Bệnh Minamata: Một thảm họa thủy ngân ở Nhật Bản

Trí Thức VN
2.6K người theo dõi
Ngộ độc thủy ngân nguy hiểm ra sao?
Câu chuyện Minamata do thủy ngân gây ra ở Nhật không chỉ là những đau thương và tủi nhục mà nạn nhân phải chịu đựng, mà còn muốn nói về hành trình đi tìm chân lý khoa học đã bị trắc trở ra sao bởi thế lực kim tiền...
Xem thêm bài viết tại: https://trithucvn.net/van-hoa/cau-chu...
Tư liệu trong phim "Minamata: The Victims and Their World" của Noriaki Tsuchimoto
-----------
Cảm ơn mọi người đã theo dõi kênh!
Hãy nhớ LIKE và SUBSCRIBE ủng hộ kênh ngày một phát triển : http://bit.ly/2sya8F8
❄❄❄ Trí Thức VN - Kết nối tri thức nhân loại ❄❄❄
-----------
© Bản quyền thuộc về Trí Thức VN
© Copyright by Trí Thức VN
#thuyngan #nhatban
Bệnh Minamata, câu chuyện về sự tai hại của xã hỏi Thủy Ngân.
Tháng 4 năm 1956, một bé gái 5 tuổi được đưa tới bệnh xá của nhà máy Chisou ở thành phố Minamata, Nhật Bản.
Cô bé đi đứng run dẩy, ăn nói khó khăn và bị co giật liên tục.
Nhiều trẻ em trong vùng cũng có những triệu chứng tương tự.
Chưa hết, những con mèo bỗng lên cơn, muốn may quay cuồng rồi chết.
Trên trời quạ rơi xuống đất, mặt biển cá chết nổi lênh bình, dưới biển rong tảo không thể sống.
Sự việc không còn đơn giản nữa, trường đại học Kumamoto được mờ nhập cuộc.
Nhóm nghiên cứu nhận thấy nhiều người còn bị tê tay chân, không tự cài được nút áo, mắt mờ,
tai lãng, khó nuốt, hôn mi sâu và sau cùng là tử vong.
Vài tháng sau đó, 40 bệnh nhân được ghi nhận, 14 người trong số đó đã chết.
Ban đầu, nhóm Kumamoto nhận thấy bệnh nhân đều là những người dân sống ở làng trái ven vịnh Minamata,
đều ăn cá và các loại hải sản ở đó.
Họ nghĩ rằng do ngộ độc thực phẩm, có lẽ là kim loại nặng.
Gần hai năm sau, một nhà khoa học người Anh mới phát hiện rằng
các triệu chứng này rất giống với ngộ độc thủy ngân hữu cơ.
Mẫu tóc của bệnh nhân và cư dân vùng Minamata được đem đi xét nghiệm.
Mức thủy ngân ở bệnh nhân tối đa là 705 ppm, người chưa phát bệnh là 191 ppm,
trong khi cư dân ngoài vùng Minamata chỉ có 4 ppm, mức tranh lệch khủng khiếp.
Ở gần miệng cống thải ở nhà máy Chiso,
mức thủy ngân tìm thấy trong bùn cạn lên tới 2 kg trên 1 tấn.
Đây phải xem là mỏ thủy ngân, chứ không còn là chất thải nữa.
Chuyện thật như đùa, sau này Chiso cho tái chế đống bùn này để lấy thủy ngân đem bán.
Vậy Chiso là ai?
Chiso là một công ty hòa chất hàng đầu của Nhật Bản thành lập năm 1908,
ban đầu chủ yếu sản xuất phân bón, nhưng sau đó Chiso bắt đầu sản xuất acetaldehyde
với công nghệ dùng xúc tác là xuân phát thủy ngân và oxyt mangan.
Họ bắt đầu xà thải thủy ngân ra vịnh Minamata từ năm 1932.
Năm 1951, để lợi nhuận cao hơn, họ đã thay chất xúc tác oxyt mangan
bằng xuân phuốc sát 3 vì giá thành rẻ hơn.
Tuy nhiên điều này lại tạo ra methane thủy ngân,
một dạng thủy ngân hữu cơ độc hại nhất độc hơn xuân phát thủy ngân nhiều lần.
Mãi đến năm 1968, họ mới ngưng công nghệ xúc tác này.
Thảm họa Minamata đã bùng nổ từ năm 1956.
Vào thập niên 50, hiểu biết khoa học về ngộ độc của thủy ngân còn rất hạn chế
và Chiso là niềm tự hào của cả dân tộc Nhật đang xây dựng lại đất nước sau thế chiến.
Do đó, những nạn nhân đòi hỏi bồi thường đều bị dư luận Nhật xem là kẻ phá dối.
Khi nhóm nghiên cứu của Đại học Kumamoto đến làm việc,
Chiso bắt hợp tác với lý do bí mật công nghệ.
Chiso đánh lạc hướng bằng cách ngưng xả thải chỗ cũ mà đổ thẳng ra sông Minamata,
làm cho cá chết và người bệnh chàn lan thêm.
Chiso còn tài trợ cho những nghiên cứu khác để chứng minh bệnh Minamata không do nước thải của Chiso,
đồng thời vận động chính phủ cắt tài trợ cho Đại học Kumamoto.
Nhưng nhóm khoa học gia ngoan cố vẫn âm thầm tiếp tục công việc.
Năm 1962, nhóm Kumamoto đã tách được methane thủy ngân từ trong nước thải.
Chân lý đã sáng tỏ, nhưng vẫn bị làm ngơ.
Mãi cho đến năm 1965, một thảm họa tương tự xảy ra ở thành phố Niigata
cũng sản xuất acetaldehyde với xúc tắc thủy ngân.
Lúc này, nguyên nhân ngộ độc do methane thủy ngân không thể bị bác bỏ nữa.
Đã 60 năm kể từ khi những nạn nhân ngộ độc đầu tiên được phát hiện ở Minamata,
di chứng vẫn còn đó.
Các vụ kiện công ty Chiso và chính phủ vẫn tiếp diễn cho tới ngày nay.
Công ty Miso đã phải bồi thường hàng trăm triệu đô la.
Nhìn lại để thấy, chân lý khoa học không phải lúc nào cũng xuyên xẻ.
Đôi khi, nó cũng trị chung số phận, bầm dập như nạn nhân ô nhiễm.
Nhưng rốt cuộc, chân lý vẫn không thể bị dập tắt.
