Trên Facebook gần đây xuất hiện những hội nhóm mang tên rất thẳng thắn như “Con ghét bố mẹ” hay “Hội những người ghét cha mẹ”, với số lượng thành viên lên tới hàng chục nghìn người.

Tên gọi gây sốc, nội dung bên trong càng khiến nhiều người bàng hoàng. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở đó, ta sẽ bỏ lỡ một thực tế đáng suy ngẫm hơn: đây có thể là tiếng kêu cứu về khoảng cách ngày càng lớn giữa hai thế hệ trong chính ngôi nhà của mình.

Bên trong các group này, những bài đăng xuất hiện liên tục mỗi ngày. Phần lớn là tâm sự về mâu thuẫn gia đình: bị áp đặt giờ giấc, bị kiểm soát điện thoại, bị so sánh với “con nhà người ta”, bị la mắng vì điểm số không như kỳ vọng, hoặc đơn giản là cảm giác không bao giờ được lắng nghe. 

Có những chia sẻ chỉ xuất phát từ xung đột nhỏ trong sinh hoạt hàng ngày, nhưng cũng có những dòng chữ rất nặng nề, thậm chí cực đoan. Đây là phần khiến dư luận phản ứng mạnh nhất. 

Tuy nhiên, nếu nhìn kỹ, nhiều em thừa nhận mình không thực sự “ghét” cha mẹ theo nghĩa tuyệt đối. Họ chỉ đang rất giận, rất tổn thương và không biết phải nói với ai.

Hiện nay, nhóm “Con ghét cha mẹ” đã có gần 100.000 thành viên, nhưng có lẽ trong số đó không ít là các bậc phụ huynh. 

Vốn dĩ đây là nơi những người con có thể thoải mái chia sẻ những điều khó nói trong gia đình, nhưng khi ngày càng nhiều cha mẹ tham gia, các bài đăng gần đây dường như chủ yếu đến từ phụ huynh, còn tiếng nói của những người con lại ít dần. 

Có những cha mẹ vào nhóm từ những ngày đầu chỉ mong hiểu con hơn, biết mình đã sai ở đâu để sửa mình trước khi sửa con. Nhưng khi cộng đồng ngày càng đông, những lời góp ý từ phụ huynh đôi lúc lại vô tình khiến nơi này mất đi cảm giác an toàn vốn có.

Điều khiến câu chuyện đáng suy ngẫm không chỉ là chữ “ghét”, mà là lý do khiến một người con phải tìm đến một cộng đồng xa lạ để nói về chính cha mẹ mình.

Với nhiều bậc phụ huynh, điều này có thể gây tổn thương sâu sắc. Họ đã dành phần lớn cuộc đời để nuôi nấng con cái, lo từng bữa ăn, giấc học, công việc và tương lai. Có người làm lụng vất vả, chấp nhận thiệt thòi, chỉ mong con có cuộc sống tốt hơn mình. Vì thế, khi nghe con nói ghét cha mẹ, điều đầu tiên họ cảm nhận có thể là đau lòng, thất vọng, thậm chí là cảm giác mọi hy sinh của mình đều bị phủ nhận.

Nhưng ở phía bên kia, có những người con lại không nhìn thấy tình yêu ấy theo cách cha mẹ vẫn nghĩ. Một lời nhắc nhở mà cha mẹ cho là quan tâm, đôi khi được con cảm nhận như sự kiểm soát. Một lần đem con ra so sánh với người khác, cha mẹ có thể nghĩ đó là động lực, nhưng với con lại là cảm giác mình chưa bao giờ đủ tốt. 

Có những đứa trẻ không thiếu cơm ăn, áo mặc, cũng không thiếu điều kiện học hành, nhưng vẫn thấy cô đơn vì những điều mình nghĩ, mình thích hay mình đau lòng đều không được coi trọng.

Khoảng cách ấy có thể lớn dần qua những lần tranh cãi, những câu nói vô tình và cả những lần im lặng. 

