Vào ngày 24 tháng 6, thông tin về một đường dây sản xuất và tiêu thụ dầu ăn giả quy mô lớn khiến nhiều người không khỏi rùng mình. Theo những gì được công bố, hàng chục nghìn tấn dầu thực vật vốn dùng trong sản xuất thức ăn chăn nuôi đã bị đưa vào chuỗi thực phẩm dành cho con người. Chỉ trong khoảng ba năm, số tiền thu về được nhắc đến lên tới 8.200 tỷ đồng.

Nhưng điều khiến người ta day dứt không chỉ nằm ở con số ấy.

Hình ảnh: Một lượng lớn dầu thực vật dùng cho thức ăn chăn nuôi được đưa sang khu vực chứa dầu dùng cho người.

Phía sau 8.200 tỷ đồng là những chai dầu đã được đưa đến bếp ăn tập thể, nhà hàng, quán xá, những cơ sở chế biến bánh kẹo, đồ ăn vặt mà trẻ nhỏ vẫn sử dụng mỗi ngày. Nghĩa là thứ đáng lẽ không dành cho bữa ăn của con người đã có thể hiện diện trong những món ăn rất bình thường, đi vào cơ thể của những người hoàn toàn không biết gì về nguồn gốc thật sự của nó.

Theo thông tin được công bố, Ofood là nhãn hiệu thực phẩm của Công ty TNHH Sản xuất và Xuất nhập khẩu Nhật Minh Food. Một lượng lớn dầu thực vật dùng cho thức ăn chăn nuôi được đưa sang khu vực chứa dầu dùng cho người. 

Để che giấu nguồn gốc, dầu được bơm qua hệ thống đường ống ngầm, sau đó đưa ra thị trường dưới dạng sản phẩm dành cho con người. Có sản phẩm còn được giới thiệu là bổ sung vitamin A, nhưng khi kiểm nghiệm lại không phát hiện thành phần này.

Đọc đến đây, có lẽ nhiều người sẽ nghĩ đến căn bếp nhà mình.

Một người mẹ đi chợ, chọn một chai dầu có nhãn mác đầy đủ rồi mang về nấu cơm cho con. Một người công nhân ăn suất cơm giữa ca chỉ mong có đủ sức làm tiếp buổi chiều. Một đứa trẻ cầm gói bánh hay món ăn vặt trên tay cũng chẳng bao giờ nghĩ thứ dầu dùng để chế biến món ăn ấy có nguồn gốc từ đâu.

Người tiêu dùng đâu có khả năng nhìn xuyên qua một chai dầu để biết bên trong là gì.

Họ chỉ có thể tin. Tin vào nhãn mác, tin vào nhà sản xuất, tin rằng số tiền mình bỏ ra ít nhất sẽ đổi lại một sản phẩm đúng với những gì đã được ghi trên bao bì.

Chính vì vậy, có một câu hỏi rất khó không nghĩ tới: nếu những người biết rõ sản phẩm ấy được tạo ra như thế nào, liệu họ có dám mang nó về cho cha mẹ mình dùng, cho con mình ăn mỗi ngày hay không?

Nếu phải lựa chọn cho chính gia đình mình, liệu họ có chọn đúng sản phẩm ấy, hay sẽ tìm đến một thương hiệu khác mà họ cảm thấy an toàn hơn?

Chúng ta không thể biết câu trả lời của từng người. Nhưng chính câu hỏi đó mới khiến lòng người nặng xuống.

Bởi nếu một thứ mà mình cũng không muốn dành cho người thân, tại sao lại có thể bình thản đưa nó đến bàn ăn của những gia đình khác?

Người mua kia tuy xa lạ, nhưng họ cũng là cha, là mẹ, là con của một ai đó. Họ cũng có những người đang chờ mình trở về sau một ngày làm việc. Họ cũng mong cha mẹ khỏe mạnh, mong con cái lớn lên bình an.

