Người xưa có câu: Muốn biết một gia đình hưng hay suy, đừng chỉ nhìn hướng nhà hay cách bài trí nội thất, mà hãy lắng nghe cách những người trong nhà nói chuyện với nhau. Càng ngẫm, tôi càng thấy câu nói ấy chứa đựng một trí tuệ sâu sắc. Trong đó, điều quan trọng nhất lại nằm ở cha mẹ. Một cặp cha mẹ biết tiết chế sự oán trách còn quý giá hơn bất kỳ món đồ phong thủy nào, bởi đó mới là nền tảng vững chắc và ấm áp nhất của một gia đình.
- Bị chôn vùi suốt 8 ngày dưới đống đổ nát, người đàn ông nói: "Tôi biết đó là một phép màu"
- Hành tinh kim cương khổng lồ trong Vũ Trụ: Một viên ngọc lấp lánh từ tro tàn của ngôi sao
Sự oán trách là một loại cảm xúc có sức lây lan
Trong tâm lý học có khái niệm gọi là "lây lan cảm xúc", tức là trạng thái cảm xúc của một người sẽ vô hình ảnh hưởng đến những người xung quanh, đặc biệt là những người thân thiết nhất. Và gia đình chính là nơi sự lây lan ấy diễn ra mạnh mẽ nhất.
Nếu trong một gia đình, người cha mỗi ngày tan làm trở về đều mở đầu bằng câu: "Hôm nay mệt quá, đồng nghiệp toàn đùn đẩy trách nhiệm cho nhau"; còn người mẹ thường xuyên than phiền: "Tháng này lại chi tiêu quá tay rồi, anh không thể tiết kiệm hơn một chút sao?"... Thoạt nghe, đó chỉ giống như những lời trút bầu tâm sự sau một ngày dài. Thế nhưng, nếu ngày nào cũng lặp lại, bầu không khí trong nhà sẽ dần trở nên nặng nề, u ám.
Đứa trẻ lớn lên trong môi trường ấy sẽ học được điều gì? Không phải cách giải quyết vấn đề, mà là cách oán trách, cách đổ lỗi và cách nhìn cuộc sống bằng ánh mắt bi quan.
Ngược lại, nếu cha mẹ đối diện khó khăn bằng sự bình tĩnh, cùng nhau trao đổi, tìm cách tháo gỡ thay vì trách móc lẫn nhau, thì điều con cái học được sẽ là tinh thần lạc quan và năng lực giải quyết vấn đề. Kiểu giáo dục thầm lặng ấy có sức ảnh hưởng lớn hơn rất nhiều so với hàng trăm lời dạy bảo.
Oán trách chỉ làm hao mòn các mối quan hệ
Nhiều người xem việc than phiền là một cách giải tỏa cảm xúc, nghĩ rằng nói ra sẽ thấy nhẹ lòng hơn. Nhưng trên thực tế, oán trách chỉ khiến vấn đề được nhắc đi nhắc lại, chứ hiếm khi tạo ra sự thay đổi.
Trong hôn nhân cũng vậy. Nếu một người luôn nói với bạn đời rằng: "Anh chưa bao giờ giúp đỡ việc nhà", hay "Anh chẳng bao giờ hiểu em", thì nghe có vẻ là lời than thở, nhưng thực chất lại là sự chỉ trích. Và khi bị chỉ trích, điều người ta thường làm không phải là thấu hiểu, mà là phòng vệ hoặc phản bác. Cuối cùng, những lời oán trách chỉ nối tiếp nhau bằng những cuộc cãi vã không hồi kết.
Tôi từng quen một cặp vợ chồng đã kết hôn hơn mười năm. Cả hai đều chăm chỉ, hiền lành, kinh tế cũng khá ổn định. Nhưng không khí trong gia đình lúc nào cũng căng thẳng.
Nguyên nhân rất đơn giản: người vợ có thói quen luôn đặt những điều không vừa ý lên đầu môi. Từ cách cư xử của nhà chồng, mức thu nhập của chồng cho đến chuyện học hành của con, dường như không có điều gì khiến cô hài lòng.
Theo thời gian, người chồng ngày càng ngại trở về nhà. Đứa con cũng dần không còn muốn chia sẻ tâm sự với mẹ nữa. Gia đình ấy không thiếu thốn vật chất, nhưng đời sống tinh thần thì ngày càng khô cằn và lạnh lẽo.
Hãy lựa chọn cách diễn đạt tốt hơn
Không oán trách không có nghĩa là phải nuốt hết mọi tủi thân hay bất mãn vào lòng rồi giả vờ mọi chuyện đều ổn.
Một gia đình lành mạnh vẫn cần sự chân thành, cần mọi người được quyền nói ra cảm xúc và nhu cầu của mình. Điều khác biệt nằm ở "cách diễn đạt".
Ví dụ, thay vì nói: "Anh lúc nào cũng về muộn, chẳng hề quan tâm đến gia đình."
Chúng ta có thể nói: "Dạo này anh về hơi muộn. Em và các con đều rất nhớ anh. Nếu có việc bận, anh báo trước cho cả nhà một tiếng nhé."
Câu nói đầu mang tính trách móc, khiến đối phương dễ cảm thấy mình bị phủ nhận. Câu nói sau lại thể hiện nhu cầu và tình cảm, tạo cơ hội để đối phương thấu hiểu và đáp lại bằng thiện chí.
Khi cha mẹ biết giao tiếp theo cách ấy, không chỉ những xung đột trong gia đình được giảm bớt, mà con cái cũng học được cách bày tỏ cảm xúc một cách lành mạnh và tôn trọng người khác.
Phong thủy tốt là do cả gia đình cùng vun đắp
Thực ra, điều người ta gọi là "phong thủy của một gia đình" chính là bầu không khí và nguồn năng lượng khi các thành viên sống cùng nhau.
Phong thủy ấy không được tạo nên bởi những món đồ trang trí đắt tiền hay cách sắp đặt trong nhà, mà được vun đắp từ từng lời nói, từng thái độ và từng lựa chọn mỗi ngày.
Nếu cha mẹ biết nuôi dưỡng lòng biết ơn, bớt đi một phần oán trách, thêm một phần bao dung và thấu hiểu, thì ngôi nhà ấy tự nhiên sẽ tràn ngập sự bình yên và ấm áp.
Đứa trẻ lớn lên trong môi trường ấy không chỉ học được kiến thức hay kỹ năng, mà còn học được cách đối diện với cuộc sống: gặp khó khăn thì bình tĩnh suy nghĩ, tích cực tìm hướng giải quyết, thay vì chỉ biết trách trời trách người.
Những đứa trẻ như vậy thường có nội tâm vững vàng hơn, biết trân trọng các mối quan hệ và cũng hiểu cách xây dựng một gia đình hạnh phúc khi trưởng thành.
Vì thế, nếu mong gia đình có được vận may và hạnh phúc lâu dài, thay vì chỉ chăm chăm tìm kiếm phong thủy bên ngoài hay thay đổi hướng nhà, hãy bắt đầu từ chính lời nói của mình.
Bớt một câu oán trách, thêm một lời cảm ơn. Bớt một lần chỉ trích, thêm một sự cảm thông. Bởi suy cho cùng, tâm thái của cha mẹ mới chính là phong thủy sâu dày và bền vững nhất của một gia đình.
Tú Uyên biên dịch
Theo secretchina