Năm 1986, hàng triệu người từng kinh ngạc khi chứng kiến David Copperfield thực hiện một trong những màn ảo thuật nổi tiếng nhất của mình: đi xuyên qua Vạn Lý Trường Thành.

Nhiều bài báo giải thích màn trình diễn của ông có chiêu trò, nhưng theo dẫn chứng của bài báo trên trang theepochtimes.sg ngày 4 tháng 4 năm 2022 ghi chép:

“Đoạn video về màn trình diễn này sau đó đã được đưa vào loạt phim truyền hình Mỹ CBS 'The Magic of David Copperfield'. Người dẫn chương trình, Ben Vereen, nhìn thẳng vào máy quay với vẻ mặt nghiêm túc và nói rằng việc quay phim không sử dụng bất kỳ kỹ năng nhiếp ảnh nào – không có mánh khóe máy quay nào. Trên thực tế, toàn bộ màn trình diễn được quay chỉ bằng một máy quay duy nhất từ ​​đầu đến cuối, không hề có dấu vết chỉnh sửa.”

Màn trình diễn vượt Vạn Lý Trường Thành của Copperfield vẫn là một bí ẩn chưa được giải đáp cho đến nay. Sau ông, không một ảo thuật gia nào dám thử lại.

David Copperfield và “đường hầm lượng tử"

Một bức tường đá khổng lồ đứng đó. Copperfield bước vào khu vực được che bởi những tấm vải trắng. Bóng người vẫn hiện rõ. Rồi một khoảnh khắc kỳ lạ xảy ra: bóng dáng ấy dường như tiến thẳng vào bức tường và biến mất.

Ở phía bên kia, những người trợ diễn xuất hiện. Tấm vải được kéo lên. Một khuôn mặt, đôi bàn tay dường như đang xuyên qua lớp vải. Và rồi Copperfield bước ra từ phía bên kia. Không có tiếng nổ. Không có bức tường bị phá. Không có một cánh cửa nào được nhìn thấy. Chỉ có một hình ảnh khiến người xem đặt câu hỏi:

Làm thế nào ông đã làm được điều đó?

Đến nay, cơ chế thực sự phía sau màn trình diễn vẫn là một phần của bí mật. Có nhiều cách giải thích khác nhau được đưa ra, nhưng câu trả lời cuối cùng vẫn thuộc về người tạo nên màn ảo thuật. Và chính từ hình ảnh ấy, một liên tưởng khá thú vị xuất hiện.

Nếu trong thế giới lượng tử tồn tại một hiện tượng được gọi là “đường hầm”, liệu có điều gì đáng để chúng ta suy ngẫm về những giới hạn mà mình vẫn tưởng là tuyệt đối?

David Copperfield xuyên Vạn Lý Trường Thành bằng "đường hầm lượng tử"?

Khi vật chất không còn giống như những gì mắt nhìn thấy

Trong thế giới đời thường, chúng ta quen với một nguyên tắc rất đơn giản. Muốn đi từ bên này sang bên kia bức tường, phải có cửa. Nếu không có cửa, phải phá tường. Một vật thể không thể xuyên qua một vật thể rắn khác. Nhưng khi đi xuống thế giới nguyên tử và hạ nguyên tử, trực giác ấy bắt đầu trở nên không còn đủ để mô tả mọi hiện tượng.

Một trong những hiện tượng kỳ lạ nhất của cơ học lượng tử là hiệu ứng đường hầm lượng tử – quantum tunnelling.

David Copperfield xuyên Vạn Lý Trường Thành bằng "đường hầm lượng tử"?

Hãy hình dung một hạt đang đứng trước một hàng rào năng lượng. Theo vật lý cổ điển, nếu hạt không có đủ năng lượng để vượt qua hàng rào, nó không thể sang phía bên kia. Nhưng trong cơ học lượng tử, hạt được mô tả bằng một hàm sóng. Trong những điều kiện nhất định, hàm sóng có thể hiện diện ở phía bên kia hàng rào. Kết quả là có một xác suất để hạt xuất hiện ở nơi mà theo cách nhìn cổ điển, nó dường như không thể tới được. Người ta gọi hiện tượng ấy là đường hầm lượng tử.

Không phải vì trong vật chất thực sự xuất hiện một đường hầm. Mà bởi kết quả quan sát được gợi lên hình ảnh một hạt đã đi từ bên này sang bên kia mà không vượt qua hàng rào theo cách thông thường. Và proton cũng có thể tham gia vào “đường hầm”. Điều này càng trở nên thú vị khi nói đến proton và hydrogen.

