu lợi
Điểm khác biệt chỉ nằm ở chỗ
Có người viết ham muốn của mình ngay lên mặt
Loại người này tuy xấu
Nhưng dễ nhìn thấu
Còn có những người giấu toàn bộ dục vọng trong lòng
Bên ngoài tỏ ra đạo mạo
Khiến người khác khó để phòng hơn
Để minh họa cho điều đó
Lai Tuấn Thần đưa ra một ví dụ
Nổi tiếng về Tùy Dạng Đế Dương Quảng
Dương Quảng
Là con trai thứ 2 của Tùy Văn Đế
Dương Kiên
Và Hoàng hậu Độc Cô Giả Lạ
Ban đầu Dương Kiên lập con trưởng
Là Dương Dũng làm thái tử
Nhưng Dương Dũng có lối sống xa hoa
Lại có nhiều thề thiếp
Và đặc biệt là sủng ái thiếp
Hơn chính thất
Điều này khiến mẹ ông là Độc Cô Hoàng hậu
Vô cùng bất mãn
Độc Cô Hoàng hậu vốn rất coi trọng
Chế độ một vợ một chồng
Trong phạm vi Hoàng thất
Ít nhất là trên phân diện tình cảm
Bà muốn các hoàng tử phải tôn trọng chính thế
Trong khi đó
Người em Dương Quảng lại cực kỳ biết cách
Che giấu bản thân
Nhận thấy người anh Dương Dũng bị mẹ ghét
Vì quá sủng ái thiếp thất
Dương Quảng lập tức làm điều ngược lại
Ông cố tình thể hiện
Mình vô cùng yêu thương chính thế
Lạnh nhạt với các thiếp
Đồng thời khiến phủ đệ và sinh hoạt cá nhân
Trong cực kỳ tiết kiệm
Đường đường là một thân vương
Nhưng thường xuyên mặc quần áo cũ
Cố tạo cho người ta cảm giác
Rằng mình sống giản dị không tham hưởng lạc
Đến năm 600
Dương Dũng sau 19 năm
Giữ ngôi thái tử
Tùy văn đế phế xuống làm thứ dân
Còn Dương Quảng được lập làm thái tử
Nhưng sau khi đạt được mục đích
Bản tính thực sự của Dương Quảng
Dần bộc lộ
Ông không chỉ sống xa hoa
Mà còn vô cùng háo sắc
Thậm chí theo một số ghi chép
Và truyền thuyết lịch sử
Dương Quảng còn có ý với phi tần của chính cha mình
Năm 604
Tùy văn đế Dương Kiên
Qua đời trong hoàn cảnh gây nhiều tranh cãi
Ngay sau đó
Dương Quảng lên môi và nhanh chóng xử lý
Người Anh Dương Dũng
Từ đây Triều Tuy cũng bước đi vào con đường suy vòng
Bởi vậy
Lai Tuấn Thần cho rằng
Lòng người thường khó rõ
Không thể chỉ nhìn vẻ ngoài
Mà đánh giá một con người
Quyền thứ hai của La Trực Kinh
Ban về cách phụng sự người ở trên
Nói đơn giản hơn chính là cách ứng xử với cấp trên
Và người nắm quyền
Theo Lai Tuấn Thần
Người đứng ở vị trí lãnh đạo
Thường khó tránh khỏi nghi kỳ
Đồng thời luôn có tâm lý để phòng cấp dưới
Vì vậy
Ông ta cho rằng
Đã là cấp trên thì vẫn là cấp trên
Đừng quá ngây thơ cho rằng
Có thể hoàn toàn biến quan hệ quyền lực
Thành tình bạn bình đẳng
Muốn được trọng dung
Thì phải biết nói điều cấp trên muốn nghe
Biết thể hiện sự trung thành đúng lúc
Và quan trọng nhất
Là phải hiểu cấp trên thực sự quan trọng điều gì
Nhưng Lai Tuấn Thần
Còn nhấn mạnh một điểm khác
Đừng bao giờ cho rằng
Người lãnh đạo là kẻ ngũ ngốc
Một người có thể leo lên được vị trí cao
Thường ít nhiều đều có chỗ hơn người
Vì vậy
Nếu cấp dưới cố tình thể hiện bản thân quá mức
Thậm chí khiến người ở trên
Cảm thấy địa vị của mình bị đe dọa
Thì đó có thể trở thành một điều
Vô cùng nguy hiểm
Trong xã hội phong kiến
Điều này đặc biệt rõ ràng