Thực phẩm vì thế là một lĩnh vực đòi hỏi chữ tâm cao hơn nhiều ngành nghề khác. Một chiếc áo kém chất lượng có thể khiến người mua tiếc tiền. Một món đồ hỏng sớm có thể gây bực bội. Nhưng thực phẩm đi thẳng vào cơ thể con người. Nếu chất lượng không bảo đảm, hậu quả đôi khi không dừng ở số tiền đã bỏ ra.

Đó còn có thể là tiền khám bệnh, tiền thuốc, viện phí, những ngày phải nghỉ làm, thu nhập bị gián đoạn và cả nỗi lo kéo dài của một gia đình.

Người kinh doanh có thể tính lợi nhuận bằng hàng tỷ đồng. Nhưng với một gia đình bình thường, chỉ cần một người nằm viện cũng có thể khiến bao khoản tiết kiệm chắt chiu nhiều năm phải vơi đi.

Đó mới là điều đau lòng. Một bên kiếm tiền rất nhanh, còn bên kia nếu có hậu quả xảy ra lại phải trả bằng sức khỏe, thời gian, tiền bạc và sự bình yên của chính gia đình mình.

Người xưa nói: “Quân tử ái tài, thủ chi hữu đạo” – quý trọng của cải nhưng phải có được bằng con đường chính đáng.

Làm giàu chưa bao giờ là điều đáng trách. Kiếm nhiều tiền bằng năng lực và lao động là điều đáng trân trọng. Nhưng đồng tiền cũng có giới hạn của nó. Khi lợi nhuận được đặt lên trên sức khỏe của người khác, sự khôn ngoan trong làm ăn rất dễ biến thành lòng tham.

Trong kinh doanh thực phẩm, có những nơi người tiêu dùng không thể nhìn thấy, có những công đoạn họ không thể kiểm tra. Khi ấy, thứ giữ người sản xuất lại không phải ánh mắt của khách hàng, mà là lương tâm của chính mình.

Người xưa còn tin vào hai chữ nhân quả.

Hình ảnh minh hoạ: Có những đồng tiền kiếm được trong thời gian ngắn, nhưng lại mang theo một món nợ rất dài

Nhân quả đôi khi không phải chuyện gì xa xôi. Gieo sự gian dối thì có ngày mất chữ tín. Một doanh nghiệp có thể mất nhiều năm xây dựng thương hiệu, nhưng chỉ cần một lần đặt lợi nhuận lên trên sức khỏe khách hàng, niềm tin ấy có thể sụp đổ rất nhanh.

Có những đồng tiền kiếm được trong thời gian ngắn, nhưng lại mang theo một món nợ rất dài. Nếu mình hưởng phần lợi, còn người khác phải gánh phần đau, thì đó không còn là một món lời trọn vẹn.

Ông cha ta vẫn nói: “Có đức mặc sức mà ăn.” Có lẽ điều quý nhất trong làm ăn cuối cùng cũng quay về chữ đức. Bởi tiền có thể khiến một người trở nên giàu có, nhưng chỉ có lương tâm mới giúp người ấy sống bình an.

8.200 tỷ đồng nghe rất lớn. Nhưng nếu phía sau nó là sự bất an của hàng nghìn bữa cơm, thì con số ấy bỗng trở nên quá nhỏ trước giá trị của sức khỏe con người.

Bởi tiền mất còn có thể kiếm lại. Một doanh nghiệp thất bại còn có thể làm lại. Nhưng sức khỏe của một người một khi đã bị tổn hại, có những thứ không khoản tiền nào có thể mua lại như ban đầu.

Và đó cũng là giới hạn mà bất kỳ người làm kinh doanh nào cũng nên nhớ: đừng bao giờ làm giàu bằng cách bắt người khác trả giá thay cho lòng tham của mình.

Tiểu Hoa biên tập

#antoan#daoduc#giaoduc#thucpham#vanhoa