“Thầy ơi, tại sao con người ngày nay càng sống càng có nhiều phiền não, bệnh tật và đau khổ? Có phải phần lớn đều bắt nguồn từ chữ Tình không?”
- Đời người có ba cửa ải lớn: Cửa cuối cùng mới là thử thách khó nhất
- Người phụ nữ xa lạ cho vay 8 chỉ vàng cứu con và hành trình tìm ân nhân trả ơn suốt hơn 20 năm
- Bản lĩnh, trách nhiệm và lòng chung thủy: Phẩm chất nào làm nên một người đàn ông đáng kính
Vị thầy đáp: “Con người sống trong Tam giới, ở cõi nhân gian, không ai có thể hoàn toàn thoát khỏi chữ Tình. Tình thân, tình yêu, tình bạn hay tình đồng nghiệp đều là những tình cảm gắn liền với cuộc sống. Con người vì Tình mà vui, cũng vì Tình mà buồn, thậm chí có người vì nó mà đánh mất chính mình.

Vấn đề không nằm ở chỗ con người có tình cảm hay không, mà là có để tình cảm chi phối hay không. Khi quá chìm đắm trong Tình, người ta dễ sinh tâm chấp trước, tham cầu, ích kỷ, đố kỵ và oán hận. Muốn được yêu thương nhưng lại sợ mất đi, mong người khác đối xử tốt với mình nhưng không chấp nhận khi mong muốn không thành. Cứ như vậy, tâm trí bị cuốn vào vòng xoáy yêu ghét, vui buồn và được mất.
Đây chính là lúc chữ Tình trở thành thuốc độc. Ban đầu là yêu thương, nhưng khi không được đáp lại thì sinh thất vọng, lâu ngày chuyển thành oán hận. Có người vì một chuyện tình cảm mà đau khổ nhiều năm, ngày đêm suy nghĩ, khiến thân tâm luôn trong trạng thái bất an.”
“Thưa thầy, vậy tình cảm rối loạn có thực sự ảnh hưởng đến sức khỏe con người không?”
Vị thầy giải thích: “Thất tình gồm hỷ, nộ, ai, lạc đều là những trạng thái cảm xúc của con người. Khi một người thường xuyên tức giận, kinh mạch của Can sẽ bị ảnh hưởng đầu tiên, từ đó có thể tác động đến chức năng của mắt. Tiếp đến là hệ tiêu hóa, khiến ăn uống thất thường, khó tiêu, đại tiểu tiện cũng có thể bị ảnh hưởng.
Can được ví như vị tướng quân trấn giữ cơ thể, có vai trò điều hòa hoạt động của ngũ tạng. Khi vị tướng quân này bị tổn thương, Tâm cũng có thể chịu ảnh hưởng. Tâm chủ quản tinh thần, một khi tâm không yên, những bất ổn bên trong có thể biểu hiện ra bên ngoài, khiến cơ thể xuất hiện nhiều vấn đề về sức khỏe.
Bởi vậy, tình cảm rối ren và cảm xúc hỗn loạn cũng khiến con người khó tìm được sự bình an trong thân tâm. Nếu biết tháo gỡ khúc mắc, hóa giải oán giận và khơi thông những điều chất chứa trong lòng, tinh thần sẽ dần nhẹ nhõm, sáng suốt hơn. Khi tâm trạng được điều hòa, sức khỏe cũng có điều kiện cải thiện.
Chữ Tình vốn có thể cứu người, nhưng cũng có thể khiến con người tổn thương. Yêu thương đúng mực đem lại niềm vui và động lực sống. Nhưng khi quá chấp trước, để yêu hóa thành hận, để oán giận kéo dài, người ta sẽ tự đẩy mình vào vòng xoáy đau khổ.
Yêu rồi hận, hận rồi lại yêu, cứ mãi quanh quẩn trong dòng xoáy ấy thì làm sao tìm được sự giải thoát? Vì vậy, tình cảm cần thuận theo tự nhiên, không cưỡng cầu hay áp đặt người khác phải sống theo mong muốn của mình. Điều quan trọng là biết điều hòa cảm xúc, không để buồn đau, tức giận và oán hận tích tụ quá lâu. Chăm sóc thân thể cũng cần bắt đầu từ việc chăm sóc tâm mình. Tâm biết buông bỏ, cảm xúc được điều hòa, con người mới có thể sống nhẹ nhàng và bình an hơn.”
“Thưa thầy, Từ Bi khác với Tình ở điểm nào?”
Vị thầy đáp: “Phật gia giảng rằng, Từ là ban vui, Bi là cứu khổ. Tình cảm thông thường thường gắn với những mối quan hệ cụ thể, có thân sơ, gần xa, có mong cầu và đôi khi mang tính vị tư. Ta yêu một người thường mong người ấy cũng yêu mình; ta đối tốt với ai đó đôi khi mong họ ghi nhớ và báo đáp. Khi không nhận được điều mong muốn, trong lòng dễ sinh thất vọng, tủi thân và oán trách.
Còn Từ Bi thì khác. Từ Bi không đặt điều kiện, không so đo, không cầu đáp đền. Đó là tình thương xuất phát từ lòng thiện lương, mong người khác được bình an và thoát khỏi khổ đau. Người có lòng Từ Bi không chỉ thương người thân mà còn biết cảm thông với người xa lạ, thậm chí bao dung cả những người từng khiến mình tổn thương.
Bởi vậy, có thể nói Từ Bi là cảnh giới cao hơn của Tình. Khi tình thương không còn bị chi phối bởi lợi ích cá nhân, sự chiếm hữu và mong cầu, nó sẽ trở nên rộng lớn, thuần khiết hơn.”
“Vậy làm thế nào để con người có thể chuyển hóa chữ Tình thành Từ Bi?”
Vị thầy tiếp tục: “Đó chính là quá trình tu dưỡng tâm tính. Người bước vào con đường tu hành cần học cách nhìn nhận lại những tâm niệm của mình, dần buông bỏ chấp trước đối với danh, lợi, tình và sắc. Khi gặp chuyện không vừa ý, không vội nổi giận; khi bị đối xử không tốt, không lập tức sinh lòng oán hận; khi giúp đỡ người khác, không tính toán mình sẽ nhận lại điều gì.
Trong quá trình ấy, người tu học cách lấy Thiện, Chân, Nhẫn để sửa đổi tâm tính, giảm bớt tham, sân, si và những ham muốn ích kỷ. Càng buông bỏ truy cầu cá nhân, tâm càng trở nên thanh tịnh, rộng lượng và bao dung. Đó cũng là lý do những người chân tu thường hướng đến sự hòa ái, thiện lương và ít tranh chấp với người đời.

Trong Thiên Chúa giáo cũng đề cao tình yêu thương vô điều kiện. Kinh Thánh viết: ‘Đức Chúa Trời là tình yêu thương’ (1 Giăng 4:8). Chúa Giê-su dạy con người yêu thương người lân cận, tha thứ cho người xúc phạm mình và không lấy oán báo oán. Tình yêu thương ấy không chỉ dành cho những người đem lại niềm vui, mà còn hướng đến cả những người cần được cảm thông và tha thứ.
Như vậy, dù nhìn từ góc độ Phật gia hay Thiên Chúa giáo, con người đều được khuyên răn phải vượt qua ích kỷ, oán hận và những đòi hỏi của bản thân để nuôi dưỡng tình thương rộng lớn hơn.
Vì thế, chữ Tình vừa có thể là thuốc độc, vừa có thể là thuốc giải. Nếu chìm đắm trong yêu ghét, tham cầu và chấp trước, con người sẽ tự trói buộc mình trong đau khổ. Nhưng nếu biết tu dưỡng, chuyển hóa tình cảm thành lòng Từ Bi, chính tình thương ấy lại có thể nuôi dưỡng tâm hồn, đem đến sự an hòa cho bản thân và sự ấm áp cho những sinh mệnh xung quanh.
Điều quan trọng không phải là loại bỏ chữ Tình, mà là học cách vượt lên trên những ràng buộc của nó, từ tình cảm vị tư tiến đến tình thương vô tư, từ yêu thương có điều kiện tiến đến lòng Từ Bi và bao dung.”
Tiểu Hoa biên tập