Hoàng đế thường không muốn
Thần tử sở hữu quyền lực quá lớn
Bởi một khi một đại thần có danh vọng
Vừa có quân đội
Lại được lòng dân
Thì dù người ấy có trung thành đến đâu
Bản thân sự tồn tại của người ấy
Cũng có thể trở thành một áp lực đối với ngài vàng
Trong trường hợp này
Nhạc Phi được dùng làm ví dụ
Nhạc Phi một lòng báo quốc
Trong tay lại có đội quân
Nhạc gia quân tinh nhuệ
Thanh thế rất lớn
Ông từng dẫn quân tiến tới
Chu Tiên Trấn cách Biện Lương không xa
Khiến hy vọng bắt phạt
Dường như đã ở ngay trước bắt
Nhưng sau đó
Triều đình Nam Tống liên tục phát lệnh triệu hội
Buộc Nhạc Phi phải rút quân trở về
Sau khi về Lâm An
Nhạc Phi bị tần cối
Và phe Chủ Hòa buộc tội
Cuối cùng chết trong ngục
Nếu nhìn qua lăng kính
Của La Chức Kinh
Bi kịch ấy được diễn giải
Thành một nguyên tắc lệnh lùng
Khi một thần tử có công lao
Vào uy vọng quá lớn
Người cầm quyền rất dễ sinh ra cảm giác bất an
Ngược lại
Tan Quốc Phiên thường được đem ra làm ví dụ
Về người hiểu cách chủ động
Giảm bớt sức mạnh của chính mình
Sau khi quân Tương đánh bại
Thái Bình Thiên Quốc
Tan Quốc Phiên từng bước giải tán lực lượng của mình
Tránh để một đội quân khổng lồ
Tiếp tục tồn tại dưới quyền kiểm soát cá nhân
Trong lô dịch chính trị cổ đại
Đây chính là cách giảm sự nghi ngờ
Từ triều đình
Nói cách khác quyền thể quá lớn
Đôi khi không phải là phúc
Mà có thể trở thành nguồn gốc của tai họa
Hiểu được cách đối xử
Với người ở trên
Bước tiếp theo đương nhiên là cách cai quản
Người ở dưới
Lai Tuấn Thần cho rằng
Khi làm cấp dưới thì phải biết cách hài lòng lãnh đạo
Nhưng một khi chính mình
Trở thành người lãnh đạo
Cũng đừng tưởng rằng thuộc hạ Tân Quốc mình
Tức là họ thực sự cam tâm
Ở mãi bên dưới mình
Theo cách nhìn cực đoan của ông ta
Gần như mọi cấp dưới đều có khát vọng
Tiến lên trên
Đến thời điểm cần thiết
Thậm chí có người sẵn sàng dẫm lên chính cấp trên của mình
Để leo lên cao hơn
Bởi vậy người lãnh đạo phải biết xây dựng uy tín
Khi cần trừng phạt
Thì không được quá mềm yếu
Nhưng khi thuộc hạ lập được công lao
Thì cũng không được kéo kiệt
Lời khen hay phần thưởng
Lai Tuấn Thần còn cho rằng
Mỗi người đều có thứ mình yêu thích
Và thứ mình sợ hãi
Muốn kiểm soát một người
Có thể dùng thứ họ mong muốn để hấp dẫn họ
Đồng thời dùng điều họ sợ hãi
Để giăn đe
Trong quan niệm của Lai Tuấn Thần
Nếu sử dụng thanh thạo cả hai mặt này
Thì rất ít người có thể hoàn toàn
Thoát khỏi sự kiểm soát
Sau khi hiểu cách đối xử với cấp trên
Và cai quản cấp dưới
Vấn đề tiếp theo chính là
Làm thế nào để kiểm soát
Và củng cố quyền lực của mình
Lai Tuấn Thần còn cho rằng
Trong thời bình người câm quyền
Thường coi trọng sự trung thành hơn là tài đăng vật trồi
Người có năng lực
Bình thường một chút đôi khi lại
Dễ sử dụng hơn
Bởi họ ít tạo ra cảm giác đe dọa
Và thường dễ phục tùng hơn
Trong cách diễn giải của tác giả
Việc Cạn Long trọng dụng hỏa thân
Được coi là một ví dụ về người
