VTV3| Những sắc màu không gian: Cuộc gặp gỡ Sapa (2006,VTV2 phát lại)
Lê Trần Gia Bảo
9 người theo dõi
39 Lượt xem video·14 thg 6, 2025
Từng đặt chân lên đây, lại không mong muốn có ngày sẽ quay trở lại.
Những thuần lời về địa lý và vẻ đẹp của phong cảnh
đã là những điều kiện thúc đẩy sự phát triển thị trấn Sapa.
Được khám phá vào đầu thế kỷ 20, Sapa đã trở thành thị trấn sầm út từ năm 40.
Trong khoảng thời gian này, hơn 200 biệt thự đã được xây dựng ở đây.
Phát động chủ yếu của thị trấn ngày nay là du lịch.
Một ngành du lịch đặc trưng sẽ lẫn nhỉ mát
với viện du và khám phá những nét đẹp phong cảnh thiên nhiên
cũng như văn hóa của các bạn làng dân tộc, bông, dao, v.v.
Chính nơi đây còn lưu giữ những công trình kiến trúc mang đậm dỗ ấn của thời gian.
Người kiến trúc sư trẻ, những người đã từng được những giải thưởng của các cuộc thi
đã chọn Sapa là nơi gặp mặt.
Một diễn đoạn với tiếng hỏi kiến trúc trẻ, kiến trúc sư trẻ
là nơi gặp gỡ trao đổi những vấn đề liên quan đến kiến trúc
cũng như cuộc sống tác nghiệp của các kiến trúc sư trẻ ngày hôm nay.
Đây cũng là dịp trao đổi kinh nghiệm, kiến thức, cơ sở
cho những sáng tác trong một ngành đang có cơ hội cho sự phát triển vô cùng mạnh mẽ.
Cuộc gặp gỡ là nơi quy tụ đại diện
vì quả thực con số mà hội kiến trúc sư mời đã lớn hơn rất nhiều.
Chúng tôi chọn Sapa thứ nhất là vì nó rất thu hút
và nó có khả năng thu hút tất cả mọi người từ cả phương trời Thổ quốc.
Cái thứ hai là Sapa đang đặt ra một những vấn đề
mà có thể nó không lớn lao như là đối với thành phố Hồ Chí Minh
như là đối với Hà Nội
nhưng nó có đặt ra vấn đề cụ thể, cục bộ
nhưng mà nó mang những vấn đề chung
của các đô thị Việt Nam, của các vùng đất Việt Nam.
Cụ thể là Sapa rõ ràng là một thương hiệu
thương hiệu cả về thái nguyên thiên nhiên, thương hiệu về thái nguyên nhân văn
nhưng mà đặc biệt là một thương hiệu của một cái thị trấn nghỉ mắt
mà ở nước ta không nhiều.
Thế nhưng mà nó đương chịu sức ép của phát triển
mà sức ép phát triển đi theo chiều hướng thực dụng chủ nghĩa
mà thực dụng chủ nghĩa đó đương để lại dấu ấn
rất là tai hại và hậu họa cho chính bản thân cái sự phát triển.
Chọn địa điểm Sapa cũng là một cái địa điểm lý tưởng
để mà làm một cái cuộc như thế này.
Thì tôi nghĩ rằng là Sapa có rất nhiều tiềm năng
rất có tiềm lực về du lịch
và văn hóa của Sapa nữa.
Trong cuộc hội trại này chúng tôi cũng có rất nhiều ý kiến phát biểu cho Sapa đấy
để xây dựng làm sao đó Sapa thực sự là phát triển bền vững, phát triển lồng dài.
Một cuộc gặp gỡ thú vị hiếm có được tổ chức cho các kiến trục sư trẻ.
Có thể nói đây là lần đầu tiên trong lịch sử hoạt động của hội
một cuộc gặp gỡ nhằm trao đổi kinh nghiệm công tác đã diễn ra.
Những vấn đề nóng hồi của cuộc sống kinh tế xã hội trong nước
có tác động trực tiếp đến từng cá nhân hội viên
hay những người đã từng hành nghề trong những vực xây dựng kiến trúc.
