16/Th4/2025 - 16:09

Giáo dục phải bắt đầu từ những điều gần gùi, bắt đầu từ trong nhà mới ra ngoài ngõ. Phải bắt đầu để mỗi trẻ biết thương cha thương mẹ, biết cảm thông về nội nhọc nhằn, biết bưng bát cơm là chất chiêu tình hạt, biết hội hàn khi mẹ cha trái gió trở trời. Giáo dục để trẻ đến với nhau bằng tình thương tan lứa, để mỗi em thơ không mặc cạp giàu hay nghèo. Cái cao cả của một nền giáo dục không phải chỉ tạo ra các chuyên gia thật giỏi giang, mà thành công trước tiên là tạo ra những con người ứng sự văn minh và có tâm lòng rộng lượng. Giáo dục để mỗi trẻ biết yêu thương đồng chua nước mằn, biết quý cây dại cát trắng cải dài, biết thương bách đá treo leo và biết ơn đến từng năm đất. Giáo dục để mỗi trẻ biết một thời đau thương của đất nước, biết thương non sông này đã mấy bận chia đôi, biết ơn hàng triệu người đã hòa vào trong lòng đất để bình yên chúng ta có hôm nay. Giáo dục để sông Dên và dòng sông Bên Hải với những nhịp cầu nối tròn lòng người, đừng bao giờ có hai mươi năm đời chờ đặng đặng, đừng có một dòng sông mà mất ngần ấy thời gian. Nhắc cho họ nhớ rằng, ngoài đảo xa có những ngôi mùa gió, trên núi non cao bao thế hệ đã hòa vào núi vào rừng, và trên kỳ đài cờ tung bay phấp phới những đường đến kỳ đài làm việt mấy máu xương, để họ dám xả thân khi tổ quốc cần, để trường tồn mãi mãi tổ quốc ta. Khi một người việt yêu thương, tự nhiên trong họ sẽ sinh ra trách nhiệm. Giáo dục để mỗi trẻ không hề sợ hại, cả núi cao và vực thập hiểm nguy, giúp họ biết cách để vượt qua gành thác dù gian nan nhưng chỉ không sợn. Giáo dục để mỗi trẻ lớn lên trong yêu thương và tân quý hòa bình, đừng gieo vào các em lòng trù hần mà hãy dạy cho các em đức tính quan trung, cố làm sao để mỗi trẻ lớn lên lấy yêu thương và tha thứ làm đầu. Giáo dục để trẻ lớn lên trong thôi thúc và khát vọng, để rồi trong tâm trí của họ luôn đau đấu câu hội lớn cho đời. Cùng là một dân tộc, cùng là một đất nước, sau người Israel họ vươn lên trên đồng đất vội cằn nặng hạt, sau người Nhật trong hoang tàn của chiến cuộc lại đi lên một cách quá đổi diệu kỳ. Giáo dục để trẻ biết nhìn trời xanh cao vời vời và đêm nhìn sao mơ ước bay lên. Giáo dục để trẻ đứng hiên ngang trên bờ viện rồng mơ những con tàu đến bến bởi xa. Khát vọng lớn có nguồn nguồn từ trăn trở lớn, nhưng trăn trở cao nhất là trăn trở với đất nước này. Các em hay là những người khiêm tốn, mình không phải là thần thường, và đừng từ biến mình thành thần thường, mình phải là hiền thân của sự bình thường. Có đúng, có sai, khi lỗi lầm thì nhận ra để sửa. Chúng ta không thể dạy học sinh can đảm và trung thực khi chính mình không dám đối diện với sự thật. Đừng đem cái hiệu biết thụ hàn của mình để giới hàn cái vô hàn trong trí tưởng của trẻ thơ. Các em yêu quý, hãy dành một khoảng thời gian nào đó để đến với miền biên viện nơi phên dầu của Tổ quốc, đến với Bết Đằng Giang để nghe hồn tiếng sông núi, đến với Ải Chi Lăng để thấm ngọn nguồn của hào khí Đông Na, đến với Trường Sơn Hùng Vị, đến với vùng sông nước Biển Tây, đến với Củ Chi Đất Thép, đến với Vì Xuyên Bách Đá Tai Mèo, đến với thành Cổ Quảng Kỳ một thời bom đàn. Hãy đi và hãy đến, để mỗi chúng ta thay đổi chính mình. Chứng kiến những gian nan của bà con nơi đó, của những trẻ đến trường trong khiếu thôn rủ bể. Chứng kiến những đìa rừng thưa dần cây cối, những mảnh vườn cọi dài úng tủng. Chứng kiến những trẻ thơ ngủ trên phía hè của xa pha giá bút, để đồng lòng tắt ẩn khách qua đường. Chẳng nhẽ, tất cứ bình yên dập dìu trong phố thì, có phải ngoài kia đang chờ ý nghĩa cuộc đời ta hay không? Khi sống cùng với những người yếu thế, hiểu họ hơn thì mình mới thu hút được lòng mình. Chúng ta đang sống trong một thời đại tiến bộ của công nghệ. Nhưng có phải ai cũng có máy tính, có điện thoại thông minh, vùng đất