Đứng trên đặc biệt coi trọng sự trung thành
Và khả năng làm vừa lòng mình
Concept ở tầng quyền lực cao hơn
Là chức kinh thậm chí
Còn đưa ra một quan điểm cực đoan hơn nữa
Muốn quyền lực ổn định
Thì người dân không nên hiểu quá rõ
Cách quyền lực vận hành
Bởi nếu tất cả mọi người đều nhìn thấu
Mọi thủ đoạn của giới cầm quyền
Đều biết cách đối phó và đấu trí với quan lại
Thì chất tự thống trị sẽ ngày càng
Khó duy trì
Đây là một trong những tư tưởng đen tối nhất
Của cuốn sách
Đồng thời cũng phản ánh rất rõ
Về thế giới quan của Lai Tuấn Thần
Ông ta không nhìn chính trị
Từ góc độ phục vụ con người
Mà nhìn nó hoàn toàn từ góc độ kiểm soát con người
Trong mắt Lai Tuấn Thần
Trên quan trường
Không tồn tại bạn bè vĩnh viễn
Cũng không tồn tại kẻ thù vĩnh viễn
Quan hệ quyền lực
Luôn hư hư thực thực
Người hôm nay còn là bạn
Ngày mai hoàn toàn có thể trở thành kẻ thù
Nhưng có một nguyên tắc
Mà ông ta coi là quan trọng hơn tất cả
Kẻ backup chain coi là địch
Thì cho dù trước đây
Là bạn của mình
Mình cũng phải xem đó là kẻ địch
Thậm chí nếu người backup chain
Muốn loại bỏ là người thân hay bạn hiểu
Trong lô dịch của một khúc lại
Tình cảm cá nhân
Cũng phải nhường chỗ cho việc bảo toàn địa vị của chính mình
Muốn tồn tại trong môi trường ấy
Phải đủ lạnh lùng
Để xuống tay ngay với cả người quen biết
Còn quyền thứ 6
Và thứ 7 của lá chức kinh
Thì lần lượt bàn về củng cố vinh sùng
Và bảo toàn bản thân
Có thể nói toàn bộ nội dung
Của năm quyền trước
Từ nhìn người, phụ sự cấp trên
Tai quản thuộc hạ cho tới kiểm soát quyền lực
Và đối phó với kẻ địch
Cuối cùng đều nhằm phục vụ
Cho hai mục tiêu này
Đó là giữ vững địa vị mình đang có
Và bảo toàn chính mình
Trong cuộc đấu tranh quyền lực
Lai Tuấn Thần cho rằng
Một người làm quan đến mức độ nhất định
Thì tất yếu sẽ khiến người khác ghen ghét
Trên đời này
Cho dù bạn không muốn hại ai
Người khác vẫn có thể tìm mọi cách
Để hại bạn
Vì vậy trước khi người khác ra tay
Bạn phải nghĩ trước xem làm thế nào
Để củng cố địa vị
Và bảo vệ chính mình
Lai Tuấn Thần đặc biệt nhấn mạnh hai điểm này
Thứ nhất
Một viên quan chưa chắc nhất thiết
Phải có lập trường chính trị cố định
Nhưng có một điều không bao giờ thay đổi
Đó là phải biết làm hài lòng quân chủ
Những đại thần được quân chủ
Sùng tín
Cho dù chẳng có quan hệ gì với bạn
Bạn cũng phải tìm cách tiết giao
Nếu nhìn theo cách nói này
Kiểu tư duy tạo quan hệ
Tìm cửa sau
Có lẽ cũng phần nào xuất phát từ logic quyền lực như vậy
Thứ hai
Nếu muốn hãm hại một người
Trước hết phải điều tra kỹ lai lịch
Và các mối quan hệ của đối phương
Tránh đụng phải người không nên đụng
Cuối cùng chẳng những không đạt được mục đích
Mà còn tự trúc họ vào thân
Đại thái giám Lưu Cẩn
Thời Minh Chính là một ví dụ
Trong thời Mình Vũ Tông
Tru Hậu Chiếu trị V
Có hai nhân vật rất đáng nhắc đến
Một người là Đại thái giám Lưu Cẩn
Kẻ thường xuyên ở bên cạnh vui chơi cùng Hoàng đế
Người còn lại là Dương Đình Hòa
Thầy của Tru Hậu Chiếu
