Tam Tự Kinh (11)

Âm Hán Việt
Viết Hỷ Nộ, Viết Ai Cụ,
Ái Ố Dục, Thất tình cụ.
Bào Thổ Cách, Mộc Thạch Kim,
Ti dữ Trúc, Nãi Bát âm.
Tạm dịch
Rằng: Vui, Giận, rằng: Buồn, Sợ,
Yêu, Ghét, Muốn, là Thất tình.
Bào, Thổ, Cách, Mộc, Thạch, Kim,
Ti và Trúc, là Bát âm.Tam Tự Kinh

Giải thích:

Vui mừng, tức giận, đau buồn, sợ hãi, yêu thích, căm ghét và ham muốn là bảy loại trạng thái tình cảm của con người. Bảy loại cảm xúc này còn gọi là Thất tình.

Người xưa cho rằng con người cần kiềm chế các loại cảm xúc của mình, nếu không sẽ gây hại đến sức khoẻ. Khi con người vui quá sẽ gây hại đến tim, giận quá sẽ gây hại cho gan, đau buồn quá sẽ hại cho phổi, sợ hãi quá sẽ gây hại cho thận.

Người Trung Quốc cổ đại dùng tám loại nguyên liệu để làm nhạc cụ. Tám loại nguyên liệu này gồm quả bầu, đất sét, da thuộc, gỗ, đá, kim loại, dây tơ, ống trúc. Tám loại nhạc cụ này còn được gọi là Bát âm. Tám loại nhạc cụ này được làm từ các chất liệu khác nhau, nên âm thanh phát ra cũng rất đặc biệt.

Câu chuyện: Hoàng Đế và âm nhạc

Đối với người xưa, âm nhạc không chỉ là một công cụ để giải trí, thưởng thức. Âm nhạc được coi là một phương tiện để liên hệ với Thiên Thượng, là một nghi lễ để điều hoà mối quan hệ giữa Trời Đất. Vì vậy, trong các sách sử đều ghi lại những câu chuyện về việc các vị Thần tạo ra các loại nhạc cụ, ví như Phục Hy là người chế tạo ra đàn sắt, Nữ Oa chế tạo ra tiêu, Linh Luân chế tạo ra chuông, Thần Nông chế tạo ra ngũ huyền cầm. Đây đều là những loại đàn cổ.

Tương truyền rằng vào thời cổ đại, Hiên Viên Hoàng Đế đã lệnh cho Linh Luân chế tạo ra các quy luật trong âm nhạc, gồm 12 luật, hay còn gọi là 12 thang âm.

Thời đó, Linh Luân sinh sống ở trên núi Tây Sơn. Ông tìm được một loại cây trúc thô phù hợp để làm công cụ chơi nhạc. Linh Luân đã dùng đến những cây trúc rắn chắc nhất để gọt thành sáo trúc. Khi ông thổi cây sáo mình làm, có mấy con chim phượng hoàng đậu xuống quanh những cây ở gần ông. Chim phượng hoàng trống bắt đầu cất tiếng hót. Âm đầu tiên của nó giống với âm phát ra từ cây sáo trúc của Linh Luân. Sau đó con chim phương hoàng lại hót tiếp 5 âm nữa. Linh Luân nhanh chóng gọt thành một cây sáo có thể phát ra 5 âm đó.

Tiếp đến Phượng hoàng mái hót. Nó hót tiếp 6 âm. Linh Luân lại nhanh chóng gọt ra cây sáo trúc phát ra được 6 âm đó. Sau đó, Linh Luân sắp xếp thứ tự của 12 âm. Vậy là hoàn thành 12 âm luật. Hiên Viên Hoàng Đế muốn bảo tồn lâu dài 12 âm này, nên ông đã hạ lệnh đúc ra 12 chuông đồng có thể tạo ra chính xác 12 âm của sáo trúc.

Hiên Viên Hoàng Đế còn chế tạo ra một loại trống vô cùng đặc biệt. Chiếc trống được làm từ da của một loại thần thú có tên là Quỳ, đây là loài quái thú sống ở phía biển Đông. Hoàng Đế còn dùng khúc xương to nhất trên người của Thần Sấm để làm dùi trống. Ông đã đích thân đánh trống để cổ vũ tinh thần binh lính trong trận chiến với Xi Vưu. Tiếng trống có thể vang rất xa, làm trời đất thay đổi. Sau khi Hoàng Đế đánh bại Xi Vưu, để chúc mừng thắng lợi, ông đã sáng tác ra bản nhạc có khí thế phi phàm có tên “Cương cổ khúc”.