Ngành kiến trúc xây dựng ở Việt Nam chịu tác động của quá trình toàn cầu hóa rất sớm
trước cả thời điểm nước ta gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới WTO.
Những vấn đề kinh nghiệm, kiến thức, những quy định từ các cơ quan quản lý,
những công nghệ mới cho những giải pháp hợp lý đã được các kiến trúc sư trình bày đề cập đến.
Chạy sáng tác lấy tên là sư trẻ để có một cái khái niệm,
để cho nó thay đổi cái suy nghĩ của mọi người từ xưa đến nay.
Nó nhiều khi nó mông lung quá.
Thì bây giờ hướng tới một cái gì đấy gọi là mới. Thực ra là như thế.
Thông điệp của Ban Tổ chức muốn gửi tới mọi người tức là
muốn có một cái sinh khí mới, cái luồng sinh khí mới cho kiến trúc.
Ngày nay ở ta có hơn một bản kiến trúc sư.
Ở trong đó tối đại đa số là những kiến trúc sư được đà tạo trong những năm gần đây.
Mà họ đều ở giữa tuổi dư 40.
Vì sao chúng tôi lại nói là kiến trúc sư trẻ mà lại 40.
40 đã lẽ là cái tuổi trưởng thanh rồi.
Nhưng bởi vì trong nghề kiến trúc chắc phải sau khi ra trường
cần có một số năm để mà anh em vào được nghề, anh em có những sáng tác.
Chúng tôi tổ chức cuộc gặp mặt lần đầu tiên
các kiến trúc sư trẻ dạng một cái trại sáng tác để tập hợp anh em.
Và qua sự anh em cầm nhau thì anh em có thể học hỏi được với nhau.
Học hỏi nhau, chia sẻ nhau với nhau.
Những trăn trở, những kinh nghiệm
rất là tiến tới một sự đồng nhất về trí hướng,
phân đấu, phân đấu trong sáng tác,
phân đấu trong những nỗ lực bản thân để mà sống được,
để phát triển được, thậm chí giàu lên.
Nhưng quan trọng nhất là phân đấu trong một nền kiến trúc
đang rất cần định hướng, đang cần những nỗ lực tập thể.
Học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm sẽ giúp các nhà thiết kế trẻ
sang lớp dần những khoảng cách về trình độ hiểu biết,
khả năng tiếp cận những quy trình kỹ thuật, công bố mở.
Các công ty tư vấn thiết kế xây dựng ở nước ta nhìn chung hoạt động nhỏ lẻ,
phần tạt hơn 3.000 công ty dạng này trên thực tế
đang chỉ thực hiện những hợp đồng thiết kế xây dựng chủ yếu trong lĩnh vực nhà dân.
Được đào tạo cơ bản về chuyên môn các kiến trúc sư trẻ,
thiếu nghiệp vụ quản lý doanh nghiệp
mất phải không ít khó khăn khi phải đối đầu với các công ty nước ngoài.
Các công trình lớn hầu hết đều do các công ty các nhà đầu tư lớn của nước ngoài thực hiện,
bị thua và thường bị thiệt hỏi ngay trên sân nhà
một phần do bị chính các nhà đầu tư trong nước dễ.
Thiết kế phí theo thông lệ của luật bất hình văn
chi cho các công ty tư vấn thiết kế xây dựng nước ngoài
luôn cao hơn ít nhất cấp 2 lần so với chỉ phí cho một văn phòng chương lưu trong nước.
Cũng như ở các lĩnh vực khác,
chính lề thói, xính hàng ngoại đã trở thành rào cản cho sự phát triển trên đất nước mình.
Nếu mà xét về thế cạnh nghiệp,
thì là kiến trúc sẻ ở Việt Nam có tương đối đủ tự tin
để bắt đầu làm những cái mà được đào tạo
và với cái bản năng của mình có thể đáp ứng được.