Vào giai đoạn giữa và cuối nhà mình
Thế lực hoạn quan ngày càng lớn
Lưu Cẩn lại là người
Ngày đêm ở bên cạnh Tru Hậu Chiếu
Nên quyền thế có lúc gần như che
Cả triều đình
Sau khi lên ngôi được vài năm
Bản tính ham chơi của Tru Hậu Chiếu
Ngày càng lộ rõ
Ông suốt ngày nghe hát, xem múa
Chơi chim săn, cưỡi ngựa
Vui thú đủ kiểu
Đến cả tấu trương cũng chẳng mấy khi để tâm
Lúc ấy Dương Đình Hòa
Với tư cách là thầy của Hoàng đế
Không hề bỏ mặc học trò
Trái lại
Ngày nào ông cũng cẩn thận chuẩn bị
Nội dung giảng dạy, tìm mọi cách
Khiến bài học trở nên thú vị
Để Tru Hậu Chiếu chịu nghe
Có một lần khi giảng bài
Dương Đình Hòa khéo léo khuyên Hoàng đế rằng
Người làm vua
Nên tránh xa những kẻ
Chỉ biết ngày ngày đưa mình đi ăn chơi hưởng lạc
Mà nên gần gũi những bậc hiền tài
Có thể giúp mình tiến bộ
Những lời này tuy không chỉ đích danh
Nhưng ai nghe cũng hiểu
Cái gọi là tiểu nhân kia
Đang ám chỉ Lưu Cần
Lưu Cần đương nhiên không vui
Ông ta tìm một cách cớ
Rồi điều Dương Đình Hòa đến Nam Kinh
Giữa chức hộ bộ thị làng
Nhưng Lưu Cần còn chưa kịp
Đắc ý được bao lâu
Thì Tru Hậu Chiếu phát hiện không thấy Dương Đình Hòa đâu nữa
Liên hỏi Dương Đại học sĩ đâu rồi
Lưu Cần nghe vậy lập tức biết
Có chuyện chẳng lành
Đành đáp rằng
Đã điều ông ấy đến Nam Kinh
Tru Hậu Chiếu nổi giận
Lập tức ra lệnh đưa Dương Đình Hòa trở về
Người xưa thường nói
Một ngày làm thầy
Cả đời làm cha
Lưu Cần chẳng qua chỉ là người thường xuyên
Ở bên cạnh cùng Hoàng đế vui chơi
Vậy mà lại không hiểu được tình cảm thầy trò
Giữa Tru Hậu Chiếu và Dương Đình Hòa
Còn dám tùy tiện động đến thầy của Hoàng đế
Nếu Chiếu theo tư tưởng của La Trực Kinh
Thì rõ ràng Lưu Cần
Đã không điều tra kỹ bối cảnh
Nếu Lưu Cần chỉ an phận là một thái giám quyền thế
Không tùy tiện gây chuyện với những người
Mình không nên động vào
Có lẽ sau này chưa chắc
Đã rơi vào kết cục bị lăng trì
Con người đôi khi rất dễ đánh giá
Quá cao vị trí và sức nặng của chính mình
Lai Tuấn Thần
Từng viết một câu đã ý rằng
Muốn trị tội một người
Thì phải thận trọng điều tra lai lịch
Và thế lực đứng sau người đó
Đến quyền thứ 8 và thứ 9
Lai Tuấn Thần cho rằng
Ngay cả làm gian thần cũng là một kỹ thuật
Không có mưu sâu kế hiểm
Và đầu óc đủ tinh vị
Thì thậm chí cũng chẳng làm nổi
Một gian thần lâu dài
Nhìn bề ngoài trung thần và gian thần
Dường như hoàn toàn khác nhau
Trung thần vì quốc gia
Gian thần vì bản thân
Nhưng theo cách nhìn cực đoan
Của Lai Tuấn Thần
Rốt cuộc ai là trung
Ai là gian
Rất nhiều khi lại do chính hoàng đế quyết định
Người được hoàng đế trọng dụng
Dù hành vi đáng lên án
Vẫn có thể được xem là trung
Ngược lại
Người khiến hoàng đế nghi kỳ hoặc không ưa
Cho dù thật lòng vi nước
Vẫn bị xem là gian
Trong cách diễn giải của cuốn sách
Tần cuối được dùng làm ví dụ
Cho loại người bị hậu thế xem là gian thần
Nhưng khi còn được hoàng đế tin dùng
Thì vẫn có quyền lực rất lớn
Còn Nhạc Phi
Lại trở thành ví dụ cho người trung thành