Cha mẹ nghĩ con bướng bỉnh, vô ơn, không hiểu nỗi vất vả của người lớn. Con lại nghĩ cha mẹ độc đoán, không chịu thay đổi và chỉ muốn mình sống theo ý họ. Khi cả hai bên đều tin rằng mình có lý, một cuộc trò chuyện rất dễ biến thành cuộc tranh luận xem ai đúng, ai sai. Nhưng cuối cùng, mỗi người đang thực sự cảm thấy thế nào?

Dẫu vậy, có những mâu thuẫn xuất phát từ khác biệt thế hệ, có những tổn thương tích tụ lâu ngày, và cũng có những trường hợp nghiêm trọng hơn cần được nhìn nhận đúng mức. Không thể chỉ vì một đứa trẻ nói ghét cha mẹ mà kết luận cha mẹ không tốt; cũng không thể lấy công lao nuôi dưỡng để phủ nhận cảm xúc và những tổn thương mà con đang trải qua.

Trong một gia đình, tình yêu không chỉ nằm ở những gì cha mẹ đã làm, mà còn ở cách con cảm nhận được tình yêu ấy. Đôi khi, điều một người con cần là được nói hết câu mà không bị ngắt lời; là một câu hỏi chân thành: “Điều gì khiến con buồn đến vậy?”

Ngược lại, con cái cũng cần hiểu rằng cha mẹ có thể yêu thương nhưng không phải lúc nào cũng biết cách thể hiện đúng. Họ có những giới hạn, nỗi lo và cả những trải nghiệm của một thế hệ khác. Hiểu điều đó không có nghĩa là phải chấp nhận mọi cách cư xử, mà là tìm một con đường để nói ra điều mình cần, đặt giới hạn khi cần thiết và giữ sự tôn trọng trong khả năng có thể.

Người xưa coi trọng gia phong, chữ hiếu và tình thân, nhưng đạo hiếu không nên bị hiểu thành việc con cái phải im lặng trước mọi điều. Trong quan niệm truyền thống, gia đình muốn bền vững cũng cần có lễ nghĩa, sự bao dung và trách nhiệm từ cả người trên lẫn người dưới. 

Cha mẹ có bổn phận dạy dỗ, nhưng cũng cần làm gương; con cái cần kính trọng, nhưng cũng cần được lớn lên trong sự tôn trọng. Tình thân không thể chỉ dựa vào công lao đã bỏ ra, mà còn phải được nuôi dưỡng bằng cách đối xử với nhau mỗi ngày.

Ngoài ra, khi khoảng cách giữa con trẻ và gia đình ngày càng lớn, mạng xã hội rất dễ trở thành nơi các em tìm kiếm sự đồng cảm và cảm giác được thấu hiểu. Nhưng phía sau một không gian tưởng như an toàn ấy vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro, bởi người xấu có thể lợi dụng những tổn thương, sự cô đơn và nhu cầu được lắng nghe của các em để tạo dựng lòng tin, rồi từng bước dẫn dắt các em vào những mối quan hệ hoặc hành vi nguy hiểm.

Vì vậy, gia đình càng cần chủ động kết nối và thấu hiểu con trẻ, đừng để những khoảng trống trong giao tiếp trở thành nơi người xa lạ có thể bước vào. Cha mẹ không nhất thiết phải biết mọi điều con nghĩ, nhưng cần để con biết rằng khi gặp chuyện, gia đình vẫn là nơi con có thể tìm về và nói ra mà không sợ bị phán xét.

Có lẽ, điều đáng buồn nhất của những nhóm “Con ghét cha mẹ” không nằm ở cái tên, mà ở khả năng có những người đã phải đi rất xa để tìm một nơi được lắng nghe. 

Và điều đáng quý nhất mà một gia đình có thể làm là đủ can đảm ngồi xuống, nghe nhau nói thật lòng, trước khi khoảng cách trở thành điều không thể hàn gắn.

Tú Uyên biên tập

#cuocsong#doisong#giadinh#lamchame#nhansinhcamngo#tamsu#vanhoa