nào cũng có sóng wifi đủ mệnh. Thế nên nếu chỉ có ngồi ở đây, rồi ta sẽ lạc loại. Khi rời ra đời, còn không ít nội lo, các ép đừng têch cha têch mẹ, vì họ vẫn nghèo nên ta khổ đến tần giờ. Một câu nguyện giữa đất trời chỉ trấn an cho mình trong phút chốc, an yên phải từ lòng ta. Viết nghèo, viết khổ của mình và cả người khác mà không gắn sức hơn, thì thật đáng têch. Trăn trở với con người, với quê hương đất nước, sẽ thôi xúc ý chí và hành động chân chính của mọi người. Nhưng đừng để trăn trở khiến chúng ta bị lùi. Hãy đem sức trẻ, đem niềm vui, gieo khát vọng cho mỗi trẻ thơ. Hãy dám thử sức với cuộc đời, rồi những gì tốt đẹp hơn sẽ đến với các em. Tuổi trẻ, với sức sống căng tràn, với khát vọng tinh khôi, với tấm lòng dòng mở, đẹp và trông tẹo đến vô ngẩn, hãy đến với những nơi đang cần các em. Nơi đó sẽ bắt đầu những tình yêu thương chẳng dễ dàng có được. Nơi đó có những trẻ thơ ngơ ngác, bụi ban đầu. Có những bà con chất phát và hiền khô như đất. Hãy đến để nuôi dưỡng tình yêu thương. Khi lòng người đẹp, thì hành động sẽ cao sang. Hãy tân quý và bồi đắp những tâm hồn trong sáng, trước khi khai mở bổ ốc thông minh cho trẻ. Các em yêu quý, cuộc đời không bình yên như các em từng nghĩ. Phía bình minh cũng có lúc là nơi bạo tố sẽ bắt đầu. Thầy tin rằng, những gì chất lọc từ mái trường này, từ trải nghiệm cuộc sống, sẽ giúp các em đứng vững trước cuộc đời và rồi can đạp đi lên. Thầy nhắc lại rằng, yêu thương và bao dung tha thứ sẽ cạp hóa những bất cập cuộc đời. Không đổ kỳ và khắc ghi lội lầm người khác sẽ cho ta thanh thản trong cả tâm hồn. Trong số các em, nhiều em sẽ trở thành nhà giáo. Giữa khát vọng, giữa đam mê và cuộc sống thực có lúc không đồng điều, không dung hòa, nó không hề đơn giản. Chúng ta đang ở giữa yêu cầu của thời đài, của đất nước, giữa đòi hỏi của phụ huynh, giữa mong muốn của học sinh để làm tốt bột phần của mình không hề dễ chút nào. Chúng ta đang ở giữa những biến đồng của thời cuộc, giữa những giá trị có lúc bị xê dịp, nên những ai không đủ can đảm và bạn lĩnh thì rất khó thực hiện tốt trồng tách cao quý của mình. Nếu mục đích tối thường chỉ là tiền bạc, thì nghề giải học sẽ không thoả màn được cho bạn, nên tìm một việc khác phù hợp hơn. Và nếu chỉ vì điều đó mà đến mất lừa lòng từ trồng thì không nên chọn làm nhà giáo. Hãy đủ tỉnh táo để có một quan niệm về ý nghĩa cuộc đời và công việc một cách dung hóa. Bằng nhiều cách khác nhau, các em hãy nhắn nhũ về phụ huynh rằng trước khi dạy con hò trở thành thiên tài, hãy cùng nhau giáo dục để con hò trở thành người tự tế. Nói về phụ huynh rằng đừng bắt con hò phải thực hiện ước mơ giang dở của hò mà hãy để cho trẻ thoả màn ước mơ của chúng. Bằng nhiều cách khác nhau, các em chúc trẻ nói thật. Dám nói thật, dù đó là lỗi lầm, là sai trái. Chỉ dám nói thật thì người ta mới dám nhận lỗi và sửa lỗi để rồi các trẻ đó sẽ trở thành người dám bảo vệ sự thật. Hãy đem thế giới bao la về với trẻ thơ. Đừng chỉ vì cái đói, cái nghèo, cái túng thiếu mà đền lòng nhốt tâm hồn và trí tưởng của trẻ thơ trong một góc lều chật hẹp. Cố làm sao trong mùa trẻ thơ có một bầu trời mơ ước. Đến về trẻ bằng sự chân thành, bằng tình yêu thương, bằng sự tinh tế để cảm hóa và nâng niu khiến cho dù hoàn cảnh nào thì trẻ không phải tử ti, mặc cảm mà cố gắng vươn lên. Tập cho trẻ đi từ trường làng, ngõ phố ra về đường cái nhồn nhịp còi xe để trẻ dần dà từ trên đi trên chính đôi chân của mình để mai ngày dám đến những nơi xa. Khi trong tâm không bình yên thì không bao giờ các em chăm chú đọc được sách. Khi lòng người bảo tố thì không thể giấu được trong ánh mắt học trò. Hãy tạo sự bình yên và đem bình yên đến với trẻ. Các em yêu quý, hôm 5 tháng 5 Thầy xem một phóng sườn ngắn về một cô giáo ở Mèo Vạc lần lượt gửi từng đứa con về cho ông bà để tiếp tục.