Nhưng cuối cùng
Vẫn bị triều đình nghi kỳ và hạm hại
3 quyền cuối của La Chức Kinh
Bàn về định tội
Hình phạt và mở rộng vụ án
Có thể xem là phần đen tối nhất
Của cuốn sách
Nhiều thủ đoạn trong đó ngày nay rõ ràng trái pháp luật
Và đạo đức
Nhưng chúng cho thấy sự tàn khốc
Của những cuộc đấu tranh quyền lực trong xã hội phong kiến
Lai Tuấn Thần cho rằng
Bất kỳ ai cũng có thể bị gắn tội
Đúng với câu
Dục ra chi tội
Hà hoàn vô tử
Muốn buộc tội người
Thì không khó tìm ra lý do
Theo ông ta
Khi muốn dựng án
Có thể bố trí nhiều nguồn
Cùng đưa ra những lời tổ giác tương tự
Khi các lời khai trùng khớp
Người khác sẽ dễ bị tin rằng
Tội danh là có thật
Đó chính là la chức
Dan những chi tiết rời rạc
Thành một mạng lưới tội trạng
Sau khi bắt người
Không lại sẽ dùng thẩm vấn và tra khảo
Để ép nhận tội
Nếu người bị bắt vẫn không khuất phục
Họ tiếp tục đánh vào điểm yếu tâm lý
Như danh dự, gia đình và người thân
Thậm chí kéo những người xung quanh
Vào vụ án để gây sức ép
Từ một người
Vụ án có thể lần theo các mối quan hệ
Rồi mở rộng thành cả một mạng lưới
Theo logic mèo mọ ấy
Vụ án càng lớn
Thì người xử án càng dễ lập công
Còn oan án cũng vì thế
Mà ngày càng nhiều
Một ví dụ nổi tiếng trong lịch sử
Là thời Minh Thái Tổ Chu Nguyên Trường
Trong những đại án đầu thời Minh
Nhằm thanh trừng những người
Bị xem là đe dọa triều đình
Và trình đốn quân lại
Số người bị kết tội hoặc liên lụy
Có lúc lên tới hàng vạn
Có nơi quân lại bị xử quá nhiều
Đến mức thiếu người làm việc
Tường truyền một số người
Dù mang tội vẫn phải tiếp tục xử lý công vụ
Vì không có ai thay thế
Nói đến đây
Có lẽ nhiều người sẽ thắc mắc
Lại tuấn thân cả đời giỏi dự án hại người
Chẳng lẽ chưa từng thất bại
Có
Và một trong những lần nổi tiếng nhất
Chính là khi ông đối đầu với địch Nhân Kiệt
Sau khi Võ Tắc Thiên lập nhà trù
Địch Nhân Kiệt được trọng dụng
Làm tể tướng
Nhưng chỉ khoảng 4 tháng sau
Ông đã bị Lai Tuấn Thân vu cho tội
Mưu phản
Khi ấy địch Nhân Kiệt đã 61 tuổi
Điều bất ngờ là
Chưa cần tra khảo
Ông lập tức nhận tội
Mưu phản là thật xin chịu tội chết
Đây không phải là đầu hàng
Mà là cách tự cứu mình
Địch Nhân Kiệt hiểu rằng nếu cứ kêu an
Ông rất có thể sẽ chết dưới cực hình
Trước khi có cơ hội minh oan
Bị giam trong ngục
Ông bí mật viết một bức thư bằng máu
Giấu vào lớp lót áo bông
Rồi nhờ con trai mang ra ngoài
Trình lên Võ Tắc Thiên
Nhận thấy vụ án có dấu hiệu bất thường
Võ Tắc Thiên quyết định điều tra lại
Lai Tuấn Thân lập tức
Cho người giả nét chữ địch Nhân Kiệt
Viết thêm một bản nhận tội để che giấu
Nhưng chính sự mâu thuẫn ấy
Lại khiến Võ Tắc Thiên càng nghi ngờ
Và cho chịu địch Nhân Kiệt
Đến đối chất
Khi được gặp trực tiếp
Ông mới nói rõ rằng
Nếu lúc đầu không nhận tội
E rằng mình đã chết dưới đòn tra khảo
Của Lai Tuấn Thân
Nhờ sự bình tĩnh và mưu trí ấy
Địch Nhân Kiệt cuối cùng đã thoát khỏi
Một vụ án tưởng như không còn đường sống
Vậy kẻ tư khiến
Quan lại đến dân chúng điều cầm ghét