Trong một số phản ứng hóa học, đặc biệt là những phản ứng liên quan đến enzyme, các nhà khoa học đã nghiên cứu hiện tượng hydrogen tunnelling – khi hydrogen có thể tham gia vào quá trình chuyển vị thông qua hiệu ứng lượng tử.

Một số nghiên cứu về enzyme cho thấy tunnelling có thể đóng góp đáng kể vào tốc độ của những phản ứng chuyển hydrogen trong những điều kiện nhất định. Khoảng cách giữa các nguyên tử cho và nhận, hình dạng của hàng rào năng lượng, dao động của phân tử và môi trường xung quanh đều có thể ảnh hưởng đến khả năng này.

Điều đáng chú ý là: Ở quy mô cực nhỏ, tự nhiên không phải lúc nào cũng vận hành giống trực giác của thế giới chúng ta đang sống. Một hàng rào không nhất thiết có ý nghĩa hoàn toàn giống nhau ở mọi cấp độ. Một khoảng cách tưởng như rất nhỏ đối với chúng ta có thể trở thành yếu tố quyết định đối với một quá trình lượng tử.

Vậy David Copperfield có sử dụng “đường hầm proton”?

Một bên là một ảo thuật gia đứng trước Vạn Lý Trường Thành. Một bên là một proton đứng trước một hàng rào năng lượng. Nếu một ảo thuật gia có thể khiến hàng triệu người nhìn thấy một điều tưởng như không thể, còn tự nhiên lại có những hiện tượng mà trực giác của con người cũng khó hình dung, thì ranh giới giữa “không thể” và “chưa hiểu được” nằm ở đâu?

Điều thú vị nhất trong màn diễn của Copperfield không nằm ở việc khán giả nhìn thấy gì. Mà nằm ở những gì họ không nhìn thấy.

Trong khoa học, chúng ta cũng thường đứng trước những “tấm màn” như vậy. Không phải mọi thứ trong tự nhiên đều có thể nhìn thấy trực tiếp. Chúng ta không nhìn thấy electron bằng mắt thường. Không nhìn thấy hàm sóng. Không nhìn thấy một proton “đường hầm” theo nghĩa thông thường.

Nhưng từ những kết quả đo đạc, các nhà khoa học xây dựng mô hình để mô tả điều đang xảy ra phía sau những gì quan sát được. Và đôi khi, mô hình ấy dẫn chúng ta đến một thế giới rất khác với trực giác hàng ngày.

Đến đây, có lẽ không cần vội trả lời. David Copperfield có biết một “bí mật” nào đó về cách con người nhìn nhận giới hạn? Hiệu ứng đường hầm lượng tử có khiến chúng ta nhìn khái niệm “bức tường” theo một cách khác?

Nếu một proton có thể vượt qua một hàng rào năng lượng bằng hiệu ứng đường hầm, còn một ảo thuật gia có thể khiến con người tin rằng mình đã xuyên qua một bức tường đá…thì “bức tường” nào trong thế giới này thực sự là không thể vượt qua? Có lẽ sẽ có người hỏi, nhiều nhà vật lý hiểu rõ cơ chế về đường hầm proton nhưng sao họ không thể “xuyên tường”.

Trong phỏng vấn năm 2013 với The Forward (được Haaretz đăng lại), ông nói rõ: “Tôi có mối quan hệ cá nhân với Chúa và tôi cầu nguyện rất nhiều.”

Nhiều truyền thống tâm linh coi vật chất thông thường như năng lượng rung động thấp, dày đặc. Còn “Năng lượng cao trong vật chất” có thể hiểu là vật chất đã được thanh lọc, nâng tần số, hoặc chứa đựng được các tầng năng lượng tinh tế hơn (prana, khí, ánh sáng…). Theo cách nhìn này, việc nâng cao năng lượng của vật chất (hoặc của cơ thể) chính là một phần của con đường tu tập, chuyển hóa.

David Copperfield không công khai chia sẻ về các trải nghiệm huyền bí hay hành trình tâm linh sâu sắc ngoài việc cầu nguyện và niềm tin cá nhân vào Chúa theo cách Do Thái, nhưng bạn có nghĩ rằng ông đang thực hiện một hiện tượng vật lý cao năng lượng ngay trên chính cơ thể của mình. Bởi bên trong thân thể người là cấu trúc của vô số hạt tạo thành. Và bằng cách nào đó ông đã “chuyển hoá” được chúng, nhưng với sự thông minh của mình, ông đã "che mắt" chúng ta bằng một tấm màn trắng. Còn bạn thì nghĩ như thế nào?

Mỹ Mỹ biên tập

#aothuatgia#bian#khampha