Tuy nhiên khi làm nghề về cái cạnh gọi là thực hành
thì gặp phải một vấn đề là trong cái quá trình cạnh tranh
thì hay phải dẫn đến những tình trạng là phải sâu ra những cái để mua đi trước
để sau đó thì bàn bạc với là chủ đầu tư chấp nhận rồi mới ký hợp đồng
dẫn đến những cái rủi ro rất là lớn cho người Việt.
Điều kiện kinh tế giúp các nhà đầu tư mạnh dạn cho việc lựa chọn phương án xây dựng.
Nhưng chính công nghệ mới đem đến cho các nhà thiết kế
một công cụ hữu ích cho các giải pháp kỹ thuật.
Những khó khăn trong kỹ thuật làm hạn chế rất nhiều đến khả năng sáng tác
ảnh hưởng rõ rệt đến diện mạo kiến trúc của công trình.
Sự lạc hậu về công nghệ đã tạo tiền đề cho sự thuốc kém của ta
trước các công ty nước ngoài đang hành nghề trên chính đất nước chúng ta.
Các nhà đầu tư dè dặn trong việc đưa ra công nghệ mới vào Việt Nam.
Cơ chế khuyến khích, việc đưa sản xuất các vật liệu tiên tiến chưa rõ ràng
khiến các nhà thiết kế phụ thuộc vào việc nhập khẩu hàng hóa
cũng như thẩm mỹ của các công ty nhập khẩu vật liệu.
Bên cạnh đó, sự thiếu hồng trong nguyên tách bào tạo
tại các cơ sở trong nước đã làm cho các kỹ thuật sư trẻ
khi bước vào đời còn thiếu kiến thức về công nghệ
phục vụ cho công việc xây dựng.
Trình độ quản lý thì không yếu kém
Bộ máy quản lý của các công ty xây dựng trong khu vực nhà nước quá công cảnh
hoạt động kém hợp quả.
Cách rất lớn trong công tác quản lý
Khoảng cách lớn nhất của mình đối với họ là khoảng cách về công nghệ
công nghệ của mình
về vật liệu
Đấy, liên quan đến những vực công nghệ mới, vật liệu mới là mình thu họ nhiều
Và cả trình độ gia công
Có những thứ thiết kế, à có những thứ thiết kế mà theo em là rất là tốt
Nhưng mà dưới sự quản lý của nước ngoài
những công trình đó sau khi hoàn thành rất là tốt
Nhưng cùng cái thiết kế đó hoặc là tương tự như vậy
Tức là ý em nói là các kiến trúc thì không thể giống nhau
Nhưng mà về quy mô, về chất lượng, về cái tính chất của nó phải đạt được
Thì khi mà người Việt Nam mình quản lý và tổ chức thi công
thì nó ra những sản phẩm rất là kém
Các công trình lớn theo quy định của nhà nước
đều được tổ chức đầu thầu
Các khẩu quan trọng
Từ phương án thiết kế đến việc chọn đơn vị thi công để được qua lưu thầu
Thoạt nhìn, cơ hội dành cho tất cả các đơn vị đầu tư tư vấn thiết kế xây dựng
Xem xét kỹ các quy chế cho thấy
Chính chúng ta, những chủ đầu tư Việt Nam đang gây khó cho chính các đơn vị tư vấn trong nước
Những điều kiện đặt ra
Loại ra khỏi cuộc chơi hầu hết các công ty tư vấn kiến trúc của các nhà thiết kế trẻ
Với các công trình lớn
Chủ đầu tư đòi hỏi
Chỉ chấp nhận những hồ sơ thầu của những đơn vị đã từng thiết kế thi công công trình tương đương
Không dễ gì kể ra được tên tuổi của một kính trúc sư đã từng xây dựng hai tòa nhà của hội chẳng hạn
Mối quan tâm lo lắng đến chất lượng công trình của các chủ đầu tư là điều dễ hiểu
Nhưng cũng chính các kính trúc sư đã không hoàn toàn chủ động trong việc lập lập trí tuệ
Cũng như cái tiếng nói trong lĩnh vực cụ thể này
Một trong những lý do lớn
Mà thường những phương án chọn được rơi vào những công ty thiết kế của nước ngoài
Thì theo tôi nghĩ là mình chưa tập hợp được
Thực sự với cái sức mạnh của giới kính trúc sư trong nước
Trong cái khâu tổ chức
Chúng ta thường chỉ định
Tức là nó bị giới hạn trong quy mô rất hẹp
Ví dụ là
Trong những điều kiện để tham gia
Thường nó sẽ làm cản trở chuyện tham gia của những kính trúc sư trẻ
Tại vì thường người ta đưa ra những yêu cầu về kinh nghiệm
Và kính trúc sư trẻ thì thường sẽ bị thiếu
Không phải là thiếu về kinh nghiệm nghề nghiệp
Mà là
Đa số họ chưa được tham gia những công trình
Ở mức độ quy mô như vậy
Ví dụ như thế này
Một công trình bảo tàng
Và trong đấy
Có thể là trong những điều kiện tham gia
Chúng ta yêu cầu là
Kính trúc sư tham gia
Đã phải tham gia một công trình tương tự
Thì cái chuyện đấy nó sẽ tự nhiên
Sẽ làm giao cản
Cho những kính trúc sư trẻ không tham gia được
Khi đó thì chỉ những đơn vị kính trúc
Mới quy mô và uy tín
Từ các đơn vị ban ngành nhà nước
Mới đủ khả năng để tham gia
Và những công ty tư vấn kính trúc
Mạnh nước ngoài
Thực tế được mời
Thì chúng ta có đủ khả năng để tham gia
Còn lại phần lớn
Cái phần đa số
Là các kính trúc sư trẻ
Hoặc là hoạt động cá thể
Hoặc là những công ty
Ở quy mô trung bình và nhỏ
Trong phần đa số
Có rất nhiều đơn vị
Về khả năng
Về ý tưởng ban đầu
Sẽ rất tốt
Nhưng vì họ đã bị loại ngay từ đầu rồi
Tức là không có một cơ hội nào
Để mà tham gia
Nếu mà cứ tiếp tục như vậy
Thì cái khả năng
Tiếp cận một nền kính trúc
Nó mạnh, nó khỏe
Và nó phát triển
Là nó sẽ bị kén rất nhiều
Chẳng hạn những cái
Kể cả những cái
Đơn vị nước ngoài
Khi mà tham gia vào
Có thể bây giờ vào thời điểm này
Thực sự là
Có thể chúng ta chưa thể nào đủ được
Toàn diện để mà tham gia
Những cái phương án thi đấu đấy cả
Nhưng nếu như mình làm
Theo cái cách như thế này
Là những đơn vị tư vấn kính trúc nước ngoài
Muốn tham gia vào
Thi đấu những công trình đấy
Nếu như mình làm được chuyện là dàng buộc
Là người ta kết hợp một công ty kiến trúc
Ở Việt Nam
Hoặc là một cá thể
Hoặc là một tiếp tục tổ chức
Một công ty
Thì mình làm được cái chuyện là
Mình sẽ nâng cao dần về cái mặt bằng
Về tư duy sáng tác
Về công nghệ
Thì dần dần cái khả năng hòa nhập
Của kiến trúc dư trẻ sẽ tốt hơn
Ví dụ gần đây
Khi mà cái sống thần
Ở Sumatra và Thái Lan
Ở Phủ kè Thái Lan nó diễn ra
Thì sau đó Thái Lan họ tổ chức
Một cuộc thi là thiết kế
Một cái tượng đài
Họ kêu gọi tổ chức cuộc thi đó là cuộc thi kiến trúc quốc tế
Tất cả mọi nước đều vào tham gia
Nhưng mà họ có một cái yêu cầu
Mà theo em là một cái đề xuất
Rất là tỉnh táo và rất là hay
Tức là
Vòng một thì tất cả mọi người trúng
Khi mà cuộc thi quốc tế
Thì đều được trao giải
Nhưng mà đến vòng tiếp theo
Thì người nào mà được chọn
Một trong những điều kiện tinh quyết
Mà phải phối hợp với một công ty kiến trúc
Có chính trị hành nghề
Tức là được phép hành nghề tại Thái Lan
Để đẩy cái phương án đó lên
Thì mới được xây dựng tại Phục Hàn
Em nghĩ đó là những cái ràng buộc
Về mặt pháp lý
Để làm cơ sở cho
Cái sự mà vừa giúp
Cái việc gọi là
Người ngoài vào làm
Vừa giúp những cái việc mà
Các kiến sư ở trong nước hội nhập với bên ngoài
Những khó khăn gặp phải
Khi hành nghề được các đại biểu của trại sáng tác
Chia sẻ
Vấn đề đào tạo lại hay nói đúng hơn
Việc cập nhật những kiến thức
Đã được các nhà thiết kế trẻ quan tâm
Tiếp xúc với những thành tựu kỹ thuật mới
Công nghệ mới nhằm bổ sung
Những kiến thức cơ bản tích lũy
Trong những năm học đại học là nhu cầu sống còn
Bên cạnh đó
Việc nâng cao vai trò của hội nhân nhập
Đã được đề cập đến trong các cuộc cảo cỡ
Vai trò đào tạo lại, đào tạo nâng cao
Thực ra nó rất là cấp thiết
Từ những cái đại hội vừa rồi
Phải có những người có ảnh hưởng và uy tín
Đứng lên đầu tiên
Họ đưa ra những cái ý kiến
Được mọi người lắng nghe
Và sau đó mọi người cùng đoàn kết lại
Và chung với cái ý kiến đó
Nó tạo ra một diễn đoàn sôi nổi
Và thậm chí là có báo chí
Và các thương tiện thông tin đại chúng quan tâm
Quan tâm đến những mong buồn đó
Thì chúng ta là thu động
Khi có người chúng ta có vẻ thu động quá
Nên chủ động lên một chút
Chủ động lên để giải quyết vấn đề của mình
Còn nếu mà ngồi chờ
Rất là khó khăn để
Người khác giải quyết vấn đề của mình
Ví dụ như chúng ta có nhu cầu về cập nhật công nghệ
Hoàn toàn chúng ta có thể đề nghị hội
Và chúng ta trực tiếp có người cử người chúng ta
Đứng ra làm điều đó
Hoặc là khi hội có nhu cầu cấp nhất
Để bảo vệ quyền lợi của anh em
Hội giống như công đoàn của ngành kiến trúc
Đơn giản là như thế
Thì phải cử ra một nhóm người
Nhiệt huyết
Có khả năng kêu gọi mọi người
Và bảo vệ quyền lợi của anh em kiến trúc sư
Đứng ra làm điều đó
Nếu như trong giới kiến trúc trong nước
Mà không có một người nào đó
Đủ uy tín
Thì tại sao mình không chủ động mời kiến trúc sư giỏi ở nước ngoài
Chẳng hạn theo thông tin em được biết
Thì gần đây một kiến trúc sư rất nổi tiếng về Úc
Có tổ chức một lớp học
Dành cho các kiến trúc sư trẻ
Và tất cả những người muốn tham gia lớp học đó
Tất nhiên là phải đóng tiền khí
Cái tiền khí đó theo em thì nó cũng không nhiều
So với một chuyến rã ngoại đi chơi nước ngoài
Tất nhiên là nó là nhiều tiền so với kiến trúc sư trẻ
Nhưng mà em nghĩ là ví dụ như
Các tổ chức xã hội nghề nghiệp
Hội kiến trúc sư hoàn toàn có thể
Bỏ cái tiền đó ra
Để mời người kiến trúc sư đó về Việt Nam
Chẳng hạn nói chuyện một buổi
Thì có nhiều giữa trẻ Việt Nam được tham dự
Cái buổi đó hơn và được lắng nghe ý kiến
Đó là những ý kiến của những người
Thứ nhất là họ rất là giỏi chuyên môn
Thứ hai là họ có đủ uy tín và năng lượng ảnh hưởng
Vai trò chính là người cần
Cảm nhận có nhu cầu tự nâng cao mình
Nhưng mà một người có thể mời
Cái giáo sư nổi tiếng hàng đầu
Ở nước ngoài sang Việt Nam được
Thì đấy chỉ là những người
Phải có chức danh hoặc là phải có một nhân danh
Một tổ chức nào đấy mời họ sang được
Ví dụ như là hội kiến sư
Hay là nhân danh của một tổ chức nào đấy
Chính thống ở Việt Nam
Thì có lẽ sẽ dễ dàng hơn để mời họ sang
Để cập nhật kiến trúc cho mình
Ngay trong chính cuộc học rỗ
Các kiến trúc sư trẻ được biết đến
Việc việc uy chế đô thị Sapa
Vấn đề cứu hành đô thị
Luôn là đề tài được các kiến trúc sư trẻ
Quan tâm và nhiều thời gian
Để trình bày những suy nghĩ của bản thân
Quy hợp đô thị
Luôn gắn liền với việc nâng cao chất lượng đô thị
Thẩm mỹ kiến trúc
Sự phát triển đô thị
Và các dự án xây dựng
Làm tăng mật độ xây dựng
Cùng với quá trình đô thị hóa tự phát
Là diễn ra làm hóa hỏng đáng kể
Tạo nguy cơ không thể cứu vẫn được cổ thị khu cổ
Dù thế xây dựng hiện đại vẫn tiếp tục
Thì sự quyến rũ của thị trấn nghỉ mát
Sẽ giảm đi rõ ràng
Ngoài trò của nhà quản lý
Ý thức trách nhiệm đạo đức nghề nghiệp
Có ý nghĩa lâu dài
Ở đây mình thấy có 300 con người
Thực sự họ rất là tâm huyết
Và rất là đặt ra vấn đề rất là nghiêm túc
Trong cái câu chuyện là chúng ta phải làm gì
Và phải đóng góp cái gì cho nền kiến trúc chung
Hội làm được một cái việc như này
Thực ra nó rất hay, thành công
Mà nó cũng có cái gì đấy
Tức là nó
Nó làm cho
Nó thỏa một cái tâm nguyện nào đó
Bởi vì thực ra
Đi làm, hành nghề, kiếm tiền
Thì tất cả mọi người đều đều thấy
Nhưng mà nó phải có một cái gì đó ngoài cái đoán
Tất cả mọi người đều hình dung
Ở đây là một cái bước khởi đầu
Cho một cái diễn đàn tranh luận tiếp theo
Để khơi ra tất cả những cái vấn đề
Mà mọi người còn đang suy nghĩ
Còn đang bước xúc
Và cái việc lập ra một trang web
Dành cho kinh doanh trẻ Việt Nam
Là một điểm rất là quan trọng
Rất có thể là nơi đóng góp những ý kiến
Quan trọng cho cái nền kiến trúc
Cái kết quả đầu tiên
Tôi nghĩ rằng là
Tạo ra sự chuyển động
Anh em ra khỏi khu vực
Của sự thủ động
Thủ động kéo dài
Cái sự thủ động kéo dài ý nó không phù hợp
Với bản chất, với tự nhiên của anh em
Thành niên của anh em trẻ
Thì anh em đã gác các hợp đồng
Gác máy tính
Anh em đến với nhau
Từ những miền rất xa, thậm chí bỏ tiền
Mà lẽ ra anh em có thể là dành cho việc khác
Một buổi lười trại ấm cúng
Kết thúc hoạt động của diễn đàn
Của các kiến trúc sư trẻ
Đại diện của hơn 10.000 hội viên
Họ đã tập trung về đây trong 3 ngày
Để bàn bạc, trao đổi về những vấn đề
Ngày hôm nay của kiến trúc xây dựng
Tặng quý khuyết học
Của trẻ em nghèo Sapa 20 triệu đồng
Một nghĩa cử cho trẻ em
Của một thị trấn năng động
Trong lòng ăn kinh tế
Và bảo tồn di sản văn hóa quý bảo
Cuộc gặp gỡ đã khép lại
Không chờ đợi thủ động
Các kiến trúc sư trẻ từ Bắc Trí Nam
Bằng sự nhạy cảm của tuổi trẻ
Sẵn sàng với những kế cấp của một thế kỷ mới