Như Lai Tuấn Thân cuối cùng có kết cục ra sao
Có thể nói
Ông ta đã chết bởi chính những
Thủ đoạn từng dùng để hại người khác
Nhờ vụ cáo và dựng án
Lai Tuấn Thân vơ vét được
Một khối tài sản khổng lồ
Lại ngang nhiên cưỡng đoạt thế thiếp của người khác
Càng nhiều người chết dưới tay mình
Ông ta càng trở nên kiều ngạo
Đến mức không còn biết sợ ai
Năm 697
Lai Tuấn Thân phạm sai lầm trí mạng
Khi định dựng một đài án mưu phản
Kéo cả các vân gia họ võ
Thái Bình Công Chúa
Lý Đán, Lý Hiền
Và nhiều lực lượng trong chiều và cuộc
Nhưng lần này
Đối tượng của ông ta không còn là
Những quan lại đần độc, mà là cả hoàng tộc
Trước mối đe dọa chung
Những phe vốn đối lập
Lập tức liên kết
Cùng dâng lên võ tắc thiên hàng loạt tội trạng
Của Lai Tuấn Thân
Kẻ từng khiến người khác khiếp sợ
Giờ lại trở thành kẻ thù chung của cả chiều đình
Tháng 6 năm 697
Lai Tuấn Thân bị sự tử công khai
Tương truyền lúc hành hình
Người ta còn bịt miệng ông ta
Bởi một kẻ nắm
Trong quá nhiều bí mật chiều đình
Hoàn toàn có thể kéo thêm người khác xuống
Theo mình trước khi chết
Sau khi Lai Tuấn Thân bị sự tử
Từ quan lại đến dân chúng đều vui mừng
Một kẻ cả đời
Răng lưới hại người
Cuối cùng lại bị chính chiếc lưới quyền lực ấy siết chết
Có người cho rằng
Một cuốn sách đáng sợ như là trực kinh
Nên bị trôn vùi vĩnh viễn
Bởi những gì nó ghi lại
Quá lạnh lùng và đen tối
Nhưng có lẽ giá trị lớn nhất của cuốn sách
Lại nằm chính ở chỗ đó
Nó buộc chúng ta nhìn thẳng vào mặt tối
Của con người và quyền lực
Trong xã hội hiện đại
Chúng ta có thể không còn là những bàn tra khảo
Hay dự án
Theo cách của Lai Tuấn Thân
Nhưng những thủ đoạn như bóp méo sự thật
Dẫn dắt dự luận
Cô lập một cá nhân
Lợi dụng nỗi sợ
Dùng thông tin một chiều để tạo thành bằng chứng
Vẫn có thể xuất hiện dưới hình thức tinh vi hơn
Vì vậy
Điều đáng học từ La Chức Kinh
Không phải là cách hại người
Mà là cách nhận ra khi mình đang bị thao túng
Đừng vội tin một lời buộc tội
Chỉ vì nhiều người cùng nói giống nhau
Đừng để cảm xúc
Thay thế cho sự thật
Và càng không nên vì muốn bảo vệ lợi ích của mình
Mà biến người khác thành công cụ hay vật hy sinh
Người lương thiện
Không cần trở nên xạo quyệt
Nhưng cũng không thể hoàn toàn ngây thơ
Hiểu mặt tối
Không có nghĩa là bước vào bóng tối
Mà là để biết nơi nào cần tránh
Người nào cần đề phong
Và giới hạn nào tuyệt đối không vượt qua
Kết cục của Lai Tuấn Thần
Cùng nhắc chúng ta một điều rất đơn giản
Quyền lực xây bằng nỗi sợ
Thường không bền
Còn người sống bằng cách hủy hoại người khác
Cuối cùng cũng dễ bị chính
Những thủ đoạn ấy nuốt trừng
Có một câu nói nổi tiếng rằng
Khi bạn nhìn quá lâu vào vực thầm
Vực thầm cũng đang nhìn lại bạn
Có lẽ bài học sâu nhất
Chúng ta có thể nghiên cứu cái ác để hiểu đó
Nhưng tuyệt đối đừng để mình trở thành một phần của nó
Bạn tâm đắc với điều gì nhất trong cuốn tà thư này
Hãy để lại ý kiến trong phần bình luận nhé
Còn bây giờ
Xin chào và hẹn